Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Medo

4 de junio de 2014 a las 0:14

Sucedeume hai moitos anos, nunha cidade que non cito polo seu nome para evitar ferir a ninguén. Daquela, eu era moi amigo dun señor que vivira moitos anos en América, transportado ata o outro lado do Atlántico polo vendaval furioso da Guerra Civil. Tratábase dun vello simpático pero explosivo, un roñeta bondadoso que escondía un corazón de caramelo detrás da pantalla protectora dun xesto agre e desabrido. Con frecuencia, a severidade permanente do rostro aínda a reforzaba coas palabras. Entón botaba sapos e cobras pola boca e non tiña reparo en chamarlle imbécil a calquera.

Con todo, tiña as súas debilidades. Nunca entendín que puidese aturar durante horas un home pesado, charlatán escuro, de discursos longos, incapaz de arriar o rollo nin sequera para tomar alento, moito menos pola cortesía de permitirlle ao seu interlocutor meter baza, aínda que só fose para responderlle cunha breve frase de aprobación.  Con aquel individuo, portábase como un auténtico santo.

Un día, cando iamos ao cine, saíunos o pesado nunha esquina. Parounos no medio do frío, na liña da corrente que baixaba cortando como un coitelo pola rúa. Perdimos a película. Pasada a hora, decidimos entrar nun café, seguidos pola peste, que nos inmobilizou ata o inicio da madrugada. Confeso que foi a primeira e única vez na miña vida que sentín iso que se chama un mareo, quizais porque ao non ser capaz de seguir mentalmente o que dicía aquel home, as súas palabras comportábanse como un ruído insoportable. Onte, vin o individuo. Velliño e todo, con bastón, deume a sensación de que andaba buscando vítima. Escuso dicir o que fixen.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranza dun alcalde

3 de junio de 2014 a las 0:13

Alá polos anos cincuenta, un día vin un alcalde nunha situación un pouco ridícula. Non porque fose vestido cun traxe daqueles que usaban entón os políticos e que recordaba o uniforme dos homes que vendían xeados pola rúa, senón porque o arrempuxaron en público e lle botaron unha bronca diante da xente. Foi nunha exposición agrícola que se celebrou en Ourense no xardín do Posío. Non recordo ben que pintaba eu naquela cousa, aínda que sospeito que debín acudir para ver a algún ministro, algo que daquela non era fácil.

O caso é que había unha tribuna de madeira para as autoridades, con asentos en bancada, como nun campo de fútbol. Cando aínda estaban baleiros, agardando os invitados, chegou un señor alto e bigotudo, con aspecto de presumido e sentouse nun daqueles lugares, perna sobre perna. Pareceume que se sentía feliz de verse empoleirado.

Xusto cando chegou o capitoste, acompañado dun amplo séquito, que incluía un bispo e varios curas, un grupo de paisanos botáronse ao home sentado e sacárono pola forza do seu sitio, ao tempo que lle berraban. O pobre do señor, humillado, foise colocar coa xente normal, case ao meu lado. Entón oínlle comentar que era o alcalde de Porqueira, o cal me pareceu aínda máis ridículo. Se non fose porque observei que aquel home estaba a punto de chorar, eu tería aínda hoxe unha pésima opinión dos rexedores municipais.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Alpe e Ploro

2 de junio de 2014 a las 0:12

Teño un amigo moi ocorrente e divertido ao cal, con frecuencia, lle pasan cousas raras, tantas que eu mesmo teño pensado ás veces que semella coma se tivese na cabeza unha especie de pararraios encargado de atraer os disparates. Sen ir máis lonxe, o sábado pasado, en Redondela, mentres xantabamos, tiráronlle por riba da chaqueta unha fonte de ameixas coa súa salsa respectiva. Hai uns anos tivo tamén uns incidentes, que chegaron a ser moi comentados en Santiago, sobre un calamar, un só, que disputaba todos os días nun bar cun compañeiro de viños e tapas. A historia empezou porque un prefería botarlle limón, ao contrario do outro.

O sábado, este home explicounos como aprendera galego alá polo final dos anos cincuenta, el que falara sempre en castelán. Aprendeuno por un libro vello, xunto cun amigo, pero con tan mala sorte que o citado libro lle chamaba “ploro” ao paraugas, “alpe” ao monte e cousas así, sen dúbida porque o autor tiña aquel antigo empeño de que o galego non se parecese nada ao castelán, coma se fósemos vascos.

Cando os dous estudantes consideraron que xa sabían bastante galego, acordaron sensatamente acudir á feira de Santa Susana, en Santiago, para practicar coa xente que eles estimaban que tiña que falar unha lingua máis pura e ver de paso como ían progresando. A sorpresa con que se atoparon ao chegar á carballeira do feiral foi que o galego aprendido por eles non llo entendía ninguén, mentres que eles comprendían perfectamente todo ou case todo o que lles dicían os paisanos. Pasados uns minutos de desconcerto, marcharon deprimidos, ata que chegaron á conclusión de que aquela xente non falaba galego, senón que debían de ser xitanos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un escritor na televisión

1 de junio de 2014 a las 0:10

Pasei un par de horas diante do televisor escoitando un escritor radical. Coñecino en Madrid hai un par de anos e pareceume demasiado presumido, desa especie que acaba sendo ridícula. Naquela ocasión, no tempo que durou a velada que compartimos con outros amigos, non estiven de acordo con el en nada, nin sequera á hora de elixir viño cando se falou de queixos no momento do postre. Por suposto que me mantiven calado, pois o esforzo de empezar a revisar o mundo desde Adán e Eva carece de sentido.

Na televisión, desde o primeiro momento estaba claro que o citado escritor ía dar a nota. Era tan visible o seu afán de destacar, que se esqueceu de que as ideas son máis importantes que os xestos e centrou toda a súa intervención no movemento dos ollos, na inflexión da voz e na colocación das mans. Unha comedia.

Enchía o peito, puña cara enfurruñada de herexe e dicía de forma teatral unhas enormidades dun radicalismo provocador e infantil. Loxicamente, ninguén lle facía caso. Cando remataba de falar, como se aquilo non fose máis que unha paréntese resignada