Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Fóra de horario

24 de mayo de 2015 a las 0:20

En Nova York, un empresario de variedades que utiliza carneiros no seu espectáculo, decidiu avisar a sociedade que vela pola protección dos animais para que un inspector acudise aos ensaios a comprobar que non se producían abusos nin malos tratos. Era unha medida intelixente e precavida, baseada na experiencia: cada vez que se empregan bichos no escenario, unha multitude de almas celosas asisten á función con ollos críticos, dispostas a anunciar calquera actuación inapropiada, inxusta ou humillante.

Fose porque as persoas encargadas de facer o número cos carneiros estivesen máis nerviosas que outros días a causa da presenza do inspector, ou fose porque os propios animais percibisen un clima diferente ao doutras veces, o caso é que o ensaio resultou unha catástrofe: cables mordidos, excrementos polo chan, berridos…

No medio do follón, cos carneiros saltando entre as butacas, perseguidos polos empregados, que trataban de protexer as alfombras, o inspector invitado ía e viña, preocupado porque os dereitos dos bichos non fosen violados. Grazas á súa presenza, as ameazas quedaron entre os dentes e as ganas de andar a golpes con eles diluíronse na furia contida das miradas. Reconquistada a calma, o protector marchou para a casa. O que puido pasar despois, en segredo e cos nervios desatados, quedaba fóra do seu horario.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sentirse humillado

23 de mayo de 2015 a las 0:23

Un compañeiro meu de escola, cando tiña pouco máis de dezasete anos, un día veuse envolto na morte dun home. Foi un suceso brutal, do que se fixeron coplas, daquelas que antes se cantaban polas feiras. Como consecuencia do asasinato, o rapaz foi ao cárcere. Moito tempo despois, ao recuperar a liberdade, atopou traballo, casou e agora vive unha vida normal. Quédalle, iso si, un fondo de tristeza na mirada que delata, se non me equivoco, horribles tormentos íntimos, quizais feridas abertas, desas que non curan endexamais.

Ás veces cruzámonos pola rúa e intercambiamos un saúdo cortés. Nunca falamos, non porque eu me negue, senón porque teño a impresión de que el prefire que a relación non pase dese estadio distante e elemental. Entre os nenos que fomos e os homes que somos, interponse para sempre unha historia imposible de saltar.

Debo dicir que este señor non me cae mal. Comprendo as desgrazas que pode causar un corazón explosivo nun instante de odio fugaz, potente e repentino como o raio. Non entendo, en cambio, os horrores que nacen da maldade fría dos canallas nin as calamidades que provoca a futilidade simple dos idiotas.  Como eses individuos que mataron en Madrid un rapaz porque os miraba mal. Dixeron que se sentiran humillados. Eu pregúntome quen nos remidirá a nós da humillación de pertencer á mesma especie que pertencen eles.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mísil galego

22 de mayo de 2015 a las 0:25

O xoves pola tarde fun ata a Pobra do Caramiñal para presentar alí o libro que o comandante Soutomaior, natural daquela vila, escribiu para explicar como, no ano 1961, secuestrou o transatlántico portugués Santa María, cando este facía a travesía desde A Guaira, en Venezuela, ata Vigo, pasando por Miami. O propósito do libro é reivindicar o papel do autor naquela aventura, ademais do que lles correspondeu aos galegos que o acompañaron, escurecido polo protagonismo do célebre capitán Galvão, portugués. Trátase do cuarto libro que trata deste asunto. Dos outros, un ten un título raro: Robar un transatlántico no es lo mismo que robar una gallina.

O libro lese como unha novela de aventuras, sobre todo a primeira parte, na que se conta como vinte individuos mal armados, case sen organización, algúns deles algo toliños, se fixeron co control dun barco que transportaba unhas mil persoas. Non querían outra cousa que chamar a atención sobre Franco e Salazar.

