Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Desafío

21 de diciembre de 2014 a las 0:21

Faláronme onte dun señor de Santiago que ten a graza de facer rir aos seus contrarios como remedio para saír airoso das situacións máis comprometidas. Nunha ocasión, ao ser  sorprendido pola policía sen permiso de conducir, pediu autorización aos axentes e púxose a facer unha necesidade menor á beira da estrada, colocando antes de maneira estratéxica a aqueles dous señores coa finalidade de que o tapasen e non dar así un escándalo aos automobilistas que pasasen. O do escándalo, dicíalles con cara de pena, dependía dunha característica que non se atrevía a confesar, pregándolles, polo tanto, que se mantivesen de costas e non mirasen tampouco eles.

Este truco non é novo. Recordo ter lido, agora non me acordo en que autor, a historia dun médico inglés do século pasado que, retado a desafío con pistola por unha cuestión de ofensas, acudiu ao campo do honor completamente espido, co argumento de que tiña medo de que, se unha bala lle atravesaba a roupa, puidese coller unha infección. O opoñente, con aquel entroido diante, foi incapaz de pelexar.

Na miña vila de Xinzo de Limia había tamén un señor pequeno e simpático, moi enxeñoso, que ás veces fería a xente con comentarios tan graciosos como cheos de veleno. Nunha destas, tivo problemas cun carpinteiro grande e forte, con fama de invencible. No momento en que este lle pediu que saíse fóra do café onde se atopaban para dirimir o asunto a labazadas, o mingurrias respondeulle que el non tiña forza, senón simpatía, e que polo tanto o desafíaba a chistes, non a pescozóns. Gañoulle porque o fixo rir e evitou o desastre. Sempre que o lembro non sei se admirar máis a intelixencia do ladilla ou a bondade do mangallón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Inventos revolucionarios

20 de diciembre de 2014 a las 10:34

Non sei que será do meu amigo Framil, bigote branco e melena ao vento, que na Compostela de hai trinta anos, cando el era xa cincuentón, compartía un emprego de camareiro para estudantes, nun comedor modesto da Algalia, coa nobre profesión de inventor. Moitas noites, despois de deixar a moza nun domicilio misterioso da parte vella da cidade, buscábame para pasearmos xuntos polas rúas, eu a meditar nas murrias melancólicas da adolescencia, el a explicarme con entusiasmo o último dos seus inventos, todos revolucionarios.

Esperaba, desde había anos, unha resposta de Eduardo Barreiros, empresario poderosísimo daquela época, a quen lle enviara os planos e a descrición dun aparello sinxelo pero eficaz, destinado a recuperar a moita forza que se perdía inutilmente no retroceso dos canóns. Tratábase dun instrumento aforrador, a mecánica do cal esquecín xa, pero que resultaba moi atractiva, case poética.

O meu amigo Framil vivía coa sospeita e a amargura de ser estafado por Barreiros, que nunca lle respondeu. Estaba convencido de que o seu aparello xa se empregaba por aí. Quizais tivese razón. Desde hai uns días, na televisión serbia, asustado pola inminencia das eleccións, Milosevic fala de inventos revolucionarios, igualmente milagrosos e poéticos, na industria nacional do armamento. Con eles promete gañar a guerra dunha forma rápida e definitiva. A ver se resulta que se fixo cos planos do artiluxio de Framil.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Opinións furiosas

19 de diciembre de 2014 a las 0:19

Cando o doutor Barnard fixo o primeiro transplante de corazón, hai agora trinta e tres anos, eu escoiteille dicir a un cura enfadado que se o mundo ía seguir polo camiño enlouquecido que levaba, calquera día os científicos serían capaces de poñernos o corazón dun porco, o ril dunha ovella e a cabeza dunha vaca. Divertido polo que se lle acababa de ocorrer, o bo do crego estendeuse en comparacións semellantes e chegou á conclusión de que nese futuro de loucura colectiva habería xente que podería reclamar que lle puxesen o rabo dun mono, aínda que el persoalmente avogaba porque a todos nos puxesen orellas de burro, o apéndice máis  apropiado para un mundo de acémilas que se empeñaban en darlle as costas a Deus Noso Señor.

