Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un pequeno escándalo

28 de febrero de 2017 a las 0:15

Onte pola tarde vin en Ourense un home que quería matar a outro. Ou polo menos iso era o que dicía. Saía eu do meu coche para visitar uns amigos, cando me atopei cunha disputa no medio da rúa. O que lanzaba as ameazas era un individuo alto e forte, aínda novo, mal afeitado, coas veas do pescozo violentamente infladas pola carraxe. O ameazado parecía dez ou quince anos máis vello, calvo e gordecho, pacífico e con cara de estar moi asustado, acorazado dentro do auto, coa ventaíña a medio baixar por se acaso.

Non asistín á orixe exacta do conflito, pero non era difícil adiviñar que se trataba dunha parvada relacionada co tráfico, como tantas. Pareceume entender que o tipo que facía de matón estaba indignado porque o outro lle tocara a bucina. Algo así. Fose o que fose, o caso é que o alboroto foi longo e ruidoso, con escándalo.

As ameazas de morte, proferidas a berros e con xestos desmesurados e dramáticos, ían acompañadas de insultos. Xa se sabe: subnormal, cretino, imbécil, mamón e covarde… Conforme quedaba claro que o do coche sentía un medo cada vez máis visible diante da irritación do bruto, este excitábase máis e máis, ata o punto de acabar facendo e dicindo cousas moi grotescas. Tanto, que me deu a risa. Nese momento, descubriume e miroume cunha mirada profunda de odio. Marchei antes de que me quixese matar tamén a min.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de febreiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Johann e Juanito

27 de febrero de 2017 a las 0:16

Tiven un amigo na adolescencia que se chamaba Cardesí e estaba tan farto de que todo o mundo se rise del que empezou a chamarse Carlos. Desde entón, a min quedoume o gusto polos nomes normais, como Manuela, Antonio ou Francisco, ó contrario da moda actual, que consiste en bautizar ós nenos con nomes raros. Non é un costume nin novo nin extravagante. Cando os romanos chegaron á península Ibérica, os pais non tardaron en adoptar os nomes dos invasores, moitos dos cales aínda perviven nos nosos días. Tenden a desaparecer, ou a mesturarse mais ben, como empeza a pasar coas moedas do euro. Xa hai algún Jimmy por acá e algún Paco por alá.
A pesar de todo, eu teño fillos con nomes raros. A cousa ten a súa explicación. Cando os meus sogros estiveron aquí por primeira vez, quedaron bastante sorprendidos de que a xente lles cambiase o nome, de maneira que Karin acabou sendo Karina e Jonas (léase Yunas) pasou a ser Jonás. Expliqueille que era un costume hispano, este de traducilos. Vémolo agora con Johann, ese deportista alemán nacionalizado español, a quen lle chaman Juanito.
Os meus sogros decidiron bautizar os seus netos de xeito inequívoco e contundente, con nombes sen traducción posible, para evitar que se chamasen de maneira distinta cada vez que tivesen que atravesar unha fronteira. Nunca entendín esta teima tan nosa de que a un señor que se chama Lars, por exemplo, lle queiran chamar Lourenzo ou que a unha Giuliana a rebauticen como Xuliana. Supoño que algunha relación debe haber entre este feito e a dificultade tan española de non falar máis idioma que o propio. Agora din que van tratar de que os rapaces empecen a estudiar inglés á idade de seis anos. O problema non é cando empezan, senón cómo acaban.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de febreiro de 2002.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A ciencia

26 de febrero de 2017 a las 0:25

O martes pola tarde, atopei na rúa un señor que me estivo falando durante algún tempo de Álvaro Cunqueiro, do cal, segundo me contou, foi amigo. O citado señor é químico de  profesión,  pero aseguroume que a súa verdadeira vocación eran as letras e as humanidades. Non me estraña porque, en xeral, case ninguén está de acordo coa súa profesión. Eu coñezo algunhas persoas no mundo da literatura que se senten fascinadas pola astronomía ou pola medicina, incluso pola economía. Mesmo coñecín o caso dun escritor limpabotas. Tamén abundan os da parte contraria. Carmen Alborch, por exemplo, cando era ministra, dixo que lle gustaría ser poeta.

