Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Conciencia dos límites

15 de Mayo de 2017 a las 0:15

Escribo desde o dormitorio frascinscano dun modesto hotel de cuáqueros, en Londres. Non me sinto incómodo, a pesar de todo, por máis que as condicións do aloxamento estean nos límites da pobreza: nin cuarto de baño nin teléfono; apenas unha cama de frade, unha lámpada de papel de arroz, unha pileta para lavarse e unha mesa de madeira pelada, sen verniz. Nas paredes abundan as estampas relixiosas, con rostros melancólicos que se parecen moito ás rapazas e aos rapaces do servizo; todos moi tristes.

Grazas a esta primeira experiencia, onte pola mañá, cando ía camiño da Universidade de Londres para participar no Simposio de Estudos Galegos, sentinme o que realmente son: un pequeno escritor dun pequeno país que escribe nunha lingua pequena. Ás veces, un simple hotel pode axudarnos a non esquecer a realidade.

Tamén é certo que podiamos estar mellor instalados, sen que peligrase por iso a conciencia da nosa modestia. Non me importa tanto carecer de ducha e ter que dar voltas polos estreitos corredores da casa para ir ao cuarto de baño, como non dispor dunha sala onde sentarse a ver a televisión, por exemplo. Xa sei que non ten sentido vir a Londres un par de días e pasar as horas mirando unha pantalla. Naturalmente; pero tampouco hai moitas oportunidades de ver que non somos tan pequenos, polo menos no fútbol.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Nostalxia

14 de Mayo de 2017 a las 0:14

Estiven en Salamanca, nunha viaxe de ida por volta, para dar unha conferencia sobre Gonzalo Torrente Ballester, enmarcada nun ciclo que lle dedican estes días con motivo da Feira do Libro. O tema que me pediron foi o das tertulias de Baiona, é dicir, as reunións que mantiñamos nun café desta vila nas mañás dos veráns, un costume que se repetía cada ano ao chegar o mes de xullo, como teño contado aquí tantas veces, e que durou arredor de vinte. Confeso que falei algo nervioso, eu que son bastante tranquilo para estes mesteres, porque tiña na primeira fila a Fernanda, a súa muller, que como resulta fácil de entender, é quen máis cousas sabe del.

Por certo que, despois da charla, ela mesma nos invitou a cear na súa casa, onde os convidados falamos agradablemente durante varias horas. Fíxome raro estar sentado naquel salón por primeira vez sen a presenza de Gonzalo, el que enchía todo coa súa presenza, a miúdo silenciosa e sempre discreta. Estaba, non obstante, en fotografías, nunha figura de barro e na súa colección de potas de té.

Naturalmente, recordámolo moito. Unha vez máis experimentei un sentimento que me sorprendeu o mesmo día do seu enterro: a ausencia do amigo non me produce tristeza, senón nostalxia. Supoño que é debido a que, nas conversas que lle dedicamos á morte, sempre me falou dela con serenidade. Adoitaba dicir: “Estou preparado”. Por outra parte, teño a impresión de que nos últimos anos da súa vida foi razoablemente feliz e que dos tempos malos non lle quedaban nin resentimento nin amargor. Por iso se foi tranquilo, aínda sabendo que lle faltaban por escribir uns poucos folios para rematar a novela que traía entre mans. E tiña dereito a protestar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Negros como o pecado

13 de Mayo de 2017 a las 0:15

Unha das cadelas que temos na casa está criando agora os sete cachorriños que trouxo o outro día: sete rebolos pequenos, negros como o pecado do cal proceden. Naceron dun desliz. Resulta que aí atrás, cando o animal andaba en celo, metémoslle na casa un can da mesma raza: precioso e forte, moi ben educado, con todos os papeis en regra, prestado por uns amigos. Tivemos que devolvelo aos poucos días case avergonzados, pois o pobre, a pesar da boa vontade que lle botou, non fixo nada.

Non é que fose un inútil, senón que ela se comportou como unha señorita digna e distante. Para min, que el se pasou de obsequioso: dáballe a súa propia comida, deixábase morder nas orellas e estaba tan pendente dela que eu creo que lle debeu parecer un pouco empalagoso. O caso é que se foi igual que viñera.

