Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

O espía enigmático

21 de enero de 2012 a las 0:01

Creo que xa dixen aquí algunha vez que os espías, ó revés do que sucede cos piratas, non me fascinan en absoluto. Aínda recordo a cara de infeliz (lembrábame ó Toñito Patata de Ourense) do xefe dos servicios de intelixencia suecos, cando tivo que testificar no parlamento con motivo do asasinato de Olof Palme. Dixo con xesto compunxido que os axentes eran un desastre, pois en canto os mandaba a algunha misión especial a Londres ou París, perdíanse no metro. Semella cousa de Mortadelo e Filemón. Agora leo que máis da metade da información que Anthony Blunt lle pasou ós soviéticos, estes nin sequera a miraron.

O británico Blunt forma parte da aristocracia dos espías do seu país, brillantes intelectuais de Oxford que traballaron para a URSS. Foron traidores á súa patria, non por diñeiro, senón por ideoloxía. Todos se confesaron marxistas convencidos e, polo tanto, antiimperialistas e antibritánicos. Sen embargo, no caso de Anthony Blunt, polo menos, quedan algúns cabos sen atar, tal como se deduce dunha biografía que acaba de aparecer.

En primeiro lugar, Blunt é un experto en arte de prestixio universal e foi comisario dunha exposición sobre Poussin que se celebrou no Louvre no ano 1960. Polo que respecta ó seu marxismo, debeu ser puramente teórico: unha vez abandonou unha reunión de intelectuais antifascistas porque tiña que tomar o te no seu Club. Por outra parte, os maiores servicios prestados por este home como espía consistiron no invento dun sistema para abrir as maletas dos diplomáticos sen que se notase e na súa extraordinaria capacidade para roubar nos despachos. Eu creo que para descifrar o chamado enigma de Blunt habería que seguir por aí.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xaneiro de 2002.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Grandes incendiarios

20 de enero de 2012 a las 0:01

Era un rapaz que non pasaba desapercibido, en parte porque se comportaba dunha maneira bastante teatral, moi estudada. Pasaba as horas no Café Derby, en Santiago, con grosos libros en inglés diante, por máis que eramos moitos os que tiñamos a sospeita de que descoñecía completamente esta lingua. En política situábase nun radicalismo total, que lle permitía, sen moverse do café, descualificar altivamente todo canto facían os seus compañeiros na loita política universitaria. Eu sempre pensei que era un cuco.

Unha vez, despois dunha manifestación convocada na Praza do Toural, en parte instigada por el, sentado no café pola noite dixo que aquilo fora un xogo de nenos, unha actividade inocente, sen eficacia, pois non houbera nin cargas policiais nin detencións. Alguén, nervioso e indignado, chamoulle Capitán Araña.

Era unha boa definición do personaxe. Encaixou a nomeada con desgusto, consciente de que o seu conto lle acababa de ser destripado. Iso non lle impediu moverse despois pola vida, sen renunciar aos grandes incendios verbais, coa habilidade escorregante dunha anguía. Esta xente, que polo demais adoita ser simpática, pon lume arredor de si, pero nunca se queima. Como ese xefe dos chechenos que saíu indemne, el si, da furia  enlouquecida de Ieltsin. Estaba cantando que non ía ser doutra maneira.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A verdade da bruxa

19 de enero de 2012 a las 0:01

Desde neno, coñecín varios bruxos e bruxas. A primeira foi unha señora que se alimentaba só da comuñón, como xa contei aquí, e a quen o meu tío Benito, que era republicano e racionalista, lle fixo vomitar unha ración enteira de polbo. O segundo foi un individuo que curaba todo a base de avemarías, gasosa e uns pos secretos, quizais pemento morrón mesturado con azafrán. A este desmontoulle o tinglado un comunista da miña vila que lle deu un  cachete por senvergonza, o día que soubo que se dedicaba a curar o cancro.

