Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

En marcha

8 de junio de 2012 a las 0:01

Por fin púxose en marcha o Expreso da Literatura. Ocorreu onte pola mañá, ás nove en punto, con precisión alemá, que desa nacionalidade son os organizadores desta aventura. Fano ben e con moitos sorrisos. Claro que para saír a esa hora, sacáronnos da cama ás seis menos cuarto. Despois, xa na estación, cando o tren arrincou, con todos dentro, un aplauso espontáneo resoou no interior dos vagóns, non sei se dedicado aos portugueses, que se portaron magnificamente con nós, ou ao propio inicio desta gran viaxe que nos vai levar xuntos ao longo de sete mil quilómetros, ata rematar en Berlín a mediados de xullo.

Como nos anunciaran, hai cámaras por todas partes. Estiven observando e as tomas son sobre cousas que chamen a atención. Por exemplo, os que quedan durmidos non se salva ningún. Ou os que fan algo raro, como me sucedeu a min, que me puxen a abrir un libro sen guillotinar, coa navalla que me regalaron, e xa me colleron.

O tren que levamos é confortable, aínda que eu boto de menos unha mesiña onde apoiar o ordenador. Agora mesmo, cando escribo esta crónica, camiño de Madrid, o aparato descansa sobre os meus xeonllos. O que me fai ilusión é que, cando remate, enviareino desde o tren, sen cables nin nada, dándolle a unha tecla, como se fose bruxería. E que mañá pola mañá vostedes poidan lelo nas súas casas, como a cousa máis normal do mundo. De momento, vou poñer punto porque nos chaman ao vagón restaurante para merendar. Non sexa que me pase o que me sucedeu no xantar, que un bielorruso se enfurruñou comigo por ter reservado unha mesa de catro na que el se quería sentar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 8 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Couto mixto

7 de junio de 2012 a las 0:01

Cando eu era neno, un día fun co meu avó ata Gudes, a visitar o pazo onde nacera a súa nai, Felicidad Vallejo de Luaces. Cando volviamos, despois de merendar, díxome que detrás dos montes que quedaban ás nosas costas, houbera unha república pequeniña, composta por tres aldeas, nas que non podían entrar os gardas, nin os españois nin os portugueses, para prender os criminais que se aloxaban alí. Un destes delincuentes, un tal Casimiro, do que oíra falar na súa infancia, roubáralle a besta a un cura, e acabara vivindo naquel lugar, burlándose do señor abade, que ía cazar perto por se aínda tiña unha oportunidade de collelo fóra do sitio.

Durante anos, non souben se aquilo da república pequeniña era un conto ou era verdade. Tempo despois, don Ángel Cocho, profesor meu no bacharelato, un día pediume que fixese un traballo sobre A Limia. Buscando aquí e alá, de pasada lin un artigo de Vicente Risco que falaba daquela historia. Foi o primeiro estudo que lin sobre o Couto Mixto, que é como se chamaba a república pequeniña.

Onte estiven alí cun grupo de amigos. A xente estaba sorprendida e fixemos un acto na igrexa. Botamos uns discursos, metimos uns escritos na vella arca de tres chaves onde se gardaban os documentos e escoitamos ao home que máis sabe desta historia, Luís García Mañá, que nos recordou que a república pequeniña do Couto Mixto a repartiron entre España e Portugal alá polo ano 1864. Non se trataba de reivindicar nada, a non ser a memoria, pero eu non puiden evitar que me asaltase a melancolía. Vin ese mesmo sentimento nos ollos dunha velliña fermosa, de ollos azuis, que nos miraba con orgullo. Creo que a fixemos feliz. Non foi pouco.

Esta columna publicouse orixinalmente o 7 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O valor das cousas

6 de junio de 2012 a las 0:01

Onte comín en Santiago cun grupo de amigos que viñeron a un congreso para falar sobre cuestións relacionadas con iso que chaman as novas tecnoloxías. Un dos comensais, Joan Majó, que foi ministro e sabe moito destes asuntos, dixo que se o mundo do automóbil avanzase da mesma maneira que avanzou o mundo dos ordenadores, agora un coche custaría arredor de trescentas pesetas e tería unha potencia de máis de cinco mil cabalos. A min, o exemplo pareceume magnífico, case poético.

