Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Un paseo

5 de julio de 2017 a las 0:16

O sábado pola noite, despois de cear no espléndido comedor do Museo Nacional, ao saír á rúa, unha noite branca, co ceo brillando como unha inmensa bóveda de cristal, facía adiviñar a maravilla azul do domingo. Amenceu un día perfecto, un pouquiño caloroso de máis, pero ideal para facer algunha excursión polos arredores de Estocolmo. Achegámonos ata a illa de Lovön, no lago Mälaren, onde se atopa o pazo de Drottningholm, unha xoia arquitectónica do século XVIII que desde hai case vinte anos serve de residencia aos reis actuais de Suecia. Un paseo polo parque dispuxo os corpos para o xantar que fixemos despois: un bo salmón.

E xa que falamos de salmón, digamos que a gastronomía sueca, sen ser moi variada, resulta exquisita. Os meus amigos están encantados co pan, cos arenques, coas albóndigas e cos postres elaborados a base de froita natural, na que non faltan nin as moras. Chámalles tamén a atención a auga, servida da billa, que conservaa súa limpeza natural e que non sabe a cloro, senón a manancial puro de Deus.

Isto da auga non podía ser doutra maneira nun país que foi calificado como unha especie de paraíso, onde a xente conduce amodiño, sen alterarse, onde non se berra e onde, desde que chegamos, ninguén conseguiu aínda ver un só policía, nin sequera un garda municipal de tráfico. Non é raro, polo tanto, que as dúas noticias máis importantes do domingo fosen dous alces que camiñaban perdidos por unha estrada camiño do norte e dúas vacas que facían o mesmo por unha estrada diferente camiño do sur. Por suposto que non faltarán dramas. Onte vin unha rapaciña sentada nun parque escribindo: quizais un soño, talvez unha door.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A forza do escenario

4 de julio de 2017 a las 0:13

En París, no barrio de Montmartre, hai unha pequena praza que ten unha cerdeira plantada no medio. Está dedicada a Jean-Baptiste Clément, que foi alcalde da Comuna cando tiña trinta e cinco anos. O motivo da presenza da cerdeira naquel lugar foi unha canción, da cal era autor o mesmo Clément, titulada Le temps des cerises, é dicir, o tempo das cereixas, que se converteu nun verdadeiro himno para os revolucionarios e que acompañou a non poucos deles ata a tumba. Foi tamén a música coa que enterraron a Zola.

Un día, hai xa algúns anos, estaba eu naquela praza cunha amiga. Empeñárase en levarme ata alí porque ela mesma utilizara aquela canción para poñerlle título a unha das súas novelas. Debían ser as doce da noite e ía calor, de maneira que nos sentamos un momento no chan, arrimados contra a parede, para descansar.

De repente, dúas mulleres puxéronse a pelexar a poucos metros de nós. Pelexaban en silencio, unha delas cunha navalla na man. A miña amiga, de corazón bo, quixo meterse polo medio, cousa que eu lle impedín. O incidente resolveuno a policía aos poucos segundos. Ningunha das mozas ía ferida, quizais porque ambas buscaban a morte da contraria. En Uruguai, menos épico e literario que París, onte pelexaron tamén dúas señoras por un home, pero non pasaron de facerse unhas pequeñas rabuñadas no cu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de xullo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sentido común

3 de julio de 2017 a las 0:14

Cando eu estudaba en Santiago, hai xa bastantes anos, os alumnos da Facultade de Dereito estaban sometidos a unha estraña tortura: para aprobar non recordo que materia da carreira, tiñan que aprender de memoria un pequeño folleto de arredor de cen páxinas que logo debían recitar de coro diante do profesor encargado da materia. O panfleto coñecíase como Para Huxley porque empezaba dicindo: Para Huxley el sentido común es el menos común de los sentidos.

Sempre me chamou a atención que un libro que empezaba falando do sentido común fose o fundamento dunha insensatez semellante. En oposición ao que se proclamaba na primeira páxina, o autor do folleto dedicouse a torturar non só a intelixencia de centos de estudantes, senón a contradicir o bo sentido que nos atribúen aos galegos.

