Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Un sentimento

2 de abril de 2014 a las 0:12

Creo que xa falei aquí nalgunha ocasión anterior dunha experiencia que vivín en Alemaña, hai xa varios anos, durante unha reunión de amigos. Eramos seis ou sete, todos daquel país a non ser eu, e estabamos de tertulia ao aire libre, no xardín dunha fermosa casa do século XIX, tomando unhas copas despois de cear. Pouco a pouco, a conversa foi adquirindo un ton melancólico, sen dúbida fomentado polo alcohol. Eles acabaron falando da historia recente do seu país e todos sen excepción expresaron un sentimento que para min constituíu unha sorpresa: sentíanse avergonzados de seren alemáns, ata o extremo de renegar da súa patria e da súa cultura.

Poucos días despois comentei esta experiencia cunha amiga máis nova, de menos de trinta anos de idade, filla dun alemán e dunha sueca. Díxome que a ela lle sucedía o mesmo e que, en moitas ocasións, cando viaxaba a outros países, procuraba ocultar a nacionalidade, para o cal lle servía de cobertura o seu bilingüismo e a circunstancia de ter tamén, por parte da nai, unha segunda patria.

Desde entón, teño comprobado a extensión deste sentimento en moitas ocasións. A última vez, o outro día, en Berlín, cunha rapaza tamén nova. Pregunteille delicadamente polo asunto e respondeume con claridade: a ela sucedíalle o mesmo, co agravante de que o seu avó fora un nazi activo, responsable de crimes horrorosos. Como en ocasións anteriores, pareceume unha mostra de sensibilidade moral, digna de admiración. O contrario do que sucede estes días co famoso Arkan, o asasino serbio que moitos dos seus compatriotas consideran un heroe. Cando os verdadeiros heroes son as persoas que agora foxen, asustadas, de tipos coma el.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Explicar o mundo

1 de abril de 2014 a las 0:10

Recordo unhas reunións en Santiago, nos meus tempos de estudante, cando un grupo de amigos nos xuntabamos nas tardes dos domingos nun piso alto e luminoso da rúa Nova, con teitos ornamentados de escaiola, para entreter as longas horas ociosas daquelas xornadas sen clases. Un día estabamos falando do porvir da humanidade, un tema propio para as almas inocentes. Un dos contertulios, que profesaba doutrina e manexaba a linguaxe sacerdotal dunha secta política, dixo que non era difícil prever o futuro.

Explicouno tan ben, el que estudaba matemáticas, que a todos nos pareceu que a evolución do mundo estaba escrita e que abondaba con aprender a lela, o cal tampouco  debía ser demasiado difícil se un xulgaba pola sinxeleza e a lóxica do discurso que acabamos de escoitar. Un dos presentes apuntouse a aquela doutrina.

Onte pola tarde, tantos anos despois, estiven de tertulia con outros amigos. Como xa somos maiores, non nos atrevimos a tratar da humanidade en xeral, como faciamos cando eramos estudantes, senón que falamos do difícil que resulta saber como vai ser nos próximos anos esta parte pequena do mundo que habitamos. Medramos en experiencia e en idade, pero non en sabedoría, porque non conseguimos aclarar nada. Non sei se perdemos sutileza ou simplemente perdemos ilusións. En todo caso, perdemos esperanza.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pintar ovos de pascua

31 de marzo de 2014 a las 0:16

O sábado pola tarde, aproveitando que estes días temos uns nenos suecos pasando as vacacións na casa, dedicamos as últimas horas do día a pintar ovos de Pascua. É un costume antigo e simpático, que aos rapaces daquel país lles fai unha ilusión parecida á que nos facía a nós de pequenos a noite de Reis. De maneira que nos armamos de pinceis e acuarelas, cocemos os ovos e puxémonos á faena. En total, había que decorar dúas ducias. Os que coñecen a técnica andaban rápidos; os demais iamos amodiño.

