Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Unha folla poética

30 de julio de 2016 a las 0:20

Onte falei aquí de James Joyce e da ponla que collín hai uns meses na súa tumba, en Zürich. Uns anos antes, estando en Baltimore co escritor catalán Joan Perucho, fomos visitar o cemiterio onde está enterrado Edgar Allan Poe, case no centro da cidade. Mentres permanecemos naquel lugar, vimos uns rapaces, home e muller, que trataban de arrincar unha pedriña da lousa que cobre os restos do escritor. Unha señora que rezaba no mesmo sitio recriminoulles a actitude, que lle debeu de parecer frívola e irreverente.

Non recordo moito máis, a non ser a emoción de Perucho, que me recitou uns versos de memoria e dixo unhas frases poéticas erguendo as mans cara ao ceo nun xesto que el adoita facer con frecuencia. Despois, quedou un momento calado e recollido, movendo os labios en silencio, sen dúbida rezando pola alma do poeta.

Segundo ten contado varias veces por escrito, Perucho garda agora na súa casa a folla dunha árbore, enmarcada, cunha nota na que asegura que esa folla se desprendeu naquel instante e que se foi pousar lentamente nun dos seus ombreiros. Se digo a verdade, eu non me decatei do milagre e o meu querido amigo tampouco me dixo nada entón. Non quero insinuar con isto que se trate dunha licenza poética. Supoño que foi cuestión de delicadeza, ao ver que Poe non me mandaba tamén a min unha folla.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Torrente

29 de julio de 2016 a las 0:15

O luns pola mañá, cando me dispuña a ir ata A Ramallosa para recoller a Torrente Ballester e achegarnos a Baiona para facer a tertulia de cada día, souben que o levaran ao hospital de madrugada. Na casa xa me aclararon que non era nada importante e quedei tranquilo. A verdade é que o sábado comera con el e coa súa familia na casa da Romana, sentados no xardín, e comeu ben, estivo animado e non tiña aspecto de encontrarse mal. Pouco antes, durante o aperitivo, estivemos xogando con Rodrigo, un dos netos, a dicir palabras que empezaran por “m”, que era a letra que o neno levaba gravada na gorra que lle cubría a cabeza. Dixemos varios centos.

A verdade é que desde entón non o volvín ver. Son do parecer de que nos hospitais non convén dar a lata e menos cando unha persoa ten que estar sometida a observación. Así que sigo a evolución a través do teléfono, sei que todo vai ben, e espero que o querido e vello amigo se restableza pronto, que aínda nos queda moito por falar. Supoño que de aquí a uns días volveremos a Baiona.

Polo que me van contando e polas chamadas que eu mesmo recibo, noto a preocupación da xente polo escritor. Todo o mundo lle quere ben. Unha señora coa que apenas teño trato preguntoume onte se lle podía mandar un ramo de flores ao hospital. Eu desas cousas non entendo, pero supoño que si, pois parece que se trata dunha forma máis de demostrarlle afecto. Se eu lle tivese que mandar algo, mandaríalle unhas bafaradas de fume do puro que fumei onte despois do xantar. Ás veces, el pide iso, só o cheiro, e eu procuro compracelo. Polo tanto, desde aquí, querido Gonzalo, aí vai iso. E que non saiba disto o médico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xullo de1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un trazo de honradez

28 de julio de 2016 a las 0:15

Non recordo ben se foi o Roncollo ou o Patita, pois pasaron xa moitos anos e a memoria empeza a moverse entre bancos de néboa, pero calquera daqueles dous rapaces atopou un día un billete de cen pesetas diante do comercio de Manolito Romero, na estrada de Baronzás, e foillo entregar ao mestre na escola. Aos nenos, aquela cantidade de diñeiro parecíanos unha fortuna. Medida en horas de cine, daba para ver cerca de oitenta películas. Se a referencia fosen caramelos, por exemplo, a cifra resultante resultaría astronómica.

