Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Espazo para o sosego

16 de enero de 2017 a las 0:15

Hai unha novela de Heinrich Böll, intelixente e divertida, na que un individuo ten a facultade de percibir o alento da xente a través do teléfono. Desta maneira, mentres conversa cos seus interlocutores por ese medio, o personaxe sabe con total seguridade se a boca lles cheira a allo, por exemplo, ou se, polo contrario, lles arrecende ao aroma agradable de calquera dentífrico quimicamente perfumado. Non recordo moito máis daquela novela do escritor alemán, pero ese detalle simpático téñoo moi vivo na memoria.

Acordeime disto onte pola mañá, cando ía no coche oíndo na radio a un deses insultadores que hai agora nas emisoras de Madrid e que tinguen coa color amarela da bile a luz primeira do día, tan agradable, por outra parte, se un non escoita estas cousas. Non sei por que, pareceume que o insultador tiña voz de úlcera.

Despois de descuartizar a vítima, que desta vez era un político conservador, unha vez pasada a carne pola trituradora, o furioso despediuse e na radio apareceu como un milagre o Concerto para violín en la menor, de Bach. Ao principio pensei que aquilo se debía a calquera  automatismo alleo aos gustos do locutor, aínda que logo non descartei que no corazón desta xente alterada haxa tamén un pequeno espazo para o sosego. Aínda que só sexa para reparar forzas e enchufar a picadora de novo pola mañá.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un gran non é un cancro

15 de enero de 2017 a las 0:15

Unha amiga miña, profesora de Ética en Oviedo, cando se ergue da cama para empezar o día, pon unha emisora de radio que se caracteriza pola agresividade dos seus contertulios. A iso das oito, asegura ela, xa teñen toda a carne picada: os inimigos pasados pola trituradora, a metade do país convertida nun monte infecto de pus, habitada por xentes encanalladas e sen escrúpulos, individuos deshonestos que carecen de conciencia moral, profesionais ineficaces e corruptos.

Despois desta zurra, na que un saco enteiro de palabras sen caridade vai e vén, coa contundencia do puño dun boxeador, da cara ao fígado e do fígado á cabeza de todos os excomungados, a miña amiga, ao chegar á rúa, marabíllase de que circulen os autobuses, de que a xente vaia ao traballo e de que non caian as casas.

Non é para menos. Non se explica ben que nun país onde hai tantos malos, queden aínda algúns xustos para contalo. Comprobeino con motivo dos sucesos da Ponte das Pías. Antes de que se coñecesen as causas, xa tronaban algúns dando por feito que a única explicación pasaba pola conciencia ennegrecida de calquera desalmado ou pola estupidez irresponsable de calquera incompetente. Pode ser. Pero tamén puidera ser un maldito, imprevisible accidente desgraciado. Non parece razoable pensar  que cada vez que nos sae un gran teña que ser un cancro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha definición acertada

14 de enero de 2017 a las 1:34

Nalgunha parte das súas memorias, a escritora francesa Simone de Beauvoir conta que o seu pai era unha persoa tan ben educada que mesmo cando se enfadaba e se lle escapaba a palabra “merde”, por exemplo, esta soaba ben nos seus labios. É certo que hai xente que ten esa virtude, igual que hai xente que ten a contraria. Nos meus anos de estudante en Santiago  andaba pola facultade de Letras unha rapaza guapa e delicada que dicía con graza unhas enormidades capaces de sobrecollerlle o corazón a un bárbaro.

En xeral, a xente non é demasiado ocorrente cando fala mal. Case todo o mundo emprega as mesmas expresións, que de tanto seren usadas xa non significan nada. Non é raro que en Chile, os españois sexan coñecidos popularmente polo nome  de “coños”, a causa do hábito rutinario na utilización desa palabra.