Os nenos pintaron esas cousas que tanto lles gustan: bruxas e bichos raros. Os maiores inclinámonos pola orixinalidade artística. Houbo quen pintou un ceo estrelado; tamén se pintou un mar azul, pero sen barcos. A solidariedade internacional dun dos cativos converteu un ovo nunha tripe bandeira sueca, galega e española.

A min, a cousa resultoume bastante complicada. Ao principio quixen pintar un señor calvo, pero corréuseme a pintura negra que usaba para poñerlle algo de pelo na parte de atrás e o ovo colleu o aspecto dun cura con tella, que é como se chama o sombreiro dos cregos. A seguinte catástrofe veume polos ollos, que cada vez se agrandaban máis, ata que chegaron a ser como dúas cereixas maduras. Tratando de corrixilos, saltoume un pouco de color encarnado na cabeza. Total, que creo que me saíu unha galiña.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Demos e demos

30 de marzo de 2014 a las 0:15

Escoiteille dicir a Xaquín Lorenzo que alá polas súas terras de Lobeira, na raia seca, había unha casa na que vivía un demo que se chamaba Genaro. Oínlle falar do asunto varias veces, sempre en serio, non como un conto, senón como unha historia absolutamente certa. Era o tal Genaro un ser rabudo, que se entretiña en molestar aos propietarios con accións que se parecían máis a unha gamberrada que a un acto ruín ou malvado.

Por exemplo, daba labazadas, cuspía nos espellos, apagaba o lume ou facía as necesidades no chan. Segundo Xaquín Lorenzo, non se trataba dun demo negro, que é o que pode causar grandes males e levar almas ao inferno, senón do demo tardo, que soamente fai trasnadas e causa pequenas molestias. Este tipo é como un cadelo, que pode facer dano, pero nunca con mala intención, só por xogar e divertirse.

Polo visto, este tal Genaro desapareceu un día, non por oracións, que non poden con el, senón como consecuencia dunha nevada: os da súa clase non aturan o frío. Os donos da casa sentírono ben, porque hai unha lenda que asegura que estes demos tardos, cando se fan grandes axudan nos labores domésticos: varren, quitan o po, atenden o lume, incluso constrúen pontes. Boa xente, sen dúbida: non como eses outros que en Bélxica inspiraron o outro día un suicidio colectivo. Vese que entre os demos tamén hai malas persoas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha xustificación inútil

29 de marzo de 2014 a las 0:15

Non sei se a frase se dicía só na miña vila ou se, polo contrario,se trata dun dito popular de uso xeneralizado. Desde logo, na miña casa empregábase moito, sobre todo por parte do meu pai. A frase era: “Tataraná, María Manuela”. Con ela queríase expresar un sentimento de escepticismo respecto de alguén que falaba sen fundamento. Escoiteina en moitas ocasións dirixida a un parente meu, mal estudante e trapalleiro, que sempre atopaba desculpas para explicar os numerosos suspensos que colleitaba cada ano.

Onte pola mañá, mentres almorzaba, púxenme a ler os periódicos. Era cedo e dispuña de tempo para facelo con calma. Mesmo os cans, que durmían tranquilos sobre a alfombra, invitaban a iniciar o día con parsimonia e sen présa. Fóra escoitábase a algarabía habitual dos paxaros, aínda algo apagada pola chuvia.

De todo canto lin no periódico, o que máis me chamou a atención foi a noticia do xuízo ao asasino de Isaac Rabín. Nas palabras de autodefensa que o individuo pronunciou diante do tribunal, dixo que matara ao primeiro ministro en defensa do pobo de Israel. Tataraná, María Manuela. Matouno porque pertence á estirpe dos miserables e á raza irada da xente rabiosa. O demais non é máis que disimulo. O que pasa é que debe ser moi difícil recoñecer que un fai estas cousas simplemente porque é unha mala persoa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cantar un gol

28 de marzo de 2014 a las 0:15

O outro día, cando saín da casa para ir cear cuns amigos e deixei a televisión soa, co partido de España e Suecia funcionando para ninguén, seguín o encontro aínda durante uns minutos máis a través da radio. Chamoume a atención o escándalo que organizou o locutor á hora de cantar un gol. Foi unha especie de ouvido de lobo ou de alimaña enlouquecida, un berro gutural de  case un minuto de duración, ata quedar sen alento nin respiración. Como diría un paisano meu, foi unha cousa “disconforme”.

