Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Pulgas no trapecio

15 de abril de 2017 a las 0:15

Unha das primeiras veces que fun ao circo, cando era neno, acudín emocionado e nervioso por ver dous números que anunciaran o día antes, dando berros nas rúas e tocando unha trompeta, dous gordos vestidos de pallasos. Tratábase dun circo pobre, cun nome pouco prometedor, polo menos se un o compa raba cos clásicos Circo Ruso e Circo Americano. Chamábase Isabel y Fernando e pola fala e o acento dos seus artistas e empregados, non procedía da estepa nin das grandes chairas, senón dalgún lugar de Andalucía.

Os dous números anunciados eran os cabalos ananos de Mongolia e as pulgas trapecistas de Venecia. Empezada a función, os cabalos parecéronme preciosos, mentres que, arredor de min, a xente ría sen piedade e dicía que se trataba de cans disfrazados. A verdade é que eu escoitei algún ladrido, pero non dubidei.

Tocante ás pulgas, á distancia na que eu me atopaba non conseguía velas, pero vía moi ben as mans do domador seguindo os seus movementos. Alguén me dixo ao día seguinte que non había pulgas: soamente os xestos daquel home. Agora leo  nos periódicos que en Nova York está actuando estes días un circo con pulgas de verdade, amestradas. Dubido que traballen mellor que aquelas que eu contemplei de neno. Nos circos pobres, como dixo Gómez de la Serna, os gatos fan de tigres e os burros de cabalos. E todo vai ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un sabio e un santo

14 de abril de 2017 a las 0:14

A primeira vez que oín falar dun sabio, do que escoitara dicir que ensinaba no instituto de Ourense, imaxineino cun cucurucho bordado de estrelas na cabeza, lentes na punta do nariz e vara máxica na man. Escuso engadir que cando o tiven diante, xa convertido nun dos meus profesores de bacharelato, a decepción foi tan grande como non resultará difícil adiviñar. Ademais era pequeniño, falaba coma se tivese papas na boca e non se parecía precisamente a Demóstenes. Naturalmente, por sorte, as aparencias só eran un engano.

De santos vivos, o primeiro que coñecín foi a Pío XII, de quen os periódicos publicaron de maneira destacada a noticia de que vira a Cristo. Pero aquela historia non me impresionou demasiado, máis que nada porque eu xa daba por suposto que o Papa tiña que ser un santo, pero ademais porque, naqueles tempos, Roma e o Sumo Pontífice quedaban tan lonxe de min como San Pedro e o ceo.

Moi distinto foi o día que me dixeron, cando eu tiña once anos, que ía coñecer un cura que era santo. Non recordo moi ben a imaxe exacta que se formou na miña mente antes de que se producise aquela marabilla, pero gardo na memoria a idea de que pensei que tiña que ser transparante. Por suposto, non o era, pero non me sentín decepcionado: pareceume unha boa persoa, que niso debe consisitir a santidade. Agora acabo de ler no periódico que aquel cura, don Luís Álvarez Pousa, morreu hai uns días ao caer polas escaleiras.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un bolso de señora

13 de abril de 2017 a las 0:15

Teño un amigo que cando entra a primeira hora da mañá  nunha desas cafeterías enormes nas que, antes de empezar o traballo, a xente almorza en silencio de pé diante da barra, sen  falaren uns cos outros, aínda adormecidos pola modorra pesada do sono, ten a sensación de atoparse entre tolos disimulados de persoas normais. Para non incrementar o que el considera unha triste confraría de fantasmas, sempre se senta nunha mesa á parte, aínda sabendo que dese xeito provoca a irritación dos camareiros.

Onte, porque me citaron moi cedo nunha emisora de radio, vinme metido nunha desas cafeterías, tomando un café desa maneira que tanto irrita ao meu amigo. Elixín sitio ao lado dunha señora que estaba lendo o periódico, mentres mollaba churros nunha taza de café, que logo levaba á boca sen erguer os ollos do diario.