En xeral, detrás dun bruxo hai sempre un negocio. Isto vale para todos,  incluído un veciño meu, boa persoa, que se limitaba a receitar xabón, para quitar a roña, e vitamina C, esta comprada obrigatoriamente na farmacia de Milia, en Maceda, como compensación por un favor recibido por don Tomás, sen que este fose consciente.

Ignoro por que a policía non cre que esa señora que detiveron en Tenerife non tivese o propósito de conducir ao suicidio aos seus seguidores. Ela asegura que non tiña tal intención e que a idea de subir ao Teide, onde debía de recollelos unha nave para trasladalos a outro planeta, non pasaba de ser un xogo. Estou seguro de que a bruxa non mente. Se leva gañados trescentos millóns a custa dos seus clientes, non parece razoable que pensase en matar a galiña dos ovos de ouro. A non ser que estivese tola, que non está.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Fealdade e literatura

18 de enero de 2012 a las 0:01

Non me atrevo a utilizar aquí o nome dun compañeiro da infancia que era horriblemente feo de rapaz e que o segue sendo agora de maior, cando xa pasa dos cincuenta. Tiña o nariz gordo e romo, como unha pataca colorada; a cabeza gardaba unha similitude cómica cunha cebola ou cunha pera e as orellas eran sinxelamente unha calamidade, por non dicir un escándalo. Ninguén o quería, non porque fose espantoso, senón porque en vez de comportarse como un infeliz, que era o papel que lle correspondía, actuaba de ruín e mala persoa.

Eu tíñalle rabia. Tanto me daba que fose bo ou malo, para min abondaba con que fose tan feo. Parecíame que non debía haber rapaces como aquel, quizais porque eu mesmo non me sentía bonito, sobre todo cando un día descubrín no espello que o nariz me empezaba a medrar e que lle saía unha xoroba no medio.

A novelista P. D. James pensa que de todas as desvantaxes físicas que se poden sufrir, a fealdade é a máis mortificante de todas, moito peor que ser coxo ou manco, por exemplo. Mesmo se atreve a asegurar que un escritor como Salman Rushdie non tería escrito a súa famosa novela se fose máis guapo, o cal irritou tanto a este, que lle respondeu dicindo que non é certo que os escritores feos escriban libros feos, nin tampouco o contrario. A verdade é que o argumento lle vén moi ben á propia P. D. James, que é unha escritora feísima.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha caixiña de latón

17 de enero de 2012 a las 0:01

Aproveitei as primeiras horas do domingo, co sol brillando nun ceo milagrosamente azul despois da forte batigada de auga que acaba de caer, para dar un paseo por Baiona. É a mellor época do ano para perderse polas rúas tranquilas do interior da vila ou para asomarse ao mar. Os barcos de recreo, atracados nos pantaláns, mostran a falta de afección a navegar. Dá a impresión de que non se trata propiamente de embarcacións, senón de pequenos apartamentos flotantes para tomar de vez en cando un whisky cos amigos.

Mentres camiñaba, vin no chan unha caixa de latón. Pequeniña e alargada, tiña estampada na tapa un neno cun aro vermello correndo polo campo, dúas árbores dunha cor verde intensa, un coello rindo e un paxaro indefinido, quizais un corvo, con cara de traste. Detrás dun muro, outro neno roubaba mazás no alto dunha mazaira.

Quedei con ela e volvín á casa todo contento. Non sei para que me vai servir, pero abonda con tela e mirala de cando en vez. Non hai obxectos máis fermosos que estas chilindradas completamente inútiles, pero sólidas, tan distintas das fráxiles cousas de tirar que agora se fabrican, ese despilfarro sen sentido no que vivimos e que se converte en lixo dun día para outro. O amor e coidado con que foi feita esta caixiña vén doutro tempo menos menesteroso. Desde logo, a nostalxia é un sentimento agradable para pasar un domingo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pedagoxía

16 de enero de 2012 a las 0:01

Non sei que sería daquel rapaz que apareceu nun monte de Ourense, alá cando eu estudaba o bacharelato, e do que aseguraban nos periódicos que se trataba dun neno-lobo. Vino unha vez na Praza Maior e levei unha  decepción. Nin tiña as uñas largas como dixeran, nin pelo na cara, nin longos dentes de drácula. Estaba arrimado a unha columna dos soportais, co dedo gordo da man dereita na boca e con aspecto de ser inocente total. Estiven mirando para el algún tempo, supoño que sen moito disimulo, esperando que fixese algo raro: ouvear, atacar a alguén ou andar a catro patas. Logo xa non volvín saber nada del.

