Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Unha santa protectora

4 de abril de 2015 a las 0:14

Volvendo ao tema dos santos, do que falamos onte, eu fun moi devoto, cando era neno, de Santa Mariña de Augas Santas, que é a patrona de Xinzo de Limia. Un amigo do meu pai, Luís Otero, puxo a vida desta mártir en verso, que eu cheguei a saber de memoria. Recordo que aquel libriño falaba dun pretor romano que pretendía a alma da mociña e que, ao non conseguila, decretou a súa morte. Queimárona nun forno, pero a rapaza fuxiu por un buraquiño, creo que convertida en fume. Despois, cortáronlle a cabeza.

En Santa Mariña de Augas Santas, unha aldea situada a uns cinco quilómetros de Allariz, gárdanse moitos recordos desta virxe venerable. En primeiro lugar, o forno, pero tamén a marca dunha orella que quedou impresa nun penedo cando a santa fuxiu do lume e o pozo de auga fresca que fixo a cabeza despois de producirse a decapitación.

Con todo, o obxecto máis querido polos veciños daquela parroquia é un carballo que precisamente se chama O Carballo da Santa. Sempre se dixo que botaba sangue cada vez que o querían cortar. Alá nos anos cincuenta, eu tiven que fuxir correndo da aldea, xunto con cen compañeiros máis, todos nenos de doce ou trece anos de idade, porque lle plantamos lume á reliquia. Por suposto, que foi un accidente, pero as xentes do lugar entendérono como unha provocación. Menos mal que Santa Mariña nos protexeu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Encontro con pantasmas

3 de abril de 2015 a las 0:23

Un día, cando estaba traballando no seu taller de fotografía,  hai xa algúns anos, Robert Doisneau foi advertido por un colaborador seu de que na sala de espera agardaban un home e unha muller que querían falar con el dun asunto importante. Sen deixar a tarefa que o ocupaba naquel momento, mandoulles o recado de que a importancia do que pretendían probablemente debía ser moi grande, xa que se trataba de pantasmas, pero que el era un simple mortal e carecía de competencia para amañar cousas do trasmundo.

O célebre fotógrafo, que tivo que soportar durante toda a vida a centos de aproveitados ou curiosos que aseguraban seren os protagonistas da foto que o fixo famoso en todo o mundo, esa parella feliz sorprendida bicándose na rúa, tiña un instinto infalible para detectar a todos os pesados que ían visitalo coa mesma pretensión.

Canso desa historia, despois de que tantas parellas xurasen que eran elas as que figuraban na fotografía, Doisneau chegou á conclusión de que o que ocorrera fora que por pura casualidade ou causa dalgún misterio incomprensible fotografara un par de pantasmas. Onte, cando morreu e entrou para sempre nesa parte nebulosa da vida, probablemente se lle aclarou de forma definitiva o suceso máis relevante da súa carreira. A estas horas debe coñecer xa a identidade daqueles mozos. Seguro que eran anxos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tarde Veneciana

2 de abril de 2015 a las 0:22

Acabo de chegar a Venecia, non para moito tempo, desgrazadamente, senón para pasar unhas poucas horas, camiño de Boloña. Esta cidade é moi agradecida e abonda unha tarde, sempre que un saiba que facer. O mellor é fuxir do centro, ese zoco turístico intransitable, e perderse por eses lugares solitarios a onde non vai case ningúen, libres de tendas de cristal ou de máscaras de entroido ou desa roupa italiana de marcas tan acreditadas internacionalmente. Non coñezo un xeito máis civilizado de eludir este cromo de postal.

Por outra parte, hai unha hora propicia, despois das oito da tarde, cando os miles de visitantes desaparecen, como se fosen engulidos polas augas, e a cidade queda practicamente deserta, sen góndolas nin comercios nin grupos de xente conducida polos guías. Esa Venecia convértese entón nun gozo que hai que aproveitar.

