Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Pouco sentido común

6 de mayo de 2015 a las 9:09

A primeira vez que me decatei de que os profesores poden descoñecer partes substanciais das materias que explican, pensei que era eu que me pasaba de listo. Foi nunha clase de bacharelato, nunha materia que non digo. Ao chegar á casa e comprobar que o meu profesor metera a pata, atribuíno a un despiste. Só moitos anos despois, cando eu me convertín tamén en membro da confraría, souben por experiencia propia ata que límites poden chegar as carencias dos que pretendemos acabar coa ignorancia dos demais.

É moito peor ser insensato. Como ese ilustre profesor ao que acabo de escoitar na radio dicindo que o golfo que estes días nos aburre coa exhibición desvergonzada dunha alma de quincalla, está escondido nun chalé da rúa madrileña de Arturo Soria, protexido polos servizos secretos para que non o atope a Garda Civil.

Que o citado profesor me pareza un insensato non é debido á información que deu, que pode ser certa; supoño que a Garda Civil estará investigando esa pista nestes momentos. O que me chamou a atención foi a súa falta de realismo e pouco sentido común, cedendo de forma gratuíta e desinteresada unha noticia que lle podía reportar algunhas ganancias. Hai unha emisora de radio que ofrece vinte e cinco mil pesetas* a quen adiviñe onde se esconde o paxaro. Despois de todo, marcar un número non custa tanto traballo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de maio de 1994.

(*) aprox. 150 €

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un café

5 de mayo de 2015 a las 0:15

Os artigos dos últimos días leváronme a recordar feitos e persoas de hai bastantes anos, naquel Ourense de finais dos sesenta, onde eu vivía entón. Había na cidade, naquel tempo, un  lugar de encontro moi apreciado, o famoso Café Miño, que tiña clientelas moi diversas, segundo as horas. Por alí pasaba todo o mundo. As mellores horas, para min, eran as do café da tarde, despois de xantar, e a noite, a partir das once e media ou doce, cando remataban os cines. A peor, penso que coincidía coa tardiña, co café ocupado por señoras amobladas, murmurando unhas de outras, e algúns homes que practicaban igualmente o cotilleo de cada día.

Andaba tamén por alí unha nena duns dez anos, gordiña e de ollos saltóns, vestida por cen inimigos xuntos, que fora bautizada por alguén como “A nena asquerosa”. Sucedera que un día, unha señora a vira nos lavabos botando papeis na pileta, que tiña atascada, e ao recriminarlle o que estaba facendo, a pequena deulle unha resposta desafiante: “Estoy aquí para molestar a los mayores”.

Confeso que aquela nena a min non me caía tan mal. Polo que parecía, debía vivir cos avós, unha parella pintoresca: ela alta e forte, mais ben gorda, pero cunha cara estreita e chupada na que o nariz semellaba un insulto posto alí para que os demais lle chamasen bruxa; el, todo o contrario, é dicir, pequeniño e ensumido, con cara de pena, tanto que daba a sensación de que ía romper a chorar en calquera momento. Un día, a señora, que ocupaba unha mesa veciña, preguntoume se lle podía ler o número da lotería que viña no periódico que eu estaba lendo. Deume as grazas cunha voz tan preciosa que ata me pareceu unha muller guapa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unhas fotografías

4 de mayo de 2015 a las 0:14

Un parente tróuxome o outro día un sobre cunha sorpresa dentro: varias fotografías nas que aparezo cando contaba moi poucos anos. Non coñecía ningunha delas. Na máis antiga, teño o xesto enfurruñado e podo supoñer o motivo. Escoitei dicir moitas veces que non me gustaba que me fixesen fotos. Ignoro a causa, da mesma maneira que non sei por que me escondía cando vía a Garda Civil nin por que me ría a gargalladas escandalosas nas igrexas sempre que o cura se volvía cara aos fieis para dicir Dominus vobiscum.

De pronto decátome de que nunca saberei esas cousas. As persoas que mas poderían aclarar desapareceron todas. Hai, polo tanto, no fondo dos ollos dese neno que mira con tristeza desde o papel fotográfico, un enigma indescifrable. Naturalmente, non se trata de nada importante, pero gustaríame sabelo.

