Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Queríanlle bater a un señor

23 de noviembre de 2017 a las 0:25

O luns pasado, cando saía da reunión do xurado que lle concedeu o Premio das Letras a Carmen Martín Gaite, no Paseo de Recoletos de Madrid vin un grupo de taxistas que discutían cun funcionario do concello. No momento en que este señor lles dixo que el carecía de atribucións para resolver os seus problemas e deu a volta para seguir o seu camiño, algúns deles empezaron a insultalo cunha furia que só se podía comprender polo estado emocional no que se atopan despois do asasinato de dous compañeiros.

Os máis violentos eran dous tipos delgados e pequenos que non só pronunciaron as palabras máis grosas, é dicir, porco, chupón, mamón, e outras semellantes, senón que cando o citado señor xa se afastara uns cen metros do grupo, propuxeron ir pegarlle unha tunda: deseguida se sumaron seis ou sete á barbarie.

Botaron a correr detrás da vítima, que camiñaba sen conciencia do que se estaba preparando ás súas costas, cando do medio do grupo saltaron tres ou catro homes grandes e fortes que obrigaron a aqueles poucos exaltados a desistir de plan  tan incivil. Resultaba curioso observar a separación perfecta entre furia vociferante dos mingurrias agresivos e a cachaza, tranquilidade e sentido común dos forzudos que impediron a agresión. Menos mal que a natureza ten estas cousas: mete os corazóns explosivos en corpos pequenos.

Esta columna publicouse orixinalmente 23 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Fútbol e dramatismo

22 de noviembre de 2017 a las 0:25

Estiven observando a Julio Anguita durante máis de media hora na televisión. Ten todo o aspecto de ser unha persoa honrada. Nisto parécese a algúns santos. Nalgún sitio teño lido que de pequeno quixo ser misioneiro, como Santa Teresa. Algo lle queda desa querenza na mirada. Fala co entusiasmo fervoroso dos místicos e coa convicción determinante dos profetas. Fáltalle humor, non obstante, esa condición suprema da intelixencia. Irá ao ceo, sen dúbida, pero non sei se chegará ao goberno.

Escoiteille dicir que se algún periodista se atrevese a citalo na televisión para facerlle unhas preguntas sobre o último partido de fútbol que xogou a selección española, que se negaría en redondo. A razón é que cando un país equipara os acontecementos deportivos cos grandes feitos históricos, como Lepanto, é que todo vai moi mal.

Grave erro. En primeiro lugar, ninguén pode ser tan tonto que confunda un partido coa batalla de San Quintín. Un encontro futbolístico non é máis que un encontro futbolístico, é dicir, un espectáculo que lle gusta a moita xente, incluídos os sabios e políticos, e que esperta grandes paixóns. Diso non se segue ningunha conclusión dramática respecto da marcha dun país. O que si se pode pensar é que cando un político ten unha visión tan ríxida da vida, se non merecería a pena que entrase nun convento.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de novembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Espíritos e fantasmas

21 de noviembre de 2017 a las 0:21

Como é sabido, o pintor Solana arruinouse comendo chourizo, un produto que consumía en cantidades desmesuradas e que levaba sempre nos petos do abrigo ou da chaqueta. Era un home de teimas, situado entre a extravagancia e a loucura. Por exemplo, o primeiro que facía polas mañás, nada máis erguerse, era ler con atención as esquelas dos periódicos. Seleccionaba aquelas que lle parecían máis interesantes e logo presentábase no enterro, sempre coa intención de que os familiares lle amosasen o morto.

Outra das manías do pintor eran os berros, que el disimulaba de cantos. Aseguraba ter a cualidade de dar o “do” cadavérico, que consistía, segundo a súa propia definición, en baixar unha oitava máis que o porco. Circula por aí unha lenda, recollida nunha biografía, que sostén que con ese “do” produciu o mareo dun ruso.

