Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Os chistosos

21 de enero de 2015 a las 0:11

Nunha emisora parroquial que había na miña vila alá polos anos sesenta, na que eu escribía programas e lía noticias, tiñan un par de señores que contaban chistes. Un deles, que era completamente pelado, actuaba como estrela os días de festival, é dicir, cando a emisión se facía nun cine local, cara ao público. O pobre carecía de calquera graza, pero abondaba que aparecese no escenario para que a xente se puxese a rir.

Ignoro se este recordo xuvenil é a causa da aversión que sinto polos chistosos, pero terá algo que ver. Se me é permitida unha confidencia, direi que non me gusta que me conten chistes, aínda que non fago nada por evitalos; simplemente me aburro. Esa é a razón de que eu tampouco os conte porque, ao non prestarlles atención, acabo por esquecelos. Por outra parte, sospeito que non debo ter moita graza para este tipo de cousas.

Digo isto porque o meu amigo Álvaro de la Peña escribiu nun libro que unha noite, nunha cea en Asturias, eu contei moitos chistes, todos deliciosos. Agradézolle o cumprido, pero non é certo. Se non recordo mal, pois el mesmo asegura que naquela ocasión os sete comensais bebimos trinta botellas de sidra, o que fixen foi contar algunhas historias. Non moi afortunadas, polo que se ve. Como aquel meu compañeiro de escola, agora carpinteiro, que un día quixo facer un carro e lle saíu un armario; aínda que pareza un chiste.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha monxa

20 de enero de 2015 a las 9:11

Hoxe escribo desde Barcelona. Cheguei onte pola noite, para dar unha conferencia na Fundación La Caixa. Como xa dixen aquí nalgunha outra ocasión, esta é unha das cidades que máis me gusta de todas cantas coñezo. Neste tipo de gustos, non obstante, non resulta fácil distinguir entre aquilo que achega a cidade en si, é dicir, as rúas, os monumentos, o ambiente, por exemplo, e aquilo que poñemos nós mesmos. No meu caso, non podo esquecer que este é  un lugar que para min está cheo de recordos. De maneira que podo dicir que eu son tamén un pouco Barcelona e que paseo por ela coma se pasease pola miña memoria.

Escuso dicir o pracer que un pode experimentar ao erguerse, abrir a ventá e ver entrar no cuarto a luz radiante do día. Logo xa se pode baixar a ler a prensa a un café, con parsimonia e sen présas, para saber que pasou onte no mundo. A verdade é que sempre pasa o mesmo: morren uns, matan outros, os políticos andan ao seu aire, a ciencia busca remedios, os ladróns rouban… Nada novo.

A rúa, en cambio, é outra cousa. Non quero dicir que non se repitan as historias, como nos periódicos, senón que sempre hai algunha novidade ou algunha sorpresa. Por exemplo, onte pola mañá, mentres baixaba pola rúa Aribau, vin unha monxa correndo, cunha desas cintas que as deportistas poñen na cabeza para que a suor non lles esvare ata os ollos. Nunca vira nada igual. Quedei coa curiosidade de saber se era unha monxa deportista ou unha monxa obrigada a facer exercicio. Dei as grazas a Deus de non ter nacido apocalíptico. Seguro que agora estaría indignado ou pensando que o mundo anda moi mal. Cousa que non penso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O Pedriño portugués

19 de enero de 2015 a las 0:19

O outro día, cando falei aquí do revisor que mataron os atracadores preto de Verín, alá polos anos cincuenta, un amigo daqueles tempos preguntoume se me estaba referindo ao Pedriño Portugués. Díxenlle que non, pois este último debeu morrer de morte natural moitos anos despois. Polo que tirei en limpo da conversa, a confusión viña por un incidente no que este  señor, que era pequeno e moi cortés, estivera a punto de ser tirado pola fiestra do autobús por parte dun matón falanxista, ofendido non sei por que razón.

