Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Unha biografía

21 de agosto de 2012 a las 0:07

Un veciño da miña vila quere que lle escriba a biografía do seu pai, un home do que teño falado aquí algunhas veces. Parece que pretende darlle unha sorpresa, agora que vai cumprir non sei cantos anos, pero a verdade é que me vai ser moi difícil compracelo, porque eu non sei a vida deste señor. Con todo, quedou en enviarme os datos, é dicir, os nomes dalgúns antepasados, as datas de nacemento, quizais algúns recordos doutra xente. Cando teña ese material no meu poder, verei se podo redactar uns folios que lle sirvan.

O que eu podería contar deste meu veciño non é moito. Agora acórdome, por exemplo, que cando os rapaces estabamos xogando ao fútbol na estrada de Madrid, pola que transitaba un camión só de cando en vez, este home facíanos rabiar, pois sempre que pasaba por alí, dáballe un punteirazo á pelota para mandala ás quimbambas.

Un día finximos que iamos tirar un penalti e puxemos unha bola de ferro no sitio do balón. O resultado non é difícil de imaxinar. Claro que non sei se todo isto debe figurar nesa biografía, na que tamén se podería dicir que o protagonista andaba moi ben en bicicleta e que tiña boa letra e que era devoto dun cura escritor que se chamaba Obregón. Desde logo, se fose para min, esas serían as cousas que me gustaría escribir. En caso de que isto non pareza adecuado, eu négome a contar, por aburridas, historias do servizo militar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de agosto de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranzas dun político

20 de agosto de 2012 a las 0:07

Alá polos anos setenta, na Praza Maior da cidade sueca de Halmstad, onde teño pasado case todos os veráns desde os comezos daquela década, asistín un día a un mitin político de Gösta Bohman, un dirixente conservador duro, intelixente, irónico e sarcástico. Subido no alto da cadeira dunha terraza próxima, falaba, micrófono en man, para dúas ducias de persoas, eu entre elas. Vestía camisa a cadros de traballador, pantalóns vaqueiros e sandalias, unha indumentaria que contrastaba cos seus portes suaves e distinguidos.

Unha parte do seu discurso foi destinada a combater a Olof Palme, o primeiro ministro socialista, un home querido e popular, a quen probablemente votaría a maior parte da xente que naqueles momentos paseaba pola praza sen facer caso do líder da dereita. No rostro deste había un xesto como de escepticismo e resignación.

Ao rematar a súa intervención, Bohman baixou da cadeira, deulle un bico a unha nena e dirixiuse a min para preguntarme se era chileno. Cando lle dixen que era español, comentou rindo: “¿Vítima de Franco ou partidario del?” Co mesmo sorriso, respondinlle: “A min non me gusta”. Entón deume a man cordialmente e antes de xirar o corpo para continuar a rolda, en voz baixa, coma se me fixese unha confidencia, díxome: “A min, tampouco”. Non o volvín ver nunca máis, a non ser na televisión. Morreu onte.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de agosto de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Explicación

19 de agosto de 2012 a las 0:08

Parece ser que o pasado día 6 de xuño, segundo leo no New Yorker, o avión presidencial norteamericano, coñecido como Air Force One, desapareceu das pantallas de radar cando sobrevoaba o estado de Nova Jersey. A noticia publicouse nun importante periódico nacional ao día seguinte e nela recordábase que era a segunda vez que sucedía este percance durante a primeira metade do ano. A palabra elixida para dar conta do efecto producido nas pantallas, nas que o sinal do avión se foi difuminando pouco a pouco, como un fantasma, era “misteriosamente”. Como veremos, esta palabra ten un significado especial en América.

Segundo relata Edward Jay Epstein, cando un avión desaparece dos radares misteriosamente, na cultura televisiva do seu país quere dicir que iso se debe sempre a un proceso de abdución por parte de alieníxenas. O que fan estes entón consiste en substituír os pasaxeiros do avión por réplicas exactas, de xeito que os orixinais son levados a outros planetas para facer experimentos con eles.

Como a metade dos americanos cre nestas cousas, Epstein propuña unha explicación racional para os líos nos que anda metido o presidente Clinton. Despois da desaparición “misteriosa” do avión, ademais doutras desaparicións que puideron suceder antes, é probable que o presidente verdadeiro estea xa noutro planeta e que o inquilino da Casa Branca, é dicir, o señor que correu festas pecaminosas coa señorita esa, non sexa máis que unha réplica ou clon do orixinal. Iso daría conta dun comportamento tan estraño por parte de Clinton. A min paréceme a explicación máis intelixente que se leva dado sobre este asunto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de agosto de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O can e o gato

18 de agosto de 2012 a las 0:07

Nestes días de vacacións, como hai pouco que facer, un perde o tempo de calquera maneira, que é unha forma sensata de vivir. Onte pola mañá, por exemplo, pasei bastante tempo observando o can e o gato, que, tal como establece o tópico, non se entenden nada ben. Polos anos que conta, o gato empeza a ser señor e xa non ten moitas ganas de broma, de maneira que o del consiste en deitarse comodamente nunha das cadeiras que hai fóra da casa, botar unha sonatiña e que o deixen en paz ata a hora de comer.