Nunha das fotografías aparece a miña nai ao meu lado. Por pirmeira vez observo que fun fillo dunha rapaciña nova, alegre e guapa. Experimento entón a sensación estraña de sentirme maior ca ela, de contemplala como unha moza de poucos anos, quizais con moitos soños na cabeza. Está mirando cara á cámara, coa boca entreaberta, como se estivese falando, probablemente dicíndolle algunha cousa divertida á persoa que manexa a máquina. Pola felicidade que ilumina o seu rostro, xa sei quen fixo ese retrato.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Aprendendo

3 de mayo de 2015 a las 0:13

Hai uns meses falei aquí dunha nena que temos na casa, filla da rapaza que nos axuda nas tarefas domésticas. Desde entón non dei noticias dela, aínda que algúns amigos me preguntan ás veces como vai e como se cría. A Deus grazas, críase ben, bonita e simpática, moi grande. Agora xa non dorme tanto, pasa máis horas esperta e facendo monadas, rindo ás gargalladas cando se lle fai un aloumiño ou poñendo cara de sorpresa e curiosidade conforme vai descubrindo o mundo, cousa que ocorre todos os días. Por exemplo, desde hai pouco recoñece o tic-tac do reloxo que hai no salón e accidéntase de alegría cando ve saír o cuco a cantar as horas.

Empeza a ser amiga dos cans. De momento, míraos con interese e ponse nerviosa de contento en canto se achegan a ela. Pola súa parte, eles tamén menean o rabo en sinal de amizade. Gustaríalles acercarse máis, cheirala de preto e xogaren todos xuntos, pero non o permitimos. Naturalmente, non se trata de que lle fagan mal, senón de que a manquen sen querer ou que lle metan medo cun ladrido.

Polo que respecta ás aprendizaxes, as cousas seguen o seu curso. O venres descubriu ese xogo que descobren todos os pequenos e que consiste en facer ruído a base de soprar cos labios pechados. Non sei como se chama, pero todo o mundo sabe como é, porque todos o fixemos e o vimos facer. O caso é que estivemos rindo ao observar con que furia practicaba esa novo descubrimento, un exercicio que a deixaba orgullosa e cansa. Ignoro o que supón esa aprendizaxe na formación futura da nena, pero confeso que nos produciu a todos a mesma satisfacción que se aprobase as Ciencias ou as Matemáticas, por poñer un par de exemplos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha explicación

2 de mayo de 2015 a las 0:22

Nunha parroquia próxima a Ourense, nas terras altas de Amoeiro, un cura delgadiño e bondadoso, xa vello, tiña un sancristán gordo e lambón, da súa mesma idade. Este último era un home tranquilo, de barriga inmensa, con fama de bo dente. Eu falei dúas ou tres veces con el e parecía un pándigo infeliz, consumido por comer o que fose, a calquera hora. Del dicía o señor abade que, quitándolle ese pequeno defecto, polo demais non había queixa. Cun chourizo e un anaco de pan estaba contento. E que non lle faltase o viño.

Bebía ás agachadas o que se emprega na misa. O cura non lle dicía nada, pero conforme o pecado se foi facendo costume, as bebedelas do principio acabaron en consumo rápido das garrafas. Cando o señor abade o censurou, o sacristán explicouse: podía ser cousa da evaporación ou mesmo engano na entrega.

Acordeime disto ao ler a noticia da desaparición de William Colby, antigo director da CIA, un home de case oitenta anos que foi practicar coa canoa no río Potomac un día de mal tempo, coas augas revoltas e ventos fortes. A embarcación apareceu envorcada na area. Agora especulan co que puido pasar e fálase dun axuste de contas dentro da propia CIA ou dunha deserción para as filas do KGB. Da mesma maneira que o viño o podía beber o sancristán, non se debe descartar que Colby afogase el só nas augas do río Potomac.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Metáfora

1 de mayo de 2015 a las 0:21

O sábado comín en Arteixo cun grupo de amigos, entre os cales estaba un colega que leva anos instalado nun pesimismo existencial que a min, que lle quero ben, me magoa. Foi, desde mozo, un home que defendeu grandes ideais e que pensou que o mundo podía ser máis xusto, pero hai xa tempo que sabe que as ideas que defendeu, e polas que sufriu, xa non as verá triunfar durante os anos que lle queden de vida, e que tampouco está moi seguro de que triunfen despois. Eu, que nunca dramatizo estas cuestións das grandes crenzas (en realidade creo en moi poucas cousas), síntome bastante desconcertado cando escoito a alguén falar desta maneira.

