Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Unha viaxe

1 de septiembre de 2014 a las 0:30

Desde mañá e ata a primeira semana de outubro, estes artigos de cada día enviareinos desde Nova York. Vou pasar alí cinco semanas. Escuso dicir que marcho contento porque, como xa dixen aquí moitas veces, é unha cidade que me gusta e na que teño pasado algunhas das horas máis gratas da miña vida. Aos que non coñezan esta urbe inmensa poderalles parecer que se trata dun gusto raro ou extravagante, pero aqueles que teñan estado nela algúns días, aínda que sexan poucos, estarán de acordo comigo, coas excepcións inevitables, por suposto. De maneira que nos próximos días irei contando, que sempre haberá algo que contar.

Agora ando liado coas maletas, por máis que non as faga eu. Quero dicir que hai que escoller moi ben as cousas que se van necesitar, non as de tipo práctico, senón as outras, os libros para preparar as clases, os libros de ler no avión, as libretas para tomar notas. Un acostúmase tan facilmente ás comodidades da técnica que lamenta que todo isto non se poida enviar por un aparato parecido a un fax.

Levo varios días punteando no The New Yorker esa sección onde veñen anunciados os concertos, as exposicións, os teatros e as películas de cine. A oferta é tan abundante que forzosamente hai que escoller. Por outra parte, ademais de todo iso, haberá que dar as clases, ver os amigos, andar pola rúa papando a mosca, descansar algo na casa, facer as compras no supermercado, ver algúns programas na televisión. Ou sexa, que haberá que vivir. Confeso que nisto non teño xerarquías e que, polo tanto, podería cambiar un concerto por unha conversa ou un xantar por un libro. Os fanatismos non son bos para nada. E menos para pasalo ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de setembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Profesións difíciles

31 de agosto de 2014 a las 0:30

Onte estiven de mirón, vendo o barco turco ese que está embarrancado aquí preto, na baía de Baiona. Naturalmente, non estaba só; había centos de persoas facendo o mesmo ca min, moitas delas con opinións moi rotundas sobre como se debía solucionar o problema. Un señor de Madrid, por exemplo, era do parecer de que ao capitán había que metelo no cárcere, por incompetente e irresponsable. Un mozo alto de voz delgada dixo en cambio que o importante sería saber con certeza que clase de carga levaba o barco.

Á parte destas opinións de carácter político, había outras de tipo técnico. En xeral, todo o mundo sabía como se debía proceder, aínda que non todos estaban de acordo nos plans. Non obstante, a unanimidade era grande á hora de considerar que a solución non parecía difícil, en contraste coa lentitude con que actuaban os expertos.

Loxicamente, se as cousas eran tan fáciles, pensei eu, as complicacións aparentes que todos estabamos vendo tiñan que proceder ou de incompetencia ou de mala fe. Como se alguén me estivese lendo o que pensaba, así se dixo en voz alta, con matices e explicacións diferentes, por suposto. Cando marchaba para a casa, fun pensando en que hai profesións que deben ser heroicas. Unha delas a de seleccionador nacional de fútbol, por exemplo. Tamén a de presidente do goberno. E, polo que se ve, quizais a de capitán de barco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de agosto de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Aniversario

30 de agosto de 2014 a las 0:30

Os afeccionados ao cine recordarán aquela escena dunha película de Fellini na que un home se quere suicidar na cociña da súa casa polo procedemento insólito de meter as mans na boca e desencaixar a mandíbula, como tratando de separar a pelo e pola forza a metade de abaixo da metade de arriba. Por suposto que se trata dun suicidio con dedicatoria, é dicir, desa clase que consiste en anuncialo en voz alta diante daqueles contra os cales se perpetra, a fin de que impidan que se leve a cabo. Dese mesmo tipo debeu ser o intento de suicidio de Jorge Luis Borges, o escritor arxentino nacido hai agora cen anos, de quen se celebra estes días o aniversario.

Polo visto, o escritor quíxose suicidar nun hotel de Madrid, alá polo ano 1982, nun momento de depresión. O procedemento elixido foi bastante raro: encher a bañeira de auga quente, case fervendo, e logo meterse dentro para escaldarse como quen pela un polo. Loxicamente, non conseguiu outra cousa que queimar un pé, o primeiro que introduciu no baño, pois saíu pegando berros de dolor e pedindo auxilio.

Este episodio certo retrata bastante ben a personalidade dun home raro, sen sentido práctico de ningún tipo, que unía á súa condición de escritor xenial a característica de ser ao mesmo tempo un individuo atrabiliario, algo infantil, capaz de rir coma se fose bobo. Estes días, ninguén di del máis que eloxios, pero en vida non houbo tanto consenso nin unanimidade. Agora, a polémica que o rodeaba está centrada na figura de María Kodama, unha muller corenta anos máis nova ca el, coa que casou antes de morrer, da que moita xente pensa que foi unha aproveitada. A verdade, resulta máis fácil pensar que simplemente estaba namorada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de agosto de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Arte

29 de agosto de 2014 a las 0:19

Antes de onte pola noite vin na televisión a un señor que traballa de obra de arte. Non é que sexa especialmente bonito (a min me pareceu máis ben feo), senón que exerce esa profesión. Polo que entendín, pertence a unha galería de Oviedo, aínda que non sei como será ese tipo de propiedade desde o punto de vista xurídico, pois ninguén pode ser dono dunha persoa polo mesmo procedemento que calquera ser humano exerce de propietario dunha galiña,dun can ou dun gato. No fondo, supoño que será unha cousa parecida aos futbolistas.

