Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Cantando a Rigoletto

24 de noviembre de 2011 a las 0:01

Onte, mentres camiñaba pola rúa en dirección ao traballo, escoitei de pronto unha voz harmónica e potente que viña de lonxe. Guiándome polo oído, non tardei en saber de que lugar procedía e de que cousa se trataba. Nunha esquina descubrín un home grande e forte, duns cincuenta anos, cunha barriga considerable, que cantaba ópera con sabedoría e bo gusto, por máis que de cando en vez, uns galos inoportunos, como de augardente groso ou catarro vello, lle derramaran a graza da voz e a fermosura do canto.

Cantaba Rigoletto. No pequeno tinglado que tiña exposto, entre unhas caixas de cartón destacaban uns carteis nos que se vían catro o cinco debuxos. Dous deles representaban respectivamente o rostro dunha mociña, supoño que Gilda, a filla do bufón, e outro a un home de aspecto nobre, seguramente o duque de Mantua.

O que máis me chamou a atención foi un cartel no que se vían pintados tres raios saíndo dun ceo escuro e terrible de tronada. Supuxen que se trataba da escenografía final do último acto, cando Rigoletto descobre o erro tráxico que ocasiona a morte da súa filla adorada. Sorprendeume atopar un tolo musicalmente tan culto, pero deseguida me decatei de que o home era alemán. Entón todo empezou a cadrar moito mellor. En cuestións musicais, a loucura española non traspasa aínda os límites do bolero.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un xuíz tolo

23 de noviembre de 2011 a las 0:01

Conta Chesterton que había en Inglaterra un xuíz chamado Basil Grant, que un día perdeu a razón en plena vista, no momento de ditar sentenza. A cousa non ocorreu de repente, senón pouco a pouco, de maneira graduada e sucesiva. A primeira mostra de que o maxistrado non andaba ben da cabeza deuna cando empezou a rifarlles aos delicuentes, aos que acusaba de egoísmo, de debilidade de carácter e doutros defectos que nada tiñan que ver coas infraccións da lei que os conduciran diante do tribunal.

Máis adiante, das rifas pasou a facer consideracións sobre os acusados que se podían interpretar se non como insultos, polo menos como reconversións dunha gran dureza, incluso como faltas de caridade. A un primeiro ministro chegou a dicirlle: “Búsquese outra alma. Iso que vostede ten non serve nin para un can”.

A explosión chegou no xuízo que presidiu contra dous financeiros, acusados ambos de grandes defraudacións. Despois de escoitar as argucias e a retórica dos avogados, empeñados en ocultar baixo unha morea de palabras nobres a capacidade de rapina dos dous senvergonzas, o maxistrado púxose de pé, gardou silencio durante uns momentos e empezou a cantar: “Tarará, tarará, tararí, tararí”. Nunca, desde que lin esta historia por primeira vez, entendín por que Chesterton lle chama tolo a este xuíz.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 2 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xeografía do corazón

22 de noviembre de 2011 a las 0:01

Hai uns días falei nesta columna de a diario da colección que teño de Le petit prince en linguas da case todo o mundo. Como consecuencia daquel artigo chamáronme da Consellería de Familia para pedirme que lles prestase os libros coa intención de facer unha exposición destinada a un grupo de máis de douscentos rapaces de distintas escolas. Onte estiven na inauguración. Eu mesmo quedei sorprendido, pois ata agora nunca vira a colección exposta no seu conxunto, colocada en andeis protexidos por cristais. A verdade é que, vista desta maneira, resulta moi fermosa e bastante sorprendente.

Chaman a atención, sobre todo, as edicións en linguas de alfabeto distinto, como poden ser o grego, o devanagari da India, o cirílico, o xaponés. Nesta última, ademais, os rapaces quedan sorprendidos de que a capa do libro estea “ao revés”, é dicir, na parte que nós chamamos a contracapa e que a lectura se faga de esquerda a dereita. Unha boa oportunidade para falarlles aos nenos das diferenzas e da relatividade das cousas.