Cando a muller se decatou da miña presenza, miroume con cara de medo, colleu o bolso que tiña no mostrador, entre nós os dous, e situouno sobre as pernas, ben agarrado coas mans. Nese instante mireime no espello que había do outro lado da barra e sorprendinme observándome a min mesmo para ver se tiña pinta de ladrón de bolsos de señora. A verdade é que me pareceu que non. Entón acordeime do meu amigo e cheguei á conclusión de que algo tola debía estar aquela señora. Aínda que ela pense que non.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de abril de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha afirmación

12 de abril de 2017 a las 0:15

Pasei a mañá do domingo sentado nun butacón de madeira, nun dos porches da casa, lendo os periódicos con tranquilidade, incluídas esas revistas que agora traen os diarios como complemento. Entre lectura e lectura, foron transcorrendo as horas, que correspondían ademais a un día azul, fermoso e alegre, se non fose polas noticias que chegan dos campamentos dos refuxiados en Albania, ateigados de xente que foi expulsada da súa terra. Por fortuna, no mundo ocorren tamén cousas boas. Por exemplo, segundo unha enquisa que se publicaba onte neste mesmo periódico, os rapacese as rapazas españois séntense, en xeral, bastante felices.

Pois nunha desas revistas que lin, viña unha entrevista cunha persoa coñecida, moi popular e apreciada por moita xente, que falaba de si mesma con entusiasmo. Non deixa de ser chocante iso de tratarse a un propio con tanto optimismo, case poñéndose de exemplo para os demais. Unha conduta dese estilo supón unha grande autoestima, o cal non está mal, polo menos para espantar depresións.

No caso ao cal me refiro, esa persoa afirmaba: “Siempre he dicho lo que he pensado”. Iso, en principio, a min paréceme unha mentira. Se dixésemos todo o que pensamos, o mundo volveríase inhabitable. Unha vez, en Madrid, unha amiga miña que tivera un problema moi grave na cabeza, durante un xantar dedicouse a dicir o primeiro que se lle ocorría. A unha comensal gorda, espetoulle: “¡Caray, que bien te alimentas!” E a un diplomático francés, que era o noso anfitrión, soltoulle: “Los franceses son todos unos guarros”.  Se non fose porque eu fixen o xesto de aparafusar o dedo índice na miña fronte, a cousa acababa nunha catástrofe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha donicela

11 de abril de 2017 a las 0:15

Acabo de ver unha donicela. Estaba no alto do muro dos frades, ao pé deuna mazaira, mirando xusto para min, como se me desafiase cos ollos. Foi unha visión breve, que durou apenas uns segundos, pero que me produciu  unha certa inquietude. De neno oín contar cousas terribles deste pequeno animal. Por exemplo, que lle podía quitar a voz aos cans. Tamén se dicía que o seu alento era malo para a saúde da xente. os efectos nocivos da súa mordedura fala moito claramente o noso refraneiro: «Se te morde a donicela, busca viño e busca vela, que mañá che darán terra».

O curioso é que este bicho que ten tan mala fama, ten en cambio uns nomes preciosos. En galego, por exemplo, ademais de donicela chámase doniñoa, denosiña, dolosiña, garridiña e outros semellantes, todos cariñosos. En castelán chámanlle sobre todo comadreja, pero tamén donecilla e mostolilla. Para os vascos é andereder,que polo visto significa «señora bonita», parecido ao que ocorre co nome francñes belette ou o italiano donnola. Noutras linguas coñécese por nomes que se refiren a relacións familiares de parentela. Como nora, moza, cuñada ou comadre.