Ao can, en cambio, como aínda é novo, gústalle xogar e aproveita calquera ocasión para montar pequenas troulas, sempre inocentes. Abóndalle coller un pau e achegarse a un para que llo quite, que llo tire lonxe e volver empezar. Cunha diversión tan parva non consegue case nunca colaboración humana. Entón acode ao gato.

Para animalo, menea o rabo, que é a forma que teñen os cans de saudar os amigos. Aí está a traxedia, pois ese mesmo xesto, en linguaxe felina, significa exactamente o contrario, de xeito que a mensaxe que un transmite como manifestación cordial, o outro enténdea como ameaza perigosa. Nese momento xorde o conflito. Polo que a min respecta, procuro ser neutral, pois ambos son xente da casa, pero a cara de infeliz do can conmóveme máis que a razón do gato. A bondade é sempre máis simpática que a intelixencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de agosto de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As cinsas de Abraham

17 de agosto de 2012 a las 10:24

Nunha revista americana leo a noticia de que unha señora garda na súa casa as cinsas de Abraham, que lle comprou a uns italianos nunha cifra millonaria. Supoño que os vendedores deberon ser os mesmos individuos que alá polos anos sesenta lle colocaron a vara de Moisés a un cliente, tamén nos Estados Unidos. Foi unha operación organizada pola Mafia siciliana, denunciada no seu día pola prensa, que descubriu un negocio de grandes dimensións montado arredor da inocencia, as reliquias e os milagres.

Daquela, sóubose que unha das fontes do tinglado eran as vendaxes que supostamente serviran para tapar os estigmas que laceraban os pés e as mans do famoso Padre Pío. A Mafia exportou entón miles de metros perfectamente manchados de sangue, pero non saída das veas do frade, senón dos pescozos dunhas galiñas.

Os mafiosos, que ao principio só fabricaban imaxes de santos, cando viron o que se podía conseguir por ese camiño, avivaron a imaxinación. Dese xeito chegaron a sacar ao mercado as espiñas do milagre evanxélico dos peixes e os pans. Tampouco dubidaron en poñer en venda vinte hábitos pertencentes a San Francisco de Asís. Neste último caso non se entende ben por que foron tan prudentes. Quizais polo temor de que no ceo se enfadasen, pois San Francisco, como se sabe, non tiña máis que un hábito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de agosto de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Argumento

16 de agosto de 2012 a las 10:23

Un amigo meu que coñece ben Arabia Saudita estivo contándome cousas daquel país que me resultaron interesantes. Non parece fácil entender unha cultura tan distinta da nosa e imaxinar como pode ser unha sociedade na que non hai cine ou onde as mulleres carecen practicamente de dereitos, entre eles, por exemplo, o de conducir un coche ou entrar nun café ou nun restaurante, ademais de andar permanentemente cun veo que lles cobre a cara. Tampouco se comprende ben o feito de que non se poida beber un licor ou un simple vaso de viño. E o mesmo se pode dicir da prohibición de comer carne de porco, incluído o xamón, e outras prácticas polo estilo.

Un código moral tan ríxido ten que ser violado dunha maneira constante, o cal equivale a instituír a hipocresía como unha forma de liberación necesaria. Iso é tan certo, segundo me contou o meu amigo, que Arabia Saudita figura como un dos países onde se importa máis whisky, por suposto de xeito ilegal, pero coa complicidade de moitos, pois en caso contrario resultaría imposible. Sempre pasa o mesmo.

Algo se move tamén alí, non obstante. Algún membro da familia dirixente ten, polo visto, un programa de reformas. A máis radical pasaría por celebrar eleccións, pero non antes de dez anos, coa restrición inevitable, ademais, de que só poderían votar os homes. Con todo, nos plans dos reformistas inclúese con carácter inmediato a autorización para que as mulleres poidan conducir. Como é lóxico, hai moitas resistencias, sobre todo en relación con esta última medida, que os máis conservadores non acaban de ver clara. Para iso manexan un argumento dunha contundencia absoluta, é dicir, que conducir co veo sería un perigo para a circulación.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de agosto de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un cadro

15 de agosto de 2012 a las 0:07

O peor foi que a historia saíse do ámbito familiar e acabase nos periódicos. Esa circunstancia arruinou a vida de dona Ana, unha aristócrata portuguesa que a estas horas, despois de seis meses, aínda está desaparecida. Hai feitos que a vergonza non resiste. Total, por nada: o amor por un cadro. Non unha obra de arte de gran valor económico, senón un obxecto sentimental querido desde a infancia. Nada máis que unhas perdices ben pintadas, un mantel de hule, dous pratos, unha botella de viño e unhas flores.

Desde nena, dona Ana estivo namorada daquela pintura. Nunca ocultou o sentimento que lle producía. Na familia, todos sabían daquela paixón absurda, incomprensible. Agora, consumada a traxedia, os irmáns aseguran que entenden, pero xa pode ser tarde. Cada vez parece máis claro que a señora se tirou ao Teixo. Unha pena excesiva para un pecado pequeniño, indubidablemente fermoso.