Onte, non obstante, lin na prensa unha expresión gorda que me pareceu que estaba moi oportunamente elixida. Quen a empregaba era Indro Montanelli, o célebre periodista italiano, que aos seus oitenta e cinco anos acaba de enfrontarse co seu patrón, o empresario Berlusconi, empeñado en dedicarse á política contra o sabio parecer daquel. Para Montanelli, a culpa é do grupo de aduladores aproveitados que rodean o xefe. Posto a cualificalos, non atopou mellor termo para definilos que “mamóns”. Non resulta difícil de imaxinalos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sufrir

13 de enero de 2017 a las 0:13

Onte vin a un home furioso. Protestaba por algo que, en principio, contemplado desde fóra, a min me parecía un problema menor: unha determinada obra de carácter público coa que o individuo non estaba de acordo. Pero facíao cunha paixón e unha emoción tan desbordadas que a calquera expectador obxectivo supoño que lle acabaría causando a sensación que a min me produciu. Quédame a dúbida, sen embargo, de se unha indignación tan absoluta e terminante res`ponderá de feito a un sentemento de ánimo paralelo ou se polo contrario non será unha sorte de comedia que eu non consigo entender.

Porque, como se pode enfadar un tanto por algo tan continxente e discutible como o motivo que lle fixo perder os estribos ao home do que estou falando? Mentres o vía berrar como un posuído polo demo, pensaba eu nos estragos urbanístcos feitos a poucos metros do l ugar onde se realizaba a protesta, sen que ninguén intervira naquela ocasión para evitalos. Máis aínda, a menos dun quilómetro do suceso, a xente bota a diario plásticos e outras porcarías no campo, parece que sen indignación organizada de ningún tipo. O motivo da furia, penso eu, debe ter algo de espúreo.

Non sería entón demasiado inxuso pensar que hai un pouco de teatro nestas mostras escandalosas de dor. Debe ser unha cousa semellante ao pranto das choronas profesionais, aquelas que ían berrar aos enterros a cambio de algo, foran cartos, roupoa opu comida. Ninguén choraba tanto nin mellor. Moitas veces, em cambio, mentres elas se desfacían a carpir, nun recuncho da casa, medio escondidos dos demais, os familiares do defunto estaban sentados nun banquiño de madeira, cos ollos secos fixos no chan e unha magoa fonda, espetada no medio e medio do corazón. Non é o mesmo sufrir que berrar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xaneiro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un demo novo

12 de enero de 2017 a las 0:15

Teño un amigo profesor que sabe todo o que se pode saber sobre demos e que cre nos espíritos. Non se trata dun tolo nin dun tonto, senón dunha persoa intelixente e culta, pero que ten esa teima. O sábado, por exemplo, faloume dun artigo que acababa de ler nunha revista americana e díxome que hai un demo novo, nacido hai uns trinta anos, que ten a misión de acabar co mundo polo procedemento de manchalo. Supuxen que se trataba dunha maneira metafórica de referirse ao problema da contaminación.

Non era iso. O tal demo naceu realmente no mundo dos demos e vive igual que vivimos nós, pero nun mundo diferente, onde non hai ninguén que sexa boa persoa, aínda que todos son moi listos. Non digo que non, pero non consigo entendelo. Segundo o meu amigo, a miña postura non é máis que un puro prexuízo.

Púxome un exemplo. Preguntoume se son capaz de aceptar que un cacho de queixo está feito de pequenos paquetes de enerxía sen sabor, sen color, sen olor, cun espazo baleiro entre eles. Respondinlle que si, que estou convencido de que iso é certo. Logo preguntoume se podía crer en Deus e no Espírito Santo e na creación do mundo a partir da nada e na vida despois da morte. Nin eu tiven que responderlle nin el se sentiu obrigado a tirar ningunha conclusión. O que pasa é que eu pensei que o demo era máis vello.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xaneiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Recuperado

11 de enero de 2017 a las 0:15

Hai algúns días falei aquí desta nova tendencia que se percibe en moitos historiadores de recompoñer por escrito unha boa imaxe dalgúns personaxes ilustres que pasaron á Historia con rasgos moi negativos. Citaba entón a algúns deles, como a raíña dona María Luísa de Parma, que polo visto foi máis virtuosa do que se ten contado; ou a dona Isabel II, que a pesar de que lle chamaba Paquito Natillas ao seu home, don Francisco de Asís, e lle cantaba por detrás cancións infamantes que aludían á súa escasa virilidade, non tiveron tan mala relación entre ambos os dous como se pensaba ata agora. A min non me parece mal.

