Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Xente

15 de marzo de 2017 a las 0:12

Onte referinme aquí a un amigo da infancia e ao seu avó, do que dixen que fora o maxistrado que condenou a José Antonio Primo de Rivera por tenencia ilícita de armas. Chamábase  Ramón Enríquez Cadórniga. O asunto da condena tróuxolle graves consecuencias, pois foi destituído da carreira xudicial por algún tempo, ademais de que estivo a punto de perder a vida. Salvoulla o avó doutros amigos meus, o capitán Piñel, que o foi buscar a Xinzo de Limia e trasladouno baixo a súa propia protección, armado cunha metralleta, ata Ourense, mentres o coche dos asasinos os seguían, igualmente armados, a moi pouca distancia, esperando unha oportunidade.

Este capitán Piñel morrería algúns anos máis tarde, vítima dos maquis. Eu funo ver de corpo presente. Foi un morto que me impresionou moito: ía vestido de uniforme, tiña un sable colocado entre as mans e levaba a bandeira cubríndolle as pernas. Por outro lado, na fronte, case no medio e medio, víaselle un buraco pequeno e negro, o orificio que lle fixo a bala que acabou coa súa vida. Era aínda novo.

A casualidade quere que un dos maquis que participou na acción onde morreu este capitán sexa tamén amigo meu, un antigo comunista que agora vive retirado en Sandiás, preto de Xinzo. Que ninguén pense que se trata dun individuo torvo ou malvado, porque se equivoca. Mais ben, todo o contrario: é un home bo, pacífico e querido por cantos o coñecen. Se del dependese, devolveríalle a vida a todos os mortos, incluídos os do seu corazón, empezando polo pai. A historia é sempre así: por un lado, están os canallas de alma ruín, que poñen o odio; polo outro, os protagonistas da traxedia, que poñen dolor, tanto o propio como o dos demais.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Aquela sabandixa

14 de marzo de 2017 a las 0:15

No cadro de Las Meninas, a figura do neno que aparece no extremo da dereita do lenzo, cun pé alevolamente apoiado sobre o fermoso can que repousa medio adormecido no primeiro plano, é o coñecido bufón Nicolasito Pertusato. A muller fea e cabezuda que está á beira do rapaciño representa a anana Mari Barbola, un monstro inchado e deforme, de aparencia desagradable, que contrasta coa dozura enfermiza e fráxil da infanta Margarita María, a meniña graciosa e loira que ocupa o centro da famosa pintura de Velázquez.

Cando eu estudaba bacharelato, un profesor de grata memoria, don Ánxel Cocho, escribiu unha obra baseada na animación do célebre cadro. O papel do ananiño Pertusato ofrecéronllo a un compañeiro meu que era o florín inevitable de todas as veladas teatrais, un pillabán inquedo e simpático, auténtico bulebule capaz de encher de graza un escenario coa súa presenza desinhibida e atrastabanada.

A sorpresa foi que o rapaz, despois de tres días de ensaio, renunciou ao papel, pero chorando de rabia por algunha razón que non quería aclarar. Presionado polo director, que estaba intrigado por un comportamento tan incomprensible, ao final confesou a verdade: non soportaba que nun momento da representación a infanta lle chamase sabandixa, pois aquela era exactamente a nomeada que lle dicían no barrio e tiña medo de que, se facía a obra, nunca máis se podería librar do alcume. Unha pena: agora chámanlle Berberecho.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Terrores no ceo

13 de marzo de 2017 a las 8:35

Cando eu ía pasar os veráns a Beiro de neno, unha pequena aldea próxima a Ourense, á cal había que chegar a pé ou a cabalo, pois non había estrada, mentres o Ramón nos conducía polos carreiros, guiando ao Morito polo ronzal, eu levaba sempre o corazón encollido. Primeiro, non me gustaba durmir nun cuarto que daba ao cemiterio, desde o cal vía as cruces das tumbas, unha das cales ademais se erguía xusto diante da ventá. Despois, por se fose pouco, estaba aquel maldito can chamado Café, un bicho que daba a morte.

Quero dicir que, ás veces, con bastante frecuencia, se puña a ouvear como o lobo, dunha maneira  patética, cun son longo e triste que os paisanos aseguraban que era o anuncio dalgunha desgraza. Por riba, había unha veciña que se empeñaba en agoirar grandes traxedias, sempre anticipadas por sinais
no ceo.

Esta señora dicía que pouco antes da guerra, vira a cabeza horrible dunha cobra xigante espiando entre as nubes e que a morte dun papa fora precedida por unha pelexa feroz entre dous lobos nas inmediacións do sol. Confeso que pasei horas asustado, buscando estas cousas polo firmamento. Agora, tantos anos despois, cando o medo xa non é máis que unha forma da prudencia, gustaríame volver a aqueles terrores infantís. Era máis divertido que escoitar todos eses profetas de calamidades que non paran de falar na televisión.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Estudar italiano

13 de marzo de 2017 a las 8:33

Creo que xa o teño contado. Hai uns anos apareceu por Xinzo de Limia un golfo que aseguraba estar en posesión de poderes especiais. Durante algún tempo conseguiu enganar algúns infelices, co cal empezou a medrar a súa fama, tanto que xa había viaxes organizadas para pasar consulta co desaprensivo. Curaba toda clase de enfermidades, mesmo tumores. A mala sorte quixo que se lle atravesase no camiño o meu amigo Camilo Deus, un home que estivo condenado a morte por razóns de tipo político.

