Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Non era unha arpía

17 de Diciembre de 2016 a las 0:15

Hai anos, cando fixen a tradución de Le Petit Prince Saint-Exupéry ao galego, houbo un episodio do libro que me resultou especialmente enigmático. Refírome ao capítulo que fala da flor e, sobre todo, ás palabras que pronuncia o Principiño no momento en que se marcha e recoñece que non a soubo comprender: “Ela embalsamaba e iluminaba a miña vida e eu nunca debín fuxir de alí. ¡As flores son tan contraditorias! E eu era demasiado noviño para sabela amar”. Daquela, eu ignoraba que detrás desa imaxe se atopaba unha rapaza, Consuelo Sucin, a muller do escritor, coa que viviu unha vida exaltada, na que alternaron a felicidade e o desamor, desde que se encontraron en 1931 ata que el desapareceu co seu avión en 1944.

A idea que eu tiña de Consuelo era a dunha muller frívola, algo aloucada, comida polos ciumes, con fama de arpía. Dela escribiu André Gide no seu Diario: “Saint-Exupéry trouxo da Arxentina un novo libro e unha noiva. Lin o libro e vin á outra. Feliciteino, pero sobre todo polo libro”. Nesa mesma dirección, a familia do escritor encargouse de falar pestes desta muller pequeniña e lista, á cal lle chamaban Condesa de opereta.

Pois agora acaba de publicarse un libro dela, que lin onte dunha sentada. Pareceume un ser humano fascinante, sometida á forza da natureza dun home que medía dous metros, que era capaz de destrozar un piano só con arrimarse a el, que un día sacou en brazos a un señor dun restaurante, xunto coa cadeira na que estaba sentado, porque ofendera á súa muller, que organizaba festas de sesenta días e que se namoraba de admiradoras de vinte anos. O autor de O principiño foi un home disparatado, capaz de escribir cartas de amor para Consuelo, con máis de cen páxinas de letra miúda, e deixala logo tirada nun hospital, enferma, sen ir visitala. O libro desta muller caeu como un terremoto en Francia. Confeso que este Saint-Exupéry me gusta máis que o santo do que me falaran.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O tendeiro

16 de Diciembre de 2016 a las 0:14

Hai un momento, cando viña no coche, escoitei pola radio a noticia dun pequeno escándalo. Nun disco de vilancicos que cantan un grupo de nenos, inclúese unha letra certamente pouco afortunada. Di así: “Dale a la zambomba, dale a la sartén, dale al tendero un tiro en la sien”. A burrada, polo visto, leva xa varios anos na rúa e ninguén se preocupara dela ata hoxe, cando un señor, máis sorprendido que indignado, chamou a unha emisora para falar do asunto. Pola súa intervención, souben que o coro de nenos e nenas que cantan esa canción de Nadal con voces inocentes, dicindo aquela barbaridade ao final, gravaron o disco como “Los Pastorcitos”.

Postos a atopar unha explicación para un feito tan raro, ninguén sabe nada. Na casa discográfica están desolados e ignoran como se lles puido escapar unha cousa así, sen que ninguén se decatase. Escoitando un dos seus responsables, a min quedoume claro que falaba con sinceridade e que o desgusto que tiña era verdadeiro.  Non se trata, polo tanto, de ningunha acción malvada.

No programa de radio ao que aludo fixéronse algunhas especulacións, case todas destinadas a averiguar como puido ocorrer isto. Non faltaron alusións á cultura da violencia e incluso se chegou a insinuar a posibilidade de que alguén puxese en circulación o disco con algunha intención canalla. Ningunha delas me pareceu unha explicación racional. Dándolle voltas, cheguei á conclusión de que puido ser o Demo, pois escoitar aquelas voces tan puras falando de pegarlle un tiro na sen a un tendeiro é dunha perversión satánica. A non ser que se trate, cousa que non se pode descartar, dun exemplo típico da estupidez humana.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un revolucionario

15 de Diciembre de 2016 a las 0:15

Estiven lendo nos periódicos as noticias que chegan estes días sobre ese famoso revolucionario venezolano chamado Carlos, de familia millonaria, ao cal empezaron a xulgar en París a semana pasada. Non me sorprende nin me molesta que sexa fumador de puros, que vista camisas de seda ou que use perfumes caros. Tampouco me importa que o teñan sorprendido en íntima comuñón cunha das súas avogadas no cárcere onde permanece pechado desde o ano 1994.