Menos mal que ao saír da igrexa, o sentido común do meu pai devolveume a tranquilidade de espírito cun breve comentario: “¡Quen faría cura a este burriño!” Dun xeito non moi distinto do empregado por aquela alma silvestre, hai xente que se pronuncia negativamente, quizais só cun pouco máis de verniz, respecto dos avances da xenética. O último escoiteino o outro día na radio, un home furioso contra a ciencia.

A furia víñalle de que un biólogo acababa de dicir que el era partidario de que dúas persoas cun mesmo error cromosómico, capaces de transmitir unha grave enfermidade, non puidesen casar legalmente. O outro caeu contra el como se fose Xúpiter chuspindo lume pola boca, non para discrepar ou discutir unha afirmación certamente arriscada, senón para liquidalo por canalla. De nada serviu que o biólogo lle dixese que a lei prohibe o matrimonio entre parentes próximos ou que case todas as igrexas se opuxeron no pasado ou se seguen opoñendo na actualidade aos enlaces mixtos, sen que isto cause demasiado escándalo, e que en todo caso non era máis que unha opinión exposta con serenidade. O coloquio rematou cunha frase fantástica: “As súas opinións gárdeas vostede onde lle caiban”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O coello Churchill

18 de diciembre de 2014 a las 0:28

Ese coello chamado Churchill, do que falei onte aquí, cando eu o coñecín, era xa moi vello. Se fose un señor, por exemplo, levaría lentes grosos, utilizaría bastón e tusiría con voz de carraspa matutina. Naturalmente, comportábase como supoño que se deben comportar os coellos de certa idade, con desgana e sen entusiasmo por nada, menos por un traballo tan aburrido como o que el desempeñaba: dar voltas arredor dunha especie de praza de touros en miniatura para entrar nunha cela e outorgar a sorte.

O nome de Churchill víñalle de que na propaganda que facía o seu dono, para atraer a xente ata a barraca e gañar unhas pesetas, dicía que se trataba dun coello especial. Entre as moitas virtudes que lle atribuía, ademais de asegurar que era chinés,apúñalle que fumaba puros e que botaba o fume polo nariz. Era mentira.

Non recordo ben por que me caeu antipático aquel pobre animal. Non foi, desde logo, porque nunca me dese a sorte, que non me importaba demasiado, pois consistía nunha botella de anís. Debeu ser por esa química absurda que nos leva tamén a repartir amores e desamores entre a xente. Quizais me pareceu feo ou sucio, incluso achacoso e decrépito. A inxustiza aliméntase moitas veces das arbitrariedades do corazón, ese forno que queima. Por iso hai que ter  coidado con el. Incluso cando se trata dos coellos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As loucuras dun paxaro

17 de diciembre de 2014 a las 0:27

Tiña eu un amigo en Ourense, afeccionando ás armas curtas e ás escopetas, que estaba obsesionado con matar un reiseñor. Non se trataba de ningunha rareza de tipo cinexético nin sequera dunha manifestación perversa de calquera maldade oculta. Máis simple: o canto do paxaro, que procedía das árbores dun xardín veciño, non o deixaba traballar. Tan pronto empezaba a soar aquela sinfonía, o meu amigo pasmaba de tal maneira que non conseguía concentrarse no que tiña que facer. Foi así como lle veu a idea á cabeza.

Non se trataba da pose elegante dun intelectual que busca sorprender con algún tipo de extravagancia, pois en varias ocasións tivo desgustos cos veciños polos disparos que fixo desde a galería da súa casa. Non sei que sería do reiseñor, porque o meu amigo xa morreu, pero supoño que andará tamén polo lado de alá.