No altercado participou o meu pai, que se encarou co home feroz e impediu que consumase a barbaridade. Aínda que eu non presenciei o suceso, oíno contar moitas veces, máis fóra da casa que dentro dela. Ese foi un dos motivos que me levaron a sentirme orgulloso de ter un pai xusticieiro, moi educado e tranquilo, pero valente.

Esa era tamén a causa de que naquel autobús, cando estaba de servizo o Pedriño Portugués, os da casa tivésemos trato especial. Eu recordo unha vez que ao chegar á Costa de Allariz, cando había que baixarse e subir a pé, pois o coche non podía coa carga, o citado revisor, ao verme chorar, colleu un pauciño, meteumo na man e púxose a turrar de min, facendo chu-chu coa boca e dicindo que eramos o tren. Aínda que a ascensión era longa, a min pareceume que pasaba nun periquete. E pensar que ao Pedriño o quixeran matar…

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha bichería invisible

18 de enero de 2015 a las 0:18

Un día, estando de expedición no Amazonas, o profesor Edward O. Wilson, da universidade de Harvard, un home ben coñecido polos amantes da natureza, descubriu de súpeto un montón de diamantes que relucían baixo o sol. Non era máis que aparencia: tratábase de arañas, a especie que hoxe coñecemos co nome de arañas-lobo. En lugar de sentirse decepcionado pola perda dun tesouro fabuloso, o profesor Wilson sentiuse feliz. Para el, aquel bichiño valía moito máis que os pretendidos diamantes que acababa de perder.

Poucos homes no mundo estarían dispostos a cambiar unha morea de pedras preciosas por un animaliño repugnante, feo e velenoso, cun aguillón na cresta capaz de penetrar como un raio na pel de calquera infeliz que se atreva a molestalo. Coa particularidade de que non é posible saber que entende unha araña por molestia.

Desde aquel día, o profesor tomou conciencia de que existe unha bichería múltiple, miúda e invisible, que anda polo chan, que fura na terra, que sobe ás árbores e que voa polo aire sen que apenas nos decatemos da súa existencia. Miles destes seres desaparecen cada día arrasados pola xente. E todos eles son necesarios. O profesor Wilson, que acaba de dedicarlles un libro delicioso, pretende salvalos. Di que sería moi fácil: con intelixencia e sentido común. Nese caso, dáme a impresión de que ten a batalla perdida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cromos

17 de enero de 2015 a las 0:17

Hai sete ou oito anos, un día, de madrugada, mentres facía tempo no aeroporto de Phoenix (Arizona), nos Estados Unidos, agardando un enlace para ir a California, descubrín ao lado do meu asento unha revista abandonada, que collín para botarlle unha ollada e entreter a espera, que ía para largo. Nada máis abrila, xa me decatei de que non era o que eu pensaba, senón un álbum de cromos, iguais que os que se coleccionaban na miña infancia, dos que recordo un dedicado á guerra de Corea, no que había unha estampa moi rara e polo tanto moi buscada, que representaba o xeneral MacArthur cun grupo de bazookas.

O álbum do aeroporto non era de xogadores de béisbol, antes moi populares entre os rapaces americanos, como aquí o foron nalgunha época os de futbolistas, senón de asasinos. Entre eles  figuraban aqueles tipos que se fixeron famosos por comer as súas vítimas ou por gardar as cabezas no frigorífico, como Jeffrey Dahmer ou Edmond Kemper.