Deste revisionismo, xusto ou indulxente, non se libran nin os  casos máis desesperados, incluso aqueles que se daban por perdidos, como é o caso do emperador Tasho, do Xapón, que en  realidade se chamaba Yoshihito, e que foi o avó do actual. Non hai un só libro de historia que non diga que era idiota e incapaz e que tiña mentalidade infantil.

Un historiador inglés, Sterling Seagrave, ven de botarlle un capote ao dicir que Yoshihito non sempre se comportou como un bobo e que probablemente foi vítima dunha poderosa campaña de calumnias, aínda que recoñece que ás veces actuaba dunha maneira un pouco demasiado informal para un emperador. Non sei a que actuacións concretas se refire, pero gustaríame saber se inclúe dentro desa categoría a anécdota máis famosa protagonizada por  el, que conmoveu o mundo enteiro. Foi cando, en pleno parlamento, antes de pronunciar un discurso, envolveu os papeis que levaba para ler, fixo un rolo con eles e púxose a mirar para as súas señoría como se fose un telescopio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un expectáculo

10 de enero de 2017 a las 0:10

Penso que foi na casa do Recaredo, no pequeno barrio das Quintas, un lugar da parroquia de Sabucedo, alá na Limia, onde lles entrou unha vez un raio na casa, haberá máis de corenta anos. Teño idea de que andou dando voltas polos cuartos, facendo estragos nos manubrios das portas e nos caixóns da cociña, especialmente naquel que se gardaban os coitelos, as culleres e os cubertos. Despois de causar todos estes estropicios, saíu por unha ventá que daba á horta e aínda desfixo o caldeiro do pozo.

Non sei se foi este mesmo raio ou outro parecido o que, nese paseo fulgurante pola casa, deixou a unha nena sen roupa, pero intacta, soamente cun medo horrible dentro do corpo e o resplandor da luz cegándolle os ollos durante unhas horas e un runrún insoportable nos oídos abouxándolle a cabeza para unha semana.

Historias como estas apareceron estes días nos periódicos. O luns pola noite, cando volvía para a casa no coche, a tormenta era fantástica e os raios caían cerca, de maneira que a luz do alustre e o estralido do trono coincidían nun mesmo segundo impoñente. Cando eu era neno, en situacións como esta había que rezarlle a Santa Bárbara e queimar loureiro. O outro día, en cambio, observei a moita xente detrás das fiestras, contemplando o espectáculo. Era como se o ceo se convertese por uns momentos nun gran televisor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Educación

9 de enero de 2017 a las 0:10

Un profesor contounos o outro día a un grupo de amigos, durante o xantar, que nos colexios xa se chegou, por fin, á igualdade entre rapazas e rapaces. Non se trata de igualdade intelectual, que iso non se podería nin discutir, senón que uns e outras se comportan, polo visto, da mesma maneira. Por exemplo, o fútbol deixaría xa de ser un deporte exclusivamente masculino, así como subir ás árbores, tirar pedras, dicir palabras gordas e incluso pelexar. Polo que a isto último se refire, falamos de pelexas entre eles e elas, pois as outras, entre pares, sempre as houbo. Dáse a circunstancia, ademais, de que agora as nenas son tamén fortes e bravas.

Isto é unha novidade. Hai anos, cando eu era rapaz, nenas e nenos non podían facer as mesmas cousas. Naturalmente, sempre había algunha moza disposta a rebelarse e non aceptar esa imposición educativa, pero acababa por converterse nunha especie de troutrou, como unha compañeira da miña escola que xogaba ao galope e saltaba á churra. Por faceren iso, hoxe xa non son marautallos.