Entusiasmado polo negocio, o curandeiro viu entrar a aquel nun bar e sen máis, ignorando a quen tiña enfronte, atreveuse a apuntalo cun dedo e dicirlle: “Vostede ten cancro”. Sen pensalo un segundo, Camilo baixoulle a través dun brazo o centenar longo de quilos que pesa e chimpou con el patas arriba. Alí acabou o invento.

Unha muller búlgara deste estilo, segundo contaba onte este periódico, díxolle o outro día a unha señora italiana durante un programa de televisión en directo que ía quedar viúva. Non esperaba que se armase o alboroto que se armou, de maneira que empezou a volverse atrás do que dixera, tratando de controlar a indignación da xente. Por último, aclarou que todo fora debido a un erro co italiano, idioma que non coñecía ben. Pode ser. Con todo, xa podía estudar a gramática. Por adiviñación resulta moi fácil.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Paxaro

11 de marzo de 2017 a las 0:11

Hai uns meses, un escritor internacional ao que respecto e admiro, durante unha cea cun grupo de amigos fixo unha descualificación —desa clase de xente que utiliza teléfonos móbiles—, pero engadíndolle unha historia cínica moi pouco exemplar. Confesou que un día, mentres viaxaba en tren polo seu país, onde é inmensamente popular, sentiu que necesitaba falar por teléfono, pero que deseguida se lle ocorreu unha solución: saír ao corredor, onde non sería difícil atopar un deses admiradores que o asaltan en calquera sitio para confesarlle a súa devoción, e pedirlle prestado o móbil, que seguro que tería. Tal como prevera, así sucedeu.

O mellor foi que, nada máis contar aquela historia, soou un teléfono, desta vez o dun amigo meu. Como se trata dunha persoa moi intelixente e dotado dunha forte personalidade, en vez de apagar subrepticiamente o aparato dentro do peto da chaqueta ou poñerse colorado pola situación, sacouno como se nada e púxose a falar con naturalidade.

Este tipo de poses infantís a min nunca me conmoveron: os aparatos, en xeral, están para axudarnos a facer a vida máis fácil, e se ás veces conseguen o contrario, iso non é culpa deles, senón nosa. Onte pola tarde, mentres daba o meu paseíño polo bosque, sentín o canto raro dun paxaro. Detívenme porque non conseguía adiviñar de que especie se trataba, ata que me decatei de que era o meu teléfono, que levaba con son moi baixo, case inaudible. Cando aclarei o equívoco, sentín unha alegría xubilosa, só de pensar que o timbre dun destes artefactos se puidese confundir cun paxaro, o cal o ennobreceu de repente para min. Sería moito peor se confundise un paxaro cun teléfono.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

10 de marzo de 2017 a las 0:15

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O coello porco

9 de marzo de 2017 a las 0:10

Pois resulta que a discusión sobre se os coellos beben ou non beben non eran só un capricho dos rapaces de Carballo dos que me falaron o outro día, senón que a cousa está bastante estendida por todas partes. Digo esto porque onte chamoume un amigo por teléfono para falarme do asunto. Exerce como profesor de instituto, pero procede do campo, e tal como me contou, na súa aldea, cando era neno, xa había esa polémica. En xeral, a maior parte da xente era da opinión de que os coellos beben, aínda que beben moi pouco, especialmente cando comen verde. En cambio, durante o inverno, ó comeren seco, a base de pensos, beben máis, tampouco demasiado.

O meu amigo contoume incluso a historia dunha familia, na parroquia onde el se criou de rapaz, que non lle daba de beber ós coellos, convencidos da teoría de que non necesitaban auga ou que non lles facía ben. Sen embargo, segundo se comentaba entre os veciños, cada vez que ós membros da familia lles paría unha coella, con frecuencia esta mataba a unha das crías para chucharlles o sangue. A explicación podería valer para as femias, pero non para os machos.

Hai moitas crenzas así. Cando eu era rapaz, un amigo da escola tiña na casa un coello que, polo visto, espantaba os ratos. Un día funo ver e pareceume máis pequeno do que eu imaxinaba, pero o pai do meu compañeiro díxome de malos modos que non era un coello, senón un porquiño da India. Chamoume a atención que aquel señor dixese unha cousa semellante e discutín con el, pero fíxome calar cando me dixo que viñera de América e que alí lles chamaban porcos e que lle daban ese nome porque cheiraban a brabú, e que era aquel cheiro forte o que espantaba os ratos. Díxenlle que sería mellor chamarlle gato. Entón díxome; «A el, gato; e a ti, mamón.»

