Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

O rei do Brasil

20 de abril de 2013 a las 0:10

Os brasileiros, que soportan unha inflación que supera o mil por cen anual, andan metidos estes días nunha das campañas políticas máis divertidas do século, o cal tampouco é para desprezar, dado o dramatismo que empezan a ter as consultas e as confrontacións electorais na Europa dos nosos días. O próximo mércores van decidir se volven á monarquía ou se prefiren seguir coa república. Non se trata tanto de resolver un problema real da sociedade brasileira, como de saír dun deses labirintos absurdos onde tantas veces se meten algúns políticos.

Como era de esperar, a campaña vaise convertendo pouco a pouco nun entroido. De súpeto, moitos brasileiros, que toman a monarquía de don Pedro Gastón e os demais pretendentes como unha carnavalada máis, acaban de descubrir que votando polo rei, poden fastidiar un pouquiño os que mandan. É un tipo de reacción electoral que vai gañando adeptos por todas partes: labazada ao poder a través de cara interposta.

Os monárquicos preséntanse divididos, o que xa parece inevitable nas familias reais que un día deixaron de reinar. Un mal asunto. Parece, en cambio, que acertaron co argumento principal da campaña: os brasileños son partidarios da monarquía aínda que non o saiban. Esa é a razón de que aos ídolos populares os bauticen sempre da mesma maneira: o rei Pelé, a raíña Xuxa, os reis do carnaval… Todo o que ten valor ou mérito leva no Brasil ese nome por diante. A cousa parece sinxela: conseguir simplemente que a don Pedro lle chamen tamén o Rei.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

No centro do corazón

19 de abril de 2013 a las 0:09

O día 7 de xullo do ano 1983, pola noite, despois de atravesar a cidade soviética de Ereván nunha flota de automóbiles oficiais que non se detiñan nos semáforos, o escritor Joan Perucho e mais eu chegamos a unha fermosa residencia situada na caída dun monte, onde ceamos co alcalde e outras persoas. Foi unha cea oriental e pantagruélica, rodeados de músicos que tocaban mentres nós comiamos e que de cando en vez descansaban nun banco de madeira que había detrás, caladiños e arrimados contra a parede.

O costume armenio do brinde obrigábanos aos invitados a poñernos de pé cada poucos mintuos para dicir unhas palabras de retórica cortés. Cando eu xa non sabía de que falar, viñeron no meu auxilio os preciosos ollos mouros da señora que tiña do outro lado, que ela me agradeceu cun sorriso e o seu home cun discurso.

Tratábase do presidente da Unión de Escritores, Varges Petrosián, que debía ser un pouco golfo de máis. Aproveitou a quenda para pedir o ingreso do alcalde na asociación, aínda sen ser escritor, porque unicamente un verdadeiro poeta podía dirixir unha cidade como Ereván. Lin onte no periódico que o mataron a tiros: algún desgraciado que lle quería mal. Seguro que os ollos mouros daquela muller do brinde están hoxe arrasados de lágrimas. O cinismo destes golfos simpáticos raramente aniña no medio do corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un can

18 de abril de 2013 a las 0:08

Como teño contado aquí ás veces, polas tardes adoito dar un paseo polo monte, sempre que mo permiten outras obrigas menos importantes que esta, pero máis difíciles de eludir. Con frecuencia levo un libro, por se me apetece ler mentres camiño, habelencia que domino sen esforzo, incluso se teño que subir ou baixar escaleiras, e que practiquei incluso polas rúas de Nova York. Cando era rapaz e o meu pai me sorprendía en semellantes prácticas, adoitaba dicirme: “A xente acabará tomándote por tolo”. Non mo soltaba como reproche, pois era home comprensivo, senón como quen constata unha evidencia que non necesita argumentación.

