Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Unhas palabras polo medio

25 de mayo de 2016 a las 0:25

Non direi o seu nome por varias razóns. Primeiro, porque non lle gardo rancor; segundo, porque a vinganza non me produce pracer; terceiro, porque no fondo lle teño que estar agradecido. Estou falando dun antigo compañeiro de estudos que tiña estatuto oficial de santo: era modoso, rezaba na capela cos ollos cravados no sagrario e non falaba nunca nas filas. Por se fose pouco, mantiña conversas piadosas no recreo, evitaba a murmuración e estudaba moitísimo. Loxicamente, levaba a insignia dos alumnos modelo.

No fútbol, xogabamos en equipos contrarios. El, de defensa; eu, na dianteira; el, con vinte centímetros máis de altura e a proporción equivalente en músculos e peso; eu, menos. Se a estas vantaxes da natureza lle engadimos mal xenio, cólera e rabia, como resultado temos un túzaro. En verdade, así era aquel querubín.

Desde entón, non se me despistan facilmente. A primeira vez que vin o senador Gingrich na televisión, intuín que pertencía a esta raza. Non me sorprendeu coñecer despois que o campión da nova moral, antes fora porreiro e lector de pornografía. Agora estréase como novelista. Na lapela do seu libro, como propaganda, aparecen dúas frases eloxiosas dos seus reputados periodistas. Cun pequeno detalle: no seu día foron escritas contra el: agora convertéronse no contrario. Bastou con quitarlles algunhas palabras polo medio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un mundo diferente

24 de mayo de 2016 a las 0:24

Onte estiven na Coruña para falarlles aos alumnos dun instituto, o cal non ten nada de especial, pois é algo que fago algunhas veces. A novidade consistiu en que, entre o público, había un grupo de rapaces e rapazas xordomudos. Seguían a charla a través dunha intérprete que estaba no escenario comigo, sentada a uns metros da mesa que ocupaba eu, á miña dereita. Esa circunstancia facía que os estudantes que me entendían nos xestos daquela muller non mirasen para min, senón que estiveran pendentes dela.

Desde o estrado, eu observaba o grupo. A través dos seus rostros podía comprobar que reaccionaban igual que os seus compañeiros, de maneira que rían ao mesmo tempo, puñan a mesma cara de atención cando lles contaba algunha historia de final incerto e amosaban na cara idénticos sinais de interese ou cansazo.

Cando rematei, quedei mirando para unha fermosa rapaza que ocupaba un dos primeiros asentos: vin que lle dicía algo a unha compañeira cunha serie de movementos rapidísimos das mans. Tiven a impresión de que lle estaba transmitindo as súas impresións sobre o que eu acababa de dicir. Nese momento sentín o desexo de entrar naquel mundo e comprender. Polos ollos daquela moza pareceume que era un mundo fermoso, diferente, sen dúbida, iluminado con forza por esa marabilla que chamamos intelixencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha morte

23 de mayo de 2016 a las 0:20

Primeiro puxérono nun carro e paseárono pola cidade. Despois cortáronlle a man dereita e logo, cunhas tenazas de ferro ardendo, arrincáronlle unha teta, depois sacáronlle un ollo, e despois cortáronlle a outra man, e logo sacáronlle o outro ollo, e logo a outra teta, e logo o nariz, e odo o corpo llo foron abocando os ferreiros coas referidas tenazas, e fóronlle cortando os pés e cando acabaron con el, aínda lle sacaron o corazón polas costas e botárono fóra da cidade, onde o apedrearon antes de queimalo para aventar finalmente as cinsas. O desgrazado chamábase Juan de Cañamas.

O suceso é certo e está sacado da Crónica de Bernáldez, un dos historiadores de reinado dos Reis Católicos. Castigo tan cruel foille imposto a aquel infortunado porque quixo matar o rei Fernando. O día 7 de decembro de 1492, mentres este saía de presidir uns xuízos, cando se atopaba no último chanzo das escaleiras que daban á praza, foi atacado polo tal Cañamas, que lle largou unha coitelada salvaxe. Colleulle parte da cabeza, unha orella e o pescozo dun lado, deixándoo moi gravemente ferido, pero co ánimo dabondo para impedir que os gardas mataron o reicida frustrado.