Hai un episodio no libro que me parece maxistral e que supoño que retrata moi ben a personalidade de Soutomaior. É cando un avión americano, despois de localizar o barco no Atlántico, dá un par de pasadas rasantes sobre a cuberta, como querendo asustar os secuestradores. No momento en que o xefe galego ve que o avión enfía de novo pola proa, dá ordes firmes e terminantes para repeler a agresión, non con armas, senón coa luz dun potente reflector. Está contado dun xeito heroico, magnífico, sobre todo o instante no que os pilotos americanos, derrotados polos focos, foxen co rabo entre as pernas, mesmo coma se os galegos os alcanzasen cun mísil.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dous brotes

21 de mayo de 2015 a las 0:20

Onte pola tarde andei enredando no xardín, coas tesouras de podar na man, cortando aquí e alá. De pronto, cando estaba contemplando as mazás da mazaira, que parece que medran dunha hora para outra, descubrín que as follas tiñan un aspecto feo, enrugadas e cunhas excrecencias de color encarnada bastante repugnantes, igual que se fosen feridas de xente. Como bo ignorante que son, acudín aos libros, pero non resolvín nada, a pesar de que atopei fotografías en color de case todas as pestes posibles. Foi por esa razón que fun consultar cun paisano, que son os que saben destas cousas. Deume un diagnóstico rotundo: “Lepra”.

Primeiro rin para dentro. Logo collín o coche e fun a unha tenda do ramo a buscar un remedio. A rapaza que me atendeu díxome que non sabía que esa enfermidade a tivesen as froiteiras, só as persoas. Aínda así, pola descrición que lle fixen, deume un sobre cun produto que me asegurou que podía resultar eficaz. Curiosamente, na información que o acompañaba dicía: “Para la lepra”.

Volvín á casa e deille o tratamento á mazaira: a ver se funcionaba. Logo seguín dando voltas e fun ver unha nogueira xa grande, de tronco gordo, que nos secou o ano pasado e que eu me neguei a cortar, máis que nada porque me daba pena. De súpeto, na parte de abaixo, a uns cincuenta centímetros do chan, descubrín dous brotes: dúas xemas pequeniñas, pero vizosas e claras, simpáticas, dispostas a tirar para adiante. Quizais foi a única alegría que recibín onte en todo o día, pero pareceume tan grande e tan limpa que non necesitaba máis para durmir tranquilo e contento. A verdade é que un lle pide tan pouco á vida que non resulta difícil ser feliz.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dos que din «impacto»

20 de mayo de 2015 a las 0:21

O outro día falei aquí do repulsiva que resulta esa xente que se ve obrigada a invocar continuamente a súa  honradez, sen que ninguén llo pida. Digo repulsiva, consciente de que se trata dun cualificativo moral, porque despois hai persoas que nos poden resultar antipáticas por calquera cuestión, pero iso xa depende de outros factores, incluso das propias manías. Don Vicente Risco, por exemplo, sentia unha desconfianza case instintiva polas persoas que utilizaban determinadas palabras que a el non lle gustaban.

Nunha ocasión estaba eu na súa tertulia, no altiño aquel do café Parque onde os sabios xogaban ao tute mentres os rapaces rodeabamos a don Vicente como se fose un gurú. Cando máis atento estaba eu ás palabras do mestre, recibín unha visita de alguén que se sentou ao meu lado para falarme dunha revistiña que se ía publicar e na que eu tiña que colaborar cun poema. O meu interlocutor, que era un pesado oficial, estivo alí bastante tempo e cando se foi eu puiden reintegrarme á tertulia, que era o que me apetecía.

A eso das sete da tarde, levantámonos e fumos acompañando a don Vicente ata a súa casa, a uns metros do café, na Rúa de Santo Domingo, porta con porta dunha casa onde había unha placa que dicía que alí vivira o xeneral Moscardó, «águila del Imperio». Cando nos despediamos, Risco achegouse a min, colleume por un brazo e díxome en voz baixa, case falándome ao ouvido: «ten coidado con ese señor que te foi ver ao café. É dos que din a palabra impacto». Desde entón, non sei aínda ben por que, é unha palabra que evito sistematicamente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de maio de 1990.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha visita

19 de mayo de 2015 a las 0:20

O sábado, aproveitando que estaba en Ourense, subín no coche ata Beiro, unha aldea próxima á capital na que pasei longas tempadas na infancia e que non visitaba desde hai anos. Atopei a casa en ruínas, cos tellados caídos e os cuartos desfeitos. A gran porta de madeira do patio, sempre pintada de color encarnada, xa non existe e nas escaleiras de pedra medran ortigas, herbas e silvas. Polo que respecta ás ventás do salón onde estaba o piano non son máis que ocos a través dos cales se mira o ceo.

