Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Músicos

27 de noviembre de 2014 a las 0:17

Unha vez, en Lisboa, cando ía desde A Baixa cara ao Chiado, vin un home vello, mal vestido e roto, que tocaba o saxofón cunha tristeza de mil corazóns desgraciados. Era unha excepción. En xeral, estes músicos pobres tocan bastante mal. Neste último verán, por exemplo, estando en Nova York, sempre que pasaba pola enorme estación de metro da Rúa 42, atopaba un señor duns sesenta anos, gordiño e de pelo branco, vestido cun xersei ruín, moi gastado nos cóbados e escaso na cintura, que tocaba a harmónica tan horriblemente mal que non me explico como non se enfadaba consigo mesmo. Deume a impresión de que sacaba moi pouquiños cartos.

Non lonxe deste home, nos mesmos corredores daquela estación, tiña praza fixa outro músico  ambulante. Tocaba o violín peor aínda que o seu colega tocaba a harmónica. Rascaba o arco contra as cordas nun fun-fún monótono e repetitivo, sen graza nin xeito de ningunha clase, igual que se batese cunha culler contra unha cazola ou contra un caldeiro. Tampouco tiña moito diñeiro na caixa das esmolas.

Onte pola mañá vin na Coruña un músico da mesma especie. Este, ademais de tocar un instrumento, cantaba. E cantaba fatal. O estoxo que tiña no chan como depósito para recoller as esmolas dos transeúntes, estaba baleiro, cunha cantidade inferior a cen pesetas. Parece que a xente só está disposta a dar diñeiro a cambio dun pouco de talento, comparando os pobres de pedir con artistas. Aínda que supoño que unha cousa tan absurda e incomprensible como a pobreza non ten nada que ver con Deus, eu atreveríame a solicitar que, no caso de que sexa imposible que non haxa pobres, polo menos que nazan todos co dereito a saber cantar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de novembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Aqueles refrescos

26 de noviembre de 2014 a las 0:16

Se non fose porque onte, ao falar das cheas que había en Xinzo antes de que desecasen a Lagoa de Antela, me acordei dalgunhas persoas da miña infancia, tería practicamente  esquecidos os Refrescos Lola. Sen embargo, déronme non poucas alegrías de pequeno, por máis que non fosen outra cousa que auga gaseada en plan bravo e polvos de cores, uns de limón esvaído e outros de laranxa rabiosa. O que pasa é que daquela aínda non entraran no mercado español as grandes marcas internacionais, que seguramente estaban feitas do mesmo xeito, con auga e pos, pero con química avanzada, moi diferente da propia do país, que non debía pasar moito da gaseosa con boliche e da moi querida botella de sifón.

Esta señora Lola, que lle daba nome ao citado refresco perralla, era unha boa muller, seria e traballadora, pero que tiña a particularidade de falar como se estivese chorando, dixese o que dixese. Na vila había moitos golfos que a imitaban, especialmente o Euloxio Portela, o carpinteiro, que era veciño, tabique por medio, e que con frecuencia daba ordes no seu nome, só por coña, para confundir os empregados.

Ademais dos refrescos, este matrimonio tiña un café moi concorrido,  o Café Antela. Tiñan tamén un neto a quen os demais nenos lle chamabamos Felipito Malaleche, porque de pequeno era un pouco rabudo. Un día, porque os avós lle rifaron, non sei por que motivo, subiu no alto dun velador de mármore, co local cheo de clientes, e púxose a berrar como se estivese posuído polo Demo: “¡No beban los refrescos de mi abuela, que se ciscan!” O caso creou conmoción, pois moita xente estimaba que o rapaz falaba por boca de ganso, e o volume do negocio baixou. Na miña casa, por exemplo,  deixouse de mercar. Durante algún tempo, eu mirei o Felipito como un canalla que me arruinara unha fonte de pracer. Hoxe, en cambio, seguramente lle tería que estar agradecido por protexerme a saúde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de novembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lobos pola rúa

25 de noviembre de 2014 a las 7:21

Calquera de nós, abandonados no medio da natureza, seguro que acabariamos como aquel neno de Ourense que un día apareceu no monte, coa melena pola cintura, as uñas longas e duras, igual que se fosen dunha aguia, e a mirada perdida. Na prensa deseguida o bautizaron co nome de O Neno Lobo porque en vez de falar, o pobre emitía uns sons parecidos a un ouveo. Eu vino un día debaixo dos soportais da praza maior, medio escondido detrás dun pilar, crucei os meus ollos cos del e fuxín correndo, tanto medo me deu.

