Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Berlín

25 de marzo de 2014 a las 0:15

Hoxe voume a Berlín, a participar, xunto con outros colegas de aquí, nas xornadas da Asociación de Hispanistas alemáns, que celebran agora o seu congreso. Polo que sei, a miña intervención vai consistir en pouca cousa: ler un conto e explicar como entendo eu este xénero. Como non teño ideas especialmente orixinais sobre o asunto, espero que a xente non pense que son un fresco. Digo isto porque neste oficio de escribir, polo menos para min, falar dos interiores paréceme tan difícil como botar un discurso sobre as chuletas que se comen, sobre as cualidades da propia respiración ou en que consiste andar, e que non sexa poñer un pé detrás do outro.

Polo demais, Berlín é unha cidade que me gusta. Xa sei que non é esta unha idea moi compartida, pois a capital alemá non concita unanimidades como París ou como Londres, senón mais ben discrepancias, como Nova York. Non obstante, a min paréceme moi fermosa, incluso a pesar das obras. Hai uns meses, a última vez que estiven nela, estaba todo patas arriba. Aínda así, parecía bonita.

En Berlín pasei un mes inesquecible hai uns anos, cando me invitaron a estar alí unha tempada nunha casa de escritores, situada nas aforas, á beira do lago. Contei todo aquí, nas crónicas que ía mandando día a día, de maneira que non terei que repetir o que xa dixen entón. Quizais fora aquela experiencia a que me fixo amar esta cidade que non todos aman, incluíndo neste amor os seus habitantes, non moi queridos en xeral. Creo que todos proxectamos sentimentos sobre a realidade e que Hitler ocupa un espazo na imaxe de Berlín. Quizais os meus sexan tamén prexuízos. En todo caso, son prexuízos desculpables porque son prexuízos de amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mulleres cegas

24 de marzo de 2014 a las 0:14

No ano 1977, Im Cheann, unha camboiana miúda e valente, foi obrigada polos soldados de Pol Pot a presenciar contra a súa vontade unha escena pavorosa. Colleron un veciño da aldea e moérono a paus ata deixalo practicamente desfeito; despois,  cando aínda estaba vivo, botárono ao lume. Esta muller, que agora vive en California, recorda aquel desgraciado berrando e retorcéndose no lume como un peixe vivo asándose por riba dunha grella. Foron as últimas imaxes que viu na súa vida. Agora está cega.

Tamén quedou cega Lar Poy, outra camboiana que tivo que presenciar a morte da súa propia filla, destrozada a patadas e a culatazos polos soldados sobre un campo de arroz. E o mesmo lle sucedeu a outras cento cincuenta mulleres daquel país, un asunto que ten completamente desconcertados aos médicos californianos.

Ningunha delas padece enfermidade orgánica que explique a cegueira. Tampouco se pode dicir que se trate dun caso individual ou colectivo de histerismo, como recoñecen os psiquiatras que as examinaron. O único certo é que todas estas mulleres perderon a vista despois de presenciar escenas como as que describimos. Non parece tan raro, non obstante. Sexan cales sexan as causas reais que poidan descubrir os médicos, o feito de que estas mulleres se neguen a ver parece bastante comprensible.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un pecado e unha gargallada

23 de marzo de 2014 a las 0:20

Un día, segundo me contou Ramón Piñeiro, don Ramón Otero Pedrayo, que daquela rexentaba unha cátedra de Xeografía na universidade de Santiago, presentouse no pazo episcopal de Compostela para visitar o cardeal Quiroga, de quen era bo amigo desde os tempos afastados nos que este último exercía como párroco de Santo Domingo, no centro de Ourense.  A visita, polo tanto, non tiña nada de cousa extraordinaria. Como noutras ocasións, o prelado e o escritor recordaron vellas historias, tomaron café e botaron un pito.