Este home que me parou na rúa contoume unha cousa de Cunqueiro que eu non sabía, é dicir, que o escritor galego estaba moi interesado na ciencia. Non me sorprendeu, pois criouse en casa con botica, nunha época na que os boticarios preparaban remedios e pasaban por seren, case todos, magníficos botánicos. No caso concreto de Cunqueiro é certo que coñecía moi ben todas as herbas.

Un día escoiteille dicir que el sabía de purgas máis que ningún médico vivo e que todas tiñan carácter científico, que as aprendera co seu pai, cando as preparaba para o bispo Solís, de  Mondoñedo, o cal, despois dos días de festa, mandaba recado de que lle enviasen unha. Supoño, non obstante, que as curiosidades de Cunqueiro ao respecto non quedaban aí. Sei que se interesaba pola física e pola bioloxía, aínda que descoñezo o grao de sabedoría que chegou a alcanzar nesas disciplinas. Despois de todo, un home coa súa imaxinación podía inventar un tratado completo de calquera cousa. Por exemplo, como os paxaros saben multiplicar en verso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de febreiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha maneira de pensar

25 de febrero de 2017 a las 0:25

A decisión que acaba de tomar o presidente Clinton de reducir de xeito significativo os gastos de defensa, parece contradicir a idea, tan querida por amplos sectores da esquerda mundial, de que quen en realidade manda nos Estados Unidos é a mastodóntica industria militar, un conxunto anónimo de intereses tan poderosos que convertería o primeiro mandatario daquel país nun pobre títere burdamente manexado por fíos invisibles. Digamos, polo menos, para non sermos categóricos, que esa idea non resulta agora tan clara.

Para moitas persoas, non obstante, aceptar esta última posibilidade convértese nun auténtico drama intelectual, pois significa abandonar vellos hábitos mentais, solidamente establecidos e difíciles de cambiar. De aí que algunhas delas prefiran afundirse aínda un pouco máis na escuridade da caverna onde habitan, convencidas de que a luz que vén de fóra é máis que unha trampa ou un engano.

Son as vítimas diso que eu teño chamado o pensamento preguizoso, unha forma de discorrer cómoda, mentalmente indolente, incapaz de facer o esforzo que demanda a realidade cando a queremos entender. É unha maneira de pensar que permite aclarar calquera problema polo procedemento sinxelo de aplicarlle un esquema universal, que o mesmo vale para dar conta do prezo das patacas no século XVIII que para explicar unha crise de goberno. Unha estupidez, se non contase coa axuda temible da vontade e a soberbia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de febreiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pasatempo

24 de febrero de 2017 a las 0:22

Nun daqueles exámenes de reválida que era necesario pasar nos meus tempos de estudante, na proba de matemáticas puxérannos un problema que tiña pouco que ver coa materia estudada, na que había que había abundancia de teoremas e ecuacións. Por esa razón produciuse un grande desconcerto, sobre todo entre os alumnos denominados chapóns, pouco dados a calquera alteración que introducise o máis pequeno desorde na ben regulada mediocridade que con tanto esforzo cultivaran durante meses e meses de aplicación.

Excuso dicir que houbo máis que desconcerto, pois aos poucos minutos de que nos entregaran a papeleta coas preguntas, foise formando un xordo murmurio que pasou rapidamente da sorpresa á indignación e que rematou en pranto. Á miña beira tiña eu a un compañeiro que ao falar prendía no «erre» e que non facía máis que repetir , a maneira de interxeción, unha palabra escremental e fea, que por levar a letra da súa descracia estratexicamente colocada, convertía a súa irritación nun asunto bastante cómico.