Solteirona, convertida na gobernanta segura da casa familiar, cando o pai morreu, dona Ana díxolle aos irmáns que aquel lle prometera o cadro en vida e que polo tanto non  debía entrar nas partillas da herdanza. Naturalmente, ninguén puxo reparos e todos estiveron de acordo en respectar a vontade do defunto. Só que cando foron descolgar o lenzo da parede, detrás había un escrito que dicía: “Se esta vos di que lle regalei o  cadro, non lle fagades caso, que non é certo”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de agosto de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Racismo e ladridos

14 de agosto de 2012 a las 0:08

Onte pola tarde, por puro azar, coincidiron na casa un grupo de persoas de distintos países: dúas suecas, un norteamericano, un inglés, unha alemá e todos os demais. Neste último capítulo entraban seis rapaces e rapazas, fillos dos anteriores, que falaban de todo menos español. A conversa, polo tanto, desenvolvíase simultaneamente en todas as linguas, con axudas dunhas a outras para os matices ou os termos máis complicados. Un albanel que traballaba no xardín miraba con cara de non entender nada.

Por se fose pouco, o inglés é un profesor interesado pola literatura galega, que está traducindo contos de diversos autores. Polo tanto, a lingua galega estivo tamén moi presente no coloquio, pois o tradutor quería aclarar o significado dalgunhas palabras ou pretendía entender o sentido dalgúns costumes e crenzas.

Houbo un momento en que saíu na conversa o tema do racismo. Díxose o de sempre, contando cada un a experiencia dos seus respectivos países. Quedou claro que non hai unha soa terra libre desa peste, aínda que os amigos de fóra puñan a España como exemplo de gran tolerancia nesta materia. Ao remate da velada, cando os visitantes xa marcharan, o albanel veu botar un pito comigo para comentar o traballo do día. Ao despedirse, díxome: “Non me explico como vostede non tolea con tanta xente ladrando na casa”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de agosto de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha santa que non foi

13 de agosto de 2012 a las 0:07

A poucos santos lle recei eu máis na miña vida que a santa Mariña de Augas Santas. En primeiro lugar porque é a patroa da miña vila; en segundo, porque na biografía dela que nos lían na escola había unha frase que me parecía impoñente: “Pensaba el impío pretor romano que podía burlar la voluntad de Dios”. Por último, porque eu mesmo vin, na aldea que leva o seu nome, o buraquiño minúsculo por onde saíu do forno onde a meteron para queimala e a orella que deixou impresa nunha pedra para refrescarse.

Revolvendo entre os libros antigos da feira que se está celebrando estes días en Vigo, descubrín un tomiño titulado Santos que no fueron, no que se asegura, paréceme ademais que con argumentos ben fundados historicamente, que a santa da miña parrroquia, á cal tantas avemarías lle mandei, non figura no santoral.

Non me preocupa que se perdesen esas oracións, pois supoño que no ceo haberá algún santo ou anxo encargado de resolver este tipo de extravíos, senón un problema máis complicado. Resulta que un ano presenteime a un exame de matemáticas sen ter estudado practicamente nada. Como último remedio, xa diante do papel branco, recorrín á santa. Ata agora, sempre lle atribuíra a ela un aprobado que consideraba de orixe sobrenatural. Despois do que lin onte, gustaríame saber quen foi o artífice daquel milagre.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de agosto de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Amigo

12 de agosto de 2012 a las 0:07

Teño un amigo que se chama Mathew e que naceu coa síndrome de Down. Ten agora tres anos. O outro día decatouse de que esta fotografía que aparece aquí, ao fronte desta columna do periódico, se corresponde comigo, de maneira que cando me encontrei con el na súa casa, comunicoume con alegría o descubrimento que acababa de facer. Durante uns minutos estivo apuntándonos co dedo alternativamente ao retrato e mais a min. Fixénlle unha pequena trampa, que consistiu en darlle a volta á páxina, pero advertiuno de seguida, colocouna de novo como estaba e continuamos xogando. Se Mathew se puxo contento, eu púxenme tanto ou máis ca el.

Cada día aprende algo novo. Xa sabe facer a galiña, o can, o pato, a vaca, o coche e moitas cousas máis. Supoño que non lle resulta tan fácil como a outros nenos, pero vese ben que o esforzo que os seus pais fan para educalo adecuadamente dá uns resultados espléndidos. O luns, cando o deixei, quedaba lendo un libro con axuda. Chamoume a atención o respecto e o coidado con que pasaba as páxinas. A min, Matthew paréceme un neno listísimo, tendo en conta as enormes barreiras que ten que vencer. Estou convencido de que acabará sendo unha persoa de proveito, educado e moi boa xente. Digo o de boa xente porque xa se ve agora o cariñoso que é.

Dá uns abrazos de apretar que emocionan: sempre resulta grato saber que nos queren. Estou convencido de que Mathew me quere ben, non por nada especial, senón polo feito de que me ve con frecuencia e xogo con el. Entretenme moito, en parte porque descubro cada día unha cousa nova, nunca deixa de sorprender. De xeito que lle estou agradecido. E por riba, o detalle ese de recoñecerme na foto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de agosto de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net