Naturalmente, o trazo foi eloxiado como sen dúbida merecía e serviu para que aquel día nos desen unha lección sobre a honradez, unha virtude que debiamos cultivar para converternos o día de mañá en persoas de proveito. A cara de satisfacción do protagonista traducíase no xesto infantil de sacar a lingua e sorrir timidamente.

Onte, durante unha cea, falouse deste bo costume de antes e citáronse algúns casos ocorridos ultimamente. Eu acordeime dunha amiga que, aínda hai pouco, foi comprar unha ducia de copas de cristal e ao chegar á casa atopouse coa sorpresa de que lle deran unha máis por confusión, pois non lla cobraran. Entón colleu o coche e volveu á tenda para devolver o que non lle pertencía. Quedou asombrada da alegría que provocou no empregado que a atendera, marabillado polo xesto. Ela non se atreveu a dicirlle que o fixera porque é supersticiosa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un ramiño de flores

27 de julio de 2016 a las 0:20

Hai xa bastantes anos, despois de escoitar un disco de Gérard Philipe recitando fragmentos de Le petit prince, de Saint-Exupéry, decidín traducir esa obra ao galego. Foi un dos traballos literarios que máis paixón espertaron dentro de min. Recordo moi ben as longas noites de inverno nun pequeno hotel en Viana do Bolo escribindo e reescribindo parágrafos, buscando palabras e comparando traducións.

Despois dediqueime a coleccionar traducións do mesmo libro a outras linguas e fun adquirindo cantos traballos atopei sobreo seu autor. Unha tarde quente dun mes de verán, a casualidade quixo que un crego de Ourense, emigrante en Francia, me presentase a monseñor Montdesert, bispo auxiliar de Lyon e fillo dun profesor de Saint-Exupéry, o mesmo que o bautizara co alcume alusivo ao seu nariz de Pique-la-lune. A conversa foi longa e ilustrativa para min.

Agora leo que unha empresa que fabrica champán vai financiar unha expedición destinada a buscar os restos do avión de guerra que pilotaba o escritor francés o día 31 de xullo do ano 1944, cando desapareceu fronte ás costas de Niza. Non é seguro que apareza nada, pero a empresa merece xa todos os parabéns. A decisión é fermosa e romántica. ¡Que non daría Consuelo, a muller salvadoreña de Saint-Exupéry, por asistir a este momento, coa esperanza que non tivo durante os anos que sobreviu ao seu home, ela que botaba tanto de menos un lugar onde depositar de cando en vez un ramiño de flores!

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xullo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha prenda extraviada

26 de julio de 2016 a las 0:16

Estes días pasados falei varias veces do cura das etimoloxías. Foi un dos moitos cregos curiosos que coñecín. Ningún tan pintoresco, non obstante, como don Luís de Bangueses, que tiña memoria de elefante. Era un home albóndiga, pequeno e redondo, pelado ao cero, que calzaba sempre uns zapatóns enormes de pel de becerro, incluso nos días máis calorosos do verán. Aínda que nacera na aldea, cos paisanos falaba un castelán escollido, de fonética sibilante, coma se, ao pronunciar, o aire se lle escapase entre os dentes.

Dicía a misa en dez minutos, comendo as palabras. Nas avemarías, por exemplo, só se lle entendía “Mujeres, vientre, Jesús”. Sabía de coro as datas de nacemento, bautizo e voda de todos os seus feligreses. Sabía tamén, como poden testimoñar algún dos seus colegas, a Biblia enteira de memoria, sen fallar unha letra.

Para a vida práctica, en cambio, era un desastre. Sendo eu rapaciño, un día encargáronme que entrase no seu cuarto para pedirlle que viñese almorzar, pois xa era tarde e na casa tiñan medo de que se atopase mal. Cando entrei, andaba por debaixo das sabas, movéndose pola cama dun lado para outro, sen asomar nin sequera unha orella. Chamei por el e ao cabo dalgúns segundos deixou ver a cabeciña. Díxome: “Es que no encuentro los calzoncillos”. Logo, volveu desaparecer, á procura da prenda extraviada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Nomes

25 de julio de 2016 a las 0:25

Ese señor Chávez que goberna en Venezuela, agora quérelle cambiar o nome ao país. Non é unha cousa tan infrecuente nin rara como se pensa. Hai anos, eu lin unhas cartas entre Castelao e Aguirre, o que fora presidente do goberno vasco e que daquela residía nos Estados Unidos, onde o segundo dos dous lle propuña ao outro, alá polos anos corenta, a necesidade de ir pensando en cambiar o nome de España para cando caese o xeneral Franco.