Os pequenos, que eran pequenos de verdade, estiveron moi atentos entanto lles falaban da paz, cada un deles cun exemplar de O principiño na man, mirándolle os santos. Mentres eu os observaba, fascinado por tanta inocencia xunta, veume á cabeza a idea de pensar como sería a biografía individual de todos aqueles cativos dentro de vinte anos. Inevitablemente, haberá de todo. Para que ese todo sexa o máis venturoso posible, actos como o de onte parécenme espléndidos. Cando lle amosei a edición de uzbequistán, todos sabían onde quedaba Afganistán. Está ben que aprendan xeografía, pero mellor que aprendan a xeografía do corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de novembro de 2001.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 5 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Violencia e nervios

21 de noviembre de 2011 a las 0:01

Estiven nun programa de radio co historiador americano Stanley Payne, que acaba de publicar un libro sobre Franco e José Antonio. Nunha das súas intervencións, este célebre hispanista, que consagrou a súa vida académica ao estudo dunha das etapas máis turbulentas da historia de España, dixo que aqueles dous personaxes non se aturaban un ao outro, en parte porque eran moi distintos: frío e pouco simpático o primeiro; con don de xentes e atractivo, o segundo. Se a morte non os chega a separar, acabarían a mal.

Aínda hoxe, ao escoitar estas cousas, sinto un desacougo que me incomoda. Eu fun educado nunha cultura oficial que tiña consagrado a José Antonio como un dos mártires que adornaban a biografía patriótica do Caudillo, herdeiro do seu pensamento e administrador do seu patrimonio espiritual. E resulta que se detestaban.

Tiven algún amigo, lamentablemente xa morto, que sentía verdadeira adoración polo fundador de Falanxe, a quen coñecera e tratara. Falaba del con entusiasmo, incluso comigo, de quen sabía que non me era simpático, precisamente unha das virtudes que el máis se esforzaba en ponderar na miña presenza. Un día díxenlle que non me agradaba o personaxe pola súa violencia e disposición permanente a liarse a puñetazos por nada. O meu amigo recoñeceu a obxección, pero matizando: “É que tiña un nervio rápido”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 3 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O porco

20 de noviembre de 2011 a las 0:01

De todas cantas cousas me chamaron a atención nestes días que pasei en Israel, as máis sorprendentes teñen que ver cos preceptos relixiosos e os formalismos destinados a burlalos, o cal non quere dicir que os xudeus sexan hipócritas ou cínicos. Polo contrario, deume a impresión de que son cumpridores, incluso aqueles que seguen os mandatos por razóns de tipo cultural e non por motivos relacionados coa piedade. Por exemplo, nos hoteis só se serve comida “kasher”, como din eles, ou “kosher”, como din os ingleses. Iso significa, por exemplo, que resulta imposible tomar café con leite, porque este último produto está prohibido mesturalo con carne.

Onte mesmo, cando viñamos no avión, nunha compañía de Israel, á hora de xantar, coa bandexa da comida entregáronnos un certificado no que se nos aseguraba que toda a comida era “kasher”, é dicir, que a carne procedía dun animal de dobre pezuña e rumiante ou de peixe con escamas e aletas, sacrificados ademais en presenza dun rabino, seguindo unhas determinadas regras e normas.

Por non ser rumiante, o porco queda excluído da dieta. Hai unha lei, aprobada no seu día polo parlamento de Israel, que prohibe que se poidan criar porcos sobre solo israelí. País democrático, non obstante, as súas autoridades tiveron que aceptar a burla que atoparon nun buraco legal os habitantes dun “kibutz” ou granxa colectiva, que montaron unhas enormes plataformas de madeira, nas que se dedican desde entón a criar porcos, iso si, tendo en conta que non se críen sobre “solo” de Israel, pois iso iría contra a lei. Naturalmente, en Israel hai moita xente laica que non quere seguir as normas reloxiosas e que quere comer xamón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de novembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 2 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Doutor sen letra

19 de noviembre de 2011 a las 0:01

En Colombia, a eses individuos analfabetos que saben moitas cousas relacionadas coa vida, chámanlles doutores sen letra. Coñecín un deles hai tempo e pareceume que tiña algo que ver coa sabedoría dos nosos paisanos, pero sen o vicio da desconfianza. Tampouco caía na filosofía das obviedades, como o seleccionador nacional de fútbol, que queda marabillado ao descubrir que, non por ter nacido en Bilbao, un teña que ser forzosamente bo, e que en Barcelona ou Madrid hai tamén xente estupenda.