Acordeime de ambos dous hoxe pola noite porque un paxaro non me deixou pegar ollo. Non sei se estes animaliños padecen loucura, como a xente, pero un comportamento tan anormal faime pensar que si. O caso é que pola miña cabeza andou rondando tamén a decisión de matalo. O pero é que cando me sorprendín a min mesmo con ideas tan ruíns dentro da alma incrementouse aínda máis o desgusto que sentía por non durmir. Debo dicir na miña defensa que o paxaro cantaba  de forma desagradable, como unha galiña.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de decembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Nenos

16 de diciembre de 2014 a las 0:26

Antes de onte vin na televisión unhas imaxes documentais que foron talvez das que máis me levan impresionado na miña vida. Nelas víase a un neno de tres aniños, que despois de naufragar nos rápidos furiosos dun río, por onde navegaba co seu pai, que morreu afogado no accidente, aguantou agarrado ás ponlas dunha árbore, con medio corpo metido na corrente, durante varias horas, ata que foi rescatado polos servizos de socorro nun traballo con moitos riscos e milimetricamente calculado. Nas imaxes sobrecollía a cara do pequeno, dunha serenidade e determinación máis propias dun adulto que dun neno da súa idade.

Onte, afectado aínda polo que vira, comentei o feito cuns amigos, que coincidiron todos en destacar, cada un cos exemplos que coñecía, a capacidade de resistencia dos rapaces. Alguén contou a historia dunha nena que caeu nun pozo de sesenta metros, de poucos centímetros de ancho, e que foi sacada de alí ao cabo de varias horas sen sinais de angustia na cara. De aí pasouse a falar do enxeño dos nenos, da súa espontaneidade e intelixencia. Nisto, todo o mundo tiña tamén as súas cousas que contar.

A que máis me chamou a atención tivo como protagonista un fillo duns amigos meus, ao cal un día, mentres ía de excursión cos pais, deulle unha perrencha obsesiva, que materializaba na repetición, acompañada de choros, dunha frase que acabou converténdose nunha letanía: “¡Quero moras!” Farta de escoitalo, a nai, en actitude pedagóxica, díxolle: “A palabra querer está prohibida nesta casa”. Entón, o rapaz, deixando de chorar durante uns instantes, mirou para a nai e preguntou: “¿Está prohibido tamén dicir moras?”

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cuestión de palabras

15 de diciembre de 2014 a las 0:15

Onte, no artigo onde falaba de Gonzalo Torrente Ballester, utilicei a palabra “columpio”, que un amigo me acaba de reprochar por teléfono, propoñéndome o uso dun termo máis  lexitimamente galego, como “randea” ou “carrinchán”. Ten razón. A verdade é que me pasou pola cabeza no momento de escribir, pero quizais porque estaba falando de naturalidade, unha actitude que confeso que me atrae como o azucre ás moscas, fóiseme o gusto cara a ese lado. É dicir, que nesta ocasión perdeu a pureza.

Entre a pureza e a naturalidade, quédome coa primeira.  Por suposto, falo soamente de gustos persoais, non de fanatismos estéticos nin de normas literarias. Non pretendo que a todo o mundo lle gusten as mulleres bonitas sen pintar nin que prefiran o peixe á parrilla, quero dicir á grella, para que non me volvan rifar.

Con todo, se eu tivese que substituír o vocábulo castelán “columpio” por un galego, non pensaría en ningún dos dous que me recomendou o meu amigo, con seren ambos ben bonitos. Eu poría “pirincoia”. En primeiro lugar porque soa moi ben, con esa graza e elegancia volátil que teñen os bambáns cando van polo aire. En segundo lugar porque non vén nos dicionarios. E por último porque sempre é posible que algunha das persoas que se dedican a facelos, lea este artigo e se decida a salvar esta palabra.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de decembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os ollos dun monstro

14 de diciembre de 2014 a las 0:14

Alá polos anos cincuenta circulaba polas vilas de Galicia unha compañía ambulante, metade circo, metade teatro, que se chamaba “Las maravillas del mundo” e que exhibía un monstro, a  vaca Juanita, con dúas cabezas, e outra serie de cousas raras que non recordo. Por unha peseta de sobretaxa podíase contemplar a través dun buraco de cristal o ollo vivo do xigante Pertusato, nacido na China, fillo de comerciantes xenoveses, e morto dunha pedrada traidora non recordo en que batalla contra os mouros.

O citado ollo era como un ovo frito inmenso, do tamaño dun prato e de color azul, que se movía flotando nunha especie de sopa encarnada, coa aparencia espesa do sangue dos porcos que se empregaba antes nas filloas. Para incrementar a sensación de noxo ou horror, o líquido estaba cheo de pelos como canotos.

