Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Inocencia

20 de septiembre de 2017 a las 17:07

Onte estiven falando con Marilia, a nena da rapaza que nos axuda nas tarefas domésticas, que en novembro vai cumprir tres anos. Hai uns días que empezou a escola e ten moito que contar. Está aprendendo os nomes dos compañeiros e compañeiras, pero de momento só sabe dicir o de Carla. Contoume que a profesora lle deu un azoute, aínda que non conseguín que me dixese por que.  Polo de agora, o que máis lle gusta é tirarse polo tobogán, xogar na area e pintar na libreta, que ten xa completamente chea de debuxos.

Estivemos vendo todos, un por un. Para que eu puidese entendelos, púxose en actitude de profesora, pois sentíame analfabeto total. O que para min non eran máis que liñas sen sentido, igual que lles debe pasar cos letreiros das rúas e dos comercios ás persoas que non saben ler, tiñan para ela un significado clarísimo: aquí un tobogán, alí un tigre. O mundo convertido nun conxunto de raias e pegotes. Co tempo, todos eses xeroglíficos iranse definindo ata ser máis fáciles de entender. Ese día, esta nena perderá a inocencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de setembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha carta con amor

19 de septiembre de 2017 a las 0:25

Onte falaba aquí da xente que escribe cartas para outros, un costume que en España está desaparecendo, pero que se practicou con regularidade ata hai poucos anos. Na miña casa traballou unha moza que dependía de nós, os rapaces, para poder cartearse co noivo durante as vacacións. Aínda hoxe non entendo como aquela relación acabou en matrimonio, despois dos agravios que creamos entre eles a base de inventar contos, algúns certamente perversos.

A maldade dos nenos é inversamente proporcional á súa inocencia. Coñezo un xastre nunha aldea de Ourense que aínda hoxe se divirte léndolles aos veciños cousas que non veñen nas cartas. Ás veces, comunica herdanzas estrafalarias ou avisa de fenómenos prodixiosos. É verdade que os paisanos desconfían del, pero probablemente recorren aos seus servizos para alegrarse un pouco. Non é fácil vivir sen soños.

Unha escritora galega, de familia humilde, contoume nunha ocasión o que lle sucedeu cando marchou da casa para ir a Madrid a estudar. O día antes de emprender a viaxe, o pai pediulle que lle deixase escrita unha carta na que puxera que todo ía ben: os estudos, a vida na pensión, incluída a bondade e a fartura da comida, e toda canta boa noticia se lle puidese ocorrer.  Sorprendida, a filla preguntoulle para que quería aquel papel. El dixo que era para lelo de vez en cando e saber que estaba contenta e que non tiña problemas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de setembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Abrazar as árbores

18 de septiembre de 2017 a las 0:20

En Suecia hai un movemento de ecoloxístas que se dedican a abrazar as árbores. Hai pouco, nas aforas de Estocolmo, na inmensidade verde de Näsby Park, asistín a unha manifestación deste grupo. Confeso que ver a homes e mulleres adultos, moitos deles con aspecto de xente formal, sen extravagancias, facendo caricias ás árbores e dándolle bicos e abrazos, produce unha certa sensación de ridículo. Polo menos ese foi o sentemento que eu experimetei.

Unhas semanas despois, instalado de novo na miña terra, na pequena aldea onde vivo, asistín con impotencia á tala salvaxe e indiscriminada dun pequeño bosque por onde u adoitaba pasear. Mentres catro bárbaros ben provistos de motooserras e outros artiluxios mecánicos se dedicaban a cortar troncos, un pequeño grupo de paisanos contemplaba a operación con indiferencia absoluta, fascinados quizais polas maraillas dunha técnica que permite liquidar un bosque en apenas quince minutos, pero insensibles á voracidade depredadora duns negociantes irresponsables.

De pronto entroume un gran respecto polas persoas que en Estocolmo lle daban abrazos ás árbores. Entre o ridículo e a barbarie, o ridículo resulta moito máis civilizado. Sobre todo se recordo que os protagonistas daquela extravagancia son cidadáns dun país que fai posible que todos os anos, durante o verán, eu teña o privilexio de que ese fermoso animal que es castelán se chama ardilla e que en galego denomínase esquío, entre pola porta da cociña e veña comer tranquilamente á miña man. Se o pobre bicho soubera de que terra veño, non sei se estaría tan confiado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de setembro de 1988.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un milagre necesario

17 de septiembre de 2017 a las 0:25

Hoxe escribo desde Asturias, onde vou participar, como cada ano por estas datas, no encontro de escritores de Verines. Agora mesmo estou no meu cuarto, sentado diante da fiestra, cos ollos entre a pantalla do ordenador e a praia da Franca, este pequeno recuncho do Cantábrico metido entre penedos do que resulta difícil esquecerse cando un está lonxe de aquí. É unha cala estreita e brava, con covas nas paredes dos montes cortados a pico, onde o mar ronca con furia. Con este ruído, de noite dórmese moi ben.