Polo visto, ao cardeal chamoulle a atención o nerviosismo de Otero, que non conseguía centrarse na conversa, como se estivese preocupado. Ata que de súpeto, coas meixelas inflamadas, don Ramón dixo que quería ser oído en confesión, pois cometera un pecado gravísimo. Non ha ser difícil imaxinar o susto do cardeal.

Sen máis rodeos, Otero explicoulle que entrara no convento de clausura das monxas de San Paio facéndose pasar por un médico alemán que acompañaba ao verdadeiro doutor titular. A reacción do cardeal consistiu en botar unha gargallada chea de saúde e de graza. Ao contrario diso que acaba de suceder en Italia, onde o prior dun convento impediu o auxilio dun monxe moi enfermo porque o médico que se presentou a curalo era unha muller. Hai quen non entende que Deus poida ser como a xente normal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un par de dedos

22 de marzo de 2014 a las 0:22

Onte, ao falar aquí da miña tía Isolina, viñéronme á memoria moitos recordos de Sabucedo, onde pasei grandes tempadas na infancia, especialmente nos veráns. Só teño unha sombra que escurece un chisco a claridade radiante daqueles anos. Cada vezque chegaba a aquela casa, había un xesto que agardaba e temía: o momento en que a miña tía, que quedara cega, me apalpaba a cara e mais os brazos. Se estimaba que estaba delgado, dicíalle ao meu tío que me había que poñer unhas inxeccións de vitaminas.

Estou vendo o despacho: unha vitrina branca co instrumental, unha trompeta de madeira para auscultar os enfermos, unha morea de revistas por riba dunha banqueta e, o peor de todo, a caixa de metal coas xiringas. E logo aquel cheiro permanente a alcohol, unha sensación que aínda hoxe me resulta desagradable.

Entre os catro muros daquel cuarto aprendín un día que iso do valor era unha simple cuestión de compostura. Foi cando unha bomba das festas lle desfixo unha man ao Felipito. Asistín á cura porque, unha vez que estaba dentro, parecíame feísimo e indigno saír de alí correndo. O que non esperaba era ver os ósos ao aire. Menos mal que o rapaz ferido era moi ocorrente e coas cousas que dicía, incluso chorando, provocaba as risas de todo o mundo. Nunca vin a ninguén perder un par de dedos con tanta elegancia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cara de neno

21 de marzo de 2014 a las 0:21

Cóntase que nunha ocasión, durante unha festa que Peggy Guggenheim daba no seu elegante e espazoso piso de Nova York, o pintor Jackson Pollock, que estaba completamente borracho, desprendeuse da roupa, quedou encoiro e púxose a mexar ostensiblemente no medio do salón, sobre unha alfombra oriental. Quería protestar non sei por que. En realidade, Pollock era un home excesivo, algo camorrista, excelente pintor, capaz de grandes xestos espectaculares. O último, a morte: un trastazo criminal no seu coche.

En xeral, a de Pollock foi unha xeración de homes atormentados, quizais coa excepción de Willem de Kooning, que morreu onte, cando xa tiña cumpridos 92 anos de idade. A cara de neno que conservou toda a vida dáballe un aire de rapaz inocente que contrastaba co vigor da súa pintura, especialmente coas mulleres que pintou.

A Willen de Kooning doeulle a morte de Arshile Gorky, que se suicidou, e sufriu co final de Mark Rothko, que fixo o mesmo, pero dunha maneira salvaxe: destragou os brazos cunha navalla de afeitar e logo tomou barbitúricos. Con todo, o xesto deste último que máis fascinou ao pintor agora desaparecido, que era moi rico, foi aquel que o levou a rechazar unha oferta millonaria en dólares porque o cliente lle pareceu feo e antipático. A De Kooning os clientes parecíanlle todos moi boa xente, incluso os pesados.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Armas

20 de marzo de 2014 a las 0:20

Unha das fábricas de armas máis famosa en todo o mundo, moi ligada miticamente ao cinema do Oeste americano, acaba de tomar a decisión de fabricar as súas pistolas e revólveres cun sistema de seguridade, dotado dun código secreto, para que só as poidan utilizar os seus propietarios. Non é difícil tomar a cousa a chirigota. Onte mesmo eu escoitei nun programa de radio algúns comentarios nese sentido: o ladrón que entra roubar nunha tenda, esquece o código e saca unha axenda para miralo; o suicida que non pode acabar coa súa vida porque antes o tempo ou a enfermidade acabaron coa súa memoria. E así ata centos de situacións cómicas.