Non sei que sería daquel infeliz. Alguén que o tratou bastantes anos despois díxome que tardou moito tempo en aprender a comer, a vestirse e a falar, pero que nunca chegou a perder aquela desconfianza esquiva que lle daba un aire permanente de animal en garda, como se aínda temese que lle fosen arrebatar a comida ou que o fosen atacar a dentadas.

Como este rapaz, ademais de seres humanos, todos somos bichos. Só a cultura dos grandes preceptos humanistas, especialmente aquel que di que hai que respectar aos demais, consegue borrar en nós o animal salvaxe que levamos dentro. Estes días, unha grea de lobos feroces e famentos anda solta pola rúa. Son os que escriben nas paredes, sabe Deus con que esforzo neuronal para trazar tan poucas letras, “Lucrecia, jódete”,  ou os que collen unha pistola e apuntan sen misericordia ao corazón e á cabeza dos estranxeiros pobres.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de novembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un espello

24 de noviembre de 2014 a las 0:24

Hai anos pasei uns días en Berlín, vivindo  nunha casa ao pé do muro. Desde a fiestra do meu cuarto, onde se vían as marcas de varios impactos de bala, podía observar con toda comodidade o lado de alá. Nada que chamase a atención: un campo agradado, varias barreiras de aramio e un pobre can que ía e viña atado a unha cadea e que pasaba o día ventando non sei que. De cando en vez a severidade uniformada duns poucos policías recorría un pequeno camiño que se perdía na masa espesa e verde dun bosque próximo.

O resto estaba dentro da casa: unha rapaza que tiña a mitade da familia do outro lado e que non se resignaba a  perder en vida o que máis amaba deste  mundo. A aboa quedara de parte de alá e contaba os días, as semanas, os meses e os anos que lle quedaban para cumprir a idade á cal as autoridades do seu país lle permitirían viaxar a Berlín onde habitaba a súa neta. Ás veces, chegaban noticias que, con frecuencia, fosen boas ou malas, non facían máis que aumentar a pena moura da separación. Mentres, arreglábanse cun espello.

A eso das sete da tarde, cada día, a miña amiga collía un espello e mandaba sinais en dirección a u grupo de casiñas de pranta baixa que un dedo entusiasmado e optimisma trataba inutilmente de identificar para min. Esperando contnestación describíame o cuarto da aboa, a cor das cortinas, o butacón azul ao pé da ventá, unha caixiña de latón coas cousas da costura… Ás veces, dicía que se reflexaba no aire o fulgor dunha resposta que eu nunca vin. Era a ilusión de cada tarde. A cativa esperanza de ver brillar un espello. Ó final, como era lóxico, o muro rompeu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de novembro de 1989.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un xuízo tolo

23 de noviembre de 2014 a las 0:23

Conta Chesterton que había en Inglaterra un xuíz chamado Basil Grant, que un día perdeu a razón en plena vista, no momento de ditar sentenza. A cousa non ocorreu de repente, senón pouco a pouco, de maneira graduada e sucesiva. A primeira mostra de que o maxistrado non andaba ben da cabeza deuna cando empezou a rifarlles aos delicuentes, aos que acusaba de egoísmo, de debilidade de carácter e doutros defectos que nada tiñan que ver coas infraccións da lei que os conduciran diante do tribunal.

Máis adiante, das rifas pasou a facer consideracións sobre os acusados que se podían interpretar se non como insultos, polo menos como reconversións dunha gran dureza, incluso como faltas de caridade. A un primeiro ministro chegou a dicirlle: “Búsquese outra alma. Iso que vostede ten non serve nin para un can”.