Supoño que podería servir de exemplo para comprobar se é certa esa teoría, que agora defenden en América educadores e políticos, de que a vida dunha persoa depende dos tres primeiros anos de vida, especialmente do afecto que reciban e das horas que dediquen os seus pais a xogaren con eles, a estimulalos e a espertar a súa curiosidade.

Nalgúns estados, cando nacen, xa lles regalan un disco con música clásica. Non sei como non se lles ocorre mellorar o sistema e facer o que fixeron cun dos meus fillos en Suecia, que naceu escoitando o Concerto 21 para piano de Mozart, cousa que sempre espertou a miña envexa, porque nacín unha noite de tronos, segundo me recordaba a miña nai. E seguindo por ese mesmo camiño de melloras, podían introducir nas leis algún tipo de eximente á hora de aplicar a pena de morte, analizando con detalle eses tres anos decisivos, por se os culpables fosen os pais e non os fillos. E aínda máis, investigar se algunhas familias pobres cometeron a irresponsabilidade de non ter tocadiscos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un raposo

15 de enero de 2012 a las 0:01

Dun tempo a esta parte atópome co raposo con certa frecuencia. Hai dous días aínda, volvendo de Santiago pola noite, saíume preto de Pontevedra. Foi na autoestrada, a iso das doce, e pareceume que debía ser vellote porque non se apurou moito a atravesar, como se tivese a experiencia de facelo outras veces e fose capaz de calcular a velocidade dos automóbiles. Tanto que metín o freo, pois deume a sensación de que o podía pillar. Con ese motivo mireino a escasa distancia, non máis de cinco ou seis metros.

Era guapo, co xesto serio dun señor de certa idade, educado e comedido. Naturalmente que tiña o aire de pillabán que lles corresponde aos da súa especie, se me está permitido xeneralizar, pero disimulado por un porte  digno, quizais algo soberbio, que se traduciu nunha mirada distante, aínda que atenta e moi cauta.

Para velo mellor, baixei a fiestra do coche que quedaba do lado del e que non quedaba do meu. Escoitar a baixada suave do cristal e pegar un pincho para fuxir foi todo un: cuestión de segundos. Escuso dicir que eu non levaba mala intención de ningún tipo e que, se puidésemos entendernos,  confesaríalle abertamente a simpatía que sinto por el. De todas maneiras, entendo o seu comportamento. Posto no seu pelexo, eu faría outro tanto. Sendo un animal de Deus, coa xente hai que ter sempre moito coidado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xaneiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha pequena contradición

14 de enero de 2012 a las 0:01

Cando por primeira vez na miña vida lle oín falar mal de Rousseau a un profesor de relixión, na miña alma de neno inocente produciuse unha pequena rachadura íntima: o autor do Émile era un dos ídolos do meu pai. Como o heroe dunha traxedia grega, durante algún tempo non sabía ben a quen obedecer, se a voz de Deus que se dirixía a min tronando pola boca acusadora dun dos seus discípulos, ou a voz querida do sangue, oída tantas veces na casa cando escoitaba ponderar a sabedoría pedagóxica do sabio xenebrino.

Ao final convertinme nun traidor. Un par de libros, lidos co espírito temeroso de quen sospeita que está a punto de cometer un sacrilexio, acabaron aclarándome o dilema: Rousseau era un golfo. Confeso que o sentín primeiro polo meu pai, a quen máis tarde lle aclarei as circunstancias da miña  deslealdade, pero tamén por ter que darlle a razón a aquel cura bruto que me puxera no camiño da verdade.

