Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

O noso metro

11 de julio de 2016 a las 0:16

Onte pola tarde viñeron dous amigos a tratar uns asuntos e, despois de ocuparnos deles, aproveitamos para falar durante un par de horas do que ía saíndo na conversa. Entre outras cousas, das ánimas do purgatorio. Antes era unha crenza xeneralizada; agora supoño que menos. A miña tía Pura, por exemplo, viu tres, todas de xente coñecida. Unha era unha señora do Mosteiro, que lle saíu unha noite á porta da casa e lle pediu que lle encargara nove misas pola alma, pois andaba en pena polo pecado dunha herdanza.  Parece que enganara a unha sobriña cun testamento e, aínda que o confesara, tiña que purgar no lume durante algún tempo.

Un dos amigos que viñeron onte á casa, que é cura, dixo que a experiencia del é que en Galicia, en cambio, a xente non cre no inferno. Penso que ten razón. Non resulta fácil crer que haxa un sitio coma ese, onde queiman a xente per in saecula saeculorum. O meu avó, que non era crente, dicía que se el tivese o poder de Deus e fose tan bo coma El, o último que se lle ocorrería sería iso.

A min gústame pertencer a un país onde a xente cre nas ánimas, pero non no inferno. Como di un amigo meu, Galicia é unha terra de dubitativos, na que as persoas só se matan por cousas pequenas, como un marco ou uns carballos, pero nunca por cousas grandes, como a Verdade ou Deus. As ánimas, que están entre o ceo e o inferno, é dicir, no medio, son un exemplo de ambigüidade, como aquel carpinteiro de Ourense que, medindo unha táboa, sentenciou: “mide un pouco máis dun metro escaso”. Da mesma maneira que en París se garda o metro de platino iridiado, en Santiago debían gardar nalgún sitio a medida dese carpinteiro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Amores e comprensión

10 de julio de 2016 a las 16:36

Amores tráxicos, como aqueles dos que falei aquí onte, recordó algúns máis. Un amigo, poeta romántico a quen lle dediquei o meu primeiro libro de contos, un día anuncioume a súa terrible alternativa: ou raptar a rapaza da que estaba namorado ou pegarse un tiro. Eu díxenlle que talvez se podía atopar unha terceira saída: falar coa nai e pedir a nena en matrimonio. Fíxome caso, entrevistouse coa señora no portal da casa e quedaron moi amigos, pero sen resultados. Finalmente casaron de maneira clandestina.

Había na miña terra un cura, célebre na comarca, que resolvía con comprensión estes problemas de frenetismo amoroso. Como consecuencia da súa liberalidade, algunha vez tivo que enfrontarse con pais indignados. Foi o que sucedeu cun señor que un día soubo de repente que a súa filla, un auténtico querubín, tiña marido.

Colleu a escopeta e alá se foi, a pedir contas. Se non fose porque o señor abade era tamén un cazador, aquel día había unha morte e cometíase sacrilexio, que é pecado no cal se incorre por matar a un ministro de Deus. Nunca souben por que razón tiña aquel crego un corazón tan brando. Porque, polo demais, era gordo e colorado, comellón, de falares pouco delicados, con pinta de tumbalobos. Seguro que na soidade da casa reitoral algunha lágrima tería derramado aquel langrán vendo películas de amor na televisión.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Como vai o mundo

10 de julio de 2016 a las 16:35

Nunha das últimas comparecencias públicas de Álvaro Cunqueiro, cando lle entregaron o Pedrón de Ouro na casa de Rosalía de Castro, en Padrón, foi tamén a última vez que vin a Ánxel Fole. Como sempre, o escritor lugués ía a medio afeitar, alternando na cara zonas perfectamente rasuradas con outras cubertas de escandalosos pelos brancos, vestía un pesado abrigo de inverno a pesar da calor e estaba preocupado por dúas cousas. A primeira porque Isaac Díaz Pardo levaba un paraugas, a segunda porque lle parecía que o mundo andaba moi mal. Isto último díxome que xa o estivera comentando con Paco del Riego durante a misa.