Despois de todo, son pecados humanos, comprensibles. Chamáronme a atención, en cambio, as palabras que pronunciou o primeiro día do xuízo para responder a un formulario de rutina que lle presentou o tribunal. Dixo que era un revolucionario de profesión, da estirpe de Lenin, que a súa patria comprendía o mundo enteiro e que o seu último domicilio estaba na cidade e Jartum.

Demasiado solemne, incluso algo cursi. A verdade é que se trata dun individuo que vai ser xulgado por un acto pouco heroico, fácil e irrelevante para a revolución mundial: o asasinato de dous policías en París. Se non cumpre coa promesa de facer revelacións espectaculares, tal como dixo, quedará como un vulgar pistoleiro, non como un magnicida que entra na historia subido nos lombos xigantes da súa vítima ilustre. Así que de revelacións, nada de nada. Non parece home de grandes safaris, senón raposo de galiñeiro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Profesores

14 de Diciembre de 2016 a las 0:14

Onte estiven no acto de entrega dos Premios Fernández Latorre e no xantar que seguiu, nos novos locais onde agora se fai este periódico. Tocoume unha mesa con bos contertulios, xente case toda do mundo do Dereito, que dedicaron unha parte das horas que estivemos xuntos a contar historias da súa facultade, onde abundaban, naquel tempo, os docentes pintorescos. Parece ser que foi certo aquilo, que tiña escoitado outras veces, dun profesor que dixo: “Se un ladrón entra pola ventá ou viceversa”. Había dúbidas, en cambio, respecto doutra frase, tamén moi mencionada. Aquela que di: “Imos dividir a clase en tres metades”.

Todas eran atribuídas á mesma persoa, que eu coñecín e sempre me pareceu un home bondadoso, aínda que non teño elementos para opinar sobre a súa sabedoría. Cando eu era estudante de Letras atribuíanlle ditos que seguro que non eran certos, como aquel de que acababa de recibir un telegrama “tan escueto, que non sei se son tío ou tía”.

Que naquela facultade había xente rara, comprobeino eu mesmo cun amigo que estudaba Dereito e a quen lle tomaba a lección dun folletiño que lle chamaban o “Para Huxley”, pois empezaba dicindo: “Para Huxley el sentido común es el menos común de los sentidos, si bien ya afirmaba nuestro gran Balmes, etc., etc.”, e que eles tiñan que saber de memoria, tanto que o señor conselleiro de Xustiza, que estaba onte na nosa mesa, contou que o profesor ás veces preguntaba: “A ver, empiece desde donde dice sin embargo”. Con todo, observando os meus compañeiros de onte,  catedráticos e algún maxistrado, cheguei á conclusión de que un mal profesor pode pouco contra o talento.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O milagre dunha vez

13 de Diciembre de 2016 a las 0:14

Non recordo como empezou todo, pero teño moi claro na memoria de que maneira me vin metido nunha festa aloucada que, aínda hoxe, despois dos anos, ignoro por que razón milagrosa non deu con todos nós na comisaría. Foi na casa da cantante Marina Rosell, unha muller encantadora, dotada dunha enerxía vital difícil de seguir cando ela decide poñer o sangue a ferver no corazón. E aquela noite, despois de cear, acendeu o lume. O incendio puido ser pavoroso, pero ela mesma se encargou de apagalo.

Quero dicir que cando apareceu un garda na porta, quizais avisado por alguén, convenceuno sen esforzo de que se fose, previa promesa de que a continuación se ía portar ben. Non o fixo. Pasados uns minutos, xa estaba organizando outro pasimisí, obrigándonos aos asistentes a utilizar as tixolas e as potas como tambores.