Sen embargo, tamén é posible velo como un triunfo parcial, pero un avance, daqueles que levan anos pelexando contra a loucura que fai de América o país máis inseguro do mundo para os nenos, unha parte dos cales sucumben a esa especie de delirio que consiste en defender como unha liberdade esencial a posibilidade de mercar unha arma.

Non son tan xenerosas as leis cos fumadores, acosados ata o disparate, nin cos afeccionados a correr cos coches polas autoestradas, obrigados a circular a velocidades máis ben baixas, nin con outras persoas que teñen gustos bastante menos perigosos que gardar un rifle na casa. Todo o mundo sabe que a permisividade legal que hai con este asunto nos Estados Unidos ten que ver cun grupo de presión moi poderoso que preside un célebre actor de cine. Non direi o seu nome porque non quero que apareza nesta parte do periódico, que é un minúsculo territorio de paz, non vaia ser que se poña a disparar, como fai nas súas películas, e nos encha a páxina de sangue. No cine, xa non o vexo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home despistado

19 de marzo de 2014 a las 1:26

No ano 1973, cando Bill Clinton acabou os seus estudos de Dereito na prestixiosa universidade de Yale, volveu á súa cidade natal, en Arkansas, para exercer como profesor de leis na facultade local. Segundo todos os indicios, non lle debeu de prestar moita atención ao seu traballo, pois cometeu moitos despistes, quizais porque naquelas datas estaba máis preocupado pola súa carreira política, que iniciou disputándolle un posto no Senado a un rival e veterano político republicano, John Paul Hammerschmidt.

Na universidade, o xove profesor Bill Clinton coñeceu a unha alumna, Susan Webber, moza brillante, estudosa e responsable, tamén simpática e orixinal, bastante desinhibida. A rapaza, despois de realizar un exame que consideraba que fixera moi ben, atopouse coa sorpresa desagradable de que o citado profesor o extraviara.

Para resolver o incidente, Clinton ofreceulle á estudante unha nota alta, equivalente a notable, pero ela reclamou repetir a proba, solicitude que lle foi concedida. O resultado foi óptimo. Logo, Susan apuntouse como voluntaria para axudar na campaña do rival. Agora, case vinte e cinco anos despois, aquela moza é a xuíz que vai presidir o xuízo contra o seu antigo profesor. Se o acusado di que é tan despistado que non recorda nada do que conta Paula Jones, a señora xuíz non terá moitos motivos para non crelo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un sono raquítico

18 de marzo de 2014 a las 0:18

Acabo de ler un artigo que, baixo o pretexto de falar dun libro escrito por un determinado señor, se parece máis a un tiro na nuca que propiamente a un estudo ou a unha análise do valor e o contido da obra comentada. Resulta evidente que ao articulista non lle importa en absoluto o feito sobre o cal asegura ofrecer unha opinión, pois para iso non é necesario utilizar unha arma homicida de semellante calibre, senón que o que pretende é fusilar publicamente o autor. Naturalmente, coa pretensión de ser considerado un pacifista.

Só os directamente interesados en practicar este tipo de perversións intelectuais deben crer a estas alturas en semellante quincalla verbal. Resulta tan evidente a índole da trampa, que un non acerta a entender que clase de inocencia lles permite a estes individuos acreditar na eficacia dun método tan pouco refinado.  A maldade, se non vai acompañada de intelixencia, non pasa de ser simple ruindade.