Ignoro cal era a preocupación que levaba a Ánxel Fole a facer aquel comentario hai xa máis de dez anos. Se un repasa na memoria, ten a impresión de que a pesar da guerra fría, máis alá da ameaza nuclear e por riba da división do mundo en dous grandes bloques enfrontados política e economicamente, aquel modelo conflitivo parecía funcionar moitísimo mellor que este no que vivimos agora. Por mal que andase aquel mundo, polo menos tiña a virtude da estabilidade, un valor que hoxe moitos botan de menos.

Se Fole vivise hoxe, el, que era un apaixonado da política internacional e que por certo tiña elaborada unha curiosa teoría sobre a influencia dos ustachis croatas na zona do levante español, podería laiarse con máis fundamento que entón da situación que presenta o panorama político universal, un tebregoso mar de conflitos que ameaza con converter a vida na terra nunha inmensa barafunda. É coma se, de repente, o mundo se enchese de insensatos por todas partes e as persoas con bo xuízo, comedidas e ponderadas empezasen a ser vistas con desconfianza, cando non con agresividade, por dicir que moitos problemas son difíciles de resolver e que algúns non teñen solución.

Esta columna publicouse orixinalmente o 9 de xullo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un paseo en coche

8 de julio de 2016 a las 8:10

O sábado pola mañá collín o coche e achegueime ata a comarca de Bergantiños, que había moito tempo que non visitaba. Non se trataba doutra cousa que viaxar e ver. Fixen a primeira parada en Malpica para tomar unha cervexa fronte do mar, coa vista perdida nas Sisargas. Pasei un par de horas felices, pensando que a felicidade só existe por momentos, pero sen darle moitas voltas na cabeza, pois entón xa empeza un a cismar en que aquilo ten os minutos contados. Así que me dediquei a non pensar.

Despois de comer, seguín ruta adiante e entrei na praia de Beo, estreita e fonda. Pensei que estaba só, pero pronto descubrín unha parella sentada na herba. Ela, unha rapaza preciosa, alta e delgada, de pelo negro e brillante. Non lle puiden ver os ollos, pero seguro que eran moi bonitos. El, un tipo delgado, algo birria.

Era unha escena de amor. O rapaz non facía máis que mirar para a moza e de cando en vez pasáballe a man suavemente pola cara. Non vin máis porque me sentín un intruso. O amor é sempre cousa de dous. Así que acendín o auto e marchei de alí. No momento de arrincar, os rapaces levantáronse e puxéronse a andar moi abrazados pola area. Eu ía pensando que sería deste home e desta muller dentro duns anos, devorados por calquera sensatez. Supoño que, polo menos, lles quedará aquela tarde na praia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de xullo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha cea

7 de julio de 2016 a las 0:15

Onte fomos a Uppsala, unha cidade sueca coñecida en todo o mundo pola súa famosa universidade. Chegamos á catedral coa intención de visitar a tumba do rei Gustav Vasa, pero estaba pechada porque había un concerto. De maneira que aproveitamos para escoitar un coro inglés, con voces excelentes, e algo de música de órgano. Por certo que eu tiña á miña dereita o sarcófago de Swedenborg e non puiden evitar rir un pouco para dentro, como me sucede sempre que veño a este templo, ao recordar a historia algo macabra da cabeza daquel tolo, que se poxou hai poucos anos en Londres e mercada polo goberno sueco para xuntala co resto do corpo.

De Uppsala marchamos a Sigtuna, que pasa por ser a cidade máis antiga de Suecia. En realidade é unha pequena vila de sete mil habitantes, situada á beira do lago Mëlaren, que conserva varias casas de madeira do século XVIII e incluso algunhas máis vellas. Trátase dun cromo magnífico, case un xoguete, que atrae miles de turistas, pero que conserva a dignidade. Comemos unhas boas troitas.

