Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Amizades

6 de mayo de 2012 a las 0:01

Onte, cando regresaba de Santiago a Vigo despois de participar nunha tertulia radiofónica, un amigo veume falando no coche do seu interese pola historia española do século XIX. Está escribindo unha novela sobre o xeneral Prim, que como se sabe foi asasinado en Madrid, na rúa do Turco, moi cerca de Alcalá e nas proximidades da praza da Cibeles. Ese foi un dos temas da nosa conversa, en parte porque o citado amigo coñece moi ben aquel episodio e a min sempre me gustaron esta clase de historias. Por iso aproveitei a ocasión para facerlle preguntas e aclarar algunhas circunstancias dun suceso que no seu tempo conmocionou a toda España.

Por exemplo, eu non sabía onde estaba a rúa do Turco. Agora sei que actualmente se chama Marqués de Cubas, ben coñecida porque na súa esquina con Alcalá se atopa o despacho central dos ferrocarrís. Foi alí onde dous coches lle atrancaron o paso ao coche do xeneral, acción perfectamente organizada que lle permitiu aos pistoleiros, comandados por Paul Angulo, cometer o atentado.

Como a viaxe non durou demasiado, apenas me quedou tempo para preguntarlle pola personalidade do asasino, un exaltado, mestre da bronca e a inxuria, un desgraciado. Con todo, aínda que non falamos case do personaxe, o meu amigo deume un dato de maior interese: resulta que el coñece persoalmente os dous parentes máis próximos que quedan entre a descendencia do asasino e o asasinado, e que son amigos. Un deles, o descendente de Angulo, ata se permite facerlle bromas ao parente de Prim: “¡Non me amoles, que che pego un tiro!”. Non está mal, pero ninguén poderá redimir nunca a Angulo de pertencer á estirpe dos que matan.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un neno malo

5 de mayo de 2012 a las 0:01

Ese neno italiano de sete anos que pretendía matar ao seu irmán pequeno para ser malo, a min paréceme un infeliz. En primeiro lugar, polo método elixido: levouno ao campo, sentouno nunha pedra cun camión de xoguete na man para que non se fose, deulle un bico de despedida e logo apartouse uns metros del para pedirlle a Deus que o levase para o outro mundo porque si, sen mancalo nin causarlle ningún outro mal. En vista de que o método non funcionou, recolleu á vítima e foi á policía a confesar o seu crime.

A causa de todo é moi simple. O rapaz, considerado polos profesores como un alumno exemplar, con notas excelentes e comportamento de querubín, estaba farto de que ninguén lle fixese caso, que os compañeiros lle chamasen parvo e non quixesen xogar con el, mentres que o rei da clase era un neno ruín, túzaro e mal estudante.

De momento, os pais, aconsellados pola xente que entende desta clase de problemas, decidiu trasladar o rapaz a outra escola e libralo así do mal exemplo e do ambiente que tan negativamente influíron nel. Non sei se fixeron ben, pero teño a impresión de que a medida non lles vai servir para nada. Como malo, este pequeño vai ser sempre unha calamidade, de maneira que non había perigo de contaminación. Se acaso, eu faría outra cousa: convencer ao infeliz de que para ser un malvado non fai falta matar a ninguén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Prensa

4 de mayo de 2012 a las 0:01

Hai xa bastantes anos, os colaboradores de prensa cobraban os seus artigos por centímetro. Non recordo a tarifa, pero eu aínda vin a don Vicente Risco medindo cunha regla as súas colaboracións e logo facendo unhas sumas enormes, que ó final, traducidas a pesetas, daban unhas cifras pequeniñas. Tampouco teño noticias de cando cambiou ese costume, pero foi práctica habitual nos periódicos durante moito tempo. Formaba parte dun código que incluía tamén o tipo de firma, arriba, antes do texto, ou ó final. Teño entendido que esta última era a máis nobre e quedaba reservada a colaboradores de mérito, como académicos e xentes polo estilo.