Eu mesmo lin algo parecido hai anos, só que aplicado á industria aeronáutica. Naquel caso, o exemplo aseguraba que, postos nas mesmas circunstancias, un avión tardaría un cuarto de hora en dar a volta ao mundo e o aparato, supoñendo que fose un Jumbo, tería un prezo no mercado de aproximadamente unhas cinco mil pesetas.

Xa metidos en cifras, algún dos presentes meteu na conversa o tema do valor económico das catedrais, que estes días pasados foi moi comentado nos periódicos, na radio e na televisión. Como resultaba ser un bo coñecedor da información, deu algúns detalles curiosos e puxo moita énfase en resaltar que a catedral de Santiago fora tasada pola Facenda Pública en dous mil millóns de pesetas. Manolo Rivas, que estaba calado, puxo cara de desgusto porque lle parecía pouco e dixo: “¡Iso será sen contar o botafumeiro!”

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Teoría das urnas

5 de junio de 2012 a las 0:01

O número de persoas con título universitario medrou tanto no mundo nas últimas décadas, que os temas dispoñibles para seren convertidos en obxecto de investigación, especialmente no campo das Humanidades, tivo que ampliarse nunha proporción similar. Non é difícil, polo tanto, atopar estudos científicos sobre calquera cousa, o mesmo sobre o prezo das patacas no século XIX que sobre o número de habitantes que tiña Lugo na época dos romanos ou os nomes das distintas saias que levaban as mulleres nobres na Idade Media.

Aproveitando que estamos na véspera dunhas eleccións xerais, eu atreveríame a propoñerlle a quen queira recoller a suxestión, un traballo arredor das urnas. Refírome ás urnas en canto realidade física, visible e tanxible, non como función ou símbolo. Digo isto porque as caixas nas que os electores introducen os seus votos son moi diferentes duns países a outros, un feito que algún significado pode ter.

En Suecia, por exemplo, son de madeira e de tamaño tan grande que ata se podería disimular dentro de cada unha delas un anano capaz de facer amaños e trampas. En España, en cambio, son dun material plástico transparente e tan pequenas que nin unha formiga entrenada sería quen de alterar o resultado dunha soa papeleta. Aos suecos hai xa moitos anos que non lles pasa pola cabeza a idea de que haxa un anano dentro. Aquí, en cambio, aínda hai xente que pensa que existen colexios para entrenar formigas senvergonzas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Aquel uniforme

4 de junio de 2012 a las 0:01

A propósito do uniforme de alcalde, do que falaba aquí onte, alguén me di que aquilo da chaqueta branca, a camisa azul e os pantalóns negros non era propio ou específico dos rexedores municipais, senón dos altos cargos en xeral. Non digo que non, pero na miña vila, polo que eu recordo, todos utilizaban esa roupa nas ocasións solemnes en que tiñan que vestir de gala, é dicir, cando viña de visita o gobernador civil, cando se facía a ofrenda floral polos mortos da guerra ou cando se celebraba algunha procesión importante, como o Corpus.

Supoño que algúns, aínda fóra destes acontecementos sinalados, sacaban tamén o uniforme para presumir. Eu recordo nas festas de Xinzo, alá polos anos cincuenta, un señor de Ganade paseando pola rúa, vestido daquela maneira. Acórdome moi ben porque o confundín cun vendedor de xeados, tal como explicaba onte.

Tamén recordo vestido dese xeito un alcalde da miña vila, tomando as cuncas polos bares do Barrio de Abaixo, probablemente despois dunha procesión. Por certo que era un señor que sabía recitar de memoria parágrafos enteiros de Ortega y Gasset. Talvez por iso se dicía que tiña categoría de gobernador e que varias veces estiveran a punto de nomealo. O caso é que a súa carreira política rematou no concello, quizais inxustamente. Esa debeu ser a razón de que a corporación que el mesmo presidía acordara dedicarlle unha rúa co seu nome.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha técnica eficaz

3 de junio de 2012 a las 0:01

Onte falabamos aquí dun señor ao cal sorprendín na radio no trance de facer unha descrición apocalíptica de Europa. Como se trataba dun candidato ao próximo parlamento europeo, tirei a conclusión de que acentuaba a negrura do cadro para facer máis atractivas as súas propias conclusións. Sen descartar a hipótese de que o citado señor sexa un inxenuo, un iluminado ou un iluso, eu síntome máis inclinado a pensar que nestes casos non convén desbotar a posibilidade maliciosa de que se trate dun golfo.