A proba consistía nun dese xogos que aparecen agora nos libros de pasatempos matemáticos e que requiren, para resolvelos, unha pouca de atención e uns gramos de lóxica. Non resisto as ganas de reporducila aquí, coa esperanza de que os lectores se divirtan un pouco e esquezan por uns momentos a televisión. Trátase de substituir por números as letras que aparecen nos factores e o produto da seguinte suma: SEND + MORE =  MONEY. Con algo de paciencia, un lápis e un papel, está feito. Tanto ten o tempo que se tarde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de febreiro de 1989.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un crego

23 de febrero de 2017 a las 0:15

Hai un par de días, cando ía de paseo por diante do convento dos padres Franciscanos Portugueses, aquí ao lado da miña casa, un crego que estaba falando cuns nenos no adro da igrexa e ao cal non coñecía de nada, saudoume moi cortés. Detívenme para responderlle, porque no saúdo del adiviñei que ía implícita unha invitación a que parase un momento, como se pretendese dicirme algo. Quería presentarse e loxicamente eu tamén me presentei. O caso foi que acabou dicíndome se me podía acompañar no paseo que supuña estaba dando. De maneira que alá fomos os dous, durante un par de quilómetros, falando e falando sen parar.

En xeral, os curas son bos conversadores e este non era unha excepción. Deseguida atopamos intereses en común, como a música. Confesoume que é un apaixonado de Bach, a pesar do cal e tendo máis de sesenta anos de idade, non dispuxo dun equipo reprodutor de música ata hai pouco, concretamente ata a última festa de Reis. Alma de Deus! Polo demais, este home estivo nas misións en América durante anos e coñece moi ben Perú. Pregunteille e faloume da súa experiencia.

De todo canto me contou, chamoume a atención a enormidade das distancias e as dificultades para percorrelas. Por exemplo, por cumprir coas súas obrigas relixiosas, con frecuencia tiña que andar a cabalo catorce horas seguidas polo monte, unha parte delas cabalgando a unha altura de catro mil metros, expoñéndose ao soroche, que pode ser mortal e que resulta fatigante pola falta de osíxeno, cando os músculos se volven como de goma. Escoitando estas cousas, pensei que o home, se non é un tolo, ten que ser un santo. E tolo non mo pareceu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A morte de John

22 de febrero de 2017 a las 9:58

Cando estralou a Primeira Guerra Mundial, o poeta Rudyard Kipling, bardo inmortal do imperio británico, presionou ao seu fillo John, que daquela tiña dezaseis anos, para que se alistase como voluntario no exército do seu país. O mozo foi rechazado por corto de vista, pero o pai valeuse das súas amizades e influencias para conseguir o que pretendía: o rapaz foi á guerra. Morreu unhas semanas despois na batalla de Loos e o seu corpo non foi identificado. Kipling dedicoulle non poucos dos seus poe mas.

Recentemente, por unha serie de circunstancias felices e grazas a un meticuloso traballo, xa se sabe cales son os restos de John. Sobre eles, nunha planura do norte de Francia, unha lápida recorda que alí repousa aquel mociño, do que o seu pai sempre se sentiu orgulloso, pois estaba convencido de que morrera como un heroe.

Non obstante, non morreu como pensaba aquel: rindo deportivamente. Hoxe sábese que un compañeiro o viu atravesando un campo, coa boca destrozada polos restos dunha granada, medio cego, e chorando como un neno abandonado. Non é seguro que esta fose a imaxe que Kipling tiña do heroísmo, sobre todo se xulgamos por algúns dos escritos nos que fala do seu fillo. A pesar de todo, dificilmente se pode pensar que a morte dun rapaz sexa diferente que esa. Demasiado humana para un pai inmortal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de febreiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un motivo de preocupación

21 de febrero de 2017 a las 0:20

Ao principio pensei que me estaban falando dunha tola, pero conforme avantaba a conversa non tardei en decatarme de que se trataba dunha señora normal. A historia ten que ver cunha casa e a protagonista é unha muller de idade mediana, empeñada en conseguir unha vivenda de protección oficial nun barrio determinado dunha cidade galega, nas inmediacións dun fermoso xardín público. O problema radicaba en que non tiña dereito, pois xa lle fora asignado un piso noutra parte, que polo visto  non era do seu agrado.