Segundo contan os antropólogos, esto de nomear cunha palabra bonita a un animal que se considera perigoso, traduce o desexo inconsciente de facerse amigo del. É como se dese xeito se anulase a súa capacidade de facer mal. Os nosos paisanos pensan, incluso, que cando unha doniña pasa por un camiño e se di en voz alta o seu nome para que ela oia, que se pon toda contenta e que se move como unha rapaza presumida. A verdade é que esta que eu vin no alto do muro pareceuma, cando se foi, que movía o rabo e as cadeiras cunha certa desvergonza provocadora.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de abril de 1985.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Esperanza

10 de abril de 2017 a las 0:15

Onte pola mañá estiven na Coruña para participar nos actos organizados por Intermón baixo o lema de “Un día para a esperanza”. No manifesto que me pediron que lese dábanse datos tremendos sobre o ensino no Terceiro Mundo: cos gastos que se empregan na fabricación e adquisición de armas durante uns poucos días de cada ano sería dabondo para resolver ese grave problema que teñen os países pobres. Cando estaba lendo o texto que me entregaron, pola cabeza pasáronme algunhas lembranzas relacionadas co obxecto que nos congregaba alí aos que acudimos á cita da esperanza. Non eran lembranzas de feitos chamativos, pero si moi importantes.

O primeiro recordo ten que ver con Suecia e o escándalo nacional que se montou alá polos anos sesenta cando no norte do país, nunha aldea remota, atoparon a un analfabeto. Foi noticia a moitas columnas en todos os periódicos, o cal a min me sorprendeu, pero ao revés, porque daquela, en España, o analfabetismo aínda era unha lacra social.

A segunda lembranza foi unha conversa que tiven, aínda hai pouco, cun amigo que estivo de embaixador durante anos nun país africano. Falando con el do ensino naquela terra, díxome que mellorara notablemente desde que el chegara, pois as autoridades crearan naquel período moitas escolas. No transcurso da conversa decateime de que unha escola alí non pasaba de ser un mestre e uns nenos ao aire libre, aprendendo a ler e a escribir debaixo dunha árbore. Non estamos tratando, xa que logo, de ningún proxecto imposible, senón de algo tan simple como que os nenos poidan aprender, aínda que sexa no medio do campo. Non é un soño irrealizable, senón unha fermosa esperanza.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas da feira

9 de abril de 2017 a las 0:15

A feira do libro de Bolonia xunta todos os anos nesta fermosa cidade italiana milleiros de persoas de todo o mundo, que se reúnen nun recinto inmenso, no que é necesario andar moitos quilómetros para ver só unha pequena parte dos libros expostos. Trátase, polo tanto, dun universo. O mesmo se pode bater cun grupo de iranianos que fan as súas oracións postos de xeonllos nun dos corredores, mentres a xente pasa ao lado deles indiferente, que observar como este ano, as casetas de España e Canadá están fronte por fronte.

Esta feira non é para o público, senón para profesionais, o cal quere dicir que os libros non se poden comprar, senón que se exhiben, naturalmente coa intención de vender os seus dereitos de edición e tradución para outras linguas. Quen máis vende, como é lóxico, son os ricos; e quen compra, por suposto, son os pobres.

Como hai libros moi fermosos, a tentación de levalos materialmente é moi grande. De maneira que se rouba moito. Onte mesmo, nunha coñecida editorial francesa na que se expuñan un grupo de guías preciosas das grandes cidades do mundo, sorprendín un grupo de tres persoas facendo estragos.Levaban unhas bolsas de plástico e cunha habilidade de auténticos profesionais, arrapañaban o que podían. Non me estraña  entón, como descubrín máis tarde, que nunha caseta italiana tivesen os libros atados con cordas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 9 de abril de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un mentiroso

8 de abril de 2017 a las 0:14

Onte falei aquí da mentira dun escritor e dixen que me importaba tan pouco como as trampas que fan os ilusionistas. Xa teño dito outras veces que hai mentirosos magníficos e que en Galicia non faltan. En Ourense, por exemplo, había un que chegou a dicir sen reparos que tiña unha estatua dedicada nun parque dos Estados Unidos como agradecemento por salvar un neno das fauces dun cocodrilo. Eu oínlle contar a acción heroica que o inmortalizou e era un prodixio de sabedoría narrativa, un relato maxistral.