Había tamén os colaboradores gratuítos. En Ourense eu coñecín a un que aspiraba a selo, pero cometeu unha equivocación: mandar unha denuncia política contra o periódico no que aspiraba a escribir, a cal chegou en fotocopia ó poder do director o mesmo día que o denunciante se lle ofrecía, igualmente por escrito, como «humilde colaborador».

Por último estaban os agoniantes, aqueles que suspiraban por un aumento da tarifa que nunca chegaba. Aínda me falaron o outro día dun destes, que consultou o seu caso con Rafael Dieste, colaborador de varios periódicos, o cal lle deu un concello: rebaixar a calidade dos artigos. Non llo dixo así, senón que lle suxeriu a cousa cunha frase feita: «Dalle gato por lebre». O interesado falou co director do periódico, díxolle que quería cobrar máis pola colaboración, pero este non aceptou a proposta de ningún xeito. Desolado, o home volveu ó café de onde partira e contoulle a Rafael Dieste o resultado da entrevista. Este último volveuno aconsellar: «Terás que seguir dando lebre por gato».

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de maio de 2000 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Leccións

3 de mayo de 2012 a las 0:01

Onte, cando falei aquí de Pepe Suárez, magnífico fotógrafo e excelente amigo, decateime de que está xa moi esquecido. Foi, con todo, un artista de categoría extraordinaria, con dimensión internacional. Por fortuna, gardo na miña casa un regalo co cal me obsequiou alá polos anos sesenta, un dos célebres retratos, tantas veces reproducidos, que el lle fixera a Unamuno en Salamanca e do que preparou un revelado para min. Esa fotografía, que segue enmarcada tal como el mesmo ma entregou, sérveme para recordar e ter presente o vello amigo, tantos anos despois da súa morte. Non ma quixo firmar e botoume unha bronca por pedirllo.

Xa dixen onte que tiña moi mal xenio. Nin a súa exquisita educación, co porte elegante dun aristócrata inglés, conseguía frear os arrebatos de ira que o acometían ás veces, sempre por asuntos menores. Nunha ocasión, mentres agardabamos nun café para ir ao cine, entrou un mozo para aconsellarnos que foramos ver unha determinada película, da que dixo que tiña moi boa fotografía. Chamoulle cretino.

Con ese motivo, cando lle preguntei por que lle parecera tan mal aquela recomendación, deume unha das mellores leccións de arte que recibín na miña vida. Díxome sinxelamente: “No bo cine, a fotografía non se nota”. Eu paseino ao meu oficio, formulado máis ou menos así: na boa literatura, a lingua tampouco se debe  notar. A aguda reflexión de Pepe Suárez parece contradicir esa idea antiga de que a cólera escurece a mente aínda que faga transparente o corazón. No seu caso, non obstante, incluso irritado, Pepe discorría moi ben. Polo que respecta ao corazón, levábao na man. Un día díxome por que lle sangraba tanto. Era cousa dun amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tomar unhas cervexas

2 de mayo de 2012 a las 0:01

Estiven toda a tarde de onte cun escritor bosnio, Admiral Mahic, que vai pasar un par de meses en Galicia. Saíu do seu país hai case un ano, despois de que unha granada asasina acabase coa vida da súa moza, no medio dunha rúa, en Saraxevo. Primeiro estivo en Italia, logo foi a Alemaña e agora mesmo vén de Suíza. As estritas leis sobre inmigración vano convertendo pouco a pouco nun individuo trashumante, acollido a unha hospitalidade burocrática e administrativa, con prazos estritos, sen prórrogas posibles.

Pasamos varias horas sentados arredor dunha mesa, ao aire libre, bebendo unhas cervexas. Chamoume a atención que xogase tanto cos cans e que os soubese tratar con tanta arte e agarimo, proba evidente de que tiña experiencia con esta clase de animais. Cando llo dixen, contoume que o del o matara un francotirador.