Acabo de ler que os científicos teñen probas da existencia dun animal mariño xigante, nunca visto ata agora porque habita en profundidades superiores aos catro quilómetros, pero as características do cal xa se poden describir. O que máis me chamou a atención non é o seu tamaño, aínda que mide varios metros, senón os seus ollos, os máis grandes da creación: trinta e oito centímetros de diámetro. Parece ser que o día que se poidan ver será un espanto. Talvez, pero eu teño a sensación de que xa os vin hai anos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de decembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un neno que facía de cabra

13 de diciembre de 2014 a las 0:23

Onte, cando estabamos vendo o belén de Arturo Baltar un grupo de amigos xunto co escritor Manuel Vicent, apareceu por alí o escultor. Tivemos así a sorte de que nos explicase aquela marabilla, unha xoia que por si soa xustifica unha viaxe a Ourense. Por primeira vez souben o significado dalgunhas das figuras, todas coa súa historia particular, vinculada case sempre á vida do artista, da súa familia ou dos seus amigos. Había ademais o interese propio do autor, unha das personalidades máis ricas que habitan neste país.

Contounos, por exemplo, por que lle deu tanta importancia a unha escena na que se ve unha cabra subida no alto dunha escaleira de man, rodeada dun público inocente que contempla feliz o pobre espectáculo. Díxonos que, en realidade, a cabra era un autorretrato, afirmación sorprendente aínda nun home como Arturo Baltar.

A cousa ten a súa lóxica. Cando era rapaz, o escultor marchou mundo adiante cunha compañía de xitanos que se dedicaban aos títeres. Un dos números fortes consistía precisamente na actuación do animal, ata que un día, vencidos pola fame, tiveron que matalo e comelo. Coidáronse, iso si, de salvar a pel. Dese xeito, a fin de non arruinar o negocio, botábanlla ao neno polo lombo, que facía de cabra. Cando nos contou esta historia entendín de que tristeza sae a inocencia que se reflicte nos rostros das figuras do belén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O home máis vello do mundo

12 de diciembre de 2014 a las 0:22

Alá polo ano 1961, o escultor ourensán Arturo Baltar aseguraba que tiña cincocentos catro anos. Eu oínllo dicir varias veces de viva voz e nunha ocasión comprobei que o dicía nunha entrevista que lle fixeron no diario Pueblo de Madrid. Aquela vez, diante do escepticismo do  periodista, puxo como testemuña a Vicente Risco. Uns días despois, cando Baltar regresou a Ourense e se presentou na tertulia do Café Parque, don Vicente protestou porque o citase como aval de algo que non podía avalar. Díxolle: “Pero home, ¿como vou eu probar que vostede ten cincocentos catro anos, se eu non teño máis que setenta e sete?” Sen inmutarse, Baltar limitouse a comentarlle: “Por certo, don Vicente, aínda me acordo do guapiño que estaba o día que fixo a primeira comuñón”.

Segundo as miñas contas, Arturo Baltar, que nunca deixou de defender esa idade, debe andar agora polos cincocentos corenta e tantos. Foi o que me dixo hai un mes Augusto Valencia, amigo do escultor. Para quen non coñezan a este grande artista do barro, digamos que non aparenta ter máis de setenta e poucos e que incluso se lle poderían botar algúns menos.

Os periódicos de onte falaban dun señor italiano que acaba de recibir o título que o confirma como o home máis vello do mundo: cento once anos cumpridos. A distinción foille outorgada polo libro Guinnes, que é o que certifica cal é a tortilla máis grande do mundo, ou a cabeza máis gorda, ou o individuo que máis centos de ovos comeu dunha sentada. Un libro de monstros e despropósitos, no que caben o infinitamente desmesurado e o infinitamente minúsculo, desde o elefante ata a pulga, pasando polos rañaceos. Agora meten nel a este señor italiano, que non fixo outra cousa que vivir un pouco máis que o común da xente. Nunca meterán, en cambio, a Baltar, pois carece de certificados. Só faltaba que para demostrar que se teñen cincocentos anos, houbese que presentar unha acta notarial.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 11212345102030...Última »