O caso é que a citada obra de arte foi reclamada para ser exhibida nunha galería de Estocolmo, o mesmo que se fose un Dalí ou un Picasso. O traslado fíxose seguindo a normativa legal, con coidadores, transporte especial e medidas de seguridade. Tamén cun certificado do Ministerio de Cultura no que dicía que a obra se compuña de auga, calcio, fósforo, xofre e sal. Non é que iso non sexa certo, pero debían engadir algo máis: a alma ou como se chame o que falta. Sobre todo, porque podería haber dificultades na aduana.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de agosto de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas que fascinan

28 de agosto de 2014 a las 0:18

Foi o verán no que lle ardeu a casa ao Patas Anchas, alá nos anos cincuenta. Aquela noite había comedia na praza, o espectáculo duns titiriteiros que traían algún animal artista, non recordo se unha cabra ou un can, pero que facían o número máis importante a base de colocarlle unha pedra enorme a un home no peito, onde lla partían despois a mazazos. Precisamente, cando empezara esta parte da función, cun forzudo descargando os golpes necesarios, alguén deu o berro de “Auga!” e alá fomos todos correndo cara á rúa da igrexa.

O lume saía naquel momento polas ventás e polo tellado dunha casa e aínda que se organizou rapidamente unha rolda de caldeiros desde a fonte, a trescentos metros do suceso, non se puido facer nada para evitar a desgraza. De maneira que en poucos minutos non quedaron máis que as paredes. Recordo moita xente chorando.

Pero non a todo o mundo. Aquela noite escoiteille comentar a un señor que, dado que o mal parecía xa irremediable, era unha pena que o incendio acabase tan pronto. En xeral, o lume fascina. Dicíamo onte un amigo, no momento en que estaban pasando uns avións por riba de nós, en dirección a un monte que ardía na vecindade. Cando me viu tan atento aos aparatos, incapaz de desviar a vista deles, recordoume que, nisto das fascinacións, cada un ten as súas preferencias. Si, pero eu non quería que os avións caesen.

Esta columna publicouse orixinal mente o 28 de agosto de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sentirse orgullosos

27 de agosto de 2014 a las 0:10

Na residencia para escritores onde vivimos estes días, en Wannsee, cerca de Berlín, hai varios colegas alemáns de distintas idades, aínda que predominan os novos. Algúns levan aquí cinco meses, que é o tempo que dura a bolsa que lles conceden, e son xente discreta e pouco ruidosa. Metidos nos seus cuartos, pasan as horas escribindo, conscientes de que nun ambiente tan propicio e confortable como este, á beira dun lago e afastados do barullo da cidade, teñen tempo de abondo para rematar un libro.

Chama a atención o silencio que hai na casa. Mesmo un ten a sensación de ser o único morador que habita nela, se non fose porque algunhas veces coincidimos no corredor á hora do almorzo ou porque polas noites, antes de durmir, nalgúns dos salóns do piso baixo  organízanse tertulias, a verdade é que pouco concorridas.

Onte, despois de cear, estiven de conversa cun par de escritores alemáns, un deles que se despedía, pois xa levaba aquí desde primeiros de abril. Pareceume que son xente torturada polo pasado do seu país, avergonzados do que sucedeu, cunha mala conciencia da que non se poden desprender. Aínda que eles non son os responsables, saben que durante varios anos o crime, o horror e o espanto foron alemáns. Con todo iso detrás, dicía un deles, resulta moi difícil sentirse orgullosos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de agosto de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranzas doutro tempo

26 de agosto de 2014 a las 10:02

Supoño que os rapaces de agora xa non xogan aos pés quietos. Xogábase moito hai anos, cando eu era neno. Polo menos, na miña familia. Acordeime onte, ao falar do piano da casa de Beiro. Naquel salón, onde houbera unha morte por disparos de escopeta, alá a principios de século, pasamos moitas tardes de verán lanzándonos a pelota de esquina a esquina, coa atención ben posta no xogo para que non nos caese da man no momento de acachapala. A graza maior consistía en que xogabamos os pequenos e os maiores.

Ás veces, en vez de facelo no salón, iamos ao cruceiro, unha especie de campo presidido por unha cruz, situado a poucos metros da casa. Con frecuencia, a tarde remataba cunha tirada de moedas á rapañota. Un tío meu, que era o organizador daquela festa, gozaba vendo os nenos envorcados polo chan á caza dun real.