A cousa era unha especie de tren formado por ela mesma, outra cantante, unha actriz noviña e tres ou catro escritores. A formación, en fila india, ía percorrendo a casa batendo na batería de cociña, mentres o tocadiscos atronaba non só o piso e o edificio, senón o barrio enteiro. En condicións normais, aquela gamberrada debía acabar nas inmediacións das páxinas de sucesos. Eu creo que o milagre que o evitou foi a voz de Marina, incapaz de ser confundida cun ruído nin sequera naquela situación. Onte estreou disco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha historia romántica

12 de Diciembre de 2016 a las 0:12

Hai unha novela de amor moi popular nos Estados Unidos, que algúns pensan que é a causa de non poucas relacións apaixonadas entre os seus lectores. Un día de aí atrás, o seu autor, James Salter, contoulle a un grupo de amigos durante un xantar unha destas historias, que lle foi referida por unha rapaza, protagonista do suceso xunto co seu mozo. Resulta que a parella decidira ler a novela en voz alta e que nese proceso atoparon páxinas que os entusiamaron pola sensualidade que desprendían.

O paso seguinte consistiu en que cada un dos dous debía seleccionar aquelas partes que imaxinaba que máis lle podían agradar ao outro. Como ambos eran tímidos, acordaron que en vez de facelo de viva voz, empregarían un fax. De maneira que buscaron as pasaxes respectivas e dispuxéronse a cumprir co establecido.

En vista de que o home traballaba nun banco e que o fax era común a varios departamentos, para evitar darlle publicidade ao xogo, a rapaza enviou a súa selección a un amigo que traballaba noutro piso, co rogo de que llo fixera chegar ao seu mozo nun sobre confidencial. O caso é que o sobre acabou nunha reunión de directivos, entre os cales se atopaba o destinatario, e foi lido en voz alta por equivocación. E así acabou aquel amor. Non parecen os bancos lugares moi apropiados para cultivar historias románticas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de decembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pepe Hierro

11 de Diciembre de 2016 a las 0:15

Pasei a mañá de onte tratando de falar por teléfono con José Hierro, gañador do Premio Cervantes deste ano. Non foi posible. Ten tantos amigos que o número de chamadas debeu de ser tan desbordante como a personalidade do premiado. A última vez que felicitei a Hierro por un premio, creo que cando lle concederon o Príncipe de Asturias, díxome unha frase deliciosa, característica del: “Estoy avergonzado. Me siento como si me sorprendieran robando en El Corte Inglés”. Non se trata de retórica nin de falsa modestia. Estou seguro de que ese é o sentimento que experimenta en casos así. Este gran poeta é un exemplar humano absolutamente excepcional.

Poucos saben que ten detrás da súa vida unha biografía dura, que nunca pregoa. Foi dos que perderon a guerra, sendo aínda un rapaz de menos de vinte anos. A idade, cando estaba no tempo de gozar dela alegremente, sen responsabilidades de adulto,  tampouco lle serviu de nada á hora de pagar por delitos inexistentes. Unha parte da súa mocidade pasouna Hierro na cadea.

Non resulta fácil imaxinar este terremoto entre reixas, este gozador pechado no cárcere: sen viño, sen mulleres, sen cociña onde preparar eses pratos magníficos que prepara. Nunca souben como transcorreron para el os anos en prisión. Só lle oín contar unha anécdota daquela experiencia. Foi o día que os presos recibiron a visita dunha autoridade do novo réxime, que ía falando con eles un por un. Cando chegou á altura dun compañeiro de Pepe, o xerarca preguntoulle “¿Y tú desde cuando estás aquí?” A resposta foi contundente: “Desde que nos liberaron, señor”. Referíase á liberación de Oviedo polas tropas de Franco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As turbulencias do corazón

10 de Diciembre de 2016 a las 0:10

Hai turistas que chegan á India, descobren en cada recuncho do país cousas insólitas, disparan as cámaras e volven marabillados das delicias dunha cultura na que aínda queda un lugar para o espírito. Se coincide ademais que o turista é un intelectual, dun espectáculo macabro como o dos cadáveres que baixan polo Ganges e son devorados polos corvos, fará un discurso, non sobre a escasez das funerarias en Oriente, senón sobre a fermosura épica da pobreza. A insensatez humana non se detén nin sequera diante da morte.

O espírito nada ten que ver coa miseria. Matar a pedradas a seis nenos, como sucedeu onte, porque uns homes lles destrúen os templos a outros homes de relixión diferente, é unha acción que produce estupor. Espírito por espírito é preferible a indiferenza laica do materialismo occidental, racionalista e pragmático, que pensa que ningún templo, por sagrado  que sexa, vale a vida dun ser humano.

