Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Unha vaca e un home

30 de junio de 2015 a las 0:10

A glosa que o amigo Arturo Lezcano fixo onte do artigo  no que eu falaba aquí dun periodista ourensán que escribía cunha sintaxe curiosa, refréscame a memoria daqueles anos e recórdame a lea que o citado señor armou un día cunha vaca. Na súa divertida columna diaria contou unha historia da que só quedaba claro que os protagonistas eran o citado animal e un paisano, ambos os dous veciños do escritor, pero non se sabía ben se o home golpeaba ao bicho nun corno ou era o bicho quen acababa escornando ao home.

Así llo fixo saber don Vicente Risco na tertulia, que lle pediu que aclarase o suceso. O periodista, que era un home bo e posuía unha cultura que chegaba ata o século XVII, tratou de defender a prosa do artigo cos argumentos que mesmo se baseaban na sintaxe latina de Bassols de Climent que na concepción barroca do enxeño.

Ao día seguinte volveu sobre o tema, facéndose eco da pregunta de Risco. O resultado foi que na segunda versión xa non se conseguía saber se os cornos eran do home ou seguían estando na cabeza da vaca. O follón, pregunta vai e pregunta vén, durou aínda unha semana. Do que sucedeu realmente no prado, nunca se soubo. Días despois, con motivo dunha corrida de touros celebrada en Ourense, o periodista escribiu: “De vacas y toros, escribir mejor no; cuernos mediantes, fatal el error. Para el hombre”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Uns aforriños

29 de junio de 2015 a las 0:10

Cóntase que Cornelius Vanderbilt, un dos homes máis ricos do mundo, fixo a súa fortuna grazas a que non lle gustaba estudar. Cando acababa de cumprir os once anos, abandonou a escola e meteuse de pinche no porto de Nova York. Antes de cumprir os dezaseis, xa era dono dun barco; pasados os cincuenta tiña o monopolio do transporte marítimo dos Estados Unidos; no momento en que se fixo público o seu testamento, a familia descubriu entusiasmada que aquel vello aforreta lles deixaba máis de cen millóns de dólares.

Entre os seus herdeiros, houbo de todo, pero abundaron os desastres. Algún deles, creo que un tal Cornelius, pois o nome do fundador foise repetindo sen parar, era amiguete de Ernest Hemingway e de Scott Fitzgerald, deulle á botella tanto coma eles e dedicouse á vagancia, a pesar de que era bastante agarrado.

Isto da tacañería debía ser propio da xente da casa, porque, segundo ten contado Billy Wilder, cando el era periodista en Berlín, un día saíu de copas cun dos Cornelius Vanderbilt, que comeu tres hamburguesas e bebeu catro cervexas, pero non pagou nada porque non levaba un céntimo enriba. Agora, tal como contan os periódicos, unha das mulleres da familia, Gloria Vanderbilt, está na ruína, despois de que o fisco lle cobrase máis de mil millóns de pestas. Con todo, algúns aforriños ha ter escondidos no calcetín.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha viaxe levadeira

28 de junio de 2015 a las 0:18

O avión que me trouxo de Nova York ata Madrid viña abarrotado de rapaces e rapazas americanos en viaxe de estudos. Coincidín con dúas mociñas, compañeiras de asento, que querían practicar español e saber cousas de España. Unha delas díxome que tiña “un gripe muy rebeloso en la garganta”, agravado polo frío do aire “condicionado”. A min, esta forma de falar mal dos estranxeiros gústame moito. Na miña mesma casa tiven hai anos exemplos magníficos, que nunca corrixín, precisamente por iso.

Claro que me teñen cobrado na mesma moeda. Nunha ocasión, viaxando con Ramón Piñeiro e outros amigos por Alemaña, en dous coches, camiño de Suecia, perdemos as catro persoas que ían no outro auto, que se despistou en Colonia. Eu chamei a Halmstad para averiguar se telefonaran alá e dixen un disparate divertido.