A explosión chegou no xuízo que presidiu contra dous financeiros, acusados ambos de grandes defraudacións. Despois de escoitar as argucias e a retórica dos avogados, empeñados en ocultar baixo unha morea de palabras nobres a capacidade de rapina dos dous senvergonzas, o maxistrado púxose de pé, gardou silencio durante uns momentos e empezou a cantar: “Tarará, tarará, tararí, tararí”. Nunca, desde que lin esta historia por primeira vez, entendín por que Chesterton lle chama tolo a este xuíz.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Iguais tamén por fora

22 de noviembre de 2014 a las 0:22

O outro día, un señor paroume na rúa en Madrid e preguntoume se falaba español. Non sei en que tribo me puido catalogar. Hai anos, en Armenia tiven a experiencia de que algunha xente se dirixía a min, na cidade de Ereván, falándome en armenio, dando por feito que era do país. Pola indumentaria que portaban supuxen que se trataba de campesiños desorientados no medio daquela grande urbe de cor rosa que indagaban unha dirección.  De maneira que tirei a conclusión de que eu podería pasar facilmente por armenio.

Hai xente que non parece difícil identificar. Por exemplo, os nórdicos. Tamén se coñecen bastante ben os americanos, sobre todo os gordos. Polo que respecta aos irlandeses, hai un  tipo grande, loiro e colorado, que resulta inconfundible. En España, en cambio, non existe un prototipo que represente de maneira clara ao español.

Se excluímos a iso que eu chamo o delgado nacional, escurrido e pequeno, de pómulos pronunciados, pel de oliva e bigote xeométrico, o resto difumínase nun conglomerado de variedades que non se poden reducir a un común denominador. A non ser os vascos, que se identifican deseguida polo nariz e a face triangular, ademais do Rh, polo menos se lle facemos caso ao señor Arzallus. De xeito que as diferenzas tenden a desaparecer. Por min, que Deus vaia con elas. Se somos todos iguais, que se acabe notando tamén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un dos grandes

21 de noviembre de 2014 a las 0:21

Hai unha frase que todo afeccionado ao jazz coñece ben: “Sexa xeneroso ou será un cadáver”. A lenda asegura que foi dirixida por un dos donos do famoso Cotton Club de Nova York ao xerente dun negocio rival que tiña atado por un contrato a Duke Ellington, a quen impedía que puidese actuar naquel mítico local de Harlem. Fosen pronunciadas ou non esas palabras, tanto ten, o caso é que xa forman parte da historia musical do século e que traducen bastante ben o ambiante en que naceu e se desenvolveu a música de jazz.

O Cotton Club, no que tocaron algúns dos mellores intérpretes antes da Segunda Guerra Mundial, pertencía entón a Owney Madden, un gánster de ollos azuis e bos modais, suave no trato e con voz de nena, pero capaz de meterlle un tiro entre os ollos sen piedade a quen se atrevese a cruzarse imprudentemente no seu camiño.

Foi el quen contratou tamén a Cab Calloway, que morreu o venres pasado en Delaware, nos Estados Unidos, cando estaba a punto de cumprir oitenta e sete anos de idade. Aínda sendo un dos grandes, non foi dos primeiros, pero ten xa un lugar merecido na historia do jazz por algunhas das súas cancións. Sobreviviu, quen o diría, ao seu amigo Dizzy Gillespie, máis novo ca el e que nunha ocasión lle meteu unha navallada na barriga. Alguén dixo que debeu morrer entón, para que todo casase mellor. Seguro que el non pensaba así.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un canalla normal

20 de noviembre de 2014 a las 0:20

No pasado mes de outubro, cando estiven en Fráncfort, contei aquí como non puiden asistir á presentación do libro sobre a vida de Leni Riefenstahl, nin ver en persoa, polo tanto, a esta  muller de 97 anos que me fascina desde os meus anos de estudante, cando souben da súa existencia. Xa me pasara algo semellante en Berlín, noutra ocasión, que tamén perdín, por culpa dunha conferencia miña, unha charla que daba ela, á mesma hora, a moi poucos metros da sala na que falaba eu. En Fráncfort conseguín, sen embargo, que me permitisen botarlle unha ollada ao libro, un exemplar único que tiñan na caseta da editorial e que só puiden consultar baixo a mirada vixiante dunha rapaza, preocupada porque non llo roubasen ou algo así.

Desde hai un par de días dispoño xa da citada obra. Onte dediqueille algún tempo, non só a ese título, senón tamén a outros que teño referidos á mesma señora. Confeso que eu son dos que creo na súa versión sobre a relación que tivo con Hitler, por máis que non desculpe o seu comportamento. Está claro que non foi a súa amante, senón a súa amiga, e que tampouco me custa crer, como ela afirma, que lle reprochou varias veces o seu antisemitismo.

