Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Civilización

30 de abril de 2016 a las 0:15

Alá polo verán do ano 1980, estando de vacacións en Suecia, lin no periódico Aftonbladet unha reportaxe na que un grupiño de dez ou doce nenos e nenas de arredor de dez anos expresaban en voz alta as preocupacións que tiñan respecto do futuro. Chamoume a atención que a inquietude maior estaba relacionada co medio ambiente. Os rapaces dicían que os adultos, en xeral, lles parecían ou tolos ou irresponsables, pois non eran conscientes de que acabarían por destruír a natureza. Unha nena, especialmente, dicíao dunha maneira gráfica e contundente: “Por culpa da xente maior, cando eu sexa grande non haberá bosques para ir pasear”.

Xa teño falado aquí noutras ocasións do interese que os suecos senten por estas cousas e que, vistas desde aquí, ás veces poden parecer extravagantes, incluso algo ridículas. Un ano, cando  cheguei  alí a pasar o verán, apareceu un movemento de xente de todas as idades que pasaban horas nos parques dándolle apertas ás árbores e dicíndolles palabras cariñosas ao oído, como se fosen xente.

Estes días estou seguindo a través da televisión sueca a informaciónda catástrofe de Doñana. Aparece como primeira noticia, tarde tras tarde, nos telexornais vespertinos, os de maior audiencia. Como se sabe, a empresa responsable da barbarie é unha empresa daquel país. Hai entre a poboación un sentimento de indignación contida e, sobre todo, de vergonza. Dicía o outro día un señor que el tiña a mesma sensación que se o sorprendesen facendo as necesidades en público, no medio e medio da Praza Maior de Madrid. Non é un mal exemplo. Vese que hai suecos que son civilizados só porque llo impoñen as leis. Pouca civilización.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha cuestión estética

29 de abril de 2016 a las 0:19

Non me acordo como se chamaba un cura que gobernaba unha parroquia preto de Xinzo de Limia, sendo eu rapaz, e que era tan pequeno que para dicir misa tiña que subirse no alto dun caixón. Estouno vendo nas feiras do catorce e o vinte e sete, montado nun cabalo de forte alzada, con cara de neno asustado, coma se temese o momento difícil, máis cómico que propiamente arriscado, de ter que baixar. A cara era de boa persoa, cun punto de inocencia na mirada, e o porte máis ben tímido, coa expresión humilde de quen vive pedindo perdón.

Custáralle conseguir as ordes. A Igrexa católica ten normas moi precisas respecto das causas que poden impedir o acceso ao sacerdocio. Unha delas, a fealdade, no caso de que esta sexa do tipo que se chama monstruosa; outra, a estatura. Ignoro se esta última está regulada nos detalles, é dicir, por centímetros, como sucede na vida militar, ou se depende máis ben da apreciación da autoridade.

Non deben ser regras que se teñan aplicado con excesiva rixidez, polo menos se un xulga, tanto no caso da fealdade como no da estatura, polas cousas que se ven por aí. Neste aspecto, a caridade supera o dereito, como manda o Evanxeo. Non ocorre así na vida civil, como proba a historia dese deputado valenciano que acaba de ser apeado das listas do seu partido por pequeno. Segundo el mesmo explicou, trátase dunha cuestión de estética. Pois se de estética se trata, xa podería o citado señor darse de baixa dun partido tan horrible.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Uns ollos, unhas mans

28 de abril de 2016 a las 0:18

Eses días de aí atrás, cando estiven en París para participar nun encontro de escritores, durante un dos actos que se organizaron pasei cerca dunha hora observando con atención as mans e os ollos de Jorge Semprún, a quen tiña diante. A véspera, unha amiga prestárame o último libro escrito por el, que lin dun tirón aquela mesma noite. Impresionoume o episodio no que narra a morte dun rapaz alemán, alto e loiro, de pouco máis de vinte anos, a quen Semprún, que tiña a mesma idade, lle pegou un tiro polas costas á beira dun lago.