E postos a falar de comer, cando remate estas liñas marcharei para a Casa do Concello de Estocolmo, que está a cinco minutos do lugar onde me atopo. Cearemos alí. Non se trata dunha cea calquera, senón que nos van servir o mesmo menú que puxeron naquel mesmo sitio, en decembro do ano pasado, con motivo da entrega dos últimos Premios Nobel, que na modalidade de Literatura lle correspondeu, como se sabe, ao meu amigo José Saramago. O mesmo menú, servido ademais na mesma vaixela. Xa contarei en que consistiu a cousa. Iso xa o farei cando estea de volta, porque esta pequena viaxe remata aquí. Na casa tampouco se está mal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 7 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Coellos, raposos e cobras

6 de julio de 2016 a las 0:15

Hoxe veume ver un veciño que anda metido entre papeis e burocracias, un enigma que sobrepasa a súa escasa formación escolar e que o obriga a pedir unha axuda que un, máis ben ignorante nestas cuestións que veñen explicadas en prosa de albarda, tampouco está en condicións de dar. Ao final, ambos chegamos á conclusión de que o asunto é tan complicado que parece máis prudente acudir a un experto. Despois, aproveitando a calor, tomamos unhas cervexas e puxémonos a falar.

Este home tense a si mesmo por ignorante e así o declara. A morte do seu pai, cando el era aínda un rapaciño de poucos anos, impediulle seguir na escola, pois había que botar una man. Andou embarcado, traballou nunha fábrica, pero o que lle gusta é o campo.

No tempo que estivemos de conversa faloume de cómo entoca o coello e dos costumes do raposo, pero tamén decomo fuman os morcegos e da querencia que teñen as cobras polo leite, unha gula que ás veces as leva a meterse na corte onde se gardan ovellas, coa intención de mamar. Cando levábamos un par de horas de cháchara, decateime de que o meu interlocutor só falaba de cousas concretas e tanxibles, nunca de ideas. Ignoro o que isto pode significar, pero produce un alivio que se agradece.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de xullo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Música

4 de julio de 2016 a las 23:42

En San Petersburgo hai que pagar por todo. Por exemplo, se un pide un café e quere leite, este último vai nunha factura aparte, o mesmo que o azucre. Tamén se un necesita un taxi, antes de subir debe negociar o prezo, pois o que marca o taxímetro non serve para nada. Por suposto, convén discutir, pois pódese conseguir unha rebaixa de máis da metade. En todo caso, sempre queda o recursode parar calquera coche particular e contratalo como taxi. Case todos aceptan e cobran moitísimo menos.

Para entrar no museo de L’Ermitage, o mellor, en vez de pasar pola taquilla, onde se paga o equivalente a 1.800 pesetas, é atender as suxerencias dos policías que están na porta, metralleta en man; eles mesmos ofrecen entradas por unha cuarta parte. De todos os xeitos, o máis curioso foi o que nos pasou onte nun restaurante. Na factura puxeron un concepto que non entendiamos e preguntamos: era pola música ambiente. Algúns propuxeron declararnos xordos. Eu paguei feliz. Pareceume poético.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de xullo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Martha

4 de julio de 2016 a las 0:14

Hai catro meses ou algo así, nunha fermosa casa de campo, en Inglaterra, unha das persoas que vivía na planta baixa espertou sobresaltada pola noite, xa cando empezaba a clarexar o día, ao escoitar algo parecido ao berro dun paxaro descoñecido. Nese momento, na parte de arriba da mansión entregaba a alma unha muller xa velliña, case cega, periodista excelente e persoa complicada: Martha Gellhorn.

Dela escribiu Ernest Hemingway, que foi o seu home durante algúns anos, que tiña o pelo loiro como un trigal, aínda que tamén lle dixo nunha ocasión: “A ti gústache a Humanidade, Martha, pero a túa desgraza é que non soportas a xente”. Era certo. Martha Gellhorn pasou a vida pelexando con todo o mundo: cos amigos, cos editores, cos políticos, coas mulleres… Tiña un carácter endiañado, que ás veces a levaba a montar escándalos enormes por cousas aparentemente insignificantes ou que a conducían ao xulgado como denunciante dos seus mellores amigos por culpa de calquera miudeza, incluso unha simple palabra.