No capítulo insidioso do mal, a este xamais lle falta a grandeza das accións que poden ser inspiradas por Satanás, nunca a dimensión gangosa dos actos que medran ao amparo das miserias da psicoloxía, sempre tan podres. A ruindade, en cambio, é pequeniña, perrencheira, roñosa, evidente: crece con prudencia á calorciña doméstica dos braseiros familiares, onde os odios adquiren unha dimensión raquítica: o soño grandioso de acabar a tiros coa persoa que se quenta ao noso lado, remata nun belisco furtivo e traidor por baixo da mesa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Piedade

17 de marzo de 2014 a las 0:17

No último número da revista Granta, esa alegría literaria que entra pola porta da casa cada dous meses, procedente de Londres, trae nesta ocasión un conxunto de artigos e reportaxes sobre aquela cidade. Nun deles, escrito por unha escritora nova que se chama Lucrecia Stewart, cóntase unha experiencia que lle sucedeu a ela mesma hai un par de anos, cando se estaba duchando pola mañá e escoitou fóra, no patio, uns berros terribles de angustia. Saíu a medio vestir, apenas cuberta por unha toalla, e atopouse con que unha rapaza que lle axudaba nas tarefas do xardín estaba sendo apuñalada por un xigante de trinta anos, veciño do barrio.

Sen pensalo, colleu unha pedra e bateulle na cabeza ao criminal, que se revolveu e lle meteu varias puñaladas en distintas partes do corpo. Unicamente a chegada dun policía que pasaba pola zona evitou que a cousa rematase nunha traxedia aínda maior. Había tempo que as dúas mulleres agredidas agardaban algo así: o agresor, un pobre toliño, tiña delirios persecutorios e estaba namorado dunha delas.

O peor, non obstante, non foron as trinta e tantas puñaladas que recibiron entre ambas as dúas, senón a reacción dunha parte dos veciños, que nun número non pequeno subscribiron unha carta dirixida ao tribunal na que saían en defensa do violento, aducindo que se trataba dunha persoa pacífica, que nunca lle fixera mal a ninguén. Algúns incluso foron ver as agredidas para acusalas de arruinarlle a vida a un pobre infeliz, sentenciado, por culpa delas, a permanecer recluído nun sanatorio. Non é unha reacción infrecuente no noso tempo, máis propicio á piedade que á xustiza, cousa que non está mal. Sempre que a piedade non exclúa as vítimas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranza de don Antonio

16 de marzo de 2014 a las 0:16

Onte aproveitei un descanso despois de comer para baixar ata Segovia e dar un paseo polo centro da cidade. Metinme por unha rúa estreita e torta coa intención de visitar a casa de Antonio Machado, que recordaba moi vagamente, e acabei perdéndome. Por sorte, uns nenos que xogaban á pelota nunha praza solitaria guiáronme ata a vella pensión onde viviu o poeta durante doce anos, entre 1919 e 1932. Ao contrario do que me sucedera a última vez que estiven aquí, non había apenas turistas.

A pousada na que residiu Machado nos seus anos segovianos é unha casa modesta, incluso pobre. O escritor pagaba cinco pesetas e dispuña dun cuarto pequeno, sinxelamente amoblado, no que se conservan as cousas tal como estaban: unha cama, dúas cadeiras, unha estufa, un lavabo con palangana, un orinal e unha chuspideira.

Tanta austeridade a min non me produce ningún tipo de emoción romántica. O espírito, para desenvolverse en plenitude, non necesita pasar estas probas. É probable que Machado, se vivise con máis comodidades das que dispuxo en Segovia, nunha casa máis confortable, sen o frío do que se queixaba aos amigos, sería igualmente un gran poeta, sinxelo, fondo e melancólico, tamén honrado. O único que cambiaría con seguridade nada tería que ver coa literatura: que don Antonio o pasaría algo mellor na súa vida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net