Foi un acto de guerra, pero nada lle pode quitar a súa brutalidade inhumana. O mesmo Semprún conta que houbo un momento no que pensou que aquel rapazote, que se ía bañar e estaba cantando “A paloma”, podía ser inocente de ter nacido alemán baixo Hitler e incluso de formar parte dun exército de ocupación.

As mans que apertaron aquel revólver estaban aquel día en París a poucos metros de min; a mirada dos ollos que apuntaron con el cruzábase ás veces coa miña. Non me pareceron nin as mans nin os ollos dun home torvo ou ruín, senón dun ser desgraciado, condeado a vivir polo destino dunha vida horrible: cargar cunha morte na conciencia cando só se teñen vinte anos debe ser espantoso. Tanto como pasar polo horror dun campo de concentración, como a el mesmo lle ocorreu. A pesar de todo, pareceume un home sen rancor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de abril de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un carteiro

27 de abril de 2016 a las 0:17

Todas as mañás, desde a ventá do despacho, a iso das dez, vexo saír os carteiros para facer o reparto de cada día. Algúns van en autobús, outros en coche, hainos que usan moto e non faltan os que levan un carriño arrastrado pola man. Nunca vin a ningún en bicicleta, aínda que supoño que esa falta debe ter relación co feito de que Vigo é unha cidade difícil para ese tipo de máquinas. Non recordo onde, quizais en Alemaña, talvez en Dinamarca, unha vez vin unha rapaza coa carteira das cartas ao lombo, correndo en patinete de dúas rodas, con freos de man e timbre. Tamén coñecín repartidores que andaban a cabalo.

E en burro. Ese, polo menos, foi o medio de transporte que usou nos últimos anos da súa vida, o Mambís, un dos carteiros da miña infancia. Antes andaba a pé, para desesperación da señora Aurora, que agardaba por el todos os días e que nunca chegaba. Ela dicía que se perdía polas aldeas da parroquia e que queimaba as cartas para aforrar traballo. Non era certo. Tratábase dun home bo, con honor.

Ocorría que a tal señora das queixas tiña un fillo medio bala en Buenos Aires, que nunca escribía. Un día, non obstante, mandou recado por un propio dicindo que estaba ben, como contaba nas cartas. Pero estas non foran máis que dúas, a última había vinte anos. A nai, non obstante, metéuselle na cabeza que aquilo significaba que escribía unha vez por semana ou cada mes. Por iso esperaba a chegada do carteiro con tanta impaciencia. Un día viuno chegar en burro, pero pasou de largo. Durante un tempo, a señora Aurora, que odiaba aquel home, dicíalle a todo o mundo: “O Mambís mercou un burro para chegar aínda máis tarde”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un santo feo

26 de abril de 2016 a las 0:15

Unha das ilusións que tiven de neno, e que por desgraza nunca puiden cumprir, foi coñecer o padre Prieto, un xesuíta moi popular nos anos cincuenta, que vivía en Comillas e que gozaba da fama merecida e indiscutible de ser un verdadeiro santo. Cantos se relacionaron con el dicían que se trataba dun home infinitamente bo e horriblemente feo ao mesmo tempo. Supoño que as dúas cousas me atraían, pois se da santidade falaban con admiración e cariño, da fealdade facían descricións que excitaban a curiosidade.

Eu pensaba que o día que morrese aquel home e o levasen aos altares, ía ser bastante raro ver a imaxe dunha persoa tan horrorosa colocada no retablo dunha igrexa. En xeral, os santos son bastante guapos, o cal debe contribuír en parte ao seu éxito entre os devotos, igual que ocorre coa xente na vida de todos os días.

