Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Puros

20 de diciembre de 2015 a las 0:20

O sábado pola noite estiven no castelo de Soutomaior para recoller un premio que leva un título impresionante: “Fumador galego de habanos do ano 1999”. Supoño que da mesma maneira que Miss Universo non é, por pura lóxica, a muller máis fermosa do mundo, nisto dos puros debe pasar algo moi parecido. Polo tanto, na honrosa  distinción que outorgaron os membros do Club Epicur de Galicia tiveron que influír outras circunstancias que non coñezo ben, ademais do feito real, que eu nunca ocultei, de ser un pacífico fumador de puros habanos, nunca de cigarros, desde hai moitísimo tempo.

Por alí andaba, por exemplo, unha antiga alumna miña, casada cun bo fumador, que segundo me contou todo o mundo, na asemblea de Ourense, onde se decidiu a elección, ela actuou como axente electoral entusiaste e, polo que se ve, eficaz. Por outro lado, a maior parte dos asistentes ao acto confesáronme ser seguidores desta columna diaria.

En todo caso, fose cal fose o motivo do premio, quedei encantado. Déronme unha chaveta de prata, que para os non iniciados direi que é esa coitela grande, de forma semicircular que usan os torcedores para elaborar os puros. Volvín á casa de madrugada eu só, o cal me deu pé para botar contas mentres conducía. Durante 1999 levarei fumado uns mil habanos, máis ou menos, unha cifra que algúns tenderán a ver como unha mostra de horror ou de barbarie, pero que eu vexo como unhas mil horas aproximadamente de tranquilidade, de paz e de sosego: unhas veces, polas noites, case sempre en solitario, e outras veces, polo día, de tertulia e sobremesa. Creo que é pecado, pero non leva ao inferno.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un lagarto

19 de diciembre de 2015 a las 0:19

Pola mesma época na que coñecín ao coello Churchill, viña tamén moito pola miña vila un lagarto que durmía nunha cama con cabezal, todo feito cun par de toallas. Pertencía a unha  señora cubana de pel de oliva, con voz de augardente rasposo e falares caribeños. Vendía unhas cremas milagrosas que curaban a reuma e a dor de cabeza e que aseguraba que estaban feitas con unto de cobras e lagartos, aínda que eu estou convencido de que se trataba nada máis que de vaselina. Probablemente era un bo negocio.

O produto viña nunhas caixiñas redondas de madeira liviá, dun grosor aproximado ao dun papel. Creo que custaban unha peseta. Os paisanos compraban bastantes e, ás veces, antes de decidirse, facían un aparte coa señora, coa que falaban en voz baixa, quizais para preguntar cousas que lles daba vergonza dicir en voz alta.

Mentres se celebraba todo este cerimonial, o lagarto permanecía deitado na cama nunha postura indecente: panza arriba e completamente espatarrado. É unha maneira de deitarse que teño observado tamén nos cans. En termos humanos equivale, pola súa fealdade, a ese xeito de sentarse que se ve moito na televisión, cando aparecen persoas que non son capaces de manter as pernas xuntas. Son normas que antes se aprendían nas casas e que agora se perderon. Iso non está ben nin na xente nin nos lagartos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tópico certo

18 de diciembre de 2015 a las 0:18

Hoxe quero escribir sobre as persoas que o outro día fixeron cola nunha tenda da Coruña para que lles firmase un libro. Por riba, cheguei con atraso, cando elas levaban alí varios minutos agardando. Falo disto aquí para agradecerlles, en primeiro lugar, a súa paciencia, pero sobre todo o interese que amosaron ao preguntarme pola saúde do gato Samuel ou pola nena que temos na casa ou polas mazás do xardín ou por outras cousas que non veñen ao caso. Lamento non poder falar con cada unha máis tempo, pero resultaba imposible. Tampouco lles puiden poñer dedicatorias máis personalizadas. Sirvan, pois, estas liñas de desculpas por todo iso.

A ocasión serviu para coñecer a viúva de Narciso Rivas, a quen eu tratei de neno cando el pasaba os veráns no pazo de Bóveda, moito antes de casar. Fun merendar alí varias veces, fascinado sempre por unha babucha chinesa que había nunha especie de vitrina. Entón eu non sabía que aquela babucha pertencera ao señorito da Reboraina, embaixador na China, inmortalizado despois por Otero Pedrayo.