Máis lle valera a este morrer no sitio, atravesado por cen puñais, antes de sufrir a terrible morte á cal o condenaron. De todas cantas se refiren en crónicas de outro tempo, este é unha das máis horripilantes que coñezo. O relato de Andrés Bernáldez, ademais, escrito na sinxela e viva prosa do cronista inocente que foi, resulta dunha plasticidade brutal. É de supoñer que este texto, fundamental para coñecer de primeira man os sucesos do reinado dos Reis Católicos, estea nas mans de quen teñen a responsabilidade da canonización daquel par de monarcas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de maio de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Comedias

22 de mayo de 2016 a las 0:22

Onte pola mañá estiven en Padrón, na horta da casa de Rosalía de Castro, para asistir ao acto de entrega do Pedrón de Ouro. A última vez que participei nesta celebración, se mal non recordo, foi no ano que llo concederon a Álvaro Cunqueiro, hai xa bastante tempo, cando o escritor xa estaba moi enfermo. Daquela, sorprendérame que non houbese moita xente, a pesar da simpatía e o prestixio de que gozaba o homenaxeado. Estouno vendo, sentado nunha silla, cun bastón na man, a cara descolorida e facendo comentarios en voz baixa, cheos de humor, consciente de que as glorias e vaidades do mundo, en véspera da morte, non son importantes.

Desta vez, gustoume o aire familiar e algo informal que lle deron ao acto. Despois de todo, os presentes coñeciámonos entre nós. As palabras do presentador, Avelino Abuín de Tembra, leváronme cara a atrás, a unha época na que reunións como esta de onte eran consideradas perigosas e subversivas, e os asistentes sometidos a vixiancia.  Contou unha delas e citou os nomes dos organizadores, persoas incapaces de facerlle mal a ninguén e como, chegado o día, Padrón apareceu tomado por xente de armas con baioneta calada, como se houbese que asaltar unha posición inimiga en plena guerra.

Fixeime nos rostros de quen escoitaban o relato. Os maiores sorrían; os máis novos puñan primeiro cara de incredulidade e logo rían abertamente, divertidos polo disparate dunha situación que lles debía parecer absurda e incomprensible. Ninguén amosou indignación. Iso ten de bo o tempo, que ao final pon cada cousa no seu sitio e o que parecía un drama resulta que era só unha comedia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os zapatos de Eduardo

21 de mayo de 2016 a las 0:21

Estes días pasados, no transcurso dos actos que se dedicaron a homenaxear a Eduardo Blanco Amor, moitas veces me veu á cabeza unha historia que el mesmo me contou hai tempo e que ilustra bastante ben as complicadas relacións afectivas que mantivo sempre coa súa cidade natal. No ano 1919, con vinte e dous anos cumpridos, o futuro escritor abandona Ourense camiño de América. Marcha humillado e ferido, cesado de forma fulminante do posto de porteiro da Delegación Provincial de Educación.

Antes fora camareiro do mesmo café onde facían tertulia Vicente Risco e outros escritores e artistas a quen el admiraba, pero cos cales non mantiña outra relación que a de servirlles de cando en vez un vaso de auga. E antes aínda, vivira dun salario secreto e vergonzante: fora enchufado por un poderoso cacique local como ama de cría dos nenos acollidos á caridade na inclusa da Deputación.

En 1929, Eduardo Blanco Amor volve triunfante de América, co carné de enviado especial do prestixioso periódico La Nación de Buenos Aires. Despois de dez anos de separación, regresa a Ourense convertido nun señor. Vai vestido de xeito impecable, elegantísimo, orgulloso dos fermosos botíns que calza. Ao chegar á súa cidade, baixa do tren emocionado. De repente, como un xerro de auga fría salta polo aire a voz ronca do Chancas berrando na plataforma: “¡Volveu o Eduardito da Florista. Trae zapatos de puta!”