Falando do narcotráfico, dicía o doutor sen letra colombiano que era tan difícil de  erradicar como a prostitución, porque se trata do mesmo: gusto polo corpiño e gusto polos cartiños. Para ilustralo, puxo o caso do inferno: dous mil anos ameazando co lume e a xente segue pecando, especialmente co corpo e os cartos.

Onte falaba do mesmo tema na televisión un doutor con letra: bastón con empuñadura de prata, verbo torrentoso e florido, algo cursi para o meu gusto… A escenografía, indubidablemente teatral, inducía á desconfianza. A claridade de ideas e de solucións, rotundas e contundentes, puña en garda. Nin unha dúbida, nin unha contradición, nin un paradoxo; todo transparente e perfecto. Naturalmente con acusacións. A un sempre lle quedará unha dúbida: saber se tipos así son tontos ou farsantes.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de novembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Misticismo e razón

18 de noviembre de 2011 a las 0:01

Unha vez, hai xa bastantes anos, nunha tertulia nocturna do Café Derby, en Santiago,  alguén estaba contando que o escritor lugués Ánxel Fole se sentía feliz porque tiña a seguridade de que era capaz de apagar os farois de Lugo só con pasar debaixo deles. O amigo que falaba do asunto aseguraba ademais que era certo, que el mesmo o comprobara. Entón, un dos mozos que asistía á tertulia dixo: “Sería unha casualidade”. Con frecuencia, o misticismo adoita ser simple, pero o racionalismo pode ser tamén moi inoportuno.

Sucedía nas tertulias de Valle-Inclán, segundo contan os que pasaron por elas. Ás veces, cando don Ramón se puña a falar e refería, por exemplo, historias fantásticas, sempre  había xentes dispostas a poñer en dúbida, naturalmente en voz baixa, a veracidade dos relatos do escritor. Sostiñan que se trataba de cousas inventadas.

Onte publicaban os periódicos a noticia de que unha filla de Lola Flores ten problemas coas luces e as lámpadas da casa, que se acenden e apagan dun xeito arbitrario, sen explicación nin motivo. De momento, a rapaza xa adiantou unha interpretación do fenómeno: trátase dunha mensaxe da nai, que se comunica así con ela desde o outro lado da vida. É posible. Agora ben, se non fose feo, tanto como as dúbidas expresadas diante das historias de Fole e Valle-Inclán, eu diríalle a esa moza que avisase ao electricista.

 Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de novembro de 1995

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un rapaz dilixente

17 de noviembre de 2011 a las 0:01

O outro día, mentres esperaba a hora de embarcar no avión que me ía levar de Baltimore a Nova York, entrei nunha das cafeterías do aeroporto para tomar un café. Atendeume un rapaz negro duns vinte anos, de andar torpe. Pola maneira de falar e pola inocencia alegre e limpa da mirada que me dirixiu, decateime de que sufría algún tipo de atraso mental. Fixo o seu traballo con dilixencia, esaxerando un pouco, iso si, o acto simple de limpar a mesa, que me pareceu formaba parte do seu orgullo profesional. Deixouna como unha patena.

Despois de servirme, quedou parado un momento diante de min, sen dicir nada, mirándome fixamente con ese mesmo sorriso que me dedicara ao principio, e preguntoume cantos anos tiña eu. Cando lle respondín, contoume que el ía cumprir vinte e que súa nai xa pasaba dos sesenta. Sen máis, marchou atender outra mesa.