O que máis me interesa de todo isto, á parte da personalidade artística de Leni Riefenstahl, as súas películas e as súas fotos, é a versión que nos dá de Hitler na intimidade, que aparece como unha persoa normal, non como un tolo. A min sempre me custou aceptar a visión daquel home como un demente ridículo, que contradí a convicción que teño de que a maldade, a ruindade ou o encanallamento, incluso a monstruosidade, son compatibles coa máis absoluta normalidade. Resulta fácil odiar a un Hitler que bota sangue pola boca, pero non o home educado e tranquilo que aparece nas conversas con esta muller, ferido por un amor frustrado e indignado polos crimes da Inquisición. É este ser normal, non aquel fantoche, o que me resulta repulsivo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de novembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

De dous en dous

19 de noviembre de 2014 a las 0:19

Eu non sei se don Antonio Cánovas del Castillo era tan feo como di Valle-Inclán e menos aínda se tiña expresión de can e patas de galo. Polos retratos que nos chegaron a través dos libros de Historia, parece un home convencional, quizais cunha lixeira aparencia canina de especie nobre, pero tampouco demasiado relevante. O que sen dúbida debe ser certo é que na conversa de diario, mesmo cos bedeis, metía unha gramática aplastante e repoluda, que Valle imita de forma intelixente e maliciosa nalgúns dos seus libros.

Menos escollida de falas foi dona Isabel II, que tiraba a muller de barrio, ocorrente e simpática. Do seu ilustre consorte, o mariconciño de don Francisco de Asís, dicía cousas tremendas; por exemplo, que estaba feito de pasta flora. Nada importante en aparencia, se non fose que esa frase era un simple pretexto para buscar a rima que lle permitía engadir que mexaba agachado como unha señora.

Entre Cánovas e a raíña Isabel II, algúns políticos conservadores teñen optado estes días polo modelo popular da segunda, aínda que con sal groso. Fraga dixo iso que todos sabemos que dixo e Jordi Pujol acaba de declarar que aos socialistas os hai que mandar á merda de dous en dous. A expresión do presidente galego, rotunda e diáfana, non necesita ser interpretada, resulta transparente. A do presidente catalán, en cambio, é outra cousa: ten bicho. Habería que saber por que dixo de dous en dous e non de cinco en cinco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de novembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Explicación

18 de noviembre de 2014 a las 15:27

O martes pasado estiven en Ferrol para dar unha conferencia. Non puiden ver unha amiga miña, estudante de COU, que desde hai un ano me escribe unhas cartas moi amables, pero á cal non coñezo persoalmente. Vin, en cambio, outros amigos, sobre todo a xente que asistiu á conferencia. Chamoume a atención que, ao rematar, algúns dos presentes se achegaron para preguntarme polo gato Samuel, que polo que vexo, debe de ser o gato máis famoso e querido de toda Galicia. Díxenlles que está moi ben, que cada día se volve máis lambonciño e que agora colleu o mal costume, co cambio de horario que se produciu hai pouco, de reclamar o almorzo unha hora antes. Nisto compórtase como un reloxo automático e non hai maneira de impedilo.

A min, cando me preguntan polo gato Samuel, ás veces dáme algo de vergonza, sobre todo por dúas razóns. A primeira, porque nunha ocasión recibín unha carta dun señor que me dicía que tiña a sospeita de que Samuel non existía, que era unha invención literaria. A segunda, porque unha amiga miña escoitou en Ourense que eu non trataba ben o gato.

Non me importaría demasiado que me considerasen capaz de inventar un gato, como aquel amigo meu que inventou un can feroz, avisando da súa presenza nun letreiro, só para que non lle roubasen. Pero non me gustaría que me tomasen por un hipócrita ou un malvado que tortura gatos, máis que nada porque iso me recorda a un colega meu que escribía marabillas dun can ao cal lle pegaba patadas cada vez que se cruzaba con el no piso onde residían. Polo tanto, Samuel existe e incluso saíu un día na televisión. Respecto do trato, creo que é bo, fóra dalgunha maldición que lle dedico cando me esperta ás seis da mañá.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de novembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 11012345102030...Última »