Esta columna publicouse orixinalmente o 9 de marzo de2002.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Para deixar de fumar

8 de marzo de 2017 a las 0:16

Onte falei aquí desas píldoras milagrosas que se venden en América e que a xente toma con fe, o mesmo para durmir que para aguantar unha noite en vela, pois polo visto serven para todo. Cando souben da súa existencia, hai aínda poucos días, preguntei moito sobre as virtudes que lles atribúen, pero tal como contei xa, ninguén me puido aclarar case nada en concreto, a non ser que son unha marabilla. Como coñezo varias persoas que andan agora niso de deixar o tabaco, quería saber se lles podían axudar.

Para deixar de fumar, segundo me contaron, agora hai que ir a Burgos, a unha aldea próxima á capital, que parece moi frecuentada por poetas que teñen ese problema. Díxomo a muller dun deles, categoría empedernido, cos bronquios convertidos nunha orquestra, que está disposta a levar o seu home a probar remedio.

Non é nin caro nin difícil. Tal como me informou, consiste nun pastor solitario, que se limita a poñer as mans sobre as costas do fumador arrepentido. O prezo, soamente a vontade, ademais en especie e en pouca cantidade: un chourizo, unhas olivas, un queixo, unha lata de sardiñas… De momento, os resultados son bos e entre os beneficiados está un amigo meu de Madrid, o cal me alegra, pois ultimamente afogaba polas mañás, como puiden comprobar en Cuba. Esperemos que non se trate dunha bobada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Historia de Carme

7 de marzo de 2017 a las 0:15

Falaba onte aquí dun escritor novel que o outro día, no congreso de Lisboa, dixo todo indignado que tiña unha cuestión de inimizade persoal co mar. En realidade, o problema tíñao cunha moza, da que dixo que se chamaba Carme e que no sitio do cerebro, en vez de materia gris, levaba unha landra, ou sexa, iso que en castelán se chama unha bellota. A rapaza, á cal cualificou de vaquiña lambona, con sensibilidade de cabra, só se sentía contenta diante dun bo prato de comida ou tombada coa barriga ao sol nunha praia.

Cada vez que o escritor lle propuña un día excitante, é dicir, unha xornada de excursión polo monte para ver pedras, visitar vellos mosteiros, entrar en igrexas románicas ou descubrir tumbas curiosas nos cemiterios, a rapaza torcía o bico e protestaba. A pesar de todo, as actividades programadas non se cancelaban.

Un verán, non obstante, Carme arrincoulle ao seu compañeiro a promesa duns días de praia. El, astutamente, elixiu Asturias, esperando que a chuvia o axudase, como sucedeu. De xeito que pasaron dúas semanas polos montes, dedicados a cultivar a sensibilidade cultural do señor poeta, que aínda así protestaba porque a moza, nos restaurantes, se atracaba a comer. Un monstro, dixo, e aclarou que despois daquilo, ela rompeu. Cando rematou a charla do escritor, en Lisboa, moitos asistentes pedíronlle o teléfono daquela muller.

Esta columna publicouse orixinalmente o 7 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Problemas

6 de marzo de 2017 a las 0:12

O xoves estiven en Viveiro para participar nun acto literario xunto co meu colega Xavier Alcalá. Foi todo tan agradable, desde o abarrote de público ata a cea que seguiu, que calquera pesimista tiña dereito a temer, sen que por iso lle chamasen mal agoiro, que algo había que pagar a cambio de pasalo tan ben. O caso foi que, empeñado en volver á casa imprudentemente a pesar da hora, de pronto decateime de que non tiña gasolina e que tampouco había onde botala.

Sucedeu ademais que en cada estación de servizo había un cartel que me remitía á seguinte e que nesta me mandaban de volta á anterior, tamén a través dun fermoso letreiro. De gasolineira en gasolineira, como un borracho que vai de taberna en taberna ou como un sedento que se dedica a refrescar a gorxa de fonte en fonte, acabei no centro de Lugo ás catro  da mañá. Supoño que alguén desde o ceo se encargou de facer funcionar o meu coche sen combustible, porque estou seguro de que os últimos setenta quilómetros os percorrín por puro milagre, co depósito seco.

Loxicamente quedei a durmir alí, pero compoñendo a imaxe dun tipo sospeitoso, que se presenta nun hotel a aquelas horas sen equipaxe, só cunha gorra nas mans, pobre adminículo destinado a defender a cabeza da neve que caía naquel momento. Menos mal que o empregado da recepción me eximiu do requisito de presentar  o documento de identidade, que non levaba, e menos mal tamén que aquel señor non podía saber que nos petos todos, abrigo, pantalóns e chaqueta incluídos, só tiña seis pesetas, á parte das tarxetas, esa cousa que me fai sentir un estafador. A ver se a próxima vez que vaia a Viveiro, a xente non se porta tan ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 28 de 220« Primera...1020...2627282930...405060...Última »