Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

A lóxica e o sentido común

23 de septiembre de 2014 a las 0:13

Coñecín varias persoas que estiveron condenadas a morte, dúas das cales seguen gozosamente vivas: o escritor e político vasco Mario Onaindía e o meu paisano Camilo Dios,  guerrilleiro despois da Guerra Civil. Outro máis, o Xudas, pastor de ovellas alá nas terras da Limia, morreu hai anos de morte natural. Creo que xa teño contado algunha vez como salvou a vida por simple sentido común: cando o xuíz ditou a súa sentenza fixo un xesto co brazo, como ofrecéndolle unha labazada, e preguntoulle se estaba mal da cabeza.

O sentido común salvou o meu veciño. A lóxica, que é cousa moi diferente, permítelle a un americano gordo, segundo contan os periódicos, ir aprazando a execución que ten decretado un tribunal. Como pesa máis de douscentos quilos, hai o risco de que a corda da forca lle arrinque de raíz a cabeza no momento de colgalo.

A lóxica conducirá tamén a este home ata a morte dunha forma irremediable. O xuíz di que a decapitación violaría a dignidade do reo, un grave problema moral que ten unha solución sinxela, xa apuntada por alguén: pódese aforcar o condenado na cama; tecnicamente é posible. Aínda hai outras solucións igualmente lóxicas: reducir a dieta do home; calquera médico tería argumentos para demostrar que con douscentos quilos hai perigo de infarto. Quedaría a solución do sentido común, pero a lóxica é máis poderosa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pintadas

22 de septiembre de 2014 a las 0:12

Estiven en Madrid para participar nun dos xurados do Premio Nacional de Literatura e aproveitei as horas que me sobraron para facer algúns recados. Mentres ía pola rúa, decateime de que no centro da cidade abundan as pintadas, pero case ningunha de tipo político, a non ser un par delas que dicían: “Malasaña contra el fascismo”. Pola color deume a impresión de que eran resesas, restos quizais dalgún problema con bandas violentas ou algo polo estilo.

A maior parte das pintadas, non obstante, son firmas de aspecto ilexible, parecidas a aquela do rapaz que se fixo famoso pintando un muelle nas paredes de media España. Supoño que esta moda está copiada de Nova York, onde antes, hai uns anos, empezou nometro e acabou pasando despois ás furgonetas de reparto, que se converteron nunha especie de muros ambulantes, o retrato das cales figura agora en libros onde se estuda aquel fenómeno social. Non esquezamos que Keith Haring, o célebre pintor, se iniciou dese xeito.

Se digo a verdade, ningunha das pintadas me pareceu destinada a durar demasiado tempo, aínda que case todas poderán permanecer anos e anos nas paredes das casas onde foron pintadas. No medio de toda esa parafernalia gráfica, vin unha única excepción. Nunha tapia enorme, fronte dun edificio de aspecto nobre, había un escrito en letras grandes e negras que dicía: “Manoli, eres una estúpida y vete a la mierda”. Supuxen que Manoli debía vivir por alí, quizais no edificio aludido. Vese que esta rapaza, da que non sabemos absolutamente nada, tivo moita menos sorte que outra veciña do mesmo barrio, á cal lle escribiron naquela tapia: “Chiqui, te quiero”. Excelente para Chiqui, pero a min quen me cae ben é Manoli.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de setembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Saír na televisión

21 de septiembre de 2014 a las 0:11

Acabo de ler nun periódico que o famoso Henry Lee Lucas, condenado a morte hai xa varios anos, aínda vive. A verdade é que eu o daba por morto e sepultado. Como se recordará, este famoso personaxe estivo acusado de máis de mil asasinatos, incluído o da súa propia nai. O que sucede é que un día se demostrou que aquela inmensa carnicería, a máis grande de toda a historia do crime individual, non fora máis que un invento feito por el mesmo para saír na televisión e converterse nunha celebridade.