Aguirre era partidario dun cambio radical, é dicir, substituír o nome histórico por outro diferente. Castelao, en cambio, con máis sentido común, argumentaba que el non pasaría de cambiar España por Hespaña.

Castelao invocaba ao seu favor, para meter o “h”, a etimoloxía, aducindo o vello nome latino de Hispania, pero a Aguirre non lle parecía de abondo. Se mal non recordo, entre os nomes que propuña, estaba o de Iberia. A discusión recordábame as cartas daquel toliño de don Prudencio Sarrión que chegou a propoñer tamén que a Deus se lle chamase doutra maneira: penso que Calibageto ou algo así.

Nisto dos nomes dos países, hai quen opina que Francia, por exemplo, é bonito, mentres que Bostwana, pola contra, é feo; ou que Liberia ten un significado fermoso, relacionado coa palabra libertade, mentres que Chequia soa un pouco raro desde que se separou de Eslovaquia. Eu confeso que carezo de opinión ao respecto e que tanto me ten, pois todos os nomes me parecen máis ou menos bonitos. Estou de acordo, non obstante, con Madariaga, que defendía a teoría de que os Estados Unidos de América era un dos poucos países do mundo que non tiñan un nome real, pois dicir esas palabras era igual que dicir A Rapaza Loira do Terceiro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un animal no bosque

24 de julio de 2016 a las 0:24

O outro día fun cun amigo á Coruña no coche del. Poucos minutos despois de saír de Vigo, antes de chegar a Pontevedra, decateime de que corría bastante. Era unha impresión clarísima que eu tiraba dunha observación moi simple: o noso auto devoraba a todos os demais que se lle puñan diante, aos que superaba como un lategazo, e por outra parte, unha ollada aos laterais da autoestrada evidenciaba que as árbores, as matogueiras e os terrapléns pasaban a unha velocidade capaz de producir mareos. Nun momento mirei para o contador de quilómetros e comprobei que circulabamos a cento noventa por hora. Non obstante, non tiña a sensación de ir en perigo.

Dunha maneira discreta deille a entender que corría demasiado. Díxenlle exactamente: “Gústache correr”. A miña sorpresa foi cando me respondeu que non. Dixo: “Normal”. Despois dun par de minutos, aclareille: “Vas case a douscentos por hora”. Dun xeito instintivo, como quen para un golpe, meteu o freo e soltou unha palabra grosa.

Contoume entón que non vía ben o cadro de mandos. Logo, normalizada a velocidade, que pouco a pouco foi aumentando de novo ata situarse nun punto semellante ao anterior, só un chisquiño por baixo, aceptei a situación e non volvín aludir ao problema, en parte por non molestar, pero en parte tamén porque a condución era correcta e segura, o coche grande e confortable, e eu non sentía medo. Foi el, non obstante, quen seguiu falando do asunto. Díxome que vía mal de cerca e que ás veces corría máis do que pensaba, pero que non se daba conta. Rematou cun comentario: “Calquera día vanme botar unha multa”. Pareceume unha mostra dun optimismo absoluto. Eu diría máis ben que calquera día se pode matar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Optimismo

23 de julio de 2016 a las 0:23

O outro día fun cun amigo á Coruña no coche del. Poucos minutos despois de saír de Vigo, antes de chegar a Pontevedra, decateime de que corría bastante. Era unha impresión clarísima que eu tiraba dunha observación moi simple: o noso auto devoraba a todos os demais que se lle puñan diante, aos que superaba como un lategazo, e por outra parte, unha ollada aos laterais da autoestrada evidenciaba que as árbores, as matogueiras e os terrapléns pasaban a unha velocidade capaz de producir mareos. Nun momento mirei para o contador de quilómetros e comprobei que circulabamos a cento noventa por hora. Non obstante, non tiña a sensación de ir en perigo.

