Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Rosita

5 de febrero de 2016 a las 0:15

Pola chamada telefónica dunha amiga, recibo noticias de Rosita Caval e sei que vive e que pasa bastante dos noventa anos de idade. Foi persoa moi coñecida en Xinzo de Limia na miña época de adolescente. Nacida para o teatro, organizaba funcións cada inverno nun dos cines da vila, sempre con éxito de público. Os actores eran rapaces e rapazas, normalmente estudantes de bacharelato, e ás veces incluso algún profesor, como José Luis Bobillo, un home tan emotivo que choraba de verdade en plena representación e que unha vez se abrazou con tal forza a unha das actrices, que non a podía soltar. E Rosita baixou o telón.

Unha das actrices máis celebradas era a miña irmá Mercedes (ou Meches, como a coñecía todo o mundo), que tiña a rara virtude de facer rir os espectadores coa mesma graza que nos facía rir a todos na nosa casa. Rosita Caval, que soñara con ser María Guerrero, animábaa a dedicarse á profesión da farándula, pero non conseguiu convencela.

Convenceume a min, en cambio, de aceptar un papel secundario nunha comedia que se titulaba Marino tiene que ser. Costoume tanto saír á escena que me obrigou a beber un vaso de licor-café, de maneira que, cando me vin no escenario, tiña tan olvidado o que debía dicir, que me dediquei a improvisar unhas tonterías sen moito sentido, pero que foron aplaudidas a rabiar, como se fosen parte do guión. O peor foi que o tinte que me deran no pelo, ata poñermo branco, tardou varios días en pasar, o cal me traía un pouco avergonzado.  Rosita animábame a deixalo, co argumento de que me quedaba ben e que me favorecía. A favorecida era ela, sempre guapa. Supoño que seguirá igual.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un momento

4 de febrero de 2016 a las 0:14

Alguén chamoun onte por teléfono desde Suecia preguntando por un dos rapaces e eu respondín cunha frase feita, desas que se utilizan habitualmente nesas circunstancias. Dixen: Ell ögonblick, que é o mesmo que dicir: “Un momento”. Pero por primeira vez na miña vida fun consciente de que esa palabra está feita con outras dúas: ögon, que significa “ollos”, e blick, que quere dicir “mirada”. De maneira que cando un sueco fala dun momento ou dun instante, do que fala en realidade é dun abrir e pechar os ollos.

Non debe ser o mesmo que dicimos nós, pois aínda que a nosa palabra está relacionada con “movemento”, xa ninguén o percibe así, do mesmo xeito que tampouco somos conscientes de que cando falamos dun golfo marítimo estamos utilizando un vocábulo que antes serviu para denominar o oco dunha saia ou dun vestido.

Cada pobo fala como pensa. Eu mesmo recordo que tardei bastante tempo en distinguir cales eran os meus tíos maternos e paternos. Os nenos suecos, en cambio, sábeno desde que aprenden a falar, pois aos tíos chámanlles exactamente irmán  do pai ou irmán da nai, segundo lles corresponda. Non quero dicir con isto que o galego non estea ben; a min gústame. Nestas cousas, aos suecos só lles envexo que lles chamen jordgubbe aos amorodos, que vale tanto como se lles chamasen “velliños da terra”. Claro que saber, saben igual.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Síndrome

3 de febrero de 2016 a las 0:12

Supoño que a noticia xa a sabe todo o mundo. O adestrador da selección nacional inglesa de fútbol, Glenn Hoddle, un cristián que parece que volveu conmocionado dunha visita á basílica do Pesebre, en Belén, dixo nunha entrevista que os coxos, os paralíticos, os cegos, os mancos, os xordos, ou sexa, todas as persoas que teñen algún tipo de minusvalía, son a reencarnación de xentes que pecaron moito noutras vidas e que agora pagan as súas culpas.