Antes, ese maneira de anunciar os goles, era estranxeira, propia de países pobres. Só se escoitaba nas emisoras de onda curta, que emitían desde lonxe, e tiñan un aire de comportamento pintoresco, propio para turistas, como as pelexas de galos ou semellantes. Eu non sei de onde vén esta práctica nova, absolutamente primitiva e algo ridícula.

A min prodúceme a mesma sensación de que se un mozo tratase de impresionar a unha moza  dobrando un ferro gordo cos dentes, comendo tres queixos e un bombo de sardiñas ou saltando un río dunha alancada, algo parecido ao que fixo un rapaz dunha aldea de Murcia, que lle arruinou un festival a Miguel Bosé comendo en presenza del, desafiándoo a facer o mesmo, un polo vivo, ao cal lle destrozou o pescozo a dentadas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Santiago de Chile

27 de marzo de 2014 a las 0:27

O meu amigo Jorge Ferreiro, veterano piloto de liñas aéreas, cabaleiro galante nacido cun século de atraso e cidadán bastante estrafalario, tíñame contado moitas veces como se toma terra en Santiago de Chile. O avión, que ten que sobrevoar o espiñazo alombado e soberbio dos Andes, a máis de sete mil metros de altura, á beira do Aconcagua, de súpeto cae de forma vertixinosa sobre a planicie, aló abaixo, para pousarse na pista en poucos minutos. O que poidan padecer o estómago e o corazón é gozo para os ollos e mais a alma.

Despois, pouca cousa. Desde un aeroporto estartelado e pobre, un autobús mete a un con parsimonia na cidade, a paso de burro, avantando aos pouquiños de tapón en tapón. Como non está demostrado que a présa sexa unha virtude, a pesar das quince horas de avión e do cansazo, o lento percorrido serve para que a primeira impresión do país non teña a vertixe estúpida das visitas dos turistas.

Paramos xusto diante do Palacio de la Moneda, fronte por fronte daquela porta que deu a volta ao mundo nunha fotografía onde se vía o Presidente Allende no xesto inútil e tráxico de defender a legalidade democrática. Puido máis a estulticia dun xeneral sen escrúpulos. A intelixencia, que é flor de recendo intenso e longo, sucumbe facilmente ante o cheiro bravo da barbarie. Non para sempre. A tumba do presidente derrocado está agora chea de flores. O outro vive solitario e acorazado nunha rúa triste pechada ao tráfico. Un heroe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pornógrafo

26 de marzo de 2014 a las 0:16

Lin nos periódicos que un concelleiro do Partido Comunista sueco, que alí se chamou sempre o Partido da Esquerda, acaba de ser expulsado por dedicarse a facer películas pornográficas. Non teño nada que comentar, pero penso que esta actitude debe de ser nova porque hai anos eu  coñecín a un membro do mesmo partido, nunha localidade próxima a Gotemburgo, que facía o mesmo e non tiña problemas. Nunca entendín como aquel señor, que era gordo e colorado, podía ter éxito nunha actividade de semellante natureza. Visto desde fóra, a min parecíame máis ben un antídoto forte contra a concupiscencia, aínda que nestas cousas nunca se sabe.

O concelleiro expulsado non está de acordo coa medida e pensa recurrila, pois non a considera legal. Parece unha actitude bastante razoable. Despois de todo, non se trata doutra cousa que defender uns dereitos que se consideran lesionados. O que non consigo entender é que o sancionado diga que non acepta porque el se debe aos electores.