Fixemos a viaxe en coche. A pesar de que as estradas melloraron moito, Galicia e Asturias aínda seguen lonxe. Para entreter as horas que pasamos no camiño, os catro participantes galegos viñemos falando sen parar. Naturalmente que a literatura e as lecturas de cadaquén ocuparon unha boa parte da conversa, pero non só iso.

Marilar Aleixandre contou unha historia sobre unha señora que traballa nunha casa desde mociña e que se preocupa dos rapaces e das rapazas, agora todos xente casada, como se aínda fosen pequenos. Hai pouco, un destes, ao rematar as vacacións, volveu para a cidade onde reside, bastante lonxe, e esqueceu unha caixa de ovos que a señora lle tiña preparado. A pobre, preocupada, preguntou: “¿E non se lle poderían mandar por iso que chamades o fax?” Por suposto que non, pero Deus ben puido facer ese milagre.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de setembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O presidente

16 de septiembre de 2017 a las 0:25

O luns pola tarde, cando ía facer un recado ao centro de Manhattan, ao pasar pola Quinta Avenida, á altura da catedral de San Patricio, atopeime con centos de policías e unha caravana inmensa de motos Harley-Davidson circulando en formación. No medio, nun coche grande de color negro, o presidente Clinton e a súa muller. Ían os dous sorrindo e saudando a xente que lles aplaudía. Había de todo, pero pareceume que a actitude, en xeral, era respectuosa. Naturalmente, non todo o mundo está de acordo: ao meu lado, un señor forte e ben vestido, duns sesenta anos, facía uns xestos de repulsión moi evidentes, como se o presidente lle producise noxo.

Pola noite, cando ía para a casa, en Times Square volvín ver a mesma riada de policías que vira pola tarde e, nunha esquina da praza, xente que berraba, uns con pancartas nas mans e outros sen elas. Pregunteille a un dos policías e díxome que era polo presidente, que estaba alí, vendo un espectáculo. Nunha das pancartas, que levaba unha señora moi loira e moi berrona, chamábanlle mentirán.

Logo, xa na casa, vin unha reportaxe na televisión. En Times Square había dúas manifestacións, unha a favor e outra en contra do presidente. Na que estaba a favor abundaban os negros e os hispanos; na que estaba en contra, só se vían brancos. Esa é unha constante que se repite case como unha lei científica. Eu mesmo, cando estou vendo a televisión e entrevistan a alguén respecto dos problemas de Clinton ou ofrecen un debate sobre ese asunto, podo adiviñar case sempre a resposta polo aspecto da xente. Está claro que se trata dun home moi popular e que a maioría da poboación quere perdoalo. Aínda recoñecendo todos que é un pendón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de setembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un bo recordo

15 de septiembre de 2017 a las 0:25

O venres pola tarde, cando regresaba de Asturias, no momento en que me estaba apoximando a Oviedo déronme a noticia da morte de Filgueira Valverde. A véspera, mentres ceabamos ao aire libre en Colombres, no xardín do Arquivo de Indianos, un dos asistentes, escritor e profesor na Universidade Complutense, preguntoume por el, a quen coñecera había uns anos en Madrid. Díxenlle o que sabía, que estaba moi mal. A novidade, polo tanto, non me colleu de sorpresa, pero non por iso deixou de impresionarme.

Vin a Filgueira por última vez o pasado día 27 de agosto pola mañá, no cemiterio de Boisaca, onde nos xuntamos cinco amigos para levarlle unhas flores a Ramón Piñeiro, na data do seu cabodano. Atopeino moi desmellorado. A pesar do fresco que corría, case frío, estivo rezando en silencio un cachiño diante da tumba.

Despois falamos un pouco e fixo unhas consideracións sobre a morte, aludindo á propia, pero sen deixar de sorrir, con máis melancolía que tristeza. Cando nos separamos, quedei pensando na exquisitez daquel señor, amable discrepante de Piñeiro en vida, pero fiel ás normas non escritas da convivencia. Sobrábanlle motivos para non asistir a aquel acto, entre eles os da saúde, pero alí estaba, dando mostras unha vez máis da súa condición de home cortés e civilizado. Un fermosa imaxe para recordar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de setembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Congreso de Verines

14 de septiembre de 2017 a las 0:25

Acabo de chegar a Asturias para participar no Congreso de Escritores de Verines, un rito que veño cumprindo con moito gusto desde hai dez anos, sempre por estes días xa outonizos do mes de setembro. Mentres escribo este artigo teño diante de min, a través das grandes ventás do hotel, unha pequena praia do Cantábrico. A auga está limpa e loce unha viva color verde. Cando remate con esta miña obriga, vou baixar dar un paseo e facer unha visita a unhas covas furadas no monte, aquí ao lado, nas que bate a auga do mar.