O primeiro que fixo foi pasar o pano sobre a superficie da táboa, repetindo dun xeito case automático os mesmos movementos que realizara antes para min. Mentres falaba co novo cliente, supoño que preguntándolle cantos anos tiña e dicíndolle logo os que el xa cumprira, máis os sesenta que sumaba a súa nai, pensei que nalgún momento, non sei cando nin onde, alguén debeu decidir nun despacho darlle un traballo a ese rapaz. Naturalmente ignoro quen foi, nin por que razóns o fixo, pero fose quen fose, Deus o bendiga.

 Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xerusalén

16 de noviembre de 2011 a las 0:01

Para achegarse ao Muro das Lamentacións, en Xerusalén, hai que levar kipa, é dicir, esa especie de solideo que os xudeus practicantes poñen no cocote. De maneira que,  cubertos con ese adminículo, alá nos fumos un grupo de amigos a mesturarnos cos xudeus ortodoxos, todos vestidos de negro, que naquel momento facían as súas oracións. Un destes últimos, vello de barbas brancas con aspecto venerable, foinos collendo un por un para darnos a bendición mentres cantaba impoñéndonos a man sobre a fronte. Pareceume un detalle simpático, incluso algo emotivo. Eu non sabía que o home facía aquilo a cambio duns dólares, que cobrou feliz.

Polo demais, a Xerusalén histórica é unha cidade moi fermosa, aínda que os lugares relacionados coa vida de Xesús resultan un pouco decepcionantes, o mesmo o Monte das Oliveiras que o Horto de Xetsemaní. O máis atractivo, polo menos para min, é a convivencia que se dá entre as relixións, aínda que non puidemos visitar as dúas mesquitas situadas na esplanada do Templo, que onte pecharon sen avisar. Comimos en Belén, unha cidade que está sendo remozada de arriba a abaixo, hoxe convertida en territorio autónomo palestino.

Nela conviven sen problemas, palestinos cristiáns e musulmáns, que residen en Israel, pero non teñen a condición de cidadáns do país. Polo que se pode deducir, os seus habitantes viven en parte do turismo e as peregrinacións que acoden a visitar a cova na que, segundo a tradición, naceu Xesús de Nazaret. Hai bos restaurantes e tendas de calidade. Por certo que entramos nunha delas para comprar algúns recordos e, de repente, o dono, un palestino que falaba español, berrounos: “¡Viva don Manuel Fraga!”

 Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de novembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha chaquetiña

15 de noviembre de 2011 a las 0:01

Chamoume onte un amigo de Ourense para preguntarme, en ton cariñoso de broma, cales son os dereitos das galiñas. Referíase ao artigo meu do mesmo día, no que eu utilizaba unha expresión semellante, aínda que supoño que el estaba pensando na cuestión do trato que se lles debe dar aos animais en xeral. A verdade é que ignoro se existe algún país no que estean protexidos os dereitos das galiñas da mesma maneira que están os das vacas na India. En todo caso, sen caer en extravagancias, ese é un problema.

Eu recordo a experiencia que me contou un parente meu sueco, que un día, ao saír do dentista, atopouse con que vía a xente reducida do tamaño das formigas. Mentres ía para a casa, loitaba tanto contra o medo de estar volvéndose tolo como co pánico que sentía diante da posibilidade de esmagar a alguén dunha pisada.

Desde que oín contar aquela historia, moitas veces me teño preguntado que sucedería se iso fose certo, é dicir, se houbese uns seres humanos de tamaño normal e outros máis, tamén humanos, con zapatiños, chaquetas en miniatura e todo o demais, do grandor dunha formiga. Fagámonos preguntas. Un señor con présa, correndo pola rúa por calquera motivo apremiante, ¿tería coidado para non esmagar un dos pequeniños? ¿E se un destes últimos lle subise por unha perna a un grande e lle pegase un mordisco?

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de novembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 213 de 215« Primera...102030...211212213214215