A conversa con esta señora, ademais da que mantiven cun antigo compañeiro dos anos universitarios, Ricoi, que me levou unha fotografía divertida do ano 1963, da que falei aquí noutra ocasión, serviron para que a tarde de onte acabase sendo moi grata. Logo fun cear con tres amigos e, ao rematar a sobremesa, pasada a unha da madrugada, collín o coche para volver á casa. No camiño fun pensando que debía dar as grazas a alguén por vivir momentos  tan felices. Nese momento, unha frase que non me gusta nada, convertida en tópico e repetida por miles de persoas no mundo, pareceume verdadeira. Un escribe simplemente para que o queiran.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de decembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Don Pío

17 de diciembre de 2015 a las 0:17

O outro día falei aquí de Edmundo Estévez, aquel personaxe ourensán tan pintoresco que fo contertulio habitual de Pío Baroja. Tíñalle tal odio aos curas e aos frades, que resultaba cómico. Por exemplo, era capaza de ir paseando tranquilamente pola rúa, falando cos amigos, poñerse lívido de repente e pedirlle a todos que se situaran de costas contra a parede. O motivo, un pobre cura vello que se achegaba por detrás arrastrando os pés. Cando xa pasara, don Edmundo, aínda nervioso, víase obrigado a darlle unha explicación aos amigos: «A esta xente nunca se lle poden dar as costas. Hainos que levan un puñan escondido».

O propio Baroja participaba dunha opinión parecida, aínda que non lle debía faltar algunha razón, se é certo que o mesmo día que el se instalou a súa casa de Itzea, en Vera de Bidasoa, alguén repartiu entre a xente do lugar un libro do padre Ladrón de Guevara titulado «Novelistas buenos y malos», no que se calificaba a Baroja de impío, clerófobo e deshonesto. Por suposto que como no caso da galiña e o ovo , non se sabe que cousa foi primeiro, aínda que coñecendo o cascarrabias que era o escritor, case se podería asegurar que no seu caso debeu ser primeiro o ovo.

Non coñezo a ninguén que ao escribir a palabra igrexa lle veña á cabeza, por asociación de ideas, a ocurrencia que Pío Baroja escribiu un día nas súas memorias. Dicía que os templos lle parecían edificios sombríos e que lle figuraba que detrás dun confesonario ía saltar en calquera momento un coengo negro para agarralo polo pescozo e estrangulalo. Por iso, procuraba non entrar nunca nas igrexas. O cal non se lle pode reprochar, pois habería que ser un heroe para expoñerse desa maneira, e sen motivo, a ser asasinado dunha maneira tan brutal. Polo visto, os estangulados tardan bastante en morrer e ademáis parecen que sofren moito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de decembro de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tentacións

16 de diciembre de 2015 a las 0:16

O outro día vin matar un porco. Non me refiro a un accidente, senón a unha matanza. Foi unha visión casual, que me xurdiu cando parei na estrada para botar gasolina. Nada máis baixar do coche, escoitei o berro inconfundible dun marrán nese trance, pero non o estertor que lles sae da gorxa no momento en que o coitelo atravesa ese conduto en busca do corazón, senón os alaridos de angustia que lanzan ao saberen que lles chegou o final. Porque eu non teño dúbidas de que os cochos saben que os van matar.

A faena desenvolvíase nas inmediacións dunha casa, nun terreo situado entre o patio traseiro e a estrada. Catro ou cinco homes loitaban por derrubar o animal, que espernexaba mentres o agarraban polas orellas, polo rabo e polas pernas. De pé, a unha beira, o matachín empuñaba o coitelo, un pecado de aceiro brillante e cruel.