Dixen exactamente, falando en sueco, “que me caeran do peto catro amigos”, igual que se perdera unhas moedas. Utilicei o verbo tappar, que significa perder algo, pero nese sentido, nunca no que eu lle pretendía dar. Aínda hoxe mo recordan. De maneira que me sinto con autoridade moral para pasalo ben sempre que atopo algunha persoa que fala desa forma. Por outra parte, metido seis horas nun avión, sen ganas de aturar a película que nos puxeron, o español daquelas rapazas fíxome a viaxe algo máis levadeira.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Estas cousas que suceden

27 de junio de 2015 a las 0:17

A un gustaríalle vivir nun país onde non sucedesen estas cousas. Quero dicir que a un lle gustaría vivir nun país onde non houbese tantas traxedias como esta que lamentamos hoxe dos nenos mortos en accidente cando ían de excursión. Xa se sabe que é inevitable que haxa desgrazas deste tipo, pois son inherentes á forma de vida que nos demos, pero non hai dereito a que se produzan tantas e con tanta frecuencia. Hai países onde estes horribles percances suceden de xeito esporádico, non coa contumacia regular que entre nós os volve asunto trivial, fatalmente inexorable. Son países próximos, non distantes utopías que nos acenan desde un futuro incerto.

Falo de Europa, esa mediocridade de mercadores tan deostada, esa candonga luxuriosa que fere tan fondamente a sensibilidade de tantos espíritos puros, case anxelicais, que ven nesta parte do mundo unha morea inmensa de calamidades: capitalismo, egoísmo insolidario, sucursalismo americano, embrutecemento cultural, barbarie espiritual, degradación da sensibilidade, ruína do gusto… Un discurso descualificador que xunta nun mesmo carro a curas trabucaires e revolucionarios cabreados.

Pois nesa Europa emputecida, os autobuses non arrastran vidas inocentes con tanta frecuencia como aquí. Desde hai anos, un sentido da solidariedade nada romántico pero moi práctico, recada diñeiro entre todos os cidadáns para construír boas estradas. E un sentido da responsabilidade nada retórico pero moi efectivo impide que circulen por esas mesmas estradas autocares vellos, moitas veces exprimidos ata a última peseta perrallenta por propietarios miserables. Esa é Europa. O resto é iso que vemos todos os días nos periódicos, é dicir, a explosión dos Balcáns, os cachotes do que foi a Unión Soviética, os conflito de Oriente Medio… Nada que sirva de exemplo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pastos

26 de junio de 2015 a las 0:15

Os rusos de Kaliningrado armaron con nós a marimorena. Un coche da policía, coa sirena posta, abre paso aos nosos autobuses para que non paren nos semáforos. Contamos con tantas azafatas como escritores. Tivemos que facer ofrendas florais a Schiller, a  Pushkin e a Kant. Participamos nunha homenaxe aos mortos da II Guerra Mundial, na que se soltaron pombas brancas. Plantamos unha árbore como recordo do paso do Expreso da Literatura pola cidade e destapouse unha placa conmemorativa do suceso. Todo iso nunha soa tarde.

E máis aínda. Entre as sete e as dez asistimos a unha velada na catedral, na que houbo un concerto de música clásica, cinco ballets, un rapaz de catorce anos que cantaba moderno, un recital de poesía  con nove poetas, dous discursos do gobernador, un do xefe do tren e unha traca final que dicía Milenium. A continuación leváronnos a un barco enorme no que había un pianista en cada salón, un señor facendo de médico na enfermería e centos de persoas. Rematamos cunha cea na cuberta… Ata mañá.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sentido común

25 de junio de 2015 a las 0:10

Do meu tío Alejo non gardo apenas lembranzas. Acórdome só de que era moi delgado, case cadavérico, que tiña un reloxo de ouro con moitas tapas e que pasaba tempadas en Cintra, preto de Lisboa. Cando morreu, seguía vindo pola casa, a ver á miña avoa, segundo nos contaba ela. Falaban das súas cousas, é dicir, das pequenas miudezas da vida: o tempo, as novidades que sucedían, a xente que casaba, os cotilleos dos veciños. Ás veces, citábanse no campo para pasearen xuntos ou á porta da igrexa.