Ignoro se aquela moda seguirá aínda vixente, que espero que non. Coleccionar criminais repugnantes debe ser algo así como coleccionar tripas ou sesos. En todo caso, por riba deses monstros dos que falo e que figuraban naquela colección de cromos de Arizona, no curuto reservado ao primeiro na xerarquía, debía situarse por dereito e méritos propios ese tal Arkan a quen mataron a tiros o sábado nun hotel de Belgrado. Eu hai tempo que seguía a pista das súas canalladas. Cando escoitei a noticia na televisión, confeso que, nun primeiro momento, de maneira instintiva, non puiden reprimir un sentimento de alegría. Logo tiven que reflexionar para poñer a miña alma no seu sitio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tres tentacións

16 de enero de 2015 a las 0:16

Estou en Madrid para presentar a edición en español da miña última novela. O día non empezou ben, pois nada máis chegar ao hotel, atopeime con que perdera o documento de identidade e as tarxetas. Ser despistado ten algunhas vantaxes de tipo espiritual, pero ocasiona non poucos problemas de tipo práctico. De todos os xeitos non está mal isto de pasar por diante dos escaparates coa conciencia de non ser máis que un mirón, sen que nos pase pola cabeza a tentación de mercar algo. Unha boa vitoria sobre o Demo.

Polo demais, a comida cos periodistas foi moi grata. Montamos unha tertulia que durou dúas horas, na que non me deu tempo a probar bocado porque Juan Cruz, o meu editor e amigo, tiroume da lingua para que contase historias. Ao final, pasámolo todos ben, incluída a miña saúde, pois un descanso á gula non lle vén mal.

Eu levei comigo un bo puro, que non sei por que razón se negou a funcionar, de maneira que, despois de darlle catro caladas, tiven que prescindir del. Foi o único contratempo de toda a velada. Cando volvín ao hotel para descansar un pouco e escribir este artigo, decateime de que fora un día de renuncias obrigadas: ás compras, aos praceres da mesa e ao cigarro. Supoño que Satanás debe estar que trina contra min por unha derrota tan clara. Así que haberá que ter coidado, porque o Perello é rancoroso e malvado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xaneiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Explicacións racionais

15 de enero de 2015 a las 0:15

Estes días, buscándolle algún tipo de lóxica ao comportamento de Saddam Hussein nas últimas semanas, moitos comentaristas internacionais parecen seguir un famoso consello de Disraeli, o cal aseguraba que tratar de entender a política como quen entende a vida doméstica significa situarse de antemán na posición de non entender nada. Iso quere dicir, no caso concreto do dirixente iraquí, que este estivo actuando da maneira que o fixo coa conciencia clara e responsable dun home de Estado, aínda sabendo os riscos que corría.

Polo tanto, a provocación insitente aos Estados Unidos, máis alá de calquera aparencia de cousa irracional ou arroutada, tiña serios fundamentos políticos, previamente discutidos sobre a mesa de operacións por expertos intelixentes e estrategos experimentados. Do que se trataba, probablemente, era de responder aos graves problemas internos creando de novo un inimigo exterior.

Esta explicación, ademais de estar de acordo coa recomendaciónde Disraeli, ten o mérito de non contentarse con análises simples, unha descortesía intelectual que adoita ser case sempre un insulto contra a intelixencia. Non obstante, a pesar do seu valor, esta maneira de pensar, tan coidadosa cos matices, inevitablemente ten os seus fallos. Porque ben puidera ser que o citado Saddam Husseim, tan recalcitrante fanfarrón, usuario entusiasta dunha retórica que a realidade sempre lle chafa, fose tamén un mentecato.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Preguiza

14 de enero de 2015 a las 0:14

Onte pola tarde, despois do café, cando me dispuña a iniciar o traballo da segunda metade do día, entroume de pronto unha preguiza invencible, eu creo que de índole pecaminosa. Non tiña ganas de facer nada, nin sequera este artigo que aparece hoxe aquí. Sen dubidalo, collín o coche e fun ata a carpintería de Antonio, que está preto da casa, a menos de cinco minutos. Como teño contado noutras ocasións, gústame ver o traballo dos carpinteiros, á parte de que o arrecendo da madeira e da cola me transportan, a través dos mecanismos sentimentais da memoria, ata a miña infancia en Xinzo, cando ía á carpintería do Portela.