No teatro grego, cando se quere ponderar de xeito eloxioso a intelixencia dun personaxe, sempre se fala do seu bo xuízo ou o seu entendemento. Son virtudes que en Galicia non faltan, ás veces incluso na forma requintada dese pragmatismo extremo que chamamos raposería. Agora ben, hai tamén unha forma de insensatez galega que os nosos paisanos atribúen a esa xente que eles denominan con certa piedade conmiserativa os toliños. É especie máis rara no país, pero que cando se dá resulta dunha mentecatez impoñente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de xullo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O poder dos ollos

2 de julio de 2017 a las 0:12

Para min que é boa persoa. Ten cara de ser inocente, cun sorriso agradable e ollos transparentes de nena, a pesar de que non debe baixar dos oitenta anos. Polas tardes, con frecuencia, véxoa paseando pola estrada, sempre soa. É pequeniña e delgada, non moi rexa. Dáme a impresión de que foi bonita; en realidade aínda é guapa. A tersura da pel e a vitalidade do pelo, erguido sobre uns ocos que parecen cardados con esmero, danlle o aspecto dunha muller cultivada, aínda que probablemente sexa analfabeta.

Na aldea non lle queren ben. Polo que sei, a xente non lle fala. Hai anos, segundo contan, botoulle unha envexa a unha veciña e matoulle unha vaca. Nada de acción criminal: simple poder oculto dos ollos. Así empezou a historia. Logo veu outro episodio semellante, desta vez cunha cabra como vítima; depois un burro, logo un can…

Está considerada como unha mal persoa. Onte mesmo cruceime con ela na estrada de Gondomar. Mireina con franqueza, esperando algún tipo de xesto de resposta que me permitise darlle as boas tardes. Durante uns segundos, dunha maneira furtiva, sentín que ela tamén me miraba. Aínda que foi un ver e non ver, como un lóstrego, chegou para que me decatase de que ten os ollos preciosos. Supuxen que se torcía a mirada non era tanto por timidez como por non asustarme. Debeser consciente da súa fama.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de xullo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha muller culpable

1 de julio de 2017 a las 0:12

 Onte, cando volvía de Santiago, vin escoitando na radio unha señora que se queixaba de que lle morrían os animais da casa. Segundo contou, primeiro foi un canario, que apareceu teso na gaiola, sen que mediase nin enfermidade nin accidente. Logo tocoulle ao gato, que morreu tamén de forma repentina: atopouno tirado no salón, sobre unha alfombra, como se estivese durmido. Por último, a peste rematou coa vida dos peixes dun pequeno acuario: cada mañá aparecía un flotando na auga, ata que desapareceron todos.

A señora, que falaba con acento andaluz, non chamaba para queixarse nin para desafogar, aínda que se notaba triste, senón para consultar cun xuíz. Ela atribuía a desgraza que se cebaba nos seus animais a unha veciña, que llos mataba cunha malquerencia ou con odio. O xuíz interpretou que era con malos pensamentos.

Naturalmente, o home respondeulle que non se podía denunciar a ninguén nin levalo diante dos tribunais nin condénalo por causar males co pensamento. Para dicilo con máis énfase afirmou que non había tribunal nin neste mundo nin no outro que tivese ese poder. A min pareceume que se excedía, pois a esa muller aínda lle podería quedar a esperanza do Xuízo Final. Claro que postos niso, tamén sería terrible que a señora agardase tanto tempo para comprobar ao fin que a súa veciña podía resultar ser inocente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha historia de bruxas

30 de junio de 2017 a las 0:20

En Salem, unha pequena cidade do estado de Massachusetts, nos Estados Unidos, onde durante os outonos os pradairos converten a paisaxe chá nunha inmensa mancha vermella, rememoran agora un dos episodios máis macabros da súa historia. Hai trescentos anos, catorce mulleres e seis homes foron executados baixo a acusación de bruxería. O testemuño en que se basearon as condenas a morte foille arrincado a un grupo de mociñas adolescentes convenientemente manipuladas por persoas maiores que desexaban a perdición dos encausados.