Aquí, na aldea, cando paso lendo polos camiños, dáme a impresión de que a ninguén lle parece mal e que tampouco me miran como se fose tolo, quizais só con algo de pena por non lle dar descanso á cabeza. Os que non me soportan, en cambio, son os cans. Teño localizado a uns doce que me ladran e que me comerían se puidesen, sobre todo un.

Normalmente, non lles fago caso, pero onte, por divertirme un pouco, ao máis malo de todos, que non é grande, loxicamente, senón unha especie de sardiña pelada cunha mancha branca dividíndolle a cabeza negra en dúas metades, pareime a miralo con cara de home feroz, a ver que facía. Calou inmediatamente. Cando din volta para seguir o camiño, púxose a ladrar outra vez coa furia endiañada que usa sempre, e de novo me volvín para miralo. Estivemos así algún tempo, máis que nada porque me resultaba sorprendente ese poder meu, que ignoraba. Porque teño que descartar que a causa fose o libro espantosamente malo que ía lendo nese intre que asustara o can. Probarei cun libro mellor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un comedor de ras

17 de abril de 2013 a las 0:07

O outro día, cando fun ver as cegoñas á Lagoa de Antela, tamén vin bastantes ánades reais. Hai moitos anos, a xente andaba a tiros con eles e a punto estiveron de desaparecer para sempre. Eu coñecín un cazador que lles tiña rabia e que os mataba por odio, porque dicía que acababan coas ras, o seu prato predilecto. Este señor, que xa morreu, falaba dos patos como se tivese con eles algunha cuestión de inimizade persoal. Unha vez oínlle dicir que se houbese inferno para bichos, estes irían todos alí.

Eu nunca souben que os patos comesen ras. Quen si as comía con gula insaciable era este home do que falo, que collía caldeiros colmados delas e nunca cansaba. Para el, non había marisco que se puidese comparar con aquel bocado exquisito, o mesmo frito que guisado, unha opinión que a min non me custaría compartir.

Para collelas, utilizaba unha cana con varios cebos e nunha ocasión, cando andaba ao seu, viu un cubo de plástico cheo de ancas, que un amigo del tiña apartado á beira da auga mentres faenaba perto do lugar. Sen dubidalo, o lambón colleu o produto e saíu correndo como un carteirista, perseguido polo outro. Non parou ata que chegou á casa e se pechou dentro para papar o roubado. Desde logo, depredador por depredador, el era peor que os patos. Estes, ademais, non tiñan escopeta para espantar a competencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de abril de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Modernidade e atraso

16 de abril de 2013 a las 0:07

Alá polo principio dos anos setenta, cando eu andaba metido no transo de facer unha tese de doutoramento, un día acudín a ver o profesor encargado de dirixila para comentar con el algúns aspectos relacionados co meu traballo. Desde o principio tiven a impresión de que non me escoitaba, como se estivese preocupado por algún problema de tipo persoal. Rematada a miña exposición, que ía destinada a aclarar e discutir conclusións das que non me sentía moi seguro, aínda pasou bastante tempo antes de que me dirixise a palabra.

A miña sorpresa foi grande cando me preguntou se sabía andar en bicicleta. Desconcertado pola pregunta, díxenlle que si, agardando que me aclarase o misterio daquela curiosidade. Sen cambiar o xesto severo que nel era habitual, confesoume que non aprendera de neno, pero que estaba disposto a facelo de vello.

Era un home xa maior, aparentemente pouco dotado para esas habilidades. Por un momento pasoume pola cabeza a imaxe solemne do meu profesor pegando zoupadas polas aforas de Santiago. Entón recomendeille que quizais fora mellor que aprendese a andar en coche, pero respondeume que a bicicleta lle resultaba máis atractiva e moderna. Estiven de acordo con el. As autoridades chinesas de hoxe, non obstante, queren cambiar as bicicletas por coches para arreglar o caos de circulación. Seguro que será un atraso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de abril de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Outra vez