Cando cheguei, Antonio estaba cepillando unha porta nunha desas máquinas perfectas que hai agora, que fan en dous ou tres minutos o traballo que antes se tardaba en facer máis dunha hora. Cando rematou, apagou a cepilladora e empezamos a falar. Antonio é un magnífico conversador, como o son, en xeral, os cazadores.  Por outra parte, como xogador de bolos, sempre ten cousas que contar.

O caso é que, entre paliques, ademais do tempo que pasei de mirón, vendo como os operarios ensamblaban madeiras e atornillaban táboas, foise a tarde nun periquete. Cando mirei o reloxo, alertado pola escuridade de fóra, decateime de que eran case as oito e aínda tiña que escribir estas liñas. Como unha rata peluda que me saudase desde a ventá, presentóuseme de súpeto a mala conciencia. Nese momento, fixeime nun dos cans da carpintería, que levaba horas durmindo botado entre as serraduras e que parecía feliz. Pensei que eu non ía ser menos. Así que collín a mala conciencia, fíxenlle un xesto que non digo, e marchei contento para a casa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Fumar ao aire libre

13 de enero de 2015 a las 9:32

A última vez que estiven en Nova York, hai un par de meses, uns amigos leváronme a cear a un coñecido restaurante en Broadway, famoso por un cuarto acristalado que ten na entrada, onde se ven varios miles de quilos de carne colocados en andeis, como se aquilo fose unha biblioteca, e polos centos de fotos de personaxes coñecidos que adornan as paredes do comedor. Eu ía contento, como é lóxico, pero cunha pequena inquietude: que non me deixasen fumar tranquilo e a gusto ese puriño glorioso á hora do café.

Aquel mesmo día xa tivera problemas despois de xantar: non lonxe de alí, nun restaurante próximo a Times Square, un camareiro loiro e ríxido negárame de maneira categórica, aínda que moi educada, permiso para acender un puro. Non fora a única vez; en Nova York, onde agora van prohibir fumar ao aire libre, as normas son así.

Entrei, polo tanto, cun lixeiro temor no restaurante elixido polos meus amigos. Nada máis sentarnos, mirei arredor e decateime de que ninguén fumaba. Cando rematamos a cea e pedimos os cafés, coloquei con disimulo un puro pequeno por riba da mesa. Despois púxenme a xogar con el, sen acendelo, mentres o camareiro me miraba atentamente. Nun momento fíxome unha chiscadela co ollo, invitándome a saltarme a norma, pero pedíndome prudencia cun aceno da man. Logo achegouse a falarme; naturalmente, era italiano.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha compra moi cara

12 de enero de 2015 a las 0:12

Os afeccionados á pintura saben que Balthus, o célebre pintor de orixe polaca que se titula a si mesmo conde de Klossowsky de Rola, non se deixa fotografar facilmente e, cando o permite, impón que detrás da cámara estea un dos grandes, como fixo hai anos con Cartier-Bresson ou con Man Ray. Pechado no seu chalé suízo de Gstaad, unha casa de trinta e sete cuartos, este velliño de noventa anos coida avariciosamente da súa imaxe, pero hai uns días deixouse retratar por un fotógrafo norteamericano.

Está esquelético, aínda que conserva o aspecto vivo da cara de paxariño que sempre tivo, así como as enormes orellas de avión e os ollos incisivos que aparecían xa nos retratos de hai tempo, cando era novo. Vive cunha muller oriental, trinta e cinco anos máis nova, que se namorou del por un pano vermello que levaba na man.

Sempre tiven interese por ver, aínda que fose en reprodución, o seu famoso cadro titulado A lección de guitarra, que pertenceu aos fondos do MOMA ata que Blanchette Rockefeller conseguiu que o quitasen de alí, alegando que se trataba dunha obra obscena. Nunca o vin. Polo visto, cando se desprenderon del en Nova York, mercouno o armador grego Stavros Niarchos, non tanto polo seu valor artístico como polo seu carácter afrodisíaco, segundo el mesmo lles contaba aos amigos. Se foi só para iso, puido aforrar un pastón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net