Hoddle está tan convencido da rectitude da súa crenza que non pensa rectificar, o cal, tendo en conta a indignación que espertou no Reino Unido, seguro que lle custará a carreira. Para explicar esta necidade, hai quen recorre a teorías non menos bobas. Por exemplo, iso que algúns chaman a “síndrome de Terra Santa” e que consistiría en que algunhas persoas, en presenza dos Santos Lugares, sofren unha especie de crise mística que os leva a dicir e facer estes disparates e outros parecidos. Agora mesmo hai en Xerusalén miles de toliños destes esperando a fin do mundo.

Eu vin un grupo deles, hai uns meses, acampados no Val de Xosafat, nas aforas da cidade, o lugar onde cren que se vai celebrar o Xuízo Final. Non sei que facían alí, aínda que non me estrañaría nada que estivesen collendo sitio. Digo isto porque o citado val é moi pequeniño, incapaz de acoller o número de persoas que pode caber no estadio de Riazor, por exemplo. Non ten aforo suficiente para meter alí a humanidade enteira. Nin ten condicións para ir en cadeiras de rodas, pois é moi empinado. Aínda que nin falta que fai. Os tolleitos, se é certo o que di o adestrador Hoddle, para que xulgalos? Directos ao inferno. Sempre se gaña algo de espazo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de febreiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O terror das galiñas

2 de febrero de 2016 a las 0:12

Cunha contumacia únanime, todos os atlas do mundo seguen a chamarlle Lago Alberto ao que en realidade se chama Lago Mobutu Sesé Seko desde que o presidente do Zaire decidise iniciar o movemento de “autenticidade” que restituíu os topónimos orixinais no seu país. De paso aproveitou a ocasión para cambiar o seu nome e poñerllo ao tal lago. Non era para menos, sobre todo se quen antes se chamaba Joseph Désiré, pasaba a ser Sésé Seko Koko Ngbendu Wa Za Banga, é dicir, Intrépido Guerreiro, Terror das Galiñas e Outras Femias.

O tal Terror das Galiñas reina como soberano absoluto desde hai anos sobre un dos países máis ricos do mundo. Tan rico, que a industria occidental dificilmente podería sobrevivir máis alá dun par de meses sen moitas materias primas que cada día lle chegan desde alá. Ademais, nas terras que goberna o citado Terror hai diamantes para encher varios barcos e ouro para competir co sol.

O peor é que os congoleses non saben que son tan inmensamente ricos, pois viven nunha pobreza dolorosa e humillante. Tampouco deben saber que o seu xefe, con ese nome de pequeno ladrón famento, posúe unha das fortunas máis escandalosas do mundo. Ata é posible que os máis infelices deles pensen que lles paga con diñeiro falso aos seus soldados, como acaba de facer agora, non por ser un senvergonza, senón porque é un desgraciado sen recursos. Só así se explica que non lle retorzan o pescozo como a unha galiña*.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de febreiro de 1993.

(*) Mobutu faleceu o 7 de setembro de 1997 en Rabat (Marrocos), ao pouco de comezar o seu exilio.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home raro

1 de febrero de 2016 a las 0:12

De neno pasei moitas tempadas en Allariz, nunha fermosa casa con horta e un balcón enorme sobre a rúa do Portelo. Un día, cando estabamos xogando neste último, un amigo díxome que un señor que naquel momento pasaba por debaixo, en dirección ao fondo da vila, era tan malo que tiña cara de lobo. Como soamente o podía ver de costas, quixen baixar a todo correr para comprobar que era certo, pero o meu compañeiro botoume para atrás co argumento de que, ademais diso, aquel individuo ruín podía morder.

Durante o verán non puiden esquecer a imaxe daquel home. Xogando no Portelo ou na praza que hai diante da igrexa de Santiago, cada vez que vía un señor que me chamase a atención por gordo, por feo ou por raro, pensaba que podía ser o home con cara de lobo. A verdade é que non conseguín aclarar o misterio.