Cando chegou o intre fatal, mirei para outro lado e fixen o posible para non escoitar os gritos que atronaban no aire. Apureime a pagar a gasolina e saín correndo, disposto a esquecer a escena canto antes. Durante uns segundos sentinme solidario do bicho, pero acendín deseguida a radio e deixei que a cabeza cambiase de onda por non enturbar a alegría soleada da mañá. No resto do día non me volvín acordar das imaxes da matanza, así ata que pola noite, me serviron uns taquiños de xamón. Confeso que pequei.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Honorable pirata

15 de diciembre de 2015 a las 0:15

O pirata Felipe Baredo, que operou no sur de Galicia hai máis de trescentos anos, tiña o costume perverso de cortarlle unha orella ás vítimas dos barcos que apresaba. Despois enfiaba o apéndice nunha corda e izaba o trofeo ata a altura do pau maior. Cando o colleron na proximidade das Cíes no ano 1697, no momento de prender o gandulo, aquel botín macabro estaba composto de sesenta e nove unidades, dúas delas de muller.  Condenado a morte e aforcado en Vilagarcía, moitos dos desorellados foron ver como o colgaban.

Nas Filipinas, hai un pirata que ten aterrorizados os mares desde hai anos, sen que valesen ata agora as diversas operacións que se emprenderon para collelo. En vez de orellas, este corta dedos. Unha das dificultades para capturalo consiste enque ninguén foi capaz aínda de describir o seu aspecto nin o do seu barco. Só hai coincidencia en que é un home corpulentoe que ataca de noite.

A policía está desconcertada, non obstante, cun dato. Un neno, que durmía no seu camarote cando o pirata abordou o barco dos país e que presenciou os feitos sen ser visto, fixo unha descrición tan exacta do suceso que permitiu elaborar un retrato perfecto do delincuente. O malo é que ese retrato se corresponde, punto por punto, cuspidiño, cun honorable cidadán, rico e poderoso, filántropo e devoto. O único que non casa na identificación é a idade deste último, un vello de oitenta anos. Pero ten barco e navega de noite.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O gran Dimaggio

14 de diciembre de 2015 a las 0:14

Outro mito que cae. Agora tócalle o turno a Joe DiMaggio, unha das lendas do deporte americano, coñecido ademais por estar casado, durante nove meses, con Marilyn Monroe. Cando este mítico xogador de béisbol morreu, a prensa dos Estados Unidos, de maneira unánime, destacou as súas grandes virtudes, especialmente a súa nobreza. Eloxiado por Hemingway, que o cita en O vello e o mar, foron moitos os escritores que se ocuparon del e o puxeron como exemplo de home íntegro e como modelo digno de admiración.

Aínda non se sabía o que se acaba de revelar nunha biografía recentemente publicada. Como ocorre case sempre cos heroes, debaixo do mármore da estatua non había máis que un ser humano de carne, cheo de miserias.

Un dos capítulos menos exemplares da súa vida foi a relación que mantivo coas mulleres. De orixe siciliana, tiña a teoría de que estas estaban para exercer como amas de casa e levar unha vida recatada. A Marilyn, por exemplo, prohibíalle vesterse con roupas que el xulgaba atrevidas, as mesmas, sen embargo, que lle gustaba que levasen as mozas coas que se vía nos hoteis. Cando a actriz filmou a célebre escena da saia levantada pola ventilación do metro, pegoulle unha malleira. Ela pediu o divorcio ao día seguinte.

Co diñeiro, tampouco foi modelo de virtudes. Revendía as entradas que lle daban e vendeu regalos de ouro para facer logo unha denuncia aducindo que llos roubaran. Unha das fontes da súa fortuna tivo que ver coas amizades que cultivou cos mafiosos italianos de Nova York. Estes, conscientes de que a compañía de DiMaggio lles daba boa imaxe, procuraban retratarse con el en lugares públicos, pero el cobráballes cantidades que eran depositadas nunha conta especial. Isto non é todo, pero abonda. Supoño que quen o recordan como un ídolo estarán afectados por tales revelacións. Naturalmente, culparán ao biógrafo. Farían mellor en culpar á vida: os heroes non existen.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un Deus tranquilo

13 de diciembre de 2015 a las 0:15

De pronto, non sei por que razón inconsciente, véxome a min mesmo sentado con outros rapaces da miña idade no duro banco dunha capela, hai moitos anos, escoitando con atención un cura vello que nos predica con fervor. Paréceme que aínda sinto o seu sermón. Palabra en ristre, co ardor dunha fe sen mácula, aquel home trata de conducirnos con agarimo cara ao mundo feliz da santidade. Está falando contra a tepedez, ese estado morno da alma, nin frío nin quente, que polo visto provoca o vómito de Deus.