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un asubío

20 de mayo de 2016 a las 0:20

Estiven lendo en Le Monde unha noticia que sucedeu en Francia hai uns días, cando un grupo de labradores franceses do departamento dos Pireneos orientais se lanzaron furiosos á rúa en Perpiñán, non contra os camioneiros españois, senón contra o servizo de meteoroloxía da rexión. A razón foi moi sinxela: o citado organismo amosouse incapaz de prever con precisión unha tormenta de pedraza que se abateu con extraordinaria violencia sobre os campos, a pesar de que unhas horas antes advertiu de que había “un risco posible de tormenta, susceptible de ir acompañada de saraiba”. Agora os damnificados presentaron unha denuncia no xulgado.

Debe ser a primeira vez que se fai unha reclamación deste tipo. O caso é que os demandados xa empezaron a preparar a súa defensa, aducindo que esta clase de fenómenos son dificilísimos de prever, pois cando un se decata, xa están caendo por riba, ademais de que, como asegura o director da estación meteorolóxica, non se está a falar dunha ciencia exacta e que todo o mundo ten o dereito ao erro.

Segundo a teoría do caos, calquera perturbación sucedida nun extremo do planeta, como pode ser o simple bater das alas dunha bolboreta, é capaz de provocar fenómenos climáticos incontrolables no extremo oposto da terra, de maneira que o vendaval que castigou as miñas mazás o outro día en Vilariño, por exemplo, puido ben orixinarse no asubío dun xaponés que chamaba polo seu can en Morioka ou en Kagoshima, poñamos por caso. Se as cousas son así, os meteorólogos franceses denunciados deberían utilizar como defensa a famosa teoría de Feigenbaum. Claro que isto nos obrigaría a todos, entre outras cousas, a asubiar en secreto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un desgusto

19 de mayo de 2016 a las 0:15

O domingo pasado, cando regresaba de Londres, despois de dar conta no avión dun deses pratos fríos que se comen máis por rutina que por ganas, decidín aproveitar o que quedaba de viaxe para fumar un puro pequeno, tamaño cigarro, ese pecado que tan ben presta á hora do café. Como un raio, unha das azafatas veume rifar coa contundencia e a seguridade de quen se sente amparada polo regulamento, feliz de ter tanta razón. Por suposto que apaguei o pito, pero facéndolle ver que podía estar equivocada.

O argumento que ela empregou para disuadirme foi que estaba permitido fumar cigarros, pero non puros. O caso é que na caixa de madeira onde eu levaba o obxecto do meu frustrado pracer, puña en letras ben visibles que o contido estaba formado precisamente polo tipo de tabaco que a azafata me dixo que se podía fumar.

A miña argumentación non serviu de nada, naturalmente. Así que me puxen a ler nun libro sen demasiado entusiasmo, disposto a pasar de calquera maneira a media hora longa que aínda quedaba de viaxe. Nun momento, vin a azafata que viña de fronte e mireina con cara de odio finxido, compoñendo un xesto de home ruín e rancoroso, esperando que lle caese a bandexa. Debeume saír tan mal o teatro que a rapaza se botou a rir. Menos mal que non tirou co café, pois seguro que me levaría un novo desgusto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sobre os puros

18 de mayo de 2016 a las 0:18

Un amigo meu, que sabe da miña afección aos puros habanos, regaloume o outro día un libro moi fermoso sobre o tema, unha especie de guía na que veñen desde unha historia do tabaco, ata as fotografías, a tamaño natural, das marcas máis coñecidas, cos seus respectivos formatos, calidades, características e outras informacións interesantes, algunhas incluso moi curiosas. É un deses libros de gran formato, ilustrado a toda color, que cando un o ten entre as mans, sente que lle pican os dedos por abrilo canto antes e degustalo con parsimonia, comodamente instalado nun sillón. Foi o que fixen o domingo pola tarde, aproveitando que non tiña moito que facer.