No celo seguinte, a cadela estivo soa na casa. Non nos explicamos, polo tanto, como foi posible esta historia. De primeiras pareceunos que engordara un pouco, pero pronto nos decatamos do que pasaba. Hai catro días, trouxo a camada. Confeso que ao principio nin sequera me achegaba a mirar os cachorros, pois estaba enfadado. Agora xa os vou ver polas noites. Despois de todo, os infelices non son culpables. E mirándoo con frialdade, a nai tampouco. O máis importante é que se críen ben de saúde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Preguntas

12 de Mayo de 2017 a las 0:07

Onte pola mañá, unha xove periodista, intelixente e guapa, someteume a un interrogatorio deses que eu chamo terroristas. Entre as moitas preguntas que me fixo, pediume que lle definise o ser humano máis feliz e o máis desgraciado da historia. O primeiro, ocorréuseme pronto: Emmanuel de Coulanges, aquel primo de Madame de Sévigné que envellecía ao revés, pois cada ano que cumpría estaba máis novo, e que pasou a vida bailando, sempre con rapazas novas, indiferente a calquera clase de sufrimento. Cando algo lle ía mal, facía unha canción. Incapaz de estar quieto e de parar na casa, a súa muller díxolle un día que debía vivir nun bambán.

Polo que respecta ao ser humano máis desgraciado, foron tantos que a elección resulta case imposible, ademais de que estou seguro de que aqueles que máis sufriron eran persoas anónimas. Sen embargo, obrigado pola insistencia da miña pertinaz interrogadora, non podía fuxir sen dicir un nome. De maneira que me decidín por Mary Berry.

Esta fermosa muller, da que alguén dixo que fora a inglesa máis intelixente do seu tempo, pasou a vida chorando polo amor da súa vida, o xeneral O’Hara. Chorou por el desde que deixaron de verse, cando Mary era unha rapaza, ata que ela morreu cando estaba a punto de cumprir noventa anos. Entres os papeis desta muller apareceron escritos, algúns deles do final da súa vida, nos que contaba como seguía soñando con aquel home e que cando espertaba, os ollos cheos de bágoas, decatábase de que era unha velliña que sobrevivira moito tempo a “aquel amigo a quen, tódolos meus pensamentos, esperta e durmida, sempre mo traen á memoria”. Difícil ser máis desgraciada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un pecado

11 de Mayo de 2017 a las 23:09

Hai apenas dez minutos, cando me sentei diante do ordenador para escribir o artigo de hoxe, lucía o sol con forza no medio e medio do ceo. Agora mesmo, non obstante, está todo negro como boca de lobo e o vento zoa con furia nas árbores de arredor, anunciando a tormenta. Os cans quéixanse como se lles doese algo e buscan amparo cerca de nós, acochándose debaixo das mesas. O monte da Groba, que pola mañá tiña unha gozosa color azul tomada en préstamo da transparencia luminosa do día, parece nestes momentos unha pantasma envolta en chuvia, por non dicir un monstro adormecido ou asustado. Desde logo, o día mete medo.

Hai anos, cando a xente era máis crédula que agora, en días coma este rezábanse oracións nas casas e queimábase loureiro; tamén se tocaban as campás e invocábase a Santa Bárbara, protectora contra o trono e contra a chispa. Os máis timoratos metíanse na cama, pois pensaban que os colchóns de la constituían unha defensa impenetrable para o raio. O mundo aínda era así de inocente.