Cando saio da capela, estou disposto a deixarme queimar no fogo do amor divino. De entrada, collo o balón de coiro que me acaba de regalar un tío meu e póñoo a disposición dos meus compañeiros. Para espantar a temida tepedez da miña alma, non só decido non xogar, senón  que fago de recollepelotas, ao servizo dos demais.

Unha estafa. Quen inventou un Deus tan quente estaba equivocado. Descubrino anos despois na casa dos meus pais durante unha sobremesa, na discusión entre dous curas: contido, ponderado, cortés, o primeiro deles; exaltado, colérico, agresivo, o segundo. Nun instante, tiven a intuición de que Deus era un ser tranquilo, que non vomitaba á xente apacible e dubitativa, e que ademais elixía entre ela os seus amigos: non os cálidos de corazón, que todo o queiman, senón os serenos. Agora enfróntanse en Israel.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de decembro de 1993.

 

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un roubo

12 de diciembre de 2015 a las 0:15

O outro día, mentres agardaba por unha amiga nun café, vin unha señora roubando. Non era unha señora con aspecto de necesitada, senón todo o contrario, ben vestida, cuberta de ouro, cos mobles todos instalados no seu sitio, desde as orellas ata os pulsos das mans, e con complementos dos bos, incluído bolso de marca e pano de seda dunha coñecida firma francesa. Estaba soa, fumando e mirando con certo nerviosismo para os lados. Digo certo porque tampouco daba a sensación de estar demasiado preocupada, pois aínda sen ser un experto en psicoloxía, eu xa tiña adiviñado a intención desde o mesmo instante en que reparei na súa presenza.

O obxecto da concuspiscencia da señora non era outra cousa que o cinseiro que estaba sobre a súa mesa. Non se trataba, non obstante, de nada do outro mundo, senón dun exemplar barato, coas letras dunha bebida, construído en aluminio e bastante feo. Eu tiña un exactamente igual no meu sitio e puiden observalo con detención. Nin regalado, vamos.

Houbo un momento en que me decatei de que eu lle estaba chafando o roubo á señora, debido a que me atopaba fronte dela, a uns dous metros. Entón decidín facilitarlle o traballo e funme virando cara a outro lado, ata poñerme de costas. Foi remedio eficaz porque non tardou nin dous minutos en marchar. Naturalmente, cando mirei, o cinseiro xa non estaba na mesa. O camareiro deuse conta porque mo veu comentar. O problema non é que levase ese cinseiro, dixo, senón que cada día leva un, desde hai un mes. Pregunteille que dicía o dono e respondeume: “É un tipo raro. Dálle a risa”. Logo engadiu: “Debe estar algo tolo”. Tranquiliceino. Díxenlle que os tolos non rin. Entón foise rápido e mirándome con aprensión.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Oficio de pobre

11 de diciembre de 2015 a las 0:16

Onte, cando ía comer, ao pasar pola rúa do Príncipe, en Vigo, vin un deses pobres dos que falan estes días os periódicos. Era un home novo, moi delgado, cun chupete na boca, subido nun dos bancos de pedra que ocupan o centro do paseo. Sentado aos seus pés, moi serio e posto no seu papel, un can non máis gordo que o seu dono, chupaba tamén dun adminículo semellante. Como se tivese un resorte eléctrico movido por pilas, o home agachábase de cando en vez para pasar a man pola cabeza do animal.

Ignoro a rendibilidade do oficio, pero supoño que non debe ser moi alta: quizais unhas poucas moedas recollidas ao cabo do  ía para conseguir algo de comer, mercar uns cigarros ou pagar a cama de cada noite nunha pensión. Demasiado pouco para tantas horas de traballo ao aire libre, con frío e sen estima social.

Cando eu era neno, os pobres eran todos de pedir. Xuntábanse en grupo e pedían ao mesmo tempo, de xeito que os propietarios das casas non se visen obrigados a ter que abrir a porta cada cinco minutos. En xeral, a xente estimábaos. Agora, os pobres case todos teñen oficio, naturalmente ao alcance das súas posibilidades: fan mimo, tocan a frauta, dan saltos ou venden periódicos. Non piden, senón que cobran, aínda que só sexa a vontade. Non sei por que non se recoñece a dignidade do seu traballo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net