A cambio, os rapaces fan tamén cousas que antes non podían facer, como coser un botón, cortar un patrón ou bordar a punto de cruz. Nalgúns colexios, segundo nos contou o mesmo profesor, incluso coidan pitas. Non entendín ben isto último, quizais porque se falou de paso e sen dar moitos detalles, pero tirei a conclusión de que era algo así como adoptalas. Algún dos presentes dixo que estaba ben e que podía ser unha actividade moi educativa, cousa que eu non me atrevería a poñer en dúbida. A min, se cando fun neno me desen a elixir, escollería, non obstante, adoptar un ovo. Non por nada, pero o ovo resulta máis misterioso que a galiña.

Esta columna publicouse orixinalmente o 9  de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O silencio dun artista

8 de enero de 2017 a las 0:10

Fixen ben onte en non dar o nome do artista que lle cortou a cabeza á serea de Copenhague en 1964. Eu non sabía que aínda hoxe, transcorridos máis de trinta anos, non se coñece a identidade do autor daquela acción. Non obstante, como contaba no meu artigo, en Dinamarca e Suecia, polo menos nos medios culturais, todo o mundo dicía o nome dun artista de certa sona, caracterizado polos seus xestos espectaculares. Este home, que non brillaba pola súa arte, conseguiu en cambio acadar a fama pola vía da extravagancia.

Xa dixen que coincidín con el nunha festa en Mølle, unha pequena aldea de pescadores situada á beira do Sund. Presentouse disfrazado de home de talento, cunha enorme gorra vasca na cabeza, prenda bastante rara naquel país, unha camisa florescente e uns pantalóns cheos de roña vella, pero moi ben planchados.

Teño a impresión de que un dos seus títulos de gloria, ademais daquela indumentaria perfectamente elixida, era o de ser o feroz autor da decapitación da serea que simboliza a capital de Dinamarca: un xesto radical para asombrar ao mundo. Non sabía eu entón que aquel título tiña carácter clandestino. Hai, polo tanto, dúas posibilidades. A primeira, que aquel señor non cometera o atentado; a segunda, que o cometera e se negase a asumilo. É dicir, ou mentirán ou covarde. Quizais algo moito máis sinxelo: trapalleiro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A guerra das esculturas

7 de enero de 2017 a las 0:10

Hai anos coñecín nunha festa privada, en Suecia, a Jörgen Nash, un escultor danés que se fixo célebre en todo o mundo, non polo valor da súa obra artística, senón porque foi el quen, en sinal de protesta non recordo ben por que razón superior, lle arramplou coa cabeza á famosa figura da Sereíña de Copenhague. Como me imaxinara xa antes de coñecelo, era un fresco. Non obstante, por estar recente aínda daquela o suceso, foi o protagonista heroico da reunión, durante a cal asumiu o papeldun tipo audaz e terrible.

Non recordo case nada do que dixo, pois a memoria perdeu os detalles da conversa, aínda que me queda a lembranza neboenta dun discurso caótico, cheo de referencias pesadas á mitoloxía grega e a vinte ou trinta filósofos, especialmente a Nietzsche, que destacaba entre todos no medio da tortilla. O que si me quedou gravada foi a imaxe daquel oso feliz comendo  albóndegas sen parar.

Tipos así, aproveitados e golfos, dispostos a subirse no pedestal da fama a base de rachar a obra dos demais, sempre os houbo. Non obstante, o que chama a atención da guerra escultórica que acaba de empezar en Euskadi é a intensidade e a extensión do conflito. Tamén nisto os vascos son excesivos. Entre outras marcas, detentaban xa as de comer máis que ningún outro pobo no mundo e levantar as pedras máis grandes de Europa. Resultaba innecesario, por tanto, engadirlle ao pedigree nacional este asunto das esculturas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 7 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 18712345...102030...Última »