Foi o que fixen onte. O día estaba frío e a humidade da lagoa notábase debaixo da roupa, disposta a alcanzar os ósos, preparada para amolar. A un galego do Atlántico, non obstante, esta traición sinuosa do clima nunca acaba de sorprendelo. De maneira que non fixen caso e dediqueime a andar. Tiña ademais como aliciente a promesa que me fixera pola mañá:  rematar a tarde no Florián, pedir un café cortado e fumar un puriño sentado detrás dun ventanal. Non puido ser: estaba pechado. Tampouco convén abusar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Andreotti non é Belcebú

1 de abril de 2015 a las 0:30

Non son experto en asuntos relacionados co demo, aínda que lle oín falar moito sobre o asunto a don Vicente Risco, que lle fixo unha biografía a ese fulano de tal; pero paréceme que o periódico italiano que o outro día titulaba en primeira páxina que a xustiza ía por fin investigar as relacións de Belcebú coa Mafia, estaba equivocado. Referíase a Giulio Andreotti, o célebre político demócrata-cristián a quen algúns dos seus inimigos, e agora tamén a maxistratura, teñen acusado de manter relacións coa citada organización criminal.

Persoalmente sempre participei da opinión, en Italia bastante estendida, de que Andreotti é o demo, pero non exactamente Belcebú, nin Satanás; tampouco Lucifer. Eses son demos vellos e salvaxes, monstruosos, capaces quizais de provocar un terremoto ou de destruír unha cidade, pero con máis forza que a intelixencia e a imaxinación. Exactamente o contrario do que sucede con Andreotti.

En Galicia dise que o demo ten cara de coello para referirse a unha mentira moi grande. Realmente, o político italiano é dono dun mapa facial dunha riqueza expresiva única na Europa dos últimos cen anos, de maneira que se podería predicar del que ten tamén cara de coello, como se podería afirmar así mesmo que ten cara de garduña, de curuxa ou de cuco. Algo de paxaro, entre a voracidade de lóstrego dunha ave rapaz e a golfería intelixente dun bicho senvergonza, pero coa aparencia frailuna dun lampantín de viños de misa. Nunca Belcebú.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ler ás escondidas

31 de marzo de 2015 a las 0:31

Cando lin por primeira vez Platero y yo de Juan Ramón Jiménez, antes de abrir o libro tiven que cumprir coa norma obrigada de pasarllo a un profesor, cura por máis señas, para que decidise se o podía ler sen que correse moito perigo a miña saúde espiritual. Devolveumo aos poucos días con algunhas palabras tachadas con tinta china. Naturalmente, fixen o imposible por averiguar o que puña debaixo daqueles borróns tan ben trazados. Eran bobadas. Unha das frases dicía que a lúa lucía o seu branco vestido de noiva.

Algo parecido sucedeu con outros libros, algún dos cales aínda debe andar mutilado pola casa. Os máis atrevidos, non obstante, como El extranjero, de Camus, non resistiron a proba da tinta e fóronme decomisados. A medida non serviu para nada: agardei o verán e pedino prestado. A verdade, tampouco era para tanto.

Sei agora que nos Estados Unidos desterraron das escolas As aventuras de Huckleberry Finn, unha novela que me fixo pasar horas moi felices na infancia, navegando coa imaxinación polo Mississippi abaixo. A razón son algunhas frases que se refiren aos negros nun ton que hoxe se considera incorrecto. A cambio, danlle a ler aos rapaces unhas obras impecables, onde cada palabra está coidadosamente meditada. É a mellor maneira de que lean os bos libros ás escondidas, que é como máis prestan.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ser culpables

30 de marzo de 2015 a las 0:30

O outro día escoitei na radio unha señora, veciña dunha muller maltratada, que dixo referíndose á pobre da vítima: “Es una infeliz que no tiene culpa de nada, limpia y trabajadora”. Naturalmente, pero nesa maneira de falar quedan reminiscencias inconscientes dunha cultura na que, se fose culpable de algo, sucia, por exemplo, a citada muller podía recibir uns golpes merecidos. Nun dos libros máis fermosos que se escribiron en castelán, El Carnero, unha obra rara e pouco coñecida do século XVII, abundan os exemplos.