Hoxe sabemos que dependemos dos pararraios ou da sorte, non dos santos, incluso as persoas que cren neles. Custa entender que Deus non se meta nestas cousas, como afirman os teólogos modernos. A min gustaríame pensar que os tronos estivesen causados por san Pedro cuns zocos enormes, dando carreiras polo ceo,  divertíndose con outros membros da corte celestial. O que pasa é que, cada vez que hai tormenta, se me funde un aparatiño eléctrico que serve para ver a televisión. Ocorre tantas veces que xa estou irritado. Mellor entón que o culpable non sexa ese santo, en parte porque non me gustaría ir ao inferno por dicir un pecado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Gordos e ben nutridos

10 de Mayo de 2017 a las 0:12

Hai un político inglés, Roy Hattersley, gordo de dobre papo, cara feliz e sorriso fácil, que pasará á historia pequena do Reino Unido porque indirectamente foi o responsable da introdución no seu país desa cousa que nos Estados Unidos chaman a linguaxe da corrección política. Un periodista inglés que enviou un artigo sobre o citado político a un periódico de Nova York, no que o describía como gordo, contou que esta palabra lle fora corrixida e substituída no texto por unha expesión que incluía a palabra nutrición.

Foi así como se importou a moda americana. Desde entón fixéronse numerosos cambios lingüísticos, incluídos os himnos da igrexa e as cancións populares infantís, como aquela que falaba dunha ovelliña negra, transformada agora nunha ovella verde. Por suposto, dun político ben nutrido non se debe dicir que está gordo.

Esta renovación leva dado orixe en España a varios comentarios humorísticos, que consideran o asunto como a última manía estrafalaria dunha sociedade composta por puritanos hipócritas e remilgados. É probable que teñan algo de razón. Non obstante, a min gustaríame que o noso país perdese parte da súa ruda franqueza e se achegase un pouco, polo menos nestas cuestións da linguaxe, á hipocresía británica. Dígoo porque acabo de escoitar na radio como alguén lle chamou mamón ao Fiscal Xeral do Estado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A realidade

9 de Mayo de 2017 a las 0:12

O venres pola noite, cando saía dun aparcadoiro soterraño na Coruña, o encargado da caixa, despois de pagarlle o importe, ao darme a volta preguntoume moi amablemente se lle podía contestar a unha curiosidade que sentía. Naturalmente, díxenlle que si. O que el quería saber era se as cousas que conto aquí día a día me suceden a min en realidade. Cando lle respondín de maneira afirmativa, deume as grazas e eu seguín o meu camiño. Ignoro se o citado señor quedou satisfeito coa resposta ou non, aínda que pola cara que puxo, deume a sensación de que aceptaba a explicación como válida. O certo é que non lle puiden aclarar máis.

Esta mesma pregunta, formulada de maneiras moi diferentes, fanma con frecuencia. Algúns, escépticos ou desconfiados, amosan as súas dúbidas. Un dos argumentos que empregan é o de que non é posible que en Xinzo de Limia haxa tanta xente rara ou tantos tolos. Outros, tamén dentro desta categoría dos incrédulos, consideran que, partindo dunha base certa, o resto está moi adornado.

Eu estou convencido de dúas cousas. Primeira: que o número de tipos extravagantes da miña vila é o mesmo, proporcionalmente, que hai noutros lugares. Segunda: que a todos nos suceden, ao cabo do día, unha cantidade non pequena de feitos curiosos ou fantásticos, pero non todo o mundo ten a obriga de contalos, razón pola cal tampouco se fixan moito neles. Para poñer un exemplo: onte pola mañá, despois do almorzo, recibín unha chamada telefónica equivocada. Se puidese contala aquí, é dicir, se puidese utilizar as mesmas palabras que escoitei de boca dunha señora despistada, seguro que sería divertido. Pero dáme vergonza.

Esta columna publicouse orixinalmente o 9 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha visita a Zagorsk

8 de Mayo de 2017 a las 0:12

A desaparición de Juan Ramón Masoliver, a quen evoquei no artigo de onte, tróuxome tantos recordos que non me resultou fácil pensar noutra cousa durante todo o día. Xa dixen que era un señor raro, algo estrafalario, pero intelixente, divertido e boa persoa. En Rusia descubrín a súa sensibilidade relixiosa, o cal non deixou de sorprenderme, pois non me casaba cunha personalidade tan irónica e corrosiva, mesmo irreverente con case todo. Ata entón, eu sempre o tivera por un auténtico volteriano.

En Rusia decateime de que estaba equivocado. Entraba en canta igrexa atopaba aberta, que non eran moitas, e púñase a rezar cunha fe e un recollemento que contrastaban coa súa actitude iconoclasta de crítico feroz. A final, os soviéticos xa nos programaban visitas a templos antigos, momias, popes e incluso un seminario.