Onte, cando estaba dentro do coche agardando por outra persoa, achegóuseme á vantaíña un tipo moi enfadado. Non tiña pinta de ser nin un mendigo que ven pedir nin un desgraciado en busca de axuda, senón alguén irritado, quizais por pensar que eu non me atopaba situado correctamente. A cousa durou apenas uns segundos e non puiden escoitar o que dicía por causa da radio. O que si puiden observar foi que o home non tiña cara de lobo, senón o aspecto enganoso de parecer unha persoa  normal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha moza nun semáforo

31 de enero de 2016 a las 0:15

O xoves pola tarde, cando ía pola rúa a facer un mandado, ao chegar a un paso de peóns tiven que agardar durante algún tempo a que abrise o semáforo para atravesar a calzada. Había bastante xente esperando. De pronto, apareceron tres mociñas adolescentes, moi nerviosas, dicindo pecados veniais e berrando como galiñas alporizadas. Unha delas, sobre todo, con aspecto simpático e aloucado, maneira de ser tipo cabra, daba uns berros agudos de gaivota ensumida, como se estivese a punto de sucederlle algunha desgraza boba.

Pegando saltiños, falando co semáforo para que cambiase pronto, a rapaza miraba de fronte e repetía sen parar, entre berros e afogos, pero sen perder o sorriso: “¡Ay, que se va el  puñetero!”. Un par de veces engadiu algunha expresión máis forte, sen importarlle o xesto refunfuñón dun señor de sombreiro e bigote, escandalizado.

Cando se puxo a luz en verde, a moza pegou un brinco e botou a correr. Imaxinei un rapazote guapo dobrando unha esquina, varios metros por diante, coa vantaxe daquel tempo perdido, non demasiado, pero suficiente para provocar un desencontro e amargarlle a tarde a aquela nena bonita. Fixen votos para que tivese sorte e que a carreira que levaba lle permitise superar a distancia. Os meus desexos perdéronse no aire. En realidade, a preocupación da mociña era máis prosaica. Colleu o autobús polos pelos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha historia de navallas

30 de enero de 2016 a las 0:12

No meu primeiro libro de relatos, Vento ferido, puxen na boca dun mozo adolescente unha frase na que di que a visión dunha navalla lle produce frío na cintura. En realidade, estaba falando de min. Sendo un neno de oito ou nove anos, un rapaz da miña mesma idade a quen lle chamaban o Zirallo, e que é hoxe unha excelente persoa, perseguiume a todo correr cunha navalla na man desde a Praza Maior de Xinzo de Limia ata o portal da miña casa. Desde entón, aquel é o sentimento que experimento diante dese tipo de armas.

Anos depois, cando lin a biografía de Mussolini escrita por Renzo de Felice, antes que a ideoloxía do personaxe, o que máis rexeitamento me produciu foi o costume que tiña aquel, sendo apenas un neno, de levar sempre navalla. Levala e utilizala, pois foi expulsado de tres escolas por atacar con ela a varios compañeiros.

Acordeime desta historia vendo a imaxe deses mozos italianos indignados cos seus xefes porque estes pretenden disolver o movemento fascista e facer un partido conservador. Non se lles ocorreu mellor cousa, como acto de rebeldía revolucionaria, que poñerse a cantar Giovinezza, o vello himno dos seus antigos camaradas. O malo é que a letra remata moi mal. Non se pode poñer cara feroz e mirar ao horizonte da Historia para acabar dicindo: “Per Benito Mussolini, cia, cia, a-la-lá”. Ademais e por riba, está o asunto ese das navallas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os botóns dun traxe

29 de enero de 2016 a las 0:16

Hai tres ou catro anos, paseando cuns amigos por Nova York, mentres nos dirixiamos ao Whitney Museum para ver unha exposición de pintura, un deles deume un golpe cómplice no brazo, ao mesmo tempo que me guiaba cos ollos nunha deter minada dirección. Aínda que tardei un pouco en reaccionar, deseguida me decatei de que cousa se trataba. Diante de nós, a dous ou tres metros, viña unha moza alta, máis ben altísima, espectacular e fermosa, mesmo deslumbrante. Non obstante, iso non era todo.