Moitos anos despois, un dos escritores norteamericanos de máis prestixio no século XX, Arthur Miller, escribiu unha peza sobre os feitos. Unha revista americana que anuncia os actos que se van celebrar proximamente en conmemoración do suceso di que con posterioridade se puido demostrar que todos os acusados eran inocentes. Naturalmente. ¿Como pode ninguén ser  culpable dun pretendido delito de bruxería? Aínda que os acusados se dedicasen a calquera práctica de tipo supersticioso, que nin sequera foi ese o caso, ninguén os podería condenar por unha actuación semellante. Despois de todo, cada un ten os deuses que quere.

¿Cada un ten os deuses que quere? Así debera ser, pero non é tan claro que sexa así. No Reino Unido hai un escritor que vive máis ou menos encarcerado porque determinados crentes non lle permiten que diga libremente o que pensa. Noutras partes do mundo, hai xente que morre por defender a súa fe relixiosa. Nalgúns países, como Arxelia, quérese impoñer a toda a poboación unha maneira de vivir inspirada nun libro que moitos millóns de seres humanos consideran sagrado. Algo tan sinxelo como deixar as relacións cos deuses ao arbitrio da conciencia e liberdade de cada quen é un privilexio do que gozamos aínda moi poucos. Custou moito conseguilo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Alerta

29 de junio de 2017 a las 0:15

Hai uns días, tal como contei aquí a semana pasada, fun gravar un programa de televisión que incluía algúns lugares nos que transcorreu unha parte da miña infancia. Nunha das aldeas onde acudimos con ese propósito, tiñamos que filmar a casa duns parentes que agora non residen alí de maneira habitual e aos que eu me esquecera de avisar con antelación para que nos botasen unha man. Iso fixo que non puidesemos rodar en interiores e que, ademais, nos vísemos obrigados a entrar no patio da casa saltando por riba da cancela e que andásemos pola horta adiante buscando algún punto que nos permitise situar a cámara no escenario máis adecuado.

Era despois de xantar, a iso das catro da tarde, e o sol pegaba con forza. Eu xa tiña esquecido que a esas horas, en tempo de verán, non se ve unha alma por fóra e que as aldeas parecen escenarios de pantasmas, sen xente na rúa, apenas habitada por algún can deitado á sombra, durmindo a modorra da sexta na porta da casa. Iso mesmo era o que sucedía no sitio ao cal me refiro cando chegamos nós.

É dicir, que non vimos a ninguén. E, non obstante, unha semana despois, pola casa dos meus parentes pasaron máis de dez persoas para informar do que sucedera. O que máis me sorprendeu foi que a información, segundo tiven a oportunidade de comprobar, era correcta, incluso respecto dun par de frases que eu pronunciei diante da cámara. Sempre me chamou a atención este misterioso sistema de alerta, tan discreto, que lles permite aos nosos paisanos controlar ata a última mosca que atravesa voando polo lugar. Aínda que ás veces, iso tamén é certo, a mosca se converta nunha avioneta e dentro do aparato viaxen cobradores de contribucións.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Condenado a ducharse

28 de junio de 2017 a las 0:17

En Inglaterra, un xuíz acaba de condenar un individuo a ducharse dúas veces á semana, polo menos. O porquiño foi denunciado polos compañeiros da oficina, cansos de soportar a tufarada que aquel desprendía por non lavarse, un cheiro a bravú que os ofendidos describiron durante a vista no xulgado como autenticamente insoportable. Na revista onde leo a noticia vén unha foto do paxaro: nada que faga sospeitar que se trata dun marrán. Ben vestido, rasurado e peiteado, podía pasar por unha persoa normal.

É ese carácter de porco clandestino o que fai antipático ao individuo agora condenado. Debaixo da aparencia, soamente a uns milímetros da impecable camisa branca que loce no retrato, este tipo escondía unha espesa costra de miseria. En defensa propia aduciu que el non percibía o cheiro que os seus compañeiros lle atribúen, aínda que admitiu que iso se podía deber ao costume. Prometeu cambiar.