Pasei un par de horas excelentes. Dábase ademais a circunstancia de que chovía fóra, por momentos con moita forza, e que o tempo invitaba, polo tanto, a estar entre cristais, arrolado polo esgarabello da chuvia contra as ventás ou polo picotar da auga no tellado. De maneira que dispuxen, de balde, dunha tarde magnífica, tan boa como a que gozan os que van ao fútbol ou as persoas que saen de excursión.

Había, porén, no libro, algúns aspectos que non deixaron de sorprenderme e chamarme a atención. Por exemplo, o autor dicía que o clima ideal para degustar un bo puro require unha temperatura duns 24º C, unha humidade relativa do 65 por cento, aproximadamente, e un mobiliario e unhas luces capaces de proporcionar un ambiente cómodo e relaxado, ademais do resto dos requisitos que se supoñen, tanto para acender o habano correctamente como para quitarlle a vitola no seu momento. Non está mal, pero seméllame algo complicado. Persoalmente estou convencido de que tamén se pode furmar un puro sen antes facer unha oposición.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os acertos do vidente

17 de mayo de 2016 a las 0:17

Un deses golfos que saen constantemente na televisión dicindo que adiviñan o futuro, contoulles aos espectadores, quizais con máis vaidade que intelixencia, un suceso que lle ocorrera na rúa, un día que andaba por Madrid buscando a Praza de Oriente. Farto de dar voltas sen encontrar a dirección, preguntoulle a un transeúnte, que resultou ser Julio Anguita. Este, ao recoñecer ao vidente, fíxolle ver a contradición que supuña o feito de que un home dotado das súas facultades non puidese adiviñar cousa tan sinxela.

Lonxe de sentirse censurado pola ironía do político comunista, o citado individuo amosaba unha euforia desbordante e nerviosa, entusiasmado pola circunstancia feliz de que un señor tan importante o coñecese. Nese momento debeu supoñer que xa tiña andado moito camiño: empezaba a ser un personaxe famoso.

Sae moito na televisión. Ten cara de rato e voz delgada, talvez de grilo. Os ollos, pequenos e vivos, traiciónano un pouco: brilla no fondo deles unha chispa maliciosa, probablemente cínica, imposible de ocultar nin sequera coa verborrea de aparencia bondadosa que se gasta. Onte mesmo o escoitei unha vez máis. O locutor tivo a ocorrencia de ensinarlle un billete de lotería para preguntarlle pola sorte que lle agardaba. Non entendín ben se lle respondeu que ía gañar ou que ía perder, pero estou completamente seguro de que acertou.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A morte dun anxo

16 de mayo de 2016 a las 0:16

Pola chamada telefónica dun amigo recibo a noticia de que don Pepito Pajarito, de quen falei onte aquí, morreu hai xa varios anos, cousa que eu ignoraba. Matouno un coche. Nun primeiro momento pensei que andaría voando polo medio do tráfico, daquela maneira súa que consistía en botar carreiriñas de cinco metros, batendo os brazos como se fosen ás e resoplando. O suceso foi moito máis prosaico. Esmagárono contra unha parede, mentres estaba sentado á entrada dun portal, quizais reparando forzas.

Este don Pepito Pajarito tiña lenda. Eu oín varias versións respecto das súas orixes. Unha delas facíao profesor de física nunha universidade francesa ata que lle entrou na razón aquel trebón de poesía ou disparate. Outra convertíao en cura renegado, enfrontado ao seu bispo por unha cuestión de teoloxía heterodoxa.

Para min tiña o aspecto dun home do campo avariado por algún desgusto, por mala alimentación ou porque a natureza o fixo así, frouxo da parte do entendemento. Fose como  fose, don Pepito Pajarito quería voar. O destino empeñouse, en cambio, en dispoñer para el unha morte estúpida, vítima dun accidente de tráfico, como tanta xente. Se chega a nacer con ás, que era o seu soño, seguro que aínda viviría. Cada vez hai menos persoas que lle disparan aos paxaros, e menos aínda as que lle tiran aos anxos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 16412345...102030...Última »