A min recórdame a un médico, ben coñecido na miña terra hai xa bastantes anos, que aplicaba a mesma técnica á saúde dos seus pacientes. O procedemento era elemental e sinxelo, pero dunha eficacia perfecta: consistía en facerlles un diagnóstico salvaxe, irremediable. Como despois os salvaba a todos, acabou collendo fama de sabio.

A un amigo meu, ao cal saquei nun dos meus libros co seu nome e apelidos, mandoulle unha maldición terrible naqueles anos tristes da fame: un peito de grilo furado polos negros perdigóns dunha terrible doenza pulmonar. Meteuno na cama pola forza, púxolle o corpo fofo de tanto comer e durante un mes interminable privouno da súa máis san paixón xuvenil, xogar ao fútbol nas Lagoas, el que tiña balón. Cando se decatou da trampa, xa non había remedio, pero aguzóuselle o sentido para descubrir os camándulas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Palabras

2 de junio de 2012 a las 0:01

Ese cura do que falei onte aquí, que sabía a Biblia de memoria, e do que aínda se acordarán algúns dos seus colegas, falaba sempre nun castelán moi escollido, que ás veces recordaba a lingua de Cervantes, pronunciada con coidado. Os problemas lingüísticos constituían unha das súas paixóns, sobre todo polo que respecta ao uso correcto das palabras. Un día escoiteille abroncar sarcasticamente a un compañeiro que dixo diante del a palabra “cénit”, acentuando o “e”, en vez de “cenit”, con acento tónico no “i”. Quedoume tan gravado que aínda hoxe, tantos anos despois, me chama a atención que tanta xente o diga mal.

Outro erro idiomático que non lle gustaba nada era a expresión “andar en pelotas”, en vez de “andar en pelota”, que é a correcta. Para explicarse dicía unhas cousas divertidísimas, algo picantes, e logo soltaba de memoria dez ou doce citas literarias de clásicos casteláns en apoio da súa tese, que defendía como se lle fose nela a propia vida.

Unha das veces que lle axudei á misa, durante a predicación,aquel infeliz empezou a explicarlles aos paisanos a diferenza que había entre dicir “prostituta” ou dicir “ramera”. Eu estaba tan asustado que non fun capaz de seguir a argumentación en detalle, polo tanto non recordo que pretendía demostrar. Só lembro que o asunto tiña que ver co Evanxeo. Deume a impresión de que os fregueses non se molestaron nin sentiron que o cura fose un tipo disparatado, senón que estaban contentos, pois de cando en vez rían bastante. Acórdome que o final consistiu en dicir que esas palabras non eran pecado, nin sequera a das catro letras, que resoou na igrexa como un raio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un accidente

1 de junio de 2012 a las 0:01

Primeiro pensei que alguén lle pegara un tiro cunha desas escopetas bobas de aire comprimido, pois incluso me pareceu que tiña sangue no peito. Logo, ao fixarme mellor, decateime de que fora un accidente. O caso é que estaba eu onte pola mañá sentado no porche da casa, contemplando unha bategada de auga que semellaba un castigo, cando vin caer aos meus pés o corpo dun paxariño. Era unha lavandeira real, que nalgúns sitios chaman tamén costureiras e señoritas. Caeu fulminada.

Estou convencido de que debeu de pegar un golpe brutal contra a cristaleira do estudio, na parte alta da casa, pois non é a primeira vez que ocorre. Cando a recollín, estaba tirada panza arriba, toda escarranchada, coa color amarela do peito volta cara a min e a cabeza dobrada contra o chan. Tremía e movía unha pata aos pouquiños, como se sufrise convulsións. O aspecto era de ter o pescozo partido ou o cráneo esmagado. Mantiña os ollos pechados e respiraba con aceleración. Posta na miña man, facía esforzos por mirar, pero non podía. Dina por morta.

