Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Unha explicación

21 de julio de 2012 a las 0:08

Estes días estou observando que a xente fala moito das fazañas que ten feito ao longo da súa vida montada sobre unha bicicleta. É pola volta ciclista a Francia. A este respecto recordo unha conversa do novelista ourensán Julio V. Gimeno, que era coxo, contando con entusiasmo os combates de boxeo que fixera en Buenos Aires nos seus anos mozos. Durante a conversa lanzaba os puños polo aire mesmo coma se estivese pelexando cun rival duro e feroz, ao cal acababa por derrotar. Daquela, o home de moda era Cassius Clay.

Onte, falando disto do ciclismo cuns amigos, a min acordóuseme tamén a miña gloria particular. Foi en Xinzo de Limia, cando tiña moi poucos anos. Había un taller de bicicletas dun tal Chinquena no que aquelas se alugaban por horas, sobre todo para rapaces. Se mal non recordo, a tarifa debía de andar por unha peseta á hora.

Un día, un amigo meu, un par de anos máis vello ca min, preguntoume se sabía andar en bicicleta e conteille unha mentira, pois eu non sabía montar. Entón, invitoume a dar un paseo. Cando me vin coa máquina na man, sentín unha vergonza horrible. Nese momento decidín que non podía caer. Púxenme por riba, din pedal e ata hoxe: así aprendín a andar. Non sei se foi por rabia ou por amor propio, dúas explicacións que non me gustan nada. Desde entón, aínda que non sexa verdade, pensei sempre que fora por non mentir.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dous paxaros

20 de julio de 2012 a las 0:08

O domingo pola tarde, xa case á noitiña, fun visitar un dos meus veciños e colindante, filósofo de profesión e compañeiro desde os anos do instituto, alá en Ourense. Fágoo con frecuencia. O tempo era excelente e a última luz do día tiña unha color desvaída e melancólica, como de leite. Puxémonos a falar de pé, no medio do xardín, á beira da piscina. A conversa era humorística, levados polo costume de rir xuntos por pequenas cousas, sacándolle el punta ás palabras e buscando a parte cómica de situacións inocentes. O motivo, a indumentaria que levaba eu, un pouco zarrapastrosa, de pintor de brocha gorda, que foi o que fixen todo o día.

De pronto, ocorreu algo serio: un gabián pasou en voo rasante perto de nós, dereito como unha furia cara ao bosque veciño. Só escoitamos o ruído ao bater contra as ponlas dunha árbore. Logo, durante uns segundos, nada máis. Eu púxenme a mirar con atención para ver se o vía fuxir coa súa presa na boca, pero non o vin. Polo ceo andaban naquel instante dous paxaros deses que chaman ‘avións’.

Pronto empezaron a berrar: eran unha parella, probablemente os pais da vítima elixida e secuestrada pola ave de rapina. Daban uns chíos breves e agudos, alternándose na manifestación da dolor polo fillo perdido. Iso foi o que interpretei eu, pero o meu amigo, lóxico e racionalista, sacoume da equivocación: nin senten nin padecen, simplemente obedecen o ditado dos seus xenes. Supoño que debe ser así, pero mesmo parecía que estaban chorando como fai a xente. En todo caso, eu marchei para a miña casa con esa impresión. Que os paxaros sintan ou non sintan, tanto ten, pero os nosos corazóns están para sentir e conmoverse por cousas así.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Valente

19 de julio de 2012 a las 0:08

Recordo moi ben o día en que merquei nunha librería de Ourense, sendo eu estudante de bacharelato, o primeiro libro de versos do meu paisano José Ángel Valente. Titulábase A modo de esperanza e fora premio Adonais de poesía uns anos antes. Lin o poema inicial e quedei deslumbrado: non se parecía nada aos moitos libros de poesía que ata entón lera. Foi tal a conmoción que me produciu que durante moito tempo o tiven como unha especie de devocionario, ata aprendelo practicamente enteiro de memoria.

Unha das últimas veces que nos vimos, en maio de 1998, cando me pediu que fixese a súa presentación nunha conferencia que ía dar no Teatro Principal de Ourense, reciteille partes do poema dedicado a Lucila Valente, no que hai uns versos que din: “Ahora yace aquí, donde la lluvia canta al pie de un montealegre”. O “alegre monte de la muerte” do que fala noutro poema e que os ourensáns coñecen ben: o Montealegre que se ergue por riba do cemiterio de San Francisco. Pronto estará alí el tamén.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xullo de 2000.

 

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha nova catequese

18 de julio de 2012 a las 0:08

Teño a súa foto diante de min. É unha rapaza alta e guapa, de pelo loiro e ollos claros, vestida con blusa azul, rebeca mariña de colores e un pantalón curto que lle permite lucir unhas pernas longas e fermosas, máis fermosas agora que xa están lixeiramente escurecidas polo sol do verán. Se non fose porque na parte alta da blusa, saíndo de debaixo dela, leva unha prenda que remata abrazando o seu pescozo cun colo alto e redondo e cunha pequena fronte de plástico, ninguén diría que esta muller é cura.