15 de abril de 2013 a las 0:07

En relación co artigo de onte, no que falaba da vellez, un amigo díxome que lle parecera algo pesimista, impresión que eu non teño, en parte porque non vexo esa etapa da vida como unha desgraza. O meu avó Herminio, por exemplo, que viviu máis de noventa anos, foi sempre un vello alegre e contento, tanto que unha vez, quizais na última ocasión na que falamos, uns días antes da súa morte, díxome unha cousa sorprendente: que fora e era feliz. Tamén me dixo que só lle quedaba un pequeno detalle para que a vida fose boa con el ata o final: morrer sen darse conta. Así foi. Servíronlle o almorzo na cama, botouse a durmir e non espertou.

Coa miña avoa pasou algo parecido. Foi unha vella festeira, que aos oitenta anos se apuntaba a calquera diversión, que con frecuencia organizaba ela mesma. Era tan alegre que levaba un sorriso permanente na boca, que lle daba a aparencia de ser moito máis nova. Pola maneira de rir, para o cal utilizaba os ollos e a cara enteira, podíase dicir que tiña vinte anos. Debía ser a idade do seu espírito.

E por non moverme do contorno familiar, xa falei aquí outra vez dun tío meu que acabou a carreira de violín pasados os noventa anos e que, cando eu lle dixen de broma se empezaría pronto a dar concertos, deixoume asombrado coa resposta: “Non. Agora vou ver se fago a carreira de piano”. Como hai un par de anos que non o vexo, ignoro se andará metido neses novos plans, pero supoño que si. Polo tanto, eu non teño unha visión pesimista da vellez, simplemente que me dá a sensación de que vou ser un vello algo escéptico para moitas cousas, especialmente as grandes, pero bastante entusiasta para outras, especialmente as pequenas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Discutir por discutir

14 de abril de 2013 a las 0:08

Onte pola mañá, mentres viaxaba no coche de Vigo a Santiago, fun escoitando na radio unha discusión amarga sobre un problema relativamente menor: o sentido cultural da Semana Santa andaluza. O contertulio máis radical, ateo furioso, acabou descualificando ao seu adversario de xeito contundente. Dixo que discutir por discutir, para el carecía de sentido e que nunha controversia só lle interesaba o intercambio de ideas, non o debate en si. Unha maneira antiga e non demasiado orixinal de chamarlle parvo ao adversario.

Incluso unha opinión como esa resulta problemática. Hai unha historia relacionada con Chesterton, perfectamente contrastada, que se o citado contertulio a coñecese, levaríao a dubidar da súa afirmación. Como é sabido, o célebre escritor inglés era un discutidor incansable, sobre todo cando discutía co seu irmán.

Un día empezaron a discutir os dous pola mañá, mentres almorzaban. Os pais fóronse da casa e cando volveron á hora de xantar, os rapaces seguían nas mesmas. Entón dixéronlle á criada que lles preparase unhas torradas e que os deixase en paz. A iso das cinco, a cousa continuaba, e ás dez. Remataron, segundo destemuño da nai, ás dúas da madrugada. Este episodio tense contado centos de veces e forma parte da mitoloxía dos devotos de Chesterton. O que non se sabe é de que discutiron os irmáns. Nin falta que fai.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un axente da CIA

13 de abril de 2013 a las 0:07

Hai anos coñecín un antigo axente da CIA, oficial xubilado do exército americano, con quen cheguei a manter algún trato. Rifamos de forma bastante violenta uns días antes do golpe de Estado que deu Pinochet contra o goberno de Salvador Allende. Entón decateime de que a curiosidade literaria que espertara en min o personaxe non merecía a pena cambiala polo rexeitamento moral que me inspiraba o seu apoio a uns plans que incluían, segundo el mesmo proclamaba, a necesidade de sacrificar a vida do presidente chileno.

Era brutal e carecía de complexos. Dono, en cambio, duns magníficos dotes de narrador oral, describía a súa actuación na guerra de Vietnam cun rigor de detalles que, á parte dos calafríos que producía a pintura dos episodios máis salvaxes nos que tiña participado, o acreditaba como un tipo insensible e arrogante. O fotógrafo Pepe Suárez dicía del que era unha mula con cascos de prata.