O que chama a atención é a decisión xudicial, non tanto pola obrigatoriedade da ducha, que semella acertada, como polo número de veces que o guarro terá que pasar por debaixo da auga. É posible que non cheguen, sobre todo nos primeiros días, especialmente se na primeira fregada non desaparecen os restos da roña acumulada e esta segue fermentando. Claro que nisto da hixiene non hai normas. Aínda hai menos de cen anos, o doutor Olovarrieta escribía: “Te lavarás bien los pies, cada dos meses o tres”. Parece pouco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dous velliños

27 de junio de 2017 a las 17:09

Onte falei aquí do paxaro Klaus, un ferreiriño sueco que nos visita na casa durante os veráns. Supoño que non será o mesmo desde que o vin a primeira vez, hai máis de vinte anos, pois aínda que ignoro cal é a idade media destes animais, sospeito que non viven tanto tempo. Neste caso, estariamos falando de varias xeracións da mesma familia, probablemente pais e fillos. O que non comprendo é de que maneira se transmitiron a información duns para outros, é dicir, que no número 22 da rúa Björkänsgatan vivía unha xente pacífica e amante dos animais, onde daban un queixo excelente. Porque o certo é que ese costume nunca se interrompeu.

Por outra parte, o tal Klaus nunca visitou os veciños da casa do lado, Tyra e Martin, que xa morreron. Non podería dicir que a aquela parella de velliños non lle gustasen os bichos, porque non o sei, aínda que teño a seguridade de que non apreciaban os nenos. Eu mesmo fun testemuña de como un día botaron unha nena da casa porque estaba indisposta do estómago e facía porquerías pequeniñas.

O deles eran andar en bicicleta. Estounos vendo todos aos días, saíndo a pasear cada un na súa máquina, sen faltar nunca, incluso cando xa cumpriran os noventa anos. Algunha vez me crucei con eles, alá pola praia de Tylösand, e daba gusto observalos, sempre dereitiños e pulcros,  como dous exemplos vivos da boa educación nórdica, o sentido san da vida ao aire libre e a felicidade sinxela de sentirse satisfeitos. Nunca entendín por que o paxaro Klaus e os seus descendentes non se fixeron amigos daquel par de benditos. Prefiro que non tivese nada que ver con adiviñacións do corazón. Espero que fose só un problema do sabor do queixo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha entrevista

26 de junio de 2017 a las 0:30

O outro día estivo a verme no hotel un periodista para facerme unha entrevista. Eu pensei que quería falar da conferencia que ía dar aquela mesma tarde na Fundación Dávila Garibi, pero non. O rapaz, que tiña cara de infeliz e boa persoa, empeñouse en facerme preguntas de economía e cousas polo estilo. Tamén quería saber se os chistes que aquí se contan dos galegos, que nos presentan como parvos e ignorantes, obedecían á realidade ou carecían de fundamento. Preguntoume esa bobada sen malicia.

Onte, cando me erguín, por debaixo da porta do meu cuarto xa tiña o periódico coa entrevista. Púxenme a lela e estiven rindo sen parar ata que rematou. Nunca vira disparate parecido, nin sequera a vez que un periodista puxo nos meus labios a frase de que estaba preparando unha edición crítica do coro Aires da miña terra.

A cousa empezaba así: “En Galicia se encuentra Vigo, a lo que se denominó por mucho tiempo la ciudad del Ferrol”. De aí para adiante, todo o imaxinable. Por exemplo, que na Arxentina, onde se contan chistes de galegos, existe “una gran colonia de estos personajes”, ou que en Baiona está enterrado un “indígena que llegó en la tripulación de Colón”. Cando eu lle dixen que iso de contar chistes era un hábito xeral entre países fronteirizos, fíxome dicir: “Los franceses los cuentan de los belgas y los suizos de los noruegos”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 12 de 215« Primera...1011121314...203040...Última »