Dunha maneira discreta deille a entender que corría demasiado. Díxenlle exactamente: “Gústache correr”. A miña sorpresa foi cando me respondeu que non. Dixo: “Normal”. Despois dun par de minutos, aclareille: “Vas case a douscentos por hora”. Dun xeito instintivo, como quen para un golpe, meteu o freo e soltou unha palabra grosa.

Contoume entón que non vía ben o cadro de mandos. Logo, normalizada a velocidade, que pouco a pouco foi aumentando de novo ata situarse nun punto semellante ao anterior, só un chisquiño por baixo, aceptei a situación e non volvín aludir ao problema, en parte por non molestar, pero en parte tamén porque a condución era correcta e segura, o coche grande e confortable, e eu non sentía medo. Foi el, non obstante, quen seguiu falando do asunto. Díxome que vía mal de cerca e que ás veces corría máis do que pensaba, pero que non se daba conta. Rematou cun comentario: “Calquera día vanme botar unha multa”. Pareceume unha mostra dun optimismo absoluto. Eu diría máis ben que calquera día se pode matar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mirar

22 de julio de 2016 a las 0:22

Onte falei aquí desa preciosa cámara Leica que merquei en Moscova. O que non contei aínda foi que as cámaras antigas son unha das moitas debilidades que padezo, non sei se por algunha reminiscencia infantil ou por algún capricho inconsciente de rapaz mal criado. O caso é que o outro día, ao pasar o arco detector de seguridade do aeroporto de Berlín, o policía que controlaba por escáner os maletíns de man, descubriu sorprendido que eu transportaba once cámaras, todas mercadas en tendas de segunda man en distintos países do Leste.

O home debeu quedar tan estupefacto que me pediu que as sacase. Ao velas en fila, como escandalizado, chamou o seu xefe, que se presentou deseguida. Este, despois de compoñer un xesto igualmente asombrado, preguntoume que ía facer con elas. Conteille a verdade, que as quería só para miralas. Botouse a rir e díxome que podía pasar, non sen antes eloxiar algúns dos exemplares. Logo díxome: “Que as poda mirar moitos anos”. Aínda non sei se me fixo un favor ou se simplemente era tamén afeccionado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xullo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un inimigo de Deus

21 de julio de 2016 a las 0:15

Continuando co tema dos milagres, do que falamos nos últimos días, creo que xa recordei aquí nalgunha ocasión o que me dixo un día o Camilo Vaca, veciño da miña vila que non cría en Deus, a quen odiaba. Para reforzar o seu ateísmo, polo cal esperaba ferventemente ir ao inferno, sostiña que todos os milagres eran sempre unha trapallada: devolver a vista, curar unha enfermidade, apartar unha tormenta… Pero que non coñecía ningún que fose serio. Por exemplo, que a unha persoa sen un brazo lle volvese nacer outro.

Cando eu lle dixen que Elías fora arrebatado ao ceo nun carro de Lume e que Lázaro fora resucitado despois de morto, díxome que tiña o cerebro dun grilo, que pensando así non había tardar en quedar calvo de tanto discorrer. Sentinme máis impotente que humillado, pero un día tiven ocasión de vingarme e fíxeno con rabia.

Alguén empezou a correr pola miña vila que nalgúns libros devotos, como os misais, realizando non recordo qué operacións matemáticas, nunhas páxinas concretas aparecía un pelo. Fixémolos varias veces entre os amigos e nunca nos fallou: saía mallado. Cunha proba tan contundente e irrebatible nas mans, alá fomos ver o descrido. Explicámoslle en que consistía o prodixio e pedímoslle que o comprobase por si mesmo Cando apareceu o pelo, colleuno cos dedos e díxome: “Gárdao para cando quedes calvo”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xullo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 17112345...102030...Última »