Foron as únicas referencias que fixo á guerra. Supuxen que non quería recordar; eu tampouco lle fixen preguntas. Limitámonos a evocar algunhas cidades italianas que os dous coñecemos e que nos gustan e a divagar sobre tres ou catro libros que estimamos… Ao chegar a noitiña, cando o fresco empezaba a ser molesto, entramos na casa. Entón, díxome: “A vida, aínda que só sexa tomar unhas cervexas, paréceme unha marabilla. Supoño que para ti non terá tanta importancia”. Supoño que o tiña esquecido.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un nome como unha bomba

1 de mayo de 2012 a las 0:01

O venres pasado coñecín en Ourense, durante unha cea, unha rapaza nova e bonita que se chama Libertad. Á miña dereita sentábase a nai, responsable do nome da filla, que a bautizou así, non sen grandes dificultades, nunha época en que esa era unha forma máis de protestar. Para conseguilo, tivo que peregrinar por oficinas, despachos e sancristías; mesmo un xuíz, excesivamente celoso e dramático, chegou a dicirlle que a súa pretensión podía considerarse un atentado contra a seguridade do Estado.

Mentres o maxistrado lle botaba por riba aquela terrible responsabilidade, a nai tiña no colo un pequeno reboliño de carne de catro quilos de peso, un diminuto vulto humano que de pronto adquiría a potencia destrutiva dunha bomba infinitamente podersoa. Entón decidiu que por riba de todo, a súa nena se chamaría Libertad.

Non sabía ata que punto estaba fabricando un auténtico explosivo. Anos despois, aínda cando aquel nome non se podía dicir en voz alta na rúa sen que algunhas persoas se estremecesen, un día, paseando por Barcelona, a neniña soltouse da man da nai e botou a correr. Esta, asustada de que atravesase a rúa e a pillase un coche, púxose a berrar: “¡Libertad!, ¡Libertad!” O suceso ocorreu diante dun cuartel da Garda Civil. Por suposto, non será necesario que lles conte aquí todo o que veu a continuación.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ser orixinal

30 de abril de 2012 a las 0:01

Cando eu vivía en Cangas, alá nos anos setenta, falaba moito cun médico divertido, algo atrabiliario e sarcástico. Isto quere dicir que era intelixente e un pouco amargado, pero moi boa persoa e moi xeneroso. Bebía bastante e estaba obsesionado con Ronald Reagan. Considerábao estúpido, unha valoración que nos enfrontou nun par de ocasións, pois sen que eu tivese unha grande opinión do personaxe, custábame aceptar que fose parvo; daquela xa se perfilaba como futuro presidente dos Estados Unidos.

Vén isto a conto porque onte, nun programa de radio, escoiteille dicir a un señor, experto en cuestións políticas, pero moi dominado por un afán evidente de parecer orixinal e difícil de contentar, que nas eleccións que se van celebrar no Reino Unido non gañará o guapo Tony Blair, senón que perderá o mediocre John Major.

A verdade é que non se trata dunha opinión demasiado brillante. Iso mesmo se dixo ducias de veces en ducias de situacións parecidas obre ducias de candidatos. Se do que se trataba era de ser agudo, o opinante citado tiña un bo recurso ao alcance da man. Precisamente, cando Ronald Reagan gañou as eleccións de 1980, un comentarista americano dixo o mesmo: que non as gañara el, senón que as perdera Jimmy Carter. Alguén replicou: “Se Reagan non chega a ter opoñente, seguro que perdía”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha película

29 de abril de 2012 a las 0:01

Podía reconstruír perfectamente todo canto fixen unha noite de primavera dos primeiros anos sesenta, despois de ver a película À bout de souffle, de Jean-Luc Godard. Sei que andei paseando só, sen poder quitar da cabeza a imaxe daquela moza loira de pelo curto e pantalóns vaqueiros que berraba con tanta graza o nome do periódico que vendía polas rúas de París, o New York Herald Tribune, e que quería ser escritora, pero que acababa liándose cun delincuente simpático chamado Michel. Era a actriz Jean Seberg.

Tiña os meus anos. Desde entón, convertinme en fiel seguidor da súa carreira, aínda que debo confesar que me decepcionou un pouco cando casou cun escuro novelista francés sen demasiado talento e cando máis tarde acabou sendo amante dun escritor que eu coñecín e que tampouco me resultou simpático.