O seu autor, o colombiano Juan Rodríguez Freyle, cronista fiel daquela época, conta bastantes historias de ciumes e adulterios que xeralmente rematan con espada. Por iso escribe que “peligrosa cosa es tener la mujer hermosa, y muy enfadoso tenerla fea, pero bienaventuradas las feas”. É dicir, a culpa de ser bonita.

Nun dos episodios que narra, hai un mestizo xordo e mudo, que anda montado a cabalo dunha cana, como se esta fose un cabalo. Un día, na mansión dun principal asiste ao sacrificio dun becerro, en preparación dunha festa, estando ausente o dono da casa. Cando o rapaz vai de retirada, atopa o señor, que lle pregunta con acenos de onde vén. O mozo pon as mans na cabeza, como se fosen cornos. Enlouquecido, o cabaleiro corre ata o pazo e mata a muller a coitelazos. Conclúe Rodríguez Freyle: “Sin tener culpa ni merecerlo”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pecados

29 de marzo de 2015 a las 0:29

Creo que algún día falei aquí de Gilda, a famosa película de Charles Vidor que todo o mundo recorda pola protagonista feminina, Rita Hayworth, adornada con aquel vestido negro de seda e os guantes da mesma cor. Por culpa daquel filme tiven eu a idea de que os meus pais debían ser grandes pecadores, pois atrevéranse a ir vela despois de que don Cesáreo, o cura párroco, que se parecía a Pío XII, dixese expresamente desde o púlpito que era pecado moi grave asistir a aquela proxección. De todos os xeitos, en Xinzo de Limia non se chegou á histeria que se alcanzou noutros sitios, onde había xente rezando ás portas do cine.

Fóra de España, a cousa tomouse con máis calma no tocante á moral, pero con moito entusiasmo respecto da protagonista. Unha expedición de montañeiros subiu aos Andes cunha copia e enterrouna nun dos cumios para transmitila á posterioridade. E cando os americanos lanzaron unha bomba atómica de proba, en Bikini, tamén lle chamaron Gilda. Hai pouco pasaron a película na televisión e quedei a vela. O mesmo fixo un amigo meu, que a gravou en vídeo para mandarlla a unha irmá monxa, moi afeccionada ao cine.

Esta, nada máis recibila, comunicoullo á superiora, que decidiu dar un pase para toda a comunidade. Poucos días despois, o meu amigo, interesado por saber que pasara, chamou ao convento e preguntou. Respondéronlle que o pasaran moi ben, que lles parecera unha película entretida. Estou totalmente de acordo coas monxas, pois iso foi o que me sucedeu a min. Espero, polo tanto, que a aquelas persoas que a viron cando aínda era pecado e que xa morreron, os trasladen ao ceo para aplaudirlle a estas monxas cando cheguen alá.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un pobre paxaro

28 de marzo de 2015 a las 0:28

Pois resulta que onte pola mañá, detrás dun radiador, nun dos cuartos da casa, apareceu un paxariño morto. Estaba situado de tal maneira que, para quitalo, houbo que desmontar o aparato enteiro. Pasados os primeiros instantes de sorpresa e despois de completar o traballo, empezaron as especulacións sobre a causa do suceso. Cada un tiña a súa teoría, todas máis ou menos ben construídas e fundadas, ata que finalmente se impuxo unha sobre as demais: o responsable non podía ser outro que o gato.

Peza fundamental na acusación foi a certeza, que ninguén se atreveu a poñer en dúbida porque equivalería a negar unha evidencia, de que este animal anda ultimamente alporizado cos paxaros, aos que persegue ladinamente polo xardín adiante, apostado como un pequeno tigre entre a herba, á espera da gadoupada final.