Agora, corenta anos despois, acabo de ver unha fotografía daquel home. Efectivamente, era feísimo, moito máis do que eu imaxinara. O amigo que ma ensinou informoume ademais de que está en marcha o proceso para que a Igrexa o declare santo. Ignoro se tal acontecemento,  no caso de que se cumpra, levará consigo a obrigación de convertelo en imaxe e situalo sobre un altar. Sendo así, ou fai Deus un milagre, ou o padre Prieto vai ter moi poucos devotos. A xente dálle moita importancia ás aparencias.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os outros

25 de abril de 2016 a las 7:01

Onte falamos aquí da parte pintoresca, tan teatral, do espectáculo montado en Miami, onde xentes de corazón inflamado saíron á rúa como enlouquecidas, arrebatadas de repente dun amor inmenso por un meniño que se converteu, sen facer nada por iso, nunha especie de santo, de mesías, de redentor, de calquera cousa celestial que os demais soñaron por el. Todas aquelas xentes que choraban, rezaban, pegaban saltos, insultaban, ameazaban, dicían frases sen sentido, daban golpes no peito, tiraban do propio pelo, queimaban cousas, eran os protagonistas máis respectables da comedia, a pesar da desmesura e o exceso emocional que os dominaba.

Logo estaban os outros, aqueles aos que o neno ese lles importa un rábano, pero que lles serve para outras cousas. Escoitar a Bush laiándose de que un pequeno fose tratado pola policía dunha maneira tan inhumana, el que non dubida en confirmar penas de morte para enfermos mentais, incluídos menores de idade, resultaba francamente obsceno.

Coa cantidade de rapaciños sen amor que deambulan polas rúas americanas sen que ninguén lles preste atención, a non ser cando acaban diante dun tribunal, xa podían ofrecerlles unha pouquiña piedade, uns centavos de cariño dos centos de millóns que investiron ultimamente en converter o cubaniño nun nenobomba contra Fidel Castro ou contra Clinton ou contra as persoas tranquilas que defendían algo tan sinxelo como que o cativo debía estar co seu pai. Como dicía o Leoncio, un tolo da miña vila, “Dios hizo el infierno para asar a la gente”. Depende que xente. Neste caso, a xente avispada falaba serena, rindo do circo montado polos latinos. No seu inferno, o corazón nunca arde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Nabokov

24 de abril de 2016 a las 0:24

No ano 1922, unha noite de inverno, en Berlín, dous matóns rusos entraron no salón onde un compatriota deles estaba a dar unha conferencia, sacaron as pistolas e dispararon contra o  conferenciante. Un amigo deste último meteuse rapidamente polo medio para protexelo, pero el mesmo caeu no sitio abatido polas balas. Era o pai de Vladímir Nabokov, o célebre escritor ruso, coñecido no mundo enteiro pola súa novela Lolita, do cal se celebrou onte o centenario do seu nacemento. Por certo que nun programa de radio que lle dedicaron con ese motivo, os contertulios estiveron todos de acordo en que Nabokov era un home triste, melancólico e solitario. Non lle faltaron razóns.

A morte violenta do seu pai non foi a única que lle afectou á familia. Un criado da casa chamado Osip, cando veu a revolución, acabou diante dun pelotón de fusilamento porque cometeu o crime, absolutamente monstruoso e imperdoable para os bolxeviques, de non entregar as bicicletas dos amos, que foran confiscadas polos revolucionarios para facer un mundo máis xusto.

Esta barbaridade, que non deixaría de ser un episodio cómico se non fose porque lle custou a vida a un ser humano, veuse sumar ás desgrazas que a revolución lle causou a Vladímir Nabokov. A que máis o marcou foi Tamara, unha adolescente rusa coa cal se amaba buscando recunchos escuros nos museos de San Petersburgo, na procura da calefacción. Cando a familia do futuro escritor se viu obrigada a abandonar o país, as cartas daquela rapaza seguiron chegando durante algún tempo ao seu destino, pero non ao destinatario, que nunca as recibiu. Tampouco volveu saber nunca máis daquela moza. As revolucións nunca se preocupan do amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas perdidas

23 de abril de 2016 a las 0:23

En Bulgaria, un labrador que vive nunha aldea próxima á cidade de Jambol perdeu unha orella. Dito así, pode parecer que o citado señor quedou sen o apéndice auditivo, da mesma maneira que se di de alguén que perdeu un brazo, unha perna ou a saúde. Iso é certo, pero hai algo máis. A vítima estaba traballando no tellado da casa, esvarou e foi bater no chan desde unha altura de dous metros aproximadamente, con tan mala sorte que, non se sabe ben por que razón, cando se ergueu decatouse que estaba sen unha orella.