Se un fose máis inocente, este sería un motivo para chorar, pero a nostalxia, conforme van pasando os anos, doe menos e resólvese apretando os dentes un pouquiño, non demasiado. E non obstante, nesta casa derrubada hai moito corazón, non só meu, senón de persoas queridas, algunhas que xa non viven.

Esta casa utiliceina eu na miña última novela como residencia de Mariana, un dos personaxes. Naturalmente, entre o modelo e o resultado hai algunhas diferenzas. Foi un dos pensamentos que me viñeron á cabeza cando me atopaba diante daqueles muros a medio caer. Coido que o balcón e a solaina se parecen bastante, aínda que desde esta última non se divise o río. O que resulta exacto son os moitos soños que de alí saquei. Eses si que os puiden sentir. Espero que algúns polo menos se salvasen da catástrofe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sorte dos ourizos

18 de mayo de 2015 a las 0:18

Todos os veráns, cando estou en Suecia, asisto a unha festa que unha amiga nos dá a un grupo de amigos o día do seu aniversario. A cousa transcorre nunha aldea, á beira dun río, nun xardín espléndido. Ano tras ano, sempre atopo un oco para apartarme da xente durante uns minutos e mirar os ourizos cachos que viven na propiedade, algúns deles grandes e vellos, outros máis cativos e novos, pero todos moi guapos. Non sei por que motivo, desde neno sinto unha simpatía emocionada por estes animaliños tan graciosos.

Ás veces, dálles o impo. Entón escóndense en calquera recuncho discreto, separados do ruído, e alí quedan, quietos e resignados, mentres lles dura o ataque. Impan como as persoas, con pitidos intermitentes, aínda que máis suaves. Non o deben pasar moi ben porque se lles pon unha cara infinitamente triste, conmovedora.

Nesa festa que digo, se sucede que algún ourizo se sente malo, á parte dos coidados que lle presta a dona da casa, o resto dos comensais vanse interesando pola sorte do bicho. Todo isto, dunha maneira completamente natural, sen dramatismo ou lirismos teatrais, como cando se pregunta por alguén que padece de anxinas ou sofre un simple catarro. Por aquí, en cambio, nos últimos días teño observado moitos ourizos mortos, esganados polos coches nas estradas. Vese que ata para ser ourizo hai que nacer con sorte.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O demo

17 de mayo de 2015 a las 0:17

Paola é unha rapaza italiana que está estudando en Santiago cunha bolsa Erasmus. Alumna do profesor Danilo Manera, que é amigo e tradutor meu, un día descubriu pola súa conta e por casualidade, nunha librería, a Biografía de Satanás, de Vicente Risco, e sentiuse entusiasmada co escritor ourensán, tanto que se puxo a ler as súas Obras completas, compostas por miles de páxinas, coa idea de facer sobre el a súa tese de licenciatura. Ela sospeita que non lle vai ser fácil, entre outras razóns porque aínda non ten claro como enfocar o traballo. Eu estou convencido de que todo sairá ben porque se trata dunha muller intelixente.

Dito isto, atrevereime a dicir tamén que Paola é espectacularmente fermosa, demasiado. Por iso me fixo raro que onte estivésemos os dous falando do demo, que Risco dicía que, ás veces, podía adoptar a forma dunha muller. Escuso engadir que nin me pasou pola cabeza semellante loucura, aínda que Paola fala moi ben o castelán. O do castelán, dígoo, porque Risco asegura que o demo, en Galicia, fala sempre nese idioma, pero tamén afirma que cando se disimula de muller, se un se fixa ben, vese que ten dentes de cabalo.