Pola noite, despois de cear, nun amplo salón que temos na planta de abaixo, os amantes da conversa roubarémoslle ao corpiño un pouco de sono, quizais tamén algo de saúde, para facer tertulia ata horas pouco cristiás da madrugada. Entre os novelistas invitados hai xente que sabe moitas historias e o tempo pasa rápido.

Mañá empezaremos a discutir o tema para o cal fomos convocados. Polo título, que nesta ocasión reza “A literatura no labirinto”, pódese saír por onde se queira, pois admite calquera enfoque. Do que se trata é de achegar cada un as súas ideas, os seus puntos de vista e as súas opinións, que sempre resultan interesantes, como todas as cousas nacidas da experiencia. Por suposto, en Verines non se vai amañar ningunha cuestión trascendente; falarase moito, iso si, que é unha das cousas agradables que se poden facer na vida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xeografía

13 de septiembre de 2017 a las 0:25

O domingo pasei unhas horas en Sevilla cuns amigos. Pola noite, cando regresabamos ao hotel, o taxista que nos levaba, un rapaz novo e simpático, un pouco infeliz e bastante falador, preguntounos se eramos de Madrid. Respondímoslle que non e dixémoslle que viñamos do noroeste. “Ah, de Barcelona”, comentou. Entón, un de nós explicoulle que se dobraba o mapa polo medio, seguro que lle saían as contas. Como tampouco pareceu entender, eu mesmo lle puxen o asunto diáfano: díxenlle que viñamos de Vigo.

Nese momento, sen comentario de ningún tipo, o rapaz cambiou de conversa e contounos que non lle gustaba o fútbol nin os touros e tamén farfullou algo respecto da calor que fixera durante o día. Logo, sinalando un auto que ía diante de nós, con matrícula de Logroño, dixo: “Ahí tienen un coche de su tierra”. De xeito tácito, os tres amigos calamos, convencidos de que sería inútil calquera lección de xeografía. O curioso é que en España a xente se sente  absolutamente escandalizada de que George Bush diga cousas parecidas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de setembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un accidente

12 de septiembre de 2017 a las 0:17

Durante os últimos días comentei aquí un artigo do periodista Jeffrey Bernard, o punto filipino recentemente desaparecido. Hoxe vou falar doutra das súas historias, que lin pouco antes da súa morte e que ten, como todas as que el contaba, doses de humor e de ironía, sen excluír a tenrura daquel gran borracho cínico e melancólico. Desta vez, a protagonista do esperpento foi unha muller inglesa que estaba esquiando en Suíza e que non atendeu a recomendación do monitor para pasar polo lavabo antes de iniciar o descenso.

No momento en que se decatou de que se equivocara, saíu da pista e apartouse detrás dunha árbore. Acomodada para a faena, os esquís empezaron a esvarar e así foi transportada durante un quilómetro en caída libre, cos pantalóns baixados e deixando atrás de si un regueiro amarelo na brancura inmaculada da neve.

Cando subiu ao avión ao día seguinte, á señora aínda non lle pasara a vergonza. Axudoulle a superala o compañeiro de asento, un mozo descalabrado, roto de perna e brazo, polo cal se interesou. O accidentado díxolle que fora un asunto estúpido: estaba esquiando cando veu baixar pola pista unha moza cos pantalóns arredor dos nocelos e un regueiro incontenible detrás dela. Foi tal o ataque de risa que lle deu, que perdeu o control e xurdiu a catástrofe. Jeffrey Bernard remataba a historia facendo votos por un feliz matrimonio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de setembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Confesión dunha envexa

11 de septiembre de 2017 a las 0:24

Se a un lle preguntasen que é o que máis lle impresiona de Berlín, a resposta sería tan difícil como longa e variada. Sen saír do ámbito da cultura, a lista de marabillas que a un lle gustaría ter no seu país sería practicamente interminable, empezando pola Filarmónica, seguindo pola Biblioteca Nacional e continuando pola famosa figura de Nefertiti no Museo Exipcio. Digo continuando e non rematando, porque non parece fácil poñerlle fin a calquera lista das moitas posibles, todas desexables.

Con todo, se a un lle gustase levar consigo algo de aquí, sería quizais o transporte público, ese prodixio de comodidade, rapidez e eficiencia. Son este tipo de cousas as que contan a verdade sobre a boa organización dun país. O resto, incluídos os museos, os teatros e as bibliotecas, non é máis que unha consecuencia.

Unha sociedade que resolve ben, con antelación e para moitos anos, estas cuestións prácticas, é unha sociedade que tamén resolve outros problemas. Por Berlín circúlase coa mesma perfección que se escoita música na sala incomparable da Filarmónica ou coa mesma facilidade que se consulta unha revista galega na Biblioteca Nacional. Seguro que se en Galicia tivésemos un tren que nos levase nunha hora de Vigo á Coruña, por exemplo, tamén teriamos todo o resto que nos falta.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de setembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net