La Voz de Galicia lavozdegalicia.es - blogs | Inmobiliaria | Empleo | Mercadillo

Galegos na praia de Castelhanos

Escrito por Ivám Cozinha | Desde República Checa
25 de junio de 2008 a las 4:27h

A fin de semana pasada fuximos do rebumbio paulistano procurando o idilio das praias brasileiras. Nesta época do ano e nestas latitudes do Brasil, case se pode falar de idilio, pois aquí é inverno e as praias están desertas. Días atrás estivemos na praia de Santos con vinte graos -isto é o inverno aquí-, mollando os pés na auga morna e contemplando a inmensa flota mercante no horizonte. Alguns paulistas paseaban pola beira do mar, coma nós, pero ninguén tomaba baño. Santos -noutrora capital do café-, a 80 quilómetros do centro de São Paulo, ten sobre catrocentos mil habitantes, e é o porto mercante máis grande da América Latina, o lugar de acceso do Brasil á mercadoría mundial e ao mesmo tempo, o ponto por onde a riqueza deste país desangra.

O caso é que desta volta nós fomos un pouco para norte, 215 quilómetros, camiño do Río. A orografía costeira é alá similar á baixada santista, São Paulo está no alto, e hai que baixar a modo os seiscentos metros de descida imponente desde o alto da serra. Esta é a mesma serra e o camiño tortuoso quenta os freos do autobús ata São Sebastião, logo collemos a balsa e en cuestión de minutos aloxámonos na Ilhabela, separada uns dous quilómetros da costa, con un enorme pantalán petroleiro instalado no medio.

Ilhabela «paraíso da vela», cos seus corenta quilómetros de largo, é para os paulistanos unha especie de edén turístico, aínda en fase de expansión, co cemento lambéndolle os pés aos límites do parque estadual, que ocupa o 85 por cento do espacio total da illa. Nós chegamos aquí en temporada baixa, temperatura notablemente máis elevada que en São Paulo, e mosquitos ávidos á procura de sangue europeo. En Ilhabela os paisanos, comunmente calzados de chinelo -que o merchandishing chama agora hawaianas-, levan un ritmo de vida descontraído, ben diferente do paulistano. A poboación de 27 mil habitantes, asentada no lado oeste da illa, fronte á costa continental, na temporada baixa afánase en arranxar as infraestructuras para a súa fonte case exclusiva de recursos: o turismo relacionado maiormente coas máis diversas actividades acuáticas.

Ben ao contrario, o que nós procurábamos en Ilhabela era a mata atlántica, para entendérmonos, a selva marítima que corre paralela á grande parte do litoral brasileiro. O monte densamente verde sobe desde as praias ata os cumios de oitocentos metros. Por causa da época non tivemos a sorte de contemplar a explosión de cores florais, e da fauna non miramos máis alá de colibrís, paxaros carpinteiro e enormes vagalumes… así como unha colección de paxaros difíciles de nomear e de cores indescriptibles. Nada de tucáns, nin monos nin as cobras que tanto nos advertiran no paulistano Instituto Butantã -un dos tres únicos do mundo que fabrica soro antiofídico. Así que a subida ata a fervenza do Veloso, monte denso arriba, foi extremamente cautelosa, por causa da tebra imperante baixo das árbores, lianas e follas que podían albergar perigos de todo tipo. Aínda así, deu para pegar un chapuzón na poza debaixo da caída da auga.

A viaxe que mais emoción deparaba non decepcionou: unha excursión en Toyota descuberta por pista de terra através da illa ata a praia de Castelhanos, na costa oriental. Aquí é onde o turista pode dicir que realmente chegou ao ponto idílico: praia tropical con palmeiras, exuberancia de cocos verdes e bananas, rodeado de selva un areal escaso con forma de corazón, no fondo dunha bahía protexida dos ventos e das ondas do sur. Se os cons de Castelhanos falasen contarían historias de desembarco de escravos destinados aos engenhos de cana de azúcar no continente, de piratas agochados á espera dos barcos da coroa carregados coas riquezas do Brasil caminho da Europa… e quem sabe que historias sobre a colonia castellana que descobriu a illa e a poboou durante anos.

Para o caso, a parte máis interesante da viaxe a Castelhanos é a visita á comunidade caiçara, unhas 120 persoas que viven semi-isoladas do mundo, en casas construidas a retallos con toda sorte de materiais -indispensable parabólica, compre dicir-, comen do que pescan e do que cazan e organízanse en familias matriarcais. Non esperen ver indios en taparrabos, son morenos e mulatos descendentes de africanos, españois e portugueses que visten á occidental nunha aldea aonde a escola chegou hai só dous anos, están en contacto coa parte de sotavento da illa, aonde viaxan dúas horas de Toyota monte através ou corenta minutos en Zodiac. Xeración tras xeración, desde que terminaron as fazendas onde vivían en estado de escravitude, hai perto de cen anos, tamén se foron sumando á poboación misturada da illa, desde entón deixando medrar soa a selva na forma que hoxe podemos contemplar. O día non deu para máis e non tivemos a oportunidade de ver a outra comunidade semi-isolada de caiçaras, morenos e mulatos loiros e de ollos azuis do sur da illa, descendentes de holandeses nalgún momento da súa historia.

E alí mesmo ao pé da praia xantamos arroz con feixón, acompañando peixe fresco -pescado no mesmo día en lanchiñas sen xuntas, simplemente talladas do tronco dunha soa árbore- adubado en sumo de galego. No Brasil cocíñase con galegos, que é unha raza de limón, pequeneiro e ao paladar brasileiro mais gostoso que o noso limón común, que eles chaman limón siciliano, e diferente do limón de Tahití, que nós chamamos lima, empregada na caipirinha. Os galegos medran no Nordés brasileiro, se ben ata o de agora ninguén me soubo explicar con certeza por que se lles chama así. Hai quen di que lles chaman galegos porque simplemente son galegos, que é como se lles chama aquí aos brasileiros loiros. Ata hai quen me contou que tal vez nalgún momento da historia un galego instalado no Nordés se puxo a plantar eses limóns e que logo se estenderon por todo o país. Se ben hai que explicarlles que en Galicia non temos galegos. E claro, cando lles pergunto aos paisanos do mercado pola orixe do nome, e lles digo que eu son galego, míranme así de través, como quen diría que eu de galego non teño nada.

Etiquetas: , ,

Una respuesta a “Galegos na praia de Castelhanos”

  1. Pablo Carballada | Desde Irlanda dice:

    A mín pasoume o mesmo, míranche raro como non sexas galego loiro. No nordeste galego tamén é calquer extranxeiro branco e creo que hai unha TV Galega en Santa Catarina, en Blumenau, se non lembro mal. Alá son case todos de orixe alemá e, polo tanto, “galegos”.
    Curioso o da praia dos Castelhanos. Máis ao norte, na Ilha Grande, no estado do RJ, tes os Farol dos Castelhanos.

    [Reply]

Deja tu comentario