A patraña empezou cando a policía o acusou de ser o autor de varias mortes ata entón sen resolver e isto espertou a atención dos periódicos e demais medios, que acudían ao cárcere para entrevistar ao monstro. A este pareceulle tan bonito todo aquilo que decidiu seguir adiante. Naturalmente, para conseguilo, tivo que estudar.

Tratábase de facer verosímiles as súas explicacións, o cal só era posible estudando as páxinas de sucesos dos periódicos. Mentres tanto, elevado á categoría dun mito, o número un do crime mundial, Lucas sentíase tan importante como Elvis Presley. Un día acordou do seu soño: esperábao a cadeira eléctrica. Entón púxose a desmontar os asasinatos un por un, ata quedar só co da súa nai, que tampouco parece claro. Polo visto, Lucas está triste porque xa non sae na televisión. Eu creo que é agora cando tiña que saír.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de setembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Erro de tradución

20 de septiembre de 2014 a las 0:10

Hai unha frase inglesa que di: “The spirit is willing, but the flesh is weak”. É un dito que tamén temos nós: “O espírito está disposto, pero a carne é débil”. Agora ben, como é sabido, a palabra inglesa spirit significa “espírito”, pero tamén “alcohol”, un dobrete que se dá noutras linguas europeas e que aparece, aínda que un pouco transformado, nesas bebidas que nós chamamos espiritosas. Son estas mesturas de significados as que volven tan difíciles ás veces as traducións, sobre todo no campo literario.

No mundo da diplomacia e da política, especialmente na prosa dos acordos e tratados internacionais, unha soa palabra pode entreter a tradutores e diplomáticos durante días ou meses. É moi importante. Calquera equivocación pode dar lugar a desputas interminables ou a conflitos semánticos de solución case imposible. Por iso se pensou hai anos na máquina de traducir.

O que sucede é que a citada máquina resultou ser un desastre. A frase inglesa que mencionamos máis arriba foi traducida por un destes aparatos da seguinte maneira: “O vodka é bo, pero a carne está podre”. Un disparate. Hai que supoñer que se os resultados son deste estilo, a máquina de traducir non se debe utilizar aínda moito nas relacións internacionais. De todos os xeitos, en vista de como transcorren as cousas nos  últimos días, non sería improbable que todo se basease nun inmenso error de tradución.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de setembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha xornada máis

19 de septiembre de 2014 a las 0:29

Onte, despois das sesións literarias, leváronnos a Llanes, que queda a uns quince quilómetros da Casona de Verines, onde se celebran os encontros de escritores. Estabamos invitados, como outras veces, pola Fundación Príncipe de Asturias. A cea, que foi exquisita, transcorreu moi agradablemente, como adoita suceder nestes casos. Eu pasei un par de horas escoitando a Graciano García, o noso anfitrión, que estivo contando como naceu a institución que dirixe. En parte, naceu como unha novela.

Despois da cea, antes de retirarnos a durmir, fixemos a tertulia de cada noite no salón do hotel. Como pertenzo á especie en extinción da xente que nunca ten présa para ir á cama,  quedei ata moi tarde, falando de Josep Pla con Vinyet Panyella. Non estabamos de acordo en case nada, pero pasámolo ben, mellor que os que durmían.

Por certo que marchei para o cuarto rindo eu só. Acordábame da intervención de Bieito Iglesias, que foi magnífica, aguda e chea de humor, tanto que suscitou as gargalladas continuas de todos os asistentes. O escritor galego fixo dúas citas lapidarias, dignas de Shakespeare. Unha, da actriz María José Cantudo: “Cando me aburro, tiro un tabique”. Outra, dun turista sexual en Cuba, que desprezado, humillado e insultado por unha mulata, respondeu resignado: “Mátame, se queres. Para iso vin eu aquí”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de setembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lambóns

18 de septiembre de 2014 a las 0:28

Onte pregunteille a unha amiga miña que entende de bechos canto tempo vive unha mosca. Quedou bastante sorprendida, non pola pregunta, senón porque nunca antes pensara niso e polo tanto non sabía que responder. Eu de moscas non sei nada, aínda que unha vez, hai moitos anos, por un asunto relacionado cunha novela, tiven que aprender algunhas cousas. Por exemplo, como despegan para voar. Primeiro moven as ás e afirman con forza as seis patas no chan, logo apóianse en tres e por último impúlsanse cara arriba valéndose unicamente dunha.