O meu amigo, que é persoa de corazón desbordante, ten unha visión moi negativa do mundo e da xente, de xeito especial dos ricos e os poderosos. Como resulta lóxico, en contrapartida con ese xeito de pensar, sente simpatía polos pobres e os que non teñen nada, sobre todo polas masas inmensas de infortunados que viven na África negra.

Arredor deste asunto tratou boa parte da conversa que mantivemos durante o tempo que durou o xantar. Para comunicarnos mellor o seu pensamento, o meu amigo quixo valerse dunha expresión plástica. Mirando para os restos do solombo que acababa  de degustar e para os ósos de cabrito que aínda repousaban nos pratos de outros dous comensais, dixo que alí estaba a realidade do mundo no cal vivimos e que esa realidade consistía en que sobre a nosa mesa tiñamos a proba da barbarie: aquel solombo, aquel cabrito, non eran outra cousa que as  pernas dalgúns negros que acababamos de comer. Por suposto, tratábase dunha metáfora. A verdade é que eu pedira simplemente un linguado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lección de antropoloxía

30 de abril de 2015 a las 0:20

O domingo pasado, no mediodía, collín o auto para ir buscar os periódicos. Acompañábame un amigo, que levaba máis dunha hora falando con paixón da maneira de ser dos que el chamaba «os nosos paisanos», un grupo humano amplo e complexo, dotado dunha virtudes e duns valores que lle parecían tal vez únicos no mundo, e que a min, se digo a verdade, me recordaban ás cousas que se contan dos campesinos de outros países, algúns deles moi distintos do noso, tanto pola historia, como pola cultura ou a xeografía.

Díxenlle que o que el considera un rasgo antropolóxico característicos, como o costume de contestar a unha pregunta con outra pregunta, o tiña eu comprobado na cantábrica Vega del Pas ou na rexión sueca de Samaland, por exemplo. E que o estoicismo que el tanto ponderaba nos labregos do interior de Galicia non era moi diferente do estado de resignación permanente en que viven os campesinos bolivianos ou da sumisión con que se comportan os indios do Amazonas na súa relación cos brancos.

Conteille que dous domingos antes, indo tamén a buscar os periódicos, me parou un paisano para que o levara ata a Ramallosa. Como no asento de adiante se sentaba o  meu pai, díxenlle que subira atrás, entendendo por «atrás», naturalmente, os asentos da parte traseira. El entendeu, en cambio, que «atrás» era o maleteiro. Cando saín para sacalo do seu erro, xa el tiña un pé metido, con gran esforzo, porque era unha persoa maior, no lugar dos equipaxes. Seguro que lle parecía a cousa máis natural do mundo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de abril de 1988.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Estudantes

29 de abril de 2015 a las 0:19

Estiven en Lugo para falarlle a un grupo numeroso de estudantes de como entendo eu isto da literatura. Nada especial nin do outro mundo: escribir con claridade e sinxeleza, sen máis florituras que as estritamente necesarias, e falar da vida. Despois do coloquio, que foi intenso e longo, con ducias de preguntas, achegóuseme unha rapaza de COU, loira e bonita, para que lle firmase un libro. Chamábase Alba. Cando rematei de facerlle a dedicatoria, apartouse a un lado, esperando que acabase de firmar para outros compañeiros, e logo preguntoume se me podía pedir unha cousa sen ser impertinente. Pediume que no artigo de hoxe falase deles.