Acórdome de todo isto porque unha das acusacións que se lle fixeron sempre a Rousseau foi a de ter abandonado os seus fillos, cinco en total, no poder da inclusa. Unha pequena contradición na vida de alguén que aspiraba a dar normas superiores e seguras para unha mellor educación da humanidade. Ao lado disto, que o presidente Clinton, tan partidario do ensino público na campaña electoral, decida agora mandar a súa filla a un colexio privado, parece un pecado pequeno. Tampouco se trata de meter a nena nun reformatorio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Couces de mula

13 de enero de 2012 a las 0:01

Anda o mundo da literatura conmovido polas labazadas que se deron Vicente Molina Foix e Manuel García Viñó no programa de televisión que dirixe Fernando Sánchez Dragó. Había tempo que non se producía un incidente desas características entre xentes de letras, que antes, en cambio, eran bastante frecuentes. Todo o mundo sabe que Manuel Bueno lle pegou un bastonazo a Valle-Inclán, a consecuencia do cal o escritor galego perdeu un brazo. O número de poetas que se bateron a espada é infinito, case sempre sen graves consecuencias, aínda que Alexander Pushkin perdeu a vida fronte a destreza do barón Georges d’Anthés.
Cando eu estudiaba no instituto de Ourense, vin unha pelexa entre un conferenciante, que estaba falando sobre o teatro de Ibsen, e un señor do público. Non me acordo ben do motivo, aínda que teño unha idea de que foi durante o coloquio, cando o espectador fixo unha pregunta que o interpelado tomou por impertinente. O caso foi que este lle arrebolou cun libro á cabeza, que por certo lle pasou rozando a don Vicente Risco, que asistía.
Unha vez, en Santiago, alá polos anos sesenta, o pintor Laxeiro chegou todo acontecido á casa de Ramón Piñeiro, na rúa de Xelmírez, para contarlle a pelexa que acababa de presenciar no Café Derby, entres dous coñecidos habitantes do mundo da arte e a literatura. Curioso por saber qué pasara, Piñeiro preguntoulle ó pintor cal fora o motivo da disputa. Este respondeulle: «¿Hai unha cousa que se chama Arabia Saudita?». Naturalmente, o interrogado respondeulle que si. Entón Laxeiro aclaroulle: «Pois por eso». A pelexa consistira nuns golpes na cabeza. Aínda que a literatura adorna estas cousas, no fondo son como couces de mula.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xaneiro de 2002.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha persoa normal

12 de enero de 2012 a las 0:01

Unha tarde de verán, haberá doce ou trece anos, pasei unhas horas con Artur Lundkvist na súa casa do barrio de Solna, en Estocolmo, falando de literatura. Saín de alí con dúas impresións: a primeira, que Jorge Luis Borges non recibiría nunca o Premio Nobel, como sucedeu, pois resultaba evidente que o escritor arxentino non lle resultaba simpático ao sueco; a segunda, que Octavio Paz tiña posibilidades de conseguir o galardón, como ocorrería uns anos despois, xa que o mexicano, en cambio, caíalle moi ben.

Daquela, Lundkvist mandaba moito na Academia, que é a encargada de conceder o premio. Un día insistinlle moito a Torrente Ballester, que nestas cousas é un pasota encantador, na necesidade de que aproveitase unha viaxe que ía facer a Suecia para que se encontrase con aquel. Finalmente, conseguín que se visen.

Polo que Lundkvist escribiu nun diario sueco, quedou moi impresionado por Torrente e pola súa obra, que eloxiou con entusiasmo. Pouco despois, sufriu un ataque ao corazón e perdeu todo protagonismo na Academia. A pesar de ser un dos homes máis poderosos do mundo literario, era tamén unha persoa normal, como ese científico do que falaba onte aquí, que lía revistas de cotilleo. Tan normal que el mesmo ía vender ás librerías de vello moitos dos libros que lle enviaban dedicados. Iso si, arrincáballe antes as dedicatorias.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 211 de 218« Primera...102030...209210211212213...Última »