Establecida a responsabilidade, resultaba ineludible un xuízo moral. Polo tanto, o gato foi acusado de crueldade gratuíta, pois non se trata dun acto destinado á supervivencia, senón dun exercicio bastante parecido ao que practican os cazadores, para os cales o importante non consiste en comer a peza cobrada, senón en divertirse coa pura acción de cazar. Alguén propuxo entón poñerlle un axóuxere ao gato. Eu non me nego, pero síntome co dereito de solicitar a mesma medida para quen se dedica a matar perdices ou coellos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha cea

27 de marzo de 2015 a las 0:17

Onte pola tarde estiven na universidade, aquí ao lado do hotel, no Unter den Linden, para asistir aos actos de inauguración desta semana na que participamos un montón de xente. Logo aproveitei para dar unha volta pola cidade e, a iso das dez da noite, fun cear cuns amigos a un restaurante de Savigny Platz, moi concorrido de membros da farándula artística e literaria.

Á miña dereita, por exemplo, na mesa do lado, estaba sentada unha señora maior, con aspecto de pintora ou poetisa, algo así. Quero dicir que ía vestida e adornada de intelectual ou artista, o cal non significa que fose ningunha das dúas cousas. Iso si, comía con moito apetito. Non tanto, porén, como un dos señores que a acompañaban, un tipo escuálido, con cara de alma, dotado, polo que vin, dun dente prodixioso. Mentres a muller falaba e falaba e repetía o nome do escritor irlandés James Joyce unha e outra vez, ao tempo que apagaba a sede pouco a pouco a base de lentos grolos de viño, o individuo aquel comíalle as patacas fritidas ao disimulo, con cara de porquiño lambón.

Na nosa mesa tampoco andaba a cousa nada mal, aínda que me daba a impresión de que nós non compoñiamos unha estampa tan pintoresca como a das nosas veciñas, os meuscompañeiros non se quedaban atrás. Todos se confesaron mortos de fame, declaración que é necesaria para explicar a voracidade con que se despacharon os pratos dos entrantes. Polo demais, a velada transcorreu agradable, longa e distendida, sen nada especial que contar. Ou si, que a rapaza que servía era moi bonita, cousa que é de agradecer. Supoño que era tamén moi lista, pero isto último non foi máis que dedución.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A pelexa de Antonio Machado

26 de marzo de 2015 a las 0:16

Un amigo, profesor de literatura española, déixame ler, máis desolado que divertido, o exame dun alumno de segundo de bacharelato. Tratábase de escribir un folio sobre Antonio Machado, previas tres horas de explicación, nas que se incluía unha biografía fácil, con moitas anécdotas, a lectura dunha crónica sobre a estancia do poeta en Valencia, durante a guerra, co detalle de que, a falta de tabaco, fumaba as follas secas das plantas que había na horta da casa onde vivía, e o comentario de varios poemas sinxelos.

O que pretendía o profesor, segundo me confesou, era moi simple: que os alumnos aprendesen que existiu un poeta chamado Antonio Machado, que fora vítima da brutalidade e a intolerancia, razón pola cal se veu obrigado a marchar ao exilio, e que escribira algúns poemas fermosos, de lectura pouco complicada. Nada máis.

O que quedou do esforzo do profesor reduciuse a un disparate. Para o seu alumno, se Deus non o remedia, un poder só humano parece resultar insuficiente, Antonio Machado será sempre un señor que estivo no cárcere, onde morreu a consecuencia dunha pelexa de orixe escura, aínda que non se descarte tampouco que en realidade morrera fusilado. Segundo me dixo o meu amigo, non era o peor dos exames. Algún día haberá que preguntarse se isto do ensino da literatura, e outras cousas, serve para algo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 13 de 135« Primera...101112131415203040...Última »