Un día rifaron, creo por culpa dos zapatos. O tío Alejo tiña o costume, do que eu me acordo perfectamente, de andar descalzo pola casa adiante a primeiras horas da mañá, antes do almorzo, unha teima que á miña avoa non lle gustaba. O caso é que cando ela morreu, levaban sen verse arredor de vinte e cinco anos.

Con estes antecedentes familiares, está claro que a min non me impresionou esa noticia que publicaban onte os periódicos respecto de Hillary Clinton, que polo visto fala cos mortos, especialmente coa señora Roosevelt. Non entendo a indignación que espertou en tanta xente nin moito menos que houbese persoas que falaron de loucura ou estupidez. Os que así pensan esquecen que a muller do presidente declinou a invitación que lle fixeron para que falase con Cristo. Foi unha proba de gran sentido común.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unhas formigas

24 de junio de 2015 a las 8:10

Na Bienal de Venecia acaba de ocorrer un escándalo. Un pintor ou escultor xaponés, que a especialidade non está clara, presentou unha obra que consistía nunha caixa de metacrilato chea de formigas vivas. Os bichiños ían e viñan dentro do artefacto, subían e baixaban polas paredes transparentes, daban voltas dun lado para outro, como desorientadas ou entolecidas. Polo menos esa era a impresión que lles causaron a algúns dos visitantes, pois o que verdadeiramente sentían as formigas non se sabe.

Unha señora amante da arte moderna, pero máis amante aínda dos insectos, presentou unha denuncia no xulgado por crueldade manifesta contra os animais, o cal parece que na lexislación italiana está penado pola lei. Como consecuencia da acción desta muller, un xuíz ordenou a liberdade das formigas, que foron sacadas da citada caixa e abandonadas no medio dun bosque.

Sorte para os bichos, que se beneficiaron da sensibilidade humana dunha visitante de carácter forte e coas ideas claras. Por suposto, como era de esperar, xa hai polémica. Para os  afeccionados á arte, a decisión do xuíz non deixa de ser un atentado intolerable contra a cultura. Un río de tinta ameaza con inundar Europa de argumentos indignados a favor da liberdade dos artistas, como se a arte universal estivese en perigo. A min gustaríame que alguén me defendese deles, igual que se eu fose unha formiga.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Maiorías

23 de junio de 2015 a las 0:13

Estiven percorrendo algúns escenarios da miña infancia cun equipo de televisión para gravar un programa. Primeiro fomos a Beiro: da casa onde pasei horas tan felices durante tantos veráns, non quedan máis que os muros e unha matagueira impenetrable de silvas, herbas e fentos. Cando xa acabaramos de filmar, atopei un vello coñecido que se me puxo a recitar un rosario doloroso de mortos, algúns deles amigos meus, que aínda supuña neste lado de acá da vida. Isto, unido á melancolía das ruínas e á nostalxia daqueles tempos que a distancia converte en absolutamente felices, sen matices nin excepcións de ningún tipo, púxeronme un pouquiño triste.

De Beiro, marchamos a Sabucedo. Aínda que as cousas tampouco estaban moi ben, a vista da planicie verde da Limia, contemplada desde a horta da casa, ao pé do cabaceiro, era tan fermosa que non deixaba sitio na alma para outra cousa que unha paz infinita, coma se acabase de tomar un sedante. Acordeime dos amigos, da familia, das tertulias, dos enfermos no patio, do raposo pequeniño, dos cans.