O que parece que está testemuñado é a vocación de Solana polo berro estentóreo, en plan energúmeno, capaz de rachar copas nos bares coas vibracións. Facíao con frecuencia. Era un alarido seco e metálico, peor que o do lobo. Fóra de España, este pintor representa a esencia do espírito hispano, mortuorio e brutal. Un espírito que é mais ben unha fantasma e que acaba de recibir un duro golpe con esa sentenza que pode mandar ao cárcere aos que fagan ruído. Perderemos pintoresquismo, pero gañaremos saúde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de novembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Días nefastos

20 de noviembre de 2017 a las 0:25

Houbo países no pasado que tiñan días considerados nefastos, nos cales a xente non podía tomar baño, embarcar ou comer peixe, nin matar determinados animais, como bois, cabalos, coellos ou cabras. Pola contra, nos días bos, estaba autorizado case todo, incluso comer prea, un prato que merece a consideración de exquisito aínda hoxe en países como Tanzania. Entre os días nefastos e os bos, nos chamados “de ameaza” prohibíanse as viaxes por terra, especialmente se había temporal, vento, neve ou tronada.

Desde entón, o calendario perdeu todo dramatismo e non quedan nel máis que algúns restos dos medos do pasado. En martes e trece, aínda hai xente que nin se casa nin se embarca. Mesmo hai persoas que ese día non saen á rúa por temor a que lles suceda algunha calamidade. Hai pouco, un ferrador de Sevilla confesou na televisión que nesa data el pasaba o día metido na cama, por se acaso.

Un parente meu terá mañá o seu día nefasto. Desde hai tempo, o vinte e un de novembro non pasa sen unha desgraza. Empezaron sendo gordas, segando cabezas na familia en dúas ocasións, aínda que ultimamente o rigor do fado vai diminuíndo: xa hai tres anos, desde que lle levou o gato, e antes fora o can, que non morre nada naquela casa. Agora, a cousa anda por pequenos estropicios, desperfectos e trapalladas. O malo é que lle ten pánico aos avións e ese día ten que voar por forza. Non direi desde que aeroporto para evitar o pánico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de novembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Terra de orixe

19 de noviembre de 2017 a las 20:00

Onte pola tarde fun dar un paseo arredor do Monte do Boi, en Baiona, seguindo o camiño que rodea o parador pola parte de abaixo, pegado ao mar. É un lugar agradable, sobre todo en días cincentos e tristes, pouco aptos para o turismo, cando a xente prefire estar ao abrigo nas casas ou dentro dos cafés. Non había case ninguén, de xeito que me sentei nunha pedra, vendo como rompían as olas, un tren de auga escura que ao bater contra as rocas se convertía nunha escuma branca primeiro e logo se ía transformando, ao remansar, nun conxunto de cores, entre azuis e verdes, no que predominaban os esmeraldas. Naturalmente, á beleza deste espectáculo había que engadirlle aínda o ronquido da auga, un trebón que non impuña, senón que arrolaba.

Mentres descansaba sobre a pedra, vin que viña voando cara a min un abellón. Non sei onde lin que este insecto, teoricamente, non pode voar. Pois peor para a teoría, que é falsa, da mesma maneira que se ve que tamén era falso pensar que os americanos estaban por riba das chapuzas da banana. Parecíanse a eses países no asunto da pena de morte, pero ninguén sospeitaba que fosen capaces de montar ese tinglado cómico no que andan.

E falando de sospeitas, nunca me pasou pola cabeza que no meu país me tomasen por estranxeiro, por máis que tiña a experiencia de que en Armenia me tomaran por nativo e en Israel me consideraran xudeu. Digo isto porque durante o paseo, cando estaba empuñando a cámara para facer unha foto, achegóuseme un señor que se ofreceu a retratarme. Díxome que aquel era un dos lugares máis fermosos do mundo e que era unha pena que eu non saíse na foto. Por non desairalo, aceptei. Despois de disparar a máquina, o home deu por feita a miña condición de forasteiro, cousa que tampouco lle neguei para non decepcionalo. Menos mal que non me preguntou pola miña terra de orixe. Diríalle que era ruso. Así, pola noite, na casa, tería bastante que contar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de novembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Orgullo