Descartado, polo tanto, o disparate de pensar que podía ser ese o caso, púxenme a matinar que o demo é máis ben home, aínda que non estou seguro de que, como ocorreu nunha  ocasión preto de Ourense, vaia vestido como un deputado e falando tamén en castelán. Onte, por exemplo, coincidín con Beiras nun acto público, pero como no caso da rapaza italiana, non tiven ningunha dúbida porque, aínda sendo deputado, fala sempre en galego. A ver se resulta que o demo non existe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Animais

16 de mayo de 2015 a las 0:16

Falei onte aquí deses cabalos de Cunqueiro que sabían idiomas. Concretamente referíame a Liofante, aquel tordo de Fanto Fantini della Gherardesca que falaba sete linguas, entre  xermánicas e latinas, pero descoñecía o provenzal. Era fillo de húngaro e toscana. Ademais desa graza de políglota, o citado cabalo tiña outras propiedades, entre elas a de non rinchar nas noites de guerra aínda que andasen as eguas nas proximidades e a de seguir o rastro dun inimigo só con darlle a cheirar unha prenda, igual que se fose un can. Por certo, era amigo dun destes, un tal Remo, tamén moi listo, que entendía latín, daba ben a perdiz e ía buscar viño á adega.

En cuestión de animais, Cunqueiro coñeceunos fantásticos, como a mona Currita, portuguesa, que chegou a traballar no aramio diante do Patriarca de Constantinopla, aínda que se negou a dar o dobre salto mortal porque descubriu que entre o público había un torto, cousa que a puña moi nerviosa. Coñeceu tamén Cunqueiro unha perdiz que falaba e que foi vendida por cen pesos.

No tocante a gatos, non recordo moitos, pero hai un no libro Merlín e familia que lembro con interese. Chamábase Ceris, era natural de Bretaña e tiña a desgraza de ser albino e cego, pero coa propiedade de que os pelos do seu bigote valían para tirar dos ollos da xente as areas que se lles metían dentro. Supoño que debían de ser uns pelos duros e tesos, non como os do meu gato Samuel, que son máis ben sedosos e algo aseñoritados, como de madamita, con perdón. A propósito, estes días está moi feo, case de esconder, pois houbo que rapalo por culpa de que se lle enredou o pelo e estaba collendo pinta de ovella outra vez. Espero que lle pase pronto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A renda das almas

15 de mayo de 2015 a las 0:18

Serán moitas as persoas que aínda se acorden daquel popular programa de radio dos anos cincuenta e sesenta, que se iniciaba coa Sinfonía do Novo Mundo e que estaba destinado a recadar fondos entre unha audiencia sentimental e lacrimosa para socorrer a xente necesitada. En dúas ocasións, a sorte tocoulle a Galicia. Na primeira, o diñeiro foi destinado a construír unha fábrica de chourizos en Melón; na segunda, tratábase de poñerlle un nariz novo, mediante cirurxía estética, a un camareiro de Santiago que tiña complexo de narigón.

Era un programa triste e bastante miserable, como o eran en xeral moitas das manifestacións culturais da época, cando a xente asistía feliz ao teatro para aplaudir con fervor as tonterías dramáticas de Alfonso Paso, elevado por aqueles espectadores entusiastas á categoría de heroe nacional da carraña. O mesmo sucedía no cine e outro tanto ocorrería algo máis tarde cando apareceu a televisión.

Onte mesmo, durante unha viaxe en coche, puiden escoitar a radio ao longo de varias horas. Comprobei sorprendido que volven estar de moda os programas que exhiben as desgrazas da xente. A unha señora velliña e soa botárona do piso por impago da hipoteca; a un señor de Oviedo quitáronlle os fillos e non llos deixan ver máis que unhas horas cada mes; unha bolboreta madrileña namorouse do home da súa irmá e chora desesperada… Vese que o aumento da renda per cápita dos últimos anos aínda non chegou ata o fondo das almas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 12812345102030...Última »