Sen perder a calma, o home púxose a buscar no chan, entre a herba, e atopou o que perdera. A continuación entrou na casa, meteu a peza debaixo da billa do lavabo e limpouna de terra e outras adherencias. Logo abriu o frigorífico, colleu unha presada de cubos de xelo, meteu todo nunha pota e marchou correndo ao hospital.

Alí xurdiu o problema. Parece que o accidentado tardou en ser atendido, o cal acabou por facerlle perder a calma. Irritado, discutiu co persoal, armouse un pequeno alboroto e apareceu por alí a policía. Total, que cando se aclarou o que pasaba e os médicos se dispuñan a operalo, o señor decatouse de que perdera a tarteira onde gardaba o corpo mutilado. Un pode rir o que queira, incluso imaxinar calquera destino macabro para a pota extraviada, pero debe ser moi duro perder unha cousa de tanto valor e non atopala.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sobre o mal

22 de abril de 2016 a las 0:22

Ceo que xa teño falado aquí dun individuo ao cal lle escoitei dicir moitas veces que tiña a esperanza de que os seus pais, considerados boas persoas pola maior parte dos veciños, estivesen ardendo no inferno. Pareceume unha das expresións máis brutais da maldade humana. Moitos anos despois, non obstante, falando con Ramón Piñeiro sobre o mal, un día díxome que el non cría na súa existencia: só se trataba de deformacións da personalidade. Ata aí chegaba a capacidade de comprensión daquel home bondadoso.

Pasei unha boa parte da mañá de onte falando de Deus cunha amiga que prepara un libro sobre esa cuestión. No transcurso da conversa, que foi moi grata, saíu este problema do mal. Busquei exemplos rapidamente na cabeza e atopei uns cantos: a profanación da tumba de Gregorio Ordóñez pareceume un caso irrebatible.

Non o é, con todo. Trátase dunha monstruosidade de tal natureza que máis parece unha proba de insensibilidade humana que de ruindade propiamente dita; só un bárbaro pode cometer un acto como ese. Unhas horas máis tarde, non obstante, souben que en Paquistán, os fabricantes de alfombras mataron un neno de doce anos que se estaba convertendo no símbolo da denuncia da escravitude que padecen miles de rapaciños nese tipo de actividade. Penso que non se pode dubidar da maldade intrínseca dese acto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de abril de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A verdade e as sospeitas

21 de abril de 2016 a las 0:21

Eu estaba en Suecia cando se celebrou o xuízo contra o presunto asasino de Olof Palme e seguín pola televisión as incidencias do acontecemento. Aínda hoxe non entendo como o tribunal absolveu un individuo contra o cal había probas que parecían concluíntes. Foi visto por máis de vinte persoas á porta do cine onde o primeiro ministro asistía a unha proxección cinematográfica: foi identificado pola viúva do político como o home que estaba ao lado daquel cando caeu abatido por un disparo; demostrouse que eran falsas todas as coartadas que presentou.

Moitos suecos, non obstante, prefiren pensar que o tal fulano non tivo nada que ver co suceso e bastantes deles inclínanse a pensar, ademais, que se tratou dunha conspiración. Cústalles aceptar a explicación máis sinxela de todas, corrixida polo escrúpulo duns xuíces que non se  atreveron a condenar a un tipo que tiña todo en contra de si, a non ser que ninguén o viu disparar, e cren en cambio a explicación máis difícil.

É a mesma actitude dos americanos coa morte de Kennedy. Nunha enquisa recente, os mozos cren que a versión correcta do que sucedeu é a que dá Oliver Stone na súa película, aínda que o director recoñece que o seu propósito era crear un mito. A verdade é máis crible cando se basea na sopeita que cando se apoia en feitos evidentes. A inocencia non se presume: simplemente non se acepta. Por iso quen acusa sen probas ten unha vantaxe que conservará sempre.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 16212345...102030...Última »