Entón pouseina con coidado por riba dun xerxei que atopei nunha cadeira, fíxenlle algúns cariños e deixeina en paz para que morrese tranquila. Logo marchei de alí. De pronto acordeime do gato, que aínda vira pouco antes paseando polo xardín, e volvín correndo, non fose que fixera algunha barbaridade, non por mal, senón polas obrigas que lle impón o instinto. Cando cheguei, o paxariño estaba a dez centímetros do animal, que dormía feliz metido nunha caixa de cartón. Por fortuna, non pasou nada, incluso acabou todo ben, pois ao cabo dunha hora a lavandeira empezou a mellorar, abriu os ollos e foise. Ogallá que teña sorte na vida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pensadores

31 de mayo de 2012 a las 0:01

O domingo, despois de traballar un par de horas no xardín, senteime a ler un pouco no porche. No libro que elixín, o autor contaba unha historia que viviu hai seis anos durante a guerra de Bosnia, mentres acompañaba un grupo de serbios que defendían unha posición na súa aldea, a douscentos metros das liñas croatas. A un lado e ao outro, os integrantes de ambos os dous bandos, eran veciños. Antes da guerra foran xuntos á mesma escola, saíran coas mesmas mozas e xogaran en parellas a partida nos mesmos cafés. De súpeto, ao empezar o conflito, convertéronse en inimigos.

Intrigado pola situación, o periodista preguntoulle a un dos soldados serbios cal era a razón daquel disparate. O home mirouno con desprezo, sacou un paquete de tabaco e dixo: “Ve? Estes son cigarros serbios. Do outro lado fuman cigarros croatas”. Cando o xornalista lle recordou que todos eran cigarros, o outro limitouse a dicir: “Os estranxeiros non entenden nada”. Con todo, aínda seguiu pensando.

Como froito da súa reflexión, uns minutos despois engadiu: “Os croatas pensan que son uns europeos moi finos, distintos de nós, pero sabe o que lle digo?, que todos somos merda dos Balcáns”. Estaba claro que as súas ideas se ían perfilando. Primeiro, todo era diferente, incluso os cigarros; logo, todos eran a mesma cousa. Por último,  unhas horas máis tarde, o paisano achegouse ao estranxeiro e díxolle, coma se aínda lle seguise dando voltas na cabeza á pregunta que este lle fixera: “Mire, a min non me pagan por pensar”. Seguro que era así, pero estaría ben saber quen pensou por el para convencelo de que era inimigo a morte dos seus veciños e amigos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de maio de 1999 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un namorado

30 de mayo de 2012 a las 0:01

A última vez que fun ao cine era unha película de chorar moito. Ao principio só se escoitaban algúns saloucos illados, aínda reprimidos, que provocaban a risa dunha parte dos espectadores, pero conforme pasaba o tempo, o número das persoas que choraban ía aumentando sen parar. Ao final, o pranto era case unánime, sen recato nin vergonza por parte de ninguén. Supoño que o director se valeu dalgunhas trampas para conseguir aquel río de bágoas. Non debe ser nada difícil exprimir desa maneira o corazón.

Creo que foi Unamuno quen dixo que as lágrimas saen case sempre da parte máis superficial da alma e que a dor, que procede das fonduras, non nos fai chorar, senón que nos fai sufrir, o cal é moi diferente. Na miña casa, cando eu era neno, estaba mal visto chorar, e quen violase a norma recibía un alcume: mimo podre.

Hoxe contáronme unha historia sentimental, perfecta para facer con ela unha desas películas capaces de arrasar en bágoas a media humanidade. O protagonista foi un señor de Vigo, morto hai pouco, xa velliño, que durante cincuenta anos lle foi levar flores á tumba da rapaza a quen amara de mozo e que faleceu de noviña. Por desexo da familia dela, o fiel namorado repousa agora no mesmo nicho que aquela moza. Desde logo, non é unha historia para chorar, senón para sentirse feliz, nada máis.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de maio de 1996 .

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 197 de 218« Primera...102030...195196197198199...210...Última »