Durante meses, a aspirante ía e viña de oficina en oficina, tratando de convencer a autoridades e funcionarios de que a razón  estaba do seu lado. Pouco a pouco, a lóxica implacable dos argumentos legais foi destruíndo sen piedade a febleza das alegacións da interesada. Entón empezou a falar da saúde e dos nervios.

Nin por esas: a burocracia é o último lugar do mundo onde tería acollida un corazón triste. Debeu ser por iso que a señora decidiu cambiar de estratexia e botar man do auxilio do ceo. Presentouse nun despacho oficial dicindo que se lle aparecera Deus en soños e que lle impuxera o deber de vivir o resto dos seus días naquel barrio apetecido. Tampouco lle valeu de nada, pero saíu do lugar advertindo ao responsable dos riscos que lle corría a salvación da alma. Se eu estivese na pel deste, andaría preocupado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Outro amigo fogueteiro

20 de febrero de 2017 a las 0:20

Onte, ao falar aquí do Fuego Fijo y Volador, citei ao Eladio Paz Benítez, do mesmo ramo dos fogueteiros. Dixen que o primeiro deles non lle tiña moita estima ao segundo, ao cal  consideraba máis partidario do ruído que da arte. Era un pretexto para non contar descarnadamente a verdade, é dicir, que se trataba de problemas de ciumes entre profesionais. O certo, non obstante, é o contrario: o Eladio Paz e o seu cuñado Chimpafigos compuñan unha parella de fogueteiros artistas, nas que o ruído, iso si, xogaba tamén un papel.

Eu oínlle dicir ao Eladio que unha bomba tiña que ter potencia, da mesma maneira que un dianteiro centro debía ter pepinazo, ou sexa, forza na perna para tirar á porta. Non me foi difícil estar de acordo cunha teoría tan razoable, baseada no sentido común, que por outra parte concordaba bastante ben coa filosofía dos nosos paisanos.

Este fogueteiro amigo, que non sei se vive aínda, era home sensible, de grandes abrazos na rúa, de invitacións fulgurantes a calquera hora do día, de visitas cordiais, cheas de emoción, aos enfermos, con toda clase de ofrecementos incluídos. Devoto de varios santos, especialmente da mártir Santa Mariña, pola que sentía adoración, era home fondamente relixioso, inxenuo e limpo, consecuente. Un día, nas festas de Lamas, dixo: “O único malo das bombas que boto é que me daría pena que espertasen a Deus Noso Señor”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As mentiras do xeneral

19 de febrero de 2017 a las 12:14

Un día, hai xa moitos anos, un cidadán de Leipzig chamado W. Liebeschütz foi sacado da súa casa a punta de pistola e conducido a un edificio destartalado para recibir patadas, puñazos e paus durante varias horas. Posteriormente, despois de ser sometido a un fusilamento simulado, foi internado nun campo de concentración, onde padeceu os horrores que todos sabemos, excepto a morte, un requisito final que alguén impediu, quizais porque naquelas circunstancias a vida valía tan pouco que incluso se podía regalar a cambio de nada.

Moitos anos máis tarde, W. Liebeschütz escribiu un libro para falar da experiencia máis amarga de todas cantas vivira, que non foi a que pasou no campo nazi, senón outra que veu despois. Nun debate de televisión no cal participou como invitado, tivo que soportar durante máis dunha hora a insolencia dun mozo, metade encanallado e metade estúpido, que dixo que os campos nunca existiran.

Para mozos como aquel acaba de falar o xeneral serbio Ratko Mladic, que con toda seguridade é un tipo ruín, pero que non carece de intelixencia. Ao negar a realidade evidente das violacións de mulleres musulmás por parte dos milicianos que el mesmo comanda, está chapotando na auga para xuntar a porcallada. Sabe que hai xente, como aquel rapaz alemán, que se alimenta desa clase de desperdicios e non ignora que sementado mentiras, a verdade medra desnutrida. Tampouco debe ser ese un mal mundo para el.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de febreiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net