19 de noviembre de 2017 a las 19:58

Para ir de Xerusalén a Petra, a mítica cidade situada no veciño reino de Xordania, hai que seguir un camiño bastante absurdo. En primeiro lugar, vaise en dirección norte, deixando o río Xordán á dereita; logo atravésase a fronteira, sobre o río, e iníciase a volta en sentido contrario, desandando unha boa parte do longo percorrido feito a través do deserto de Xudea. O incordio débese a razóns de tipo militar, pois a comunicación entre os dous países, a pesar de que as relacións entre eles son hoxe moi boas, non resultan, con todo, fáciles. Entre os ríxidos controis de seguridade duns e a ineficacia burocrática dos outros, botamos na fronteira arredor de dúas horas.

Antes, ao atravesar a cidade bíblica de Xericó, convertida agora nunha pequena vila de aspecto pobre, emprazada nun oasis, ao pé do Monte das Tentacións, atopámonos cunha caravana de coches oficiais, con periodistas, motoristas, unha ambulancia e militares protexendo a ruta. Era o encontro entre Arafat e o presidente de Alemaña, que se encontraban alí. Oxalá que a entrevista fose para ben.

En Xordania, todo parece moi pobre, o cal se percibe na amabilidade e na dignidade da xente. Nunha tenda, a un amigo desapareceulle a carteira cando a tiña posta sobre a mesa do caixeiro. Houbo consternación nos xordanos que nos acompañan, entre eles un policía de uniforme que vén con nós no autobús. Pouco despois chamaron polo móbil dun dos guías para avisar de que a carteira estaba alí e que todo se debera a unha confusión. Os xordanos detiveron o autobús para avisar polo altavoz, cun tono épico, digno de quen acaba de descubrir un continente. Nas súas caras había orgullo. E nós, todos contentos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de novembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xente de negocios

17 de noviembre de 2017 a las 0:15

Cando eu estudaba en Santiago, alá polos anos sesenta, moitas tardes de domingo achegábame ata a casa de Xavier Carro, na Rúa Nova, onde pasabamos horas de conversa para arranxar o mundo ou escoitando música para cultivar a alma. Nunha habitación contigua, don Andrés, que fora cóengo na Habana, recibía a cubanos desesperados con Fidel Castro, de quen contaban crimes horribles, desde que roubaba no colexio ata que lle pegara un tiro a un neno. Entón, nós marchabamos a dar un paseo.

Ao chegar á rúa, de maneira inevitable, batiamos de fronte con Xermán, que rexentaba un tenderete debaixo dos soportais. Vendía os cigarros de un e un e os caramelos de tres en tres, ademais de toda clase de miudezas de chocolate para os lambonciños que non tiñan posibilidadees de entar en Mora a comer uns pasteis.

Moitas voltas lle teño dado ás contas daquel home, incapaz de imaxinar a cifra que se podía xuntar peseta a peseta naquela esquina. Onte, non obstante, sorprendeume ver como un señor que vende paquetes de tabaco na rúa, á porta dun banco, lía con atención un coñecido diario económico. Un amigo meu, cliente habitual, aludiulle a ese feito. El respondeu que había que estar ao día. Ao ver que falaba coa arrogancia dun potentado, non coa lixeireza dun botarate, souben que nunca entenderei nada de negocios.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Con e sen foto

16 de noviembre de 2017 a las 0:16

Unha das características do Paquito Galletas, a quen eu tratei na miña infancia, era que contaba a guerra moi ben. Máis que as cousas das que falaba en si, o interese do relato estaba nos sons. Cando quería narrar o asalto a unha trincheira, por exemplo, da súa boca saían os disparos dos fusís (pimpum-pim-pum) e das metralletas (ta-rra-ta-ta-tá), o zoar dos avións (fiuuuuu), ademais dos berros do xefe que os mandaba (“¡Adelante, valientes, que el enemigo es nuestro!”). A pesar do rudimentario do procedemento, non contaba dúas batallas iguais, aínda que no fondo todas se parecían a unha especie de verbena.