Cun argumento así poderíalle dar a razón a aqueles que identificaban o comunismo coa pornografía, como o cura Pepito (don José Casado Lorenzo), que polos sesenta defendía a idea de que o Kremlin era o centro produtor de pornografía máis activo do mundo e que Stalin en persoa alentaba tales producións para minar a resistencia moral dos países que non controlaba. Eu nunca o crin, aínda que Líster contaba na intimidade algunhas cousas do Gran Dirixente que o achegaban un pouco, polo menos no uso da linguaxe, ás acusacións daquel cura aguerrido. A equivocación deste último consistía en pensar que Stalin necesitaba ser pornógrafo para ser aínda máis malo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Berlín

25 de marzo de 2014 a las 0:15

Hoxe voume a Berlín, a participar, xunto con outros colegas de aquí, nas xornadas da Asociación de Hispanistas alemáns, que celebran agora o seu congreso. Polo que sei, a miña intervención vai consistir en pouca cousa: ler un conto e explicar como entendo eu este xénero. Como non teño ideas especialmente orixinais sobre o asunto, espero que a xente non pense que son un fresco. Digo isto porque neste oficio de escribir, polo menos para min, falar dos interiores paréceme tan difícil como botar un discurso sobre as chuletas que se comen, sobre as cualidades da propia respiración ou en que consiste andar, e que non sexa poñer un pé detrás do outro.

Polo demais, Berlín é unha cidade que me gusta. Xa sei que non é esta unha idea moi compartida, pois a capital alemá non concita unanimidades como París ou como Londres, senón mais ben discrepancias, como Nova York. Non obstante, a min paréceme moi fermosa, incluso a pesar das obras. Hai uns meses, a última vez que estiven nela, estaba todo patas arriba. Aínda así, parecía bonita.

En Berlín pasei un mes inesquecible hai uns anos, cando me invitaron a estar alí unha tempada nunha casa de escritores, situada nas aforas, á beira do lago. Contei todo aquí, nas crónicas que ía mandando día a día, de maneira que non terei que repetir o que xa dixen entón. Quizais fora aquela experiencia a que me fixo amar esta cidade que non todos aman, incluíndo neste amor os seus habitantes, non moi queridos en xeral. Creo que todos proxectamos sentimentos sobre a realidade e que Hitler ocupa un espazo na imaxe de Berlín. Quizais os meus sexan tamén prexuízos. En todo caso, son prexuízos desculpables porque son prexuízos de amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mulleres cegas

24 de marzo de 2014 a las 0:14

No ano 1977, Im Cheann, unha camboiana miúda e valente, foi obrigada polos soldados de Pol Pot a presenciar contra a súa vontade unha escena pavorosa. Colleron un veciño da aldea e moérono a paus ata deixalo practicamente desfeito; despois,  cando aínda estaba vivo, botárono ao lume. Esta muller, que agora vive en California, recorda aquel desgraciado berrando e retorcéndose no lume como un peixe vivo asándose por riba dunha grella. Foron as últimas imaxes que viu na súa vida. Agora está cega.

Tamén quedou cega Lar Poy, outra camboiana que tivo que presenciar a morte da súa propia filla, destrozada a patadas e a culatazos polos soldados sobre un campo de arroz. E o mesmo lle sucedeu a outras cento cincuenta mulleres daquel país, un asunto que ten completamente desconcertados aos médicos californianos.

Ningunha delas padece enfermidade orgánica que explique a cegueira. Tampouco se pode dicir que se trate dun caso individual ou colectivo de histerismo, como recoñecen os psiquiatras que as examinaron. O único certo é que todas estas mulleres perderon a vista despois de presenciar escenas como as que describimos. Non parece tan raro, non obstante. Sexan cales sexan as causas reais que poidan descubrir os médicos, o feito de que estas mulleres se neguen a ver parece bastante comprensible.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net