Este mesmo mentiroso, en Venezuela, un país no que todo o mundo sabía que nunca estivera, pasou dous días loitando cunha serpe enorme, gorda como un boi e longa como un sedeño. A loita, narrada como unha novela de aventuras, incluía a forza física, un espello, un anano, unha formiga benefactora e un can xigantesco.

A formiga tiña incluso nome de especie: era unha pastifusa. Son estas, segundo o citado narrador, uns animaliños intelixentes e bondadosos, inimigos naturais das serpes, ás que vencen a base de facerlles cóxegas na barriga. Por suposto, ese foi un dato fundamental naquela aventura. O que nunca cheguei a entender foi o papel do anano, que nunhas versións aparecía vestido de cura e noutras convertíase nun señor importante, dono de media selva. Tanto ten. Como dicía un político galego, a verdade é moi aburrida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O lobo e as cigoñas

7 de abril de 2017 a las 0:14

Estes días pasados que andei por Ourense, aproveitando as vacacións, tratei de coñecer algunhas cousas relacionadas coa miña terra, especialmente desas novidades que non saen nos periódicos. Por exemplo, había meses que non sabía nada do Lobo Coxo, un exemplar famoso que vivía na Limia. Dixéronme que ultimamente non o ve ninguén, o cal fai pensar que debeu morrer de vello. Desde logo, gustaríame que esa fose a causa e ningunha outra máis pesimista respecto do comportamento humano.

Segundo todos cantos o coñeceron, o Lobo Coxo non era mala persoa. Ninguén lle sabe de ningunha falcatruada gorda, salvo algunha ovella pillada nun descoido, e pouco máis. Quizais non fose mérito seu, porque en tempos de fartura como estes que vivimos, a fame resulta fácil de saciar, pero esa virtude hailla que recoñecer.

Tamén me dixeron que volve haber moitas cegoñas en Xinzo: un amigo meu contou uns cento trinta niños. Cando eu era neno formaban parte da nosa paisaxe, pero logo desapareceron, tanto que eu mesmo parei o coche unha vez en Palencia para ver unha, desacostumado como estaba. Isto é un bo sinal. Quere dicir que ninguén se mete con elas e que recobraron a   confianza. Alégrome polas cegoñas, por suposto, pero sobre todo polos meus paisanos. Ver unha cegoña nun campo fala bastante ben da xente que vive alí.

Esta columna publicouse orixinalmente o 7 de abril de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un libro de memorias

6 de abril de 2017 a las 0:16

Non é raro que durante os coloquios que se adoitan celebrar despois das conferencias, xurda de cando en vez un louco que fai unha pregunta desatinada. O que resulta máis improbable é que xurdan sete toliños, un detrás do outro, e que o coloquio remate nunha situación absurda e incomprensible, aínda que moi divertida. Pois iso foi o que lle sucedeu nunha ocasión ao escritor peruano Alfredo Bryce Echenique estando eu  presente e que el chegou a pensar que fora unha broma coidadosamente organizada polos seus amigos.

O que me estraña é que a Alfredo lle pasase esa idea pola cabeza, tendo en conta que a súa vida está chea de acontecementos bastante máis absurdos que aquel. En verdade, eu nunca coñecín a ninguén a quen lle sucedan cousas dunha comicidade tan disparatada, tal como se pode advertir no excelente libro de memorias que acaba de publicar, Permiso para vivir, convertido xa nun rotundo éxito editorial.

Establecerse de avogado, roubarlle un cliente ao despacho contiguo, iniciar a entrevista e decatarse de que se trata dunha consulta médica, non debe suceder con frecuencia. Tampouco creo que haxa outro escritor no mundo que recibise sucesivamente dous telegramas, un anunciándolle que o libro presentado a un concurso en Cuba obtivera o primeiro premio e outro comunicándolle que gañara o segundo. Con vivencias tan delirantes como esta, con intelixencia e cunha limpa prosa de cristal, Alfredo Bryce acaba de escribir un libro fantástico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 27 de 222« Primera...1020...2526272829...405060...Última »