Acaba de chegar á cidade, onde se vai encargar durante o verán dunha coñecida parroquia que hai na praia de Tylösand. Onte mesmo deu unha conferencia sobre un tema sen demasiado interese e conseguiu que a sala estivese abarrotada de xente.

Esta rapaza fíxose famosa en Suecia non por ser cura nin por ser guapa, cousas ambas que aquí non son raras, senón polos métodos que emprega para atraer os parroquianos. Por exemplo, converte a igrexa nun café, onde os fieis poden cantar e escoitar orquestras de baile, aínda que non bailar, de momento. O éxito é total, tanto que tivo que construír un aparcadoiro para os coches da xente que acode ao culto. Non obstante, non todo é tan sorprendente: o bispo xa dixo que así non se pode seguir.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xullo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Historias de caciques

17 de julio de 2012 a las 0:07

Pasei a tarde do sábado falando de caciques. Un amigo que veu de visita e que leva anos preparando unha tese sobre o tema, contoume episodios que vistos a distancia, privados do seu significado moral ou político, resultan divertidos. Preguntoume tamén por un contubernio no cal eu andei metido hai tempo e que el quería coñecer en detalle. Recordando aqueles feitos tantos anos despois de ocorridos, decateime de que un suceso que entón vivín de forma dramática, coa distancia acaba resultando máis ben ridículo.

Un día, un grupo daqueles vendedores ambulantes que andaban de feira en feira negáronse a pagar o imposto que por aquela actividade lles cobraban na miña vila. Foi unha acción intranscendente, pero que aos dous ou tres días foi comentada por Radio España Independente, Estación Pirenaica, como unha revolta política.

Alguén se empeñou en dicir que a noticia a pasara eu desde unha emisora clandestina que tiña na casa. A parvada mereceu a atención do garda civil e ocasionoume non poucos desgustos. Cos anos, cheguei a saber quen fora o inventor do conto e a intención perversa que o movera. Desde entón, tiven a aquel home por un tipo profundamente malo. Non obstante, o meu interlocutor de onte, que o coñece ben, díxome que se trata dun auténtico infeliz. Cando o vexa, terei que saudalo. Non é o mesmo ser ruín que ser parvo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xullo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un amigo

16 de julio de 2012 a las 0:35

Onte, despois de pasar a mañá en Iria, no curso sobre a obra de Camilo José Cela, volvín para a casa en compañía de Pepe Esteban, que falou sobre os prólogos na obra do escritor. Despois de xantar, acendimos uns puros, tomamos un par de cafés e puxémonos a charlar á sombra do porche. A min gústame moito parolar con este amigo por moitas razóns. En primeiro lugar porque se trata dun home tranquilo, extraordinariamente cortés, do que se pode discrepar sen perder o sorriso e porque defende as súas ideas sen paixón, dándolle a importancia relativa que teñen estas cousas. Nada máis. E, non obstante, é persoa de principios.

Falamos moito dun común amigo, o novelista Alfredo Bryce Echenique. A relación deles os dous é novelesca, ás veces cómica. Nunca conseguín saber cal foi a verdade dun atraco que sufriron en Madrid. Segundo Alfredo, Pepe desmaiouse co medo; segundo este último, foi exactamente ao revés. Se temos en conta que no relato de Bryce, el mesmo queda coma un heroe, haberá que pensar no contrario.

Na conversa falamos tamén de Cela, non só da súa obra literaria, senón do follón que se armou en toda España coas declaracións a propósito de Lorca. Foi unha pena que os periódicos non reproducisen unha frase que pronunciou aquel día, estando eu presente. Dixo: “Escribín algunhas cousas en galego, non por ser a miña lingua, que non o é, senón por patriotismo”. Tampouco está mal. Por certo que a Pepe Esteban lle pediron a firma para unha carta de protesta contra Cela. Non firmou e deu as súas razóns: “Non me gustou o que dixo, pero son amigo del e eu nunca firmo nada contra un amigo”. Iso está moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un golpe contra o tópico

15 de julio de 2012 a las 21:57

O rapaz de Lugo que se fixo famoso aquí en Suecia por lle bater a un árbitro, segue ocupando espazo nos periódicos e na televisión. Onte mesmo, nun telexornal, dedicáronlle bastante tempo. Entrevistaron o árbitro, que se mostrou magnánimo. Dixo que podería perdoar unhas labazadas, pero que lle custaba máis aceptar que cando estaba tirado no chan lle desen unha patada na cabeza; aínda así considera que o castigo é demasiado forte. O contrario do que dixo o fiscal, que esperaba unha condena maior.