Grazas a esta circunstancia, eu tiven a sorte de coñecer a cidade de Zagorsk, coa catedral da Trindade, que ten o iconostasio máis fermoso de toda Rusia, e as tumbas de San Serxio e de Boris Godunov. Masoliver rezou en todas as igrexas e as capelas e mesmo se puxo nunha cola, entre dous militares, para darlle un bico a unha cruz que mantiña nas mans un pope inmenso. Pouco despois, diante dos restos de San Serxio, ao acabar unha oración, dixo unha gansada sobre o santo absolutamente xenial, pero irreproducible.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O esporón baleiro

7 de Mayo de 2017 a las 0:15

Había tempo que non ía por Xinzo de Limia, a vila onde vivín unha boa parte da miña infancia. Fíxeno o outro día, de pasada, e observei que o esporón, o grande asento de pedra que separa a Praza Maior da estrada principal, estaba completamente baleiro. Pareceume raro, acostumado a ver sempre nel, durante moitísimos anos, os vagos profesionais, xente ociosa e inocente, que se divertía con pouco gasto, é dicir, falando de fútbol, mirando pasar os veciños industriais e laboriosos ou simplemente papando a mosca.

Non vou dar nomes por respecto, pero había uns tipos magníficos. Recordo agora, por exemplo, un deles: pelo peiteado para atrás, liso e brillante, como lambido por unha vaca;  bigotiño recortado, clase mosca; voz de frauta; corazón de neno… Nunca lle vin dar golpe, tampouco souben de que vivía, pero levaba unha vida fantástica.

A media mañá, se facía bo tempo, xa ocupaba praza naquel sitio, lendo o periódico de moca, que tomaba en préstamo dunha barbería veciña. Logo viña a tertulia cos compañeiros, todos de especie cansa e derreada, pero animada na conversa. Pola tarde, un cafetiño nun local próximo, unha longa partida de xadrez e volta ao esporón, a fregar os pantalóns no asento. Non teño consciencia de que a xente os mirase con malos ollos. A verdade é que non facían mal. As grandes calamidades están sempre provocadas por xente cativa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 7 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Alxén

6 de Mayo de 2017 a las 0:10

Pasei a mañá de onte no colexio público de Alxén, en Salvaterra. Os alumnos de cuarto elixíronme como padriño do seu curso, puxéronlle o meu nome a unha aula e colocaron na porta, ademais, unha caricatura miña que encargaron a un caricaturista de Madrid. Antes tiven que falarlles, primeiro, e responder a unha batería enorme de preguntas, despois. Chamoume a atención que estivesen tan caladiños e que preguntasen tanto e tan ben. Unha rapaciña quixo que lles dixese algo en sueco e aproveitei para aprenderlles a dicir gracias, que se di “tack”, a poder ser, repetido como se fose unha metralleta. Foi unha das aventuras de toda a mañá.

Cando chegou o turno de firmarlles, un por un, nunhas cartolinas onde viñan pegadas estas columnas que escribo aquí, despois de poñer o nome deles e a continuación o meu, todos me dixeron con seriedade o mesmo: “Tack”, algúns na fórmula máis sinxela, pero outros facendo a metralleta, como lles dixera antes durante a charla.o

Cando xa saía, nas escaleiras estaban sentados os máis pequenos, acompañados dunha profesora. Nada máis verme, viñeron correndo, puxéronse arredor e empezáronme a amosar os debuxos que acababan de facer: retratos meus divertidísimos, nos que aparecía case sempre cun puro na man ou na boca. Escuso dicir que pasei unhas horas moi gratas, asombrado de que un grupo de nove profesores poidan realizar un traballo tan excelente. Durante o xantar, unha delas díxome que estes nenos e estas nenas non esquecerán na vida un día como este. Probablemente. Con certeza, eu tampouco o poderei olvidar. Nunca sospeitei, cando empecei a escribir, que isto fose tan fermoso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 2 de 20012345...102030...Última »