Desde logo, se todos os axentes da CIA son como aquel home, non me sorprende nada que o plan estratéxico para derrubar a Saddam Hussein fose un fracaso e que o novo presidente dos Estados Unidos decidise recortarlle o presuposto. Non se explica que con medios que permiten ler as matrículas dos coches desde un satélite, non alcanzasen aínda o obxectivo programado. A non ser que este pase por pegarlle un tiro ao ditador entre ollo e ollo. Esa sería, sen dúbida, a proposta daquel bárbaro. Ata se ofrecería voluntario.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Obxectos de colección

12 de abril de 2013 a las 0:07

O sábado escoiteille dicir a un amigo que el lera nalgún sitio a noticia de que un home escribiu a Biblia nunha faba. Algúns dos presentes botáronse a rir, aducindo que unha cousa así sería absolutamente imposible. Un pintor que estaba na reunión aportou datos a favor da posibilidade de tal empresa: parece que para ese tipo de escrituras microscópicas hai unhas plumas que teñen o grosor dun pelo e que as persoas que se dedican a estas fazañas traballa con lupa, ademais de que dispoñen dun pulso de ferro.

A min estas probas de habilidade humana para a extravagancia non me custa nada aceptalas, pois creo que neste campo non está marcada a fronteira do imposible. Desde que existe a televisión, temos visto xente capaz de saltar por riba das leis da lóxica: o mesmo comer pratos que atravesar o corpo con agullas, por exemplo.

A conversa na que se contou o asunto da faba coincidiu con que ese mesmo día estiven vendo unha biblioteca de dous mil volumes, unha selección das obras máis importantes da literatura universal, metida enteira nun pequeno disco compacto de doce centímetros de diámetro, todo polo prezo de dez mil pesetas*. O que me fastidia é que me vexo convertido nun coleccionista de obxectos raros feitos de papel e que estas manías son sempre carísimas.

(*) 60 €

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Coloquio

11 de abril de 2013 a las 0:08

Onte estiven nun coloquio cun grupo de estudantes. Á miña esquerda sentábase unha rapaza bonita, vestida cunha minisaia que lle caía moi ben. Supoño que ela o sabía, pois polas preguntas que me fixo demostrou ser unha muller intelixente, aínda que, ás veces, os complexos infundados son máis fortes que a propia intelixencia: a alma adoita ser sempre máis potente que a cabeza. O caso foi que, ao final, cando se ía, a rapaza, que se chamaba Noelia, quedou atrás para falar comigo. Queríame entregar, para que lla lese, unha novela que escribiu. Fareino con gusto. Unha novela ben escrita pode ser tan fermosa ou máis que unha mini-saia.

Ou máis fea tamén. Don Vicente Risco falaba dun novelista que en vez de dicir que unha moza noviña morrera dunha hemoptise un xoves pola tarde, escribiu: “Na hora do crepúsculo do xoves pasado, Emilia fixo florecer cinco rosas vermellas sobre o embozado branco das sábenas do seu leito”. Iso é como chamarlle “eventos” ás cousas que suceden.

A rapaza que me entregou a novela non participou despois na maratón fotográfica que se organizou ao rematar o coloquio. A que si participou con entusiasmo foi outra mociña, desenvolta e moi simpática, que se sentou ao meu lado, saudoume con graza e naturalidade, como se nos coñecésemos de toda a vida, pasoume unha man polos ombros e ergueu a outra facendo o signo da vitoria, que me obrigou a facer a min tamén. Eu non sabía ben que vitoria celebrabamos, nin contra quen, pero pensei que sempre se está conmemorando algún triunfo. Neste caso podía ser calquera cousa. Quizais estabamos celebrando a vitoria contra as tristezas da vida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net