O resto estaba na roupa que levaba. Ía ataviada cun vestido transparente, como de gasa ou encaixe, que sería absolutamente golfo se non fose tan elegante. Era evidente que non se trataba de ningunha piriquita audaz e trapalleira, senón dunha muller guapa vestida cun deses modelos carísimos que se ven nas pasarelas.

Acabo de ver nunha revista as coleccións de primavera que se presentaron recentemente en París. Algúns dos vestidos parécense, pola audacia, a aquel que levaba a rapaza de Nova York. Son máis baratos que os do ano pasado, segundo informa o cronista, que fala de prezos razoables, aínda que non sei que quere dicir porque logo asegura que os botóns dun traxe xastre valen máis de seis millóns de pesetas* cada un. A min paréceme un despropósito, sobre todo porque un botón é moi fácil de perder.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xaneiro de 1997.

(*) Aproximadamente, trinta e seis mil euros

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O diario dun neno

28 de enero de 2016 a las 0:20

O sábado pola tarde, un amigo estívome contando o que lle sucedera o día anterior, despois de pasar varias horas revolvendo entre papeis vellos, tratando de poñer orde nun caos de moitos anos. Nunha caixa de cartón comida polos ratos atopou unha libreta pequeniña de pastas negras, xa esquecida, na que fora escribindo un diario, alá nos seus tempos de estudante no instituto. Púxose a lelo con curiosidade e acabou deprimido. Tirou a conclusión de que, xulgando polas cousas simples que anotaba,era bastante parvo.

Non o dicía por dicir, senón que se vía triste, como se descubrise de pronto que era menos intelixente do que pensaba. Un día escribiu, por exemplo, que lle encantaría ver o Papa e que esa sería a primeira cousa que faría cando fose maior e dispuxese de cartos para ir a Roma. Outro día puxo que non lle gustaba o salchichón.

Eu díxenlle que o mesmo unha cousa que outra me parecen moi ben para figurar no diario dun neno. Naquela época, todos os rapaces queriamos ver o Papa, o cal resultaba lóxico: era o representante de Cristo na terra. Polo demais, o mundo está tan cheo de xente empeñada en dicir orixinalidades, tal como se ve todos os días na pantalla dos televisores, que atopar a alguén que simplemente escribe nun diario que non lle gusta o salchichón, pois parece un alivio. Dito sexa de paso, a min tampouco me gusta demasiado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha estatua

27 de enero de 2016 a las 0:16

Hai un par de días vin un home facendo de estatua no medio da rúa do Príncipe, en Vigo. Estaba subido no alto dun pedestal, vestido cunha chaqueta vermella e coa cara completamente pintada de branco. A postura era hierática, conxelada nun xesto que consistía en ter a a cabeza un pouco inclinada, as mans abertas e adiantadas, como na actitude de dar un medio abrazo, algo caído. Era un individuo aínda novo, máis ben delgado, de nariz grande e ollos vivos. Daba a impresión de ser unha persoa tranquila e prácida.

Escuso dicir que me pareceu un louco, aínda que a pulcritude da roupa e a perfección con que estaba pintado me fixeron dubidar por algúns instantes. Tipos así vense ás veces facendo de anuncio ou reclamo. Faltáballe, non obstante, algún cartel que convertese en cousa útil ou racional o que tiña todo o aire de ser unha tolada.

A xente miraba para el deconcertada. Algúns rían e facían comentarios. Un par de traballadores que arranxaban unha farola dicíanlle de cando en vez frases irónicas e mortificantes, pero o home seguía inmutable no seu papel. Cando eu xa me ía, escoitei o aviso que lle mandaron: que tivese coidado coas pombas apostadas nas ventás do antigo xulgado, non fose que a algunha delas se lle escapase unha porcallada. Nese instante pasoume polo corazón o desexo de que un paxaro se lle pousase no ombro, como sucede coas estatuas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 15312345...102030...Última »