O curioso era que o inimigo quedaba tan envolto en toda aquela parafernalia de ruídos que non resultaba visible. Con todo, existía, porque de cando en vez, o Paquito aludía a el, ou a eles, como “aqueles pobres infelices”. Iso fixo que eu non vise a guerra como maldade ata anos despois, cando indo nun autobús, lle escoitei dicir a un veciño, sen que el se decatase, unha frase terrible: “A moitos roxos liquidamos nesta ponte”.

Era a ponte de Castrelo de Miño e eu ía xogar un partido de fútbol. A aquel personaxe, un coxo malo, non o volvín saudar na miña vida, ao revés do que me pasou co Paquito Galletas, a quen aínda hoxe recordo con moito agarimo. Este home e aquel outro encarnan, sen dúbida, dúas maneiras de ser persoas.  Vinas, de novo onte, reflexadas nalgunhas noticias de Afganistán que publicaban os periódicos. Nunha delas, con fotografía, un grupo de soldados asasinaba sen piedade a un pobre home indefenso que imploraba pola súa vida. Noutra, un soldado, ao pasar, cubría piadosamente cunha manta o corpo do asasinado. Desta non había foto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de novembro de 2001.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha maneira de falar

15 de noviembre de 2017 a las 8:50

O outro día citei aquí unha frase dun panadeiro da miña vila, que por certo ten un nome popular moi divertido, Bicaquente, o cal dicía, para referirse aos anos da posguerra, que era cando ata as formigas pasaban fame. Non se trata de ningún dito popular, senón dunha experiencia persoal, pois el mesmo se decatou daquela de que nos fornos e nas panaderías se varrían as farangullas do chan porque se aproveitaban para comer e iso facía que as formigas andasen como tolas buscando o que non podían atopar.

Un amigo avogado contoume onte unha historia profesional relacionada tamén con aqueles anos de miseria. Moitas persoas, sobre todo entre a xente nova, seguramente ignoran que naqueles tempos había xente que roubaba comida. Os xulgados están cheos de expedientes por chourizos, patacas, touciño, fabas…

O caso foi que un señor que roubara un saco de patacas acabou diante dos tribunais. Era pai de familia e non tiña que darlle de comer aos fillos. Asistiu á vista como se aquilo non tivese que ver con el. Cando o presidente da sala lle preguntou se quería manifestar algo, tomou a palabra para ponderar o traballo do avogado defensor e do fiscal, e non encontrou mellor maneira de eloxialos que dicir que os dous falaran moi ben. Pero engadiu unha frase chea de sabedoría: “Estes señores falan moi ben, pero falan de fartos”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A tumba de Poe

14 de noviembre de 2017 a las 0:15

Aproveitei as horas iniciais do día, cando a xente aínda estaba na cama, para dar o primeiro paseo por Baltimore. O frío era intenso, pero agradable, e polas rúas non se vía demasiado movemento: algúns tipo raros sentados no chan ou revolvendo nas papeleiras, todos eles negros. Diante dun edificio con columnas, unha moza guapa, lixeirísima de roupas, compuña xestos e figuras para un equipo de fotógrafos que a retrataban con destino a algún anuncio. O director de grupo, perfectamente abrigado, procedía con calma.

Sen necesidade de preguntar, orientándome por un pequeno plano que collín no hotel, busquei a tumba de Edgar Allan Poe. Non quedaba lonxe. A pesar da hora, algún madrugara máis ca min, unha profesora da Universidade de Alabama que participaba nestas xornadas literarias e que é especialista na obra do escritor.

Díxome que o día do aniversario, pola mañá aparece sempre sobre a tumba un pequeno ramo de flores, unha botella de coñac e unha copa, esta última con signos evidentes de ser utilizada a noite anterior. Seguindo coa historia, a citada profesora explicoume que a lenda asegura que se trata de alguén que acode a facerlle unha homenaxe a Poe e que bebe alí mesmo esa copa no seu honor. Díxenlle que xa que estamos nun congreso sobre literatura fantástica sería máis apropiado pensar que quen a bebe é o propio escritor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 3 de 22012345...102030...Última »