Por último, dirixímonos á antiga lagoa de Antela, a ver cegoñas, guiados pola man experta do Quico, que sabe de cada niño, que coñece os seus costumes. Vimos uns dez exemplares. Segundo nos contou, a xente trátaas con respecto, consciente de que os animais teñen os seus dereitos. Por certo que puxemos os baixos dos pantalóns e os zapatos perdidiños por culpa dunha peste que mata o trigo, unha babosa fea e minúscula, moi destrutiva. Esta non ten dereitos, quizais porque abunda e porque fai moito mal, por iso lle botan sulfato. No mundo da bichería as cousas son así, ao contrario do que sucede entre as persoas, as que sofren son as maiorías.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un xeneral feliz

22 de junio de 2015 a las 0:12

Non me acordo como se chamaba, pero estou vendo con claridade o seu rostro gordiño de paisano calmoso e feliz, nada elegante de aspecto, máis ben torpe, bastante bardallas e algo desaliñado. Fora xefe dos servizos secretos suecos uns anos antes e estaba contestando ás preguntas que lle facían os membros dunha comisión de investigación parlamentaria. Agrandada a súa face na pantalla do televisor, tiña algo de factura vexetal, quizais de tubérculo. Desde logo, a min recordábame unha pataca.

Unha feitura humana tan impropia do cargo poderoso que desempañara, predispuña a xulgar a aquel home con indulxencia. Cando dixo que case nunca enviaba espías suecos a realizar misións de información en países estranxeiros porque acababan perdéndose nos autobuses, a indulxencia convertíase en aberta simpatía.

No ano 1943, o xeneral americano L. Groves, director do proxecto que fabricou a primeira bomba atómica, escoitou dicir a Oppenheimer, cerebro do plan, que estaba casado cunha antiga comunista, que tivera unha amante comunista e que era irmán dun comunista. O militar non lle deu importancia á confesión porque o sabio lle pareceu  boa persoa. Un libro publicado agora permite pensar que o xeneral puido ser un irresponsable. Pero pasado o tempo e todos a salvo, quizais non fora máis que un infeliz.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousa de paxaros

21 de junio de 2015 a las 0:21

Mentres escribo, está a bubela subida no alto dun poste de pedra dicindo sen parar o seu gracioso bu-bú. Había anos que non se deixaba ver, pero leva xa varios días dando voltas por aquí. Chega pola mañá cediño, empoléirase no mesmo sitio onde está agora, canta un pouco e logo baixa ata o céspede a buscar comida. Vai dun lado para outro, enterra na herba o seu longo peteiro cun ritmo rápido e nervioso, extrae non sei que clase de bichiños, que engule con avidez, e logo pasea polo xardín a alegría exótica do seu colorido. É un dos paxaros máis fermosos de cantos se poden ver en Galicia.

Non obstante, entre os paisanos non ten boa fama. Din que cheira mal. Non sei por qué, a crista da bubela faime pensar nese alboroto de pelos rebeldes que Yeltsin loce no cogote, reminiscencia seguro dun pasado infantil rebelde e traste, incluso atolado, se lle engadimos o dato da mutilación dos dedos dunha man, suceso ocorrido cando manipulaba un petardo. Probablemente esta asociación de ideas entre o político e o paxaro se produce cando deixo de mirar pola fiestra e volvo pousar os ollos no periódico, onde me atopo cunha foto de Yeltsin feita durante o seu paso por América.

Desde logo, o símil remata no pelo. Nada máis. O político ruso carece da graza exótica da bubela, ten unha solidez eslava que fai pensar máis nun oso ou nun elefante que nunha ave e non parece esconder ningunha sorpresa entre a realidade e a aparencia, quero dicir que nada indica que sexa fermoso por fóra e feo por dentro. Claro que, despois do discurso anticomunista que pronunciou o outro día nos Estados Unidos, os máis fervorosos e pertinaces discípulos de Marx e Lenin estarían dispostos a comparar a Yeltsin con calquera cousa mala, non xa cunha inocente bubela, por mal que cheire, senón con calquera bicho ruín, terrible, noxento. Non sei cal podería ser.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 1 de 13112345102030...Última »