Polo que respecta aos comentarios, son moitos os que botan man do tópico español, é dicir, do temperamento exaltado das xentes do sur. Aquí non se teñen noticias de que nunca un sueco, diante dun gol anulado, saltase ao campo para baterlle ao árbitro.

Menos mal que o home de Lugo, que estes días aparecía na prensa como o prototipo do home feroz, foi corrixindo pouco a pouco a imaxe nefasta dun individuo sen entrañas, duro e unha miga salvaxe. Primeiro fixo unhas declaracións recoñecendo a súa equivocación e pedindo desculpas. E para que non fosen soamente palabras, o martes, no momento en que o xuíz ditou a sentenza, caeu redondo ao chan sen sentido. Esa foi a foto que publicaron os periódicos. Un golpe definitivo contra o tópico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xullo de 1993 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Distancia e sinxeleza

14 de julio de 2012 a las 0:03

Onte, antes de ir dar unha volta ata as Cíes, achegueime a Baiona para pasar un par de horas de tertulia con Gonzalo Torrente Ballester. Xa teño falado aquí outras veces da sinxeleza e a falta de solemnidade deste home, que algúns consideran distante e que os amigos que o coñecemos de cerca sabemos que non garda máis distancias que as que marcan a boa educación e a intelixencia, unha calidade que, cando é lúcida e serena, rara vez se deixa arrastrar polos entusiasmos, aínda que si polos afectos.

Digo todo isto a propósito dunha cousa que contou Fernanda, a muller do novelista, e que a min me recordou unha historia que xa teño narrado aquí. Refírome ao día que lle fixeron unha entrevista na televisión, mentres comía unha magdalena, e da fruición con que aproveitaba as migas que lle caían no micrófono.

O que contou Fernanda onte foi un episodio relacionado cunha feira do libro na que Torrente tiña que firmar. Chegou como fai sempre, sen parafernalias de ningún tipo. O caso é que non o estaban agardando, quizais porque non era aínda a hora, e sentouse na caseta das firmas, esperando. Ocorreu que pasou por alí unha nena, achegouse ao escritor e díxolle: “Deme unha peseta de pipas”. El xa non se acorda de como acabou a historia, pero onte, desde logo, acabou entre risas. A de Torrente máis forte que ningunha.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xullo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mirar para o ceo

13 de julio de 2012 a las 0:03

Unha vez oínlle contar a un policía desde que fan escoltas de personaxes importantes que, para comunicarse cos compañeiros que ocupan posicións nas ventás e nos tellados das casas, se valen de sinais difíciles de detectar polo público; desa maneira evitan que a xente se poña a mirar cara ao punto onde están apostados. A precaución baséase na experiencia, pois abonda con que alguén se quede parado na rúa, cos ollos fixos en calquera lugar, preferentemente no alto, para que todo o mundo se deteña a facer o mesmo.

Ese era un xogo que practicabamos en Ourense algúns amigos, alá nos tempos en que aínda eramos rapaces. Puñámonos a observar as nubes desde a rúa do Paseo, finxindo que viamos algo que nos chamaba a atención, e aos poucos minutos tiñamos un grupo de persoas arredor que nos imitaban, atrapadas pola curiosidade.

Hai un par de días, a última hora da tarde, no paseo de Panxón, comprobei unha vez máis ese fenómeno. De pronto decateime de que un grupiño de rapaces miraban ao ceo. Ao pouco tempo, vin que se levantaba a xente das terrazas. Convencido de que non debía ser nada que merecese a pena, seguín no meu sitio. A cousa empezou a intrigarme cando descubrín a tres ou catro persoas disparando as cámaras. Entón mirei. Era o arco da vella, inmenso e perfecto. Por sorte, a xente non só se emociona vendo a televisión.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Bielorrusia

12 de julio de 2012 a las 0:03

De Minsk e Bielorrusia quedamos todos bastante fartos. Iso de que as tradutoras non traducisen as opinións que non lles gustaban ás autoridades acabou por facerse intolerable. No tren viaxa moita xente que fala ruso e que nos alertaron sobre esa práctica inmoral. O mesmo fixeron algúns escritores locais. Por outra parte, as ditaduras chéiranse na rúa, nas tendas, nos restaurantes. O presidente Lukaschenko, que se fixo famoso cos seus discursos en contra da corrupción, vive asentado sobre ela, e parece satisfeito.

O luns pola noite, un grupo bastante amplo acordamos non asistir á recepción que nos daba o ministro de Cultura e evitar así que nos utilizase como propaganda. Zafámonos das súas mans pero fomos parar ás dun mafioso propietario dun restaurante que nos cobrou os vasos de viño a mil cincocentas pesetas e que nos enganou todo canto quixo. Escoitou unhas cantas, pero mantívose impasible: cumpriu os seus obxectivos. Agora acabamos de chegar a Varsovia e esperamos que todo sexa moito mellor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xullo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net