La Voz de Galicia lavozdegalicia.es - blogs | Inmobiliaria | Empleo | Mercadillo

Entradas etiquetadas como ‘lengua’

Ceísmos

miércoles, junio 4th, 2008

C. es uno de los profesores chinos del departamento de español. Habla castellano con soltura, aunque sólo ha pasado dos meses en un país hispanohablante. Su principal característica es, en mi opinión, una gran creatividad a la hora de usar el idioma, sumada al conocimiento de gran cantidad de vocabulario y a una memoria rápida pero inexacta. La mezcla de estos factores produce frases muy simpáticas. Os pongo algunos ejemplos:

1. C. me habla de un chico de la universidad que se mueve como una chica. Dice de él: “Es muy amenizado, pero no gay.” Os imagináis un cartel de Nochevieja? “Afeminará la fiesta la orquesta del pueblo”.

2. C. me dice que está enfadado con una persona. ¿La causa? “Se ha mentirado conmigo.”

3. C. y yo hemos quedado para hacer algo, pero a última hora me dice que no. Según sus propias palabras, “no tiene apetito de ir.”

4. No sé por qué misteriosos caminos lingüísticos, C. ha llegado por sí mismo a llamar a las galletas “galleticas”, como si fuera de la mismísima Murcia.

5. Un día C. lanzó esta inquietante afirmación: “Los taxistas, de noche, pueden peerse en cualquier parte.” “En España pueden hacerlo durante todo el día”, le contesté muy serio. “¿De verdad?”, me dijo. “¿Pueden peerse en la acera a cualquier hora?” C. mezcló apearse con pararse, y le salió lo que le salió.

6. Contádome C. una aventura de polis y cacos, me dijo que “la policía llamo a los esfuerzos“. “Que llegaron cansadísimos después del refuerzo llevado a cabo”, pensé.

7. Ayer, viendo los autobuses de bote en bote, a la hora en la que la gente sale del trabajo, comentó C.: “Los autobuses van llenos de gente porque es la hora de la puta.” Es difícil saber en qué consiste tal hora, pero seguro que si en España la anunciaran la gente también abarrotaría los autobuses para poder asistir. Luego lo intentó de nuevo: “Quiero decir la hora puta.” Bastante puta sí que es, si te la pasas apretado en un autobús con otros mil chinos.

8. A C., según me confesó ayer, no le gustan las verduras brutas. Yo pensé que a nadie le gusta ir a morder una zanahoria y que te parta la cara, pero C. aclaró rápidamente que las verduras brutas son las que no se cocinan.

También otras personas cometen de vez en cuando ceísmos. F., un alumno de primero, me dijo mientras cenábamos ayer que está leyendo un libro que le encanta, y que en una mañana ha leído más de 100 pájaros. Y a B., mi novia taiwanesa, le encanta ir a la tintontería.
En fin, quién me oirá a mí aprendiendo chino…

Un galego na República Checa

viernes, marzo 21st, 2008

[Outro correo recibido no buzón de Global Galicia] 

Ivám Cozinha, desde a República Checa, escribió:

“Xa van alá catro invernos, mas parece que foi onte cando me pegou nos fuciños o frío seco da Centroeuropa. Co tempo acabei descobrindo que aínda cando o termómetro marca negativo, a friaxe é máis levadeira que a nosa, o que para un checo resulta difícil de concebir, cando toda imaxe que ten sobre a península é a da Costa Brava ou das Canarias. Un veciño dos Sudetes non pode imaxinar que a súa terra garda certas semellanzas coa cornixa cantábrica –salvando as distancias co mar, as estatísticas sobre xeadas… E cando digo Sudetes arrisco ante eles o pelello, porque é unha concepción facilmente transgredible despois do que aconteceu aquí ao redor da II Guerra. Non se pode negar a cultura xermánica: non hai máis que mirar os apelidos, a cociña, a arquitectura popular e o folk –elementos que, nas miñas viaxes pola Europa, vin repetidos ata a Alsacia.

Vivo en Liberec, unha cidade dunhas 120.000 persoas perto da fronteira coa Polonia e a Alemaña –a unha hora da Praga cosmopolita e a hora e media de Dresde. Ata o Celtiña nos seus mellores tempos chegou aquí. Para perder. E aínda que hai dous anos gañamos a liga, este ano no que nos defendemos é no hoquei sobre xelo.

A dicir verdade, aquí non chegaron mais galegos. Cando quero falar con un pouco máis de tempo vou ver á miña amiga Lenka, que anda a facer unha tese sobre o noso paradigma sociolingüístico, con Enrique, de Guadalajara (México), profesor na universidade, con Pilar e a súa familia, de Valladolid, ou cos vascos que chegan alguns meses de prácticas a unha factoría. Xa somos todos. Non dubido que en Praga haxa moita máis xente, pero a capital ten outro nivel. Praga é Praga, e isto é a República Checa. Tampouco temos tanta necesidade da capital, salvo no que se refere á vida cultural. En Liberec, onde dou aulas de español no ensino medio, pódese atopar case de todo, incluso feismo, boom urbanístico e comercial, como lle corresponde a unha vila industrial vinculada ao sector da automoción. Despois da reconversión do socialismo e o fenómeno da deslocalización industrial, aquí asentouse unha potente industria que traballa para a Skoda e, en xeral, para a Alemaña, realmente o motor económico do país. O cristal de Bohemia e a bisutería, que tamén sae desta zona, xa pasou por tempos mellores. Neste país, de dimensións como Portugal, todo queda máis ou menos perto. As comunicacións tamén nos fan entender por que todo vai tan febrilmente lanzado. Por que a xente practica a vida rápida –”¿España? ¡Mañana, mañana!”, como me din. Visto o panorama, é fácil comprender por que se respira optimismo, pero tamén estrés.

Así que, envío un SMS, concerto unha cita e procuro chegar á hora acordada, senón fáltolles ao respeito, sentamos todo o tempo no mesmo bar e chuzámoslle unhas “pivo”, que baixan como Dios. E entre cervexa e cervexa sacamos a retranca gris, á que só se pode acceder despois de graduar neste curso bareiro de checo oral, lingua complicada como o Dios que a fundou. Despois de catro anos aquí un pode asegurar que a lingua é o único pasaporte realmente válido para poder acceder aos checos, rirte e discutir con eles, entón é cando podes dicir que estás como na casa, cando tenden a mao e abren o corazón, pois senón, de boas a primeiras, os checos cumpren tamén co noso paradigma galego: serios e desconfiados. Pero canto máis un a coñece, mellor descobre que o checo é unha lingua riquísima, con tal aplicabilidade de sufixos afectivos que o noso “-iño” quedaríase moi curto, cun vocabulario dual onde moita palabra formal ten o seu equivalente oral, que é o que se emprega na práctica, ou toda unha restra de palabras que se usan só para os nenos e nunca se escoitarán nun contexto referido aos adultos. Que o autobús vai a todo gas dise exactamente igual, “na plny plyn”, e pescozo dise “krk”. E a que non sabedes que o galego non é o único himno do mundo que comeza por pergunta: “Kde je domov muj?”, onde está o meu fogar? Boa pergunta. Grande pergunta.”.