Era tamén el quen mellor tocaba o piano. Cando se sentaba diante do teclado, había que calar, pois púñase moi serio. Adoitaba tocar polas noites, á luz das velas. Eu acordábame do crime que se cometera naquel mesmo lugar, unha historia que lía e relía nun periódico vello gardado na biblioteca, onde se contaba o suceso con todos os detalles. Naturalmente, tiña medo, un sentimento que formaba parte do ambiente e que axudaba a facer máis intensas as emocións. O certo é que se pasaba moi ben. Despois xa veu a televisión.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de agosto de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha fermosa profesión

25 de agosto de 2014 a las 0:45

En xaponés, Akiko significa a rapaza que sorrí. O que sedi sorrir, Akiko Kojima faino de maneira espontánea e seguida, como se estivese condicionada pola alegría do nome que lle puxeron cando naceu. É unha rapaza da cidade de Saporo, que traballa en Toquio, e que acaba de pasar unha tempada en Galicia. Estudou galego co profesor Takekazu Asaka e agora anda polo noso país practicando a lingua que aprendeu e que pronuncia cunha transparencia parecida á que loce no seu nome.

Onte, nun restaurante, Akiko corrixiume con delicadeza dúas ou tres veces por empregar castelanismos inadecuados que ferían o seu pulcro oído de estudante aplicada. Tamén corrixiu a un camareiro que lle chamou licor de “melocotón” ao que ella lle chama licor de pexego. Naturalmente, cando fai estas leves censuras, nunca deixa de sorrir, aínda que tampouco renuncia a deixar as cousas en claro.

Preguntándolle pola súa terra de orixe, Akiko contou algunhas historias divertidas e deu unha información extensa e salpicada de matices, que niso consiste a intelixencia. Falou da modernidade e a tradición, do espírito de traballo, da vida das mulleres, do concepto de débeda e de moito máis. Para rematar, como poñéndolle unha flor a todo canto dixera, explicou que a súa nai exerce unha profesión fascinante, quizais unha das máis fermosas do mundo: é Profesora da Cerimonia do Té.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de agosto de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un landó

24 de agosto de 2014 a las 12:00

Cando eu era neno, na casa do meu tío Benito, en Sabucedo, había un landó no patio. Os meus primos, maiores ca min, aínda o viron funcionar, tirado polo cabalo. Nos meus tempos non era máis que un artefacto para xogarmos os pequenos, privado xa dalgúns dos seus elementos decorativos, como os farois e outros adornos. Subiamos nel, pasabamos por debaixo, e unhas veces servía para imaxinar que andabamos en coche de motor e outras para simular que dispuñamos de casa propia. Non recordo que sucedeu despois con el, aínda que non me custa supoñer que acabaría desfeito en cachos, tirado nun recuncho de calquera almacén de chatarra.

Nunca entendín por que se chamaba o landó dedato. Esta última palabra, igual que me ocorreu con “pestimales”, que se cantaba no himno de San Roque, e algunhas máis que non veñen ao caso, formaron parte do vocabulario enigmático da miña infancia. No segundo dos casos citados, por exemplo, tardei anos en saber que se trataba de “peste y males”. O primeiro aprendino aínda o sábado.

Foi durante unha cea ao aire libre, en Toralla. Como todos os anos por estas datas, xuntámonos alí un grupo de parentes. Resultaba inevitable que recordásemos cousas do pasado. Alguén citou o landó dedato e de pronto, como un foguete que estrala no aire, dixo: “Aquel landó pertencera a don Eduardo Dato, xefe do Goberno, e a familia vendeuno cando o mataron”. No momento, sentín unha pouquiña vergonza, como se alguén me pillase roubando un bolígrafo, pero logo deume pena. Non sei exactamente por que. Quizais porque non tratei co respecto debido unha reliquia histórica. Tal vez porque recordar as alegrías da nenez produce tristeza.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de agosto de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Vestido novo para a princesa

23 de agosto de 2014 a las 0:42

Un profesor que nos explicaba Historia aos rapaces de bacharelato díxome un día no corredor do instituto que dona María Luísa de Parma, a muller de Carlos IV, non tiña dentes, e que ademais enganaba ao seu home cos gardas de palacio, entre eles o que despois sería o seu amante principal, Manuel Godoy, Príncipe da Paz. Superado o sentido de sacrilexio que me produciron aquelas palabras, a información do profesor avivou en min o desexo de saber máis sobre aquela muller e busquei libros para satisfacer a curiosidade.

Atopei algúns que confirmaban aqueles datos, incluso con detalles desfavorables para o rei, que neles aparecía pintado como un parvo, dunha maneira bastante parecida ao retrato cruel que Goya fixo del. Hai tempo, non obstante, lin un estudo rigoroso que defende exactamente o contrario, é dicir, a virtude da raíña.

Estes días, co asunto ese da xente de Pastrana e as monxas do lugar, ás cales acusan de quererlles levar da vila parte do seu patrimonio artístico, leo nun periódico os eloxios que un historiador lle fai á princesa de Éboli, fundadora daquel convento. Eu sempre pensei que a dona Ana a colleran na cama con Antonio Pérez, o secretario de Felipe II, e que algo tivo que ver aquel pecado co asasinato de Juan Escobedo. Desde logo non me nego a aceptar que se revise a historia, pero dóeme que a verdade sexa tan aburrida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de agosto de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 10112345102030...Última »