Suicidouse en 1979 e está enterrada no cemiterio de Montparnasse, onde lle fixen algunhas visitas. Foron moitos os que contribuíron a este final, entre eles o sinistro Hoover, o xefe do FBI, que lle inventou algunhas calumnias só porque Jean Seberg apoiababa os Panteiras Negras. Agora, alguén se acordou dela e compuxo un filme onde se conta a súa vida. Espero que pronto se poida ver aquí, aínda que un non estea xa, desgraciadamente, na idade de andar dando voltas polas rúas despois de ver unha  película.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de abril de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Da morte ao insulto

28 de abril de 2012 a las 0:01

Na aldea de Corbillón, entre Allariz e Celanova, en terras de Ourense, hai un famoso penedo. Aínda hoxe non é raro ver dúas persoas, unha colocada embaixo e outra subida na cima, para levar a cabo algo que parece un vello rito pagán. O de riba, provisto dun vaso, ten que enchelo sete veces nunha poza de auga furada no alto, e verter o contido sobre a cabeza do compañeiro, ao mesmo tempo que reza tres veces a salve.

Os que participan na cerimonia pensan que ese é o remedio máis seguro para curar non sei que clase de enfermidade. Aínda que xa hai moito tempo que se sabe que a malaria é unha doenza infecciosa transmitida por mosquitos, moitos italianos do sur seguen crendo que se trata dunha mala aria, é dicir, dun mal aire, e están convencidos de que a mellor maneira de combatila é bañando o enfermo en auga tépeda de sete fontes ou dunha fonte que nunca seque, como se fai en Galicia coas persoas que collen un aire ruín.

Un estudo feito pola OMS demostra que o oitenta por cen dos habitantes do planeta seguen tratando as enfermidades con procedementos parecidos a estes que acabamos de citar. O mundo non deixa de ser un océano inmenso de ignorancia, no cal emerxen aquí e alá uns pequenos illotes gobernados pola razón. Non debe sorprendernos, polo tanto, que algúns individuos maten aínda os seus adversarios. Terán que pasar moitos séculos ata que dean un paso máis cara á civilización e se contenten só con insultalos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O tren

27 de abril de 2012 a las 0:01

Case me dá vergoña contalo. Onte estiven en Madrid para presentar, xunto con Camilo José Cela, o curso de verán que se organiza tódolos anos na súa fundación, en Iria Flavia, pero tamén para verme cun señor alemán que coordina desde España o tren dos escritores europeos. Nese tren, que sae de Lisboa o día 2 de xuño, iremos un grupo de colegas de toda Europa para viaxar, durante mes e medio, ata San Petersburgo, e rematar despois en Berlín. Cincuenta días dun lado para outro, facendo paradas aquí e alá, e participando en conferencias, mesas redondas e coloquios en televisión.

Tan fermoso que resulta ofensivo. Eu non sei a quen se lle ocorren estas cousas, pero estou seguro de que o pai da idea non ha de ser ningún dos corenta privilexiados que imos compartir tan excitante aventura.

Detrás do telón do mundo relacionado coa literatura, hai sempre xente xenerosa que converte isto de escribir nunha festa que se parece moito a un conto ou a unha novela. De maneira que, a partir do día sinalado, cando saiamos de Lisboa en dirección a Rusia, ireilles contando aquí, aos que teñan a paciencia de seguir aturando esta columna, as incidencias da viaxe. Xa merquei una libreta bonita onde ir anotando, como se fose un diario, todo o que ocorra. Naturalmente é un dicir, porque supoño que non se poderá contar todo, non vaia ser que, ao final por culpa miña, o periplo ferroviario acabe sendo un remedo dese programa de televisión que trae preocupada a media España. Cincuenta días de tren dan moito de si, desde amores ata pelexas, pero do que se trata é de contar o que sexa realmente importante. E o importante case nunca resulta atractivo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 194 de 212« Primera...102030...192193194195196...200210...Última »