Por suposto que aquí tampouco estamos libres da barbarie, ás veces con características que nos enfrían o corpo de espanto, como sucede agora mesmo cos crimes racistas. A xente, non obstante, non está disposta a matar nin a morrer polas crenzas relixiosas, o cal non quere dicir que estas non teñan valor ou que resulten indiferentes. O que sucede é que a razón, tan desprezada e acusada, hai tempo que nos fixo entender que as cuestións do espírito non teñen o seu asento nas turbulencias do corazón, senón na calma fría e serena do cerebro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Despedida de Xavier Pousa

9 de Diciembre de 2016 a las 0:15

Souben da morte de Xavier Pousa onte, cando estaba en Barajas agardando para subir nun avión. Non me sorprendeu porque hai tempo que sabía do seu mal, pero causoume unha tristeza inmensa. É difícil aceptar a morte dun amigo aínda que se espere. Compartimos xuntos horas e horas, aquelas horas felices de hai máis de trinta anos, no Ourense de Vicente Risco, cando soñabamos tantas cousas. Desde o primeiro día que o vin, Pousa fascinoume como  personaxe: rostro nobre, voz rexa, simpatía natural. Escoitarlle contar historias do Brasil era como ler unha novela de Jorge Amado, que el tamén lía, porque ademais de pintor era un gran lector. Aínda recordo o día que me regalou, na librería Tanco, o diario de Cesare Pavese, que aínda conservo.

A Pousa téñoo asociado desde sempre coa alegría: aquelas veladas nocturnas, absolutamente disparatadas, nas que el raramente perdía a calma, na casa de Xaime Quesada; as cenas de caldo e pan no Cadaia, máis por falar tranquilos que por comer; as conspiracións políticas, que moitas veces se mesturaban coas exposicións da súa pintura e dos seus compañeiros; as discusións interminables.

Nunca o vin enfadado nin triste, nin sequera as últimas veces que o atopei, cando xa estaba claro que a vida o abandonaba. Tiña unha serenidade como oriental, que non perdía nin no fragor das discusións máis apaixonadas, aínda sendo, como era, un home de grandes paixóns, non un home frío ou indiferente. Estouno vendo con aquel sorriso a media boca, con aquela maneira de falar na que xogaba tanto a mirada alzada cara adiante como as mesmas palabras que dicía. Falaba un galego precioso, de limpa fonética miñota, no que contaba aquelas historias fantásticas do Carallete e outros tipos de Goián ou da Guarda. Acordeime dalgunhas delas no avión e rin eu só. Rin porque a un amigo así, que amou a vida e que a recolleu palpitando nos seus lenzos, non se pode despedir doutra maneira.

Esta columna publicouse orixinalmente o 9 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os recordos dunha cidade

8 de Diciembre de 2016 a las 0:12

Nunca entendín por que motivo, unha cidade cun pasado cultural tan glorioso como Zürich non conserva apenas as referencias desa parte da súa historia. Hai unha foto famosa, que os afeccionados á literatura coñecen ben, na que se ve, na célebre Bahnhofstrasse, a rúa máis luxosa da vila, a tres gamberros facendo o pallaso. Un deles é levado como unha vaca, arrastrado por outro, coa lingua fóra; un terceiro simula unha decapitación.  Trátase de Tristan Tzara, Hans Richter e Hans Arp, fundadores de Dada.

O movemento Dada, tan importante na historia da arte do  noso século, naceu en Zürich, no café Voltaire. Este  famoso local estaba situado na Spiegelgasse, unha rúa da parte vella que aínda existe. Nela viviron Goethe, Robert Walser e Lenin. Este último, por certo, saíu de Zürich precisamente en 1917 para dirixir a revolución en Rusia.

Inútil atopar hoxe referencias a estes feitos nas guías turísticas dedicadas á cidade. Nada se di nelas de que alí están enterrados  Joyce e Thomas Mann ou que foron os seus veciños, ademais dos citados, Casanova, Robert Musil, Stefan Zweig e Elías Canetti. Case sempre se insiste no feito, sen dúbida importante, de que Zürich é a capital financeira de Suíza e un dos centros da economía mundial. Estes días pasados a única referencia que vin a Dada foi un letreiro. Non recordaba a historia; simplemente anunciaba un comercio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 20 de 204« Primera...10...1819202122...304050...Última »