A Hemingway cortoulle os peores traxes que se lle poden cortar a ninguén. Dixo del que era un mentirán, que facía o amor por necesidade, como quen toma unhas vitaminas, que estaba sempre calado e que a súa paixón polas mulleres non pasaba de simple aparencia: diante delas estaba asustado. Cando morreu o escritor, alguén lle preguntou a ela que sentía. Respondeu: “Nada”. Dixo empre que lamentaba telo coñecido e ter casado con el. Con todo, admirábao como escritor. Como lle pasa a tanta xente. Supoño que sucederá igual coa propia Martha Gellhorn, ese demo rabudo, ese toporroutou, esa furia que escribía reportaxes como Deus.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O verán

3 de julio de 2016 a las 0:16

Da mesma maneira que o cuco anuncia a primavera e que a caída da folla nos sitúa diante da realidade do outono, para min o verán coincide coa chegada de Gonzalo Torrente Ballester e a súa familia á casa da Romana, a uns centos de metros en liña recta do lugar onde vivimos nós. Onte pola tarde, unha chamada telefónica de Fernanda deunos a boa noticia. Así que, despois de acabar algúns traballos, alá fomos de visita, a pasar a tarde con eles. Este rito repítese ano tras ano, desde hai moitos, e non obstante nunca se acartoa, aínda sabendo que acabaremos falando de cousas das que temos falado centos de veces.

Sempre hai algo diferente. Nesta ocasión, ademais dese poema que Gonzalo ten continuamente disposto na memoria para cada vocábulo que se diga, como ocorreu onte coa palabra “impertinentes”, que lle recordou unha vella canción, música incluída, o escritor traía a preocupación de varias palabras galegas. Tratábase de coñecer matices de “fedellar” e “calliqueiro”, a ver se coincidían cos que el sabía desde neno. Para min, “fedellar” significa fundamentalmente “enredar”, e un “calliqueiro” é algo semellante ao que en español se chama un “quisquilloso”. Niso estivemos de acordo, pero xa cando nos despediamos, Torrente díxome: “Temos que falar da palabra ‘porche’”.

Non engadiu nada máis, aínda que supoño que lle debe chamar a atención que eu empregue este termo, que non é propiamente galego, senón catalán. Falaremos diso o próximo día. Como se ve, son pequenas cuestións. Os grandes temas, a Torrente xa non lle interesan. Supoño que estará aburrido de ver como se repiten e non teñen solución. Unha garantía de que pasaremos un verán divertido.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un accidente de moto

2 de julio de 2016 a las 16:45

Leo nos periódicos que o conselleiro Cuíña Crespo acaba de ter un accidente nada menos que nunha Harley-Davidson, a mítica moto que se fabrica en Milwaukee, nos Estados Unidos, e que ten dado orixe a tantas lendas entre os afeccionados de todo o mundo. Os harlistas adoitan dicir que a Harley é unha moto e o resto son cousas que corren. Tamén aseguran, para responder á acusación de que as Harley de antes perdían moito aceite, que simplemente marcaban territorio. Poderíase escribir un longo ensaio sobre a mitoloxía destas máquinas fermosas e elegantes, tan fermosas e ben deseñadas que un dos seus exemplares xa figura en varios museos de arte moderna.

A min preocúpame o que lle acaba de suceder ao señor conselleiro de Obras Públicas.  Preocúpame, en primeiro lugar, polo percance e as súas consecuencias, aínda que todo parece indicar que non van ser importantes. Pero tamén me preocupa pola mala imaxe que se pode estender sobre as Harley, eses cabalos grandes e pacíficos que raramente lles causan problemas aos seus usuarios, pois non están feitas para correr como as demais motos que hai no mercado, senón para pasear tranquilamente.

Coido que o error de Cuíña foi meterse pola herba. Cando un monta sobre unha Sporster Hugger 883 como a que eu pensó que el pilotaba no momento do accidente, hai que ter moito tino co pavimento que se pisa. É unha norma de ouro para non derrapar. Iso sábeo ben Xosé Luís Barreiro, por exemplo, que desde hai tempo conduce con seguridade unha potente BMW e que non a saca nunca do asfalto, pois sabe por experiencia que para andar en moto non hai mellor ruta que a das estradas. O curioso é que a Cuíña, que é o responsable destas últimas, lle dese por probar a fermosa máquina do seu amigo dentro dunha leira e non ao aire libre, que é onde as Harley se mostran fascinantes.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de xullo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net