Está claro que non me podía negar. O que pasa é que non sei  moi ben que podo dicir, a non ser o único dato que ela mesma me deu: que pertencía ao colexio das Xosefinas. Todo o demais, debo imaxinalo ou supoñelo, o cal tampouco resulta moi difícil. Pola actitude que tiveron, parecéronme rapaces e rapazas moi atentos e corteses, pois aturaron, entre conferencia e coloquio, case dúas horas.

Moitas das preguntas que me fixeron eran interesantes. Querían saber como se fai un escritor, cal é o libro meu que máis quero e por que escribo. As dúas primeiras non encerran  demasiadas dificultades, pero a resposta da última resulta complicada. Nunca souben por que escribo. Quizais porque se foi convertendo nun costume desde que un profesor me animou a facelo cando eu tiña doce anos; talvez porque me gusta contar historias ou porque me fun metendo nun círculo que me acabou atrapando. Tanto ten. O caso é que escribo e que, grazas a iso, podo pasar momentos tan gratos como estes que pasei onte en Lugo con Alba e os seus amigos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Falar pouco

28 de abril de 2015 a las 0:18

Cando eu empecei a ir á tertulia de don Vicente Risco, alá polo ano sesenta, non me atrevía a falar demasiado, pois a parte de que estaba nunha idade na que case todos os rapaces son  tímidos, tampouco tiña moito que dicir. Naquelas xuntanzas, ademais, había un número bastante alto de señores que gozaban dunha fama merecida de sabios, como Ferro Couselo, Xaquín Lorenzo, Xosé Luís López Cid ou Ernesto Gómez del Valle. Polo tanto, o máis prudente parecía permanecer en silencio e escoitar.

Por se todo aquilo fose pouco, nas tertulias sempre hai persoas dispostas a falar por varios. En Ourense tiñamos algúns. Destes últimos, un deles pertencía á clase deses desbordados simpáticos, boa xente, laretas e trapalleiros, que ocupan eles sós o tempo dun batallón de infantería. De xeito que non resultaba difícil estar calado.

Un día, mentres eu facía un aparte co pintor Xosé Luís de Dios, que era tamén un rapaz, alguén lle preguntou a don Vicente por min. Discretamente, baixando a voz para que eu non oíse, Risco díxolle que falaba pouco e que iso era un bo sinal. Aquela tarde marchei moi contento para a casa. Agora, case cuarenta anos despois, estiven relendo algunhas páxinas do diario de  Jules Renard, cousa que fago de cando en vez. Atopei unha frase lacerante, aplicada a non sei quen: “Non fala, pero sabemos que pensa parvadas”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pedrito o zapateiro

27 de abril de 2015 a las 0:27

Na miña vida vin borracheiras máis grandiosas que as do Pedrito o Zapateiro, un home pequeniño, solitario e triste, moi habelencioso e cumpridor no seu traballo, persoa xentil e compracente, pero que polas noites, cando deixaba o taller, bebía durante horas e horas sen parar; aínda que, iso si, sen perder nunca a educación. Quero dicir que tiña un viño amable e que cando collía a pítima espertaba dentro del un sentido épico do espectáculo que o levaba case sempre a botar emormes discursos reformistas e soflamas.

Non se contentaba con predicar na taberna; buscaba o espazo aberto das prazas, empoleirado nalgún alto que lle permitise compoñer o xesto fastuoso dun tribuno da plebe, coa voz cavernosa dun orador de masas e a énfase teatral dun deputado en Cortes dos de antes. O tema era sempre o mesmo: a agricultura na Limia e os beneficios que se poderían derivar da desecación da Lagoa de Antela.

Non sempre se limitaba a botar discursos. Unha noite, atravesada a súa fronte non se sabe ben por que raio de loucura, de madrugada armouse de paleta e nivel, e ladrillo vai, ladrillo vén, ergueu un muro no medio dunha rúa sen saída, impedindo que unhas señoritas velliñas, bondadosas e solteiras, puidesen ír á misa ao día seguinte. Estivo a punto de acabar no cárcere, pero salvouse a última hora precisamente por intercesión das citadas señoritas. A cambio coidáballes a horta.  Despois de todo, a súa paixón era a agricultura.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de abril de 1993. 

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 13 de 138« Primera...101112131415203040...Última »