Tamén aprendín que as moscas comúns non pican, senón que lamben, o cal está en contradición coa experiencia, polo menos coa miña, que teño recibido picotazos de órdago. O de preguntar canto viven veu precisamente de que estes días andan rabiosas. Coñezo a unha que leva tempo metida no meu coche e non consigo desfacerme dela. A ver se morre dunha vez, como é a súa obriga, pois non serve para nada bo, nin sequera para lamber. Hai xente que tamén pica, e moito, pero non é menos certo, por fortuna, que aínda quedan moitísimos lambóns.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de setembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha caixiña de prata

17 de septiembre de 2014 a las 0:27

Estabamos ceando un grupo de amigos nunha casa particular, cando á hora do café, o anfitrión sacou do peto da chaqueta unha caixiña redonda de prata, cuns adornos gravados en forma de follas vexetais, extraeu de dentro unha pastilla de color amarelo, levouna á boca e seguiu falando. A todos nos gustou tanto a caixa que, sen dicir nada, mentres seguía a conversa, fómola pasando de man en man, xogando con ela entre os dedos e mirándoa con atención. A curiosidade era tan evidente, que non lle pasou desapercibida ao propietario.

Díxonos que era unha herdanza familiar e que había uns meses, un dos seus fillos, que agora ten cerca de vinte anos, lle confesou que ese pequeno obxecto constituíra para el unha obsesión cando era neno. Parecíalle tan fermosa que soñaba con que algún día chegaría a ser del, coa esperanza de meter un reloxo no interior.

Naqueles anos da infancia, o rapaciño preguntáballe ao pai con frecuencia que lle ía deixar cando morrese. Este, cada vez máis irritado pola pregunta, respondía con desgana sempre da mesma maneira: deixaríalle a casa na que vivían. Nunca lle dixo, en cambio, aquilo que o fillo quería escoitar e que a el nunca lle pasou pola imaxinación, é dicir, que lle pasaría en propiedade aquela caixiña de prata. Agora, ao cabo dos anos, o mozo no que se converteu aquel neno, xa non pensa igual. O tempo acaba coas mellores ilusións.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de setembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha nena

16 de septiembre de 2014 a las 0:26

Onte pola tarde estiven lendo a historia dunha muller que se chama Mary Bell, que agora ten arredor de corenta anos e que foi moi famosa cando acababa de cumprir os dez. Filla dunha prostituta arrastrada e sen moral, pasou toda clase de calamidades, desde envelenamentos cando contaba apenas tres anos, ata caer por una fiestra desde un terceiro piso pouco tempo despois. O peor, non obstante, foi a violencia sexual que padeceu, sendo unha neniña, co consentimento da súa propia nai, que llela entregaba aos clientes sen importarlle en absoluto o que pasase con ela. E pasaba todo canto unha fértil imaxinación pode supoñer e aínda máis, moitísimo máis.

A fama de Mary Bell veulle de que, aos dez anos de idade, matou dous nenos de tres e catro. Non foi un accidente, senón un crime deliberado, cruel e terrible. Tampouco constituíu unha sorpresa para ninguén cando se soubo que aquela rapaciña era a coautora dun feito tan espantoso. No barrio, todos cantos a coñecían, tiñan dela opinión de que se trataba dunha nena mala, perversa, sen conciencia.

No xuízo que se celebrou entón, a ninguén se lle ocorreu mellor solución para recuperar aquel pequeno monstro que pechalo entre catro paredes: primeiro nunha institución especial, pero logo, cumprida a maioría de idade, nun cárcere para adultos. Está claro que non debe ser fácil resolver a cuestión do que hai que facer cunha nena malvada que asasina dous infelices máis pequenos ca ela, pero non parece difícil aceptar que a prisión non semella o lugar máis adecuado. Iso por non falar do resto, é dicir, de por que unha neniña bonita, en vez de vivir no candor dos dez anos, se converte nun ser repugnante. Alguén lle tivo que roubar a inocencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de setembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Metidos no labirinto

15 de septiembre de 2014 a las 0:25

A tradición quería que no congreso de escritores de Verines os contadores de historias montasen unha tertulia ata ben entrada a madrugada no salón do hotel, na recollida praia da Franca. Este ano houbo unha rebelión dos poetas. De maneira que o primeiro día pola noite, despois de cear, foron eles os que se converteron en protagonistas da velada. Non se lles ocorreu outra cousa que escribir a coro un soneto golfo. Cando eu marchei para a cama, aínda non pasaran do primeiro cuarteto, que lles quedaba un pouco brando.

Onte, cando chegou a ministra de Cultura, estaban todos presentes, coas marcas do esforzo pegadas nos ollos. Pregunteille a Antonio Martínez Sarrión polo resultado do traballo e puxo unha elocuente cara de resignación. Os intentos de encontrar un consonante que rimase sen ripios con “morlaco” estancounos na palabra “sobaco”.

Nos primeiros relatorios da mañá quedou claro que o tema do labirinto, obrigado para todos os participantes, está cheo de trampas. Deume a impresión de que resulta fácil perderse polos seus corredores e que non será doado encontrar unha saída. Desde o principio, hai dúas posturas moi marcadas: a dos que pensan que a literatura pode axudar a xente a saír do labirinto da vida e a dos que están convencidos de que a literatura forma parte tamén do propio labirinto. Na miña intervención defendín a última das teses.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

No campo

14 de septiembre de 2014 a las 0:24

Fun pasar un par de días fóra de Nova York, a tres horas de viaxe en coche, na casa de campo que uns amigos teñen nun lugar solitario, rodeada de árbores, sen veciños arredor. De pronto, despois de tanto tempo sufrindo os ruídos da cidade, o silencio cantaba nos ouvidos. Polas noites, mentres falabamos na terraza, despois de cear, o que se oía non era o estrondo constante dos avións nin o barullo angustioso das ambulancias e os coches da policía, senón o ouvear de lobo dos coiotes escondidos na escuridade do bosque. O ceo, por outra parte, estaba limpo e transparente, tanto que a Vía Láctea parecía unha nube próxima, espesa, intensa e branca.

Polo día, dediquei algunhas horas a observar a xogo dramático que se traen entre si os falcóns e os “chipmunks”, unha especie de esquíos minúsculos, preciosos, que abundan alí. Viven entre as pedras, pero teñen que saír a buscar de comer, mentres os seus inimigos andan alá arriba, no ceo, furando cos seus ollos, esperando que un daqueles bichiños cometa algún erro.

Os “chipmunks”, non obstante, están ben preparados para esa batalla aparentemente desigual. En primeiro lugar, as colores das listas que marcan o seu corpo diminuto permíntenlle confundirse coa herba e coas follas, pero contan ademais cunha lixeireza que os fai parecidos ás pulgas na velocidade coa que saltan dun lado para outro. No tempo que dediquei a observar o espectáculo, os falcóns non gañaron nunca.

Alegreime de que fose así. Entendo como debe ser a fame dun animal que ten que cazar a outro para comer, pero entendo mellor ao que pelexa para non ser comido e que ademais se alimenta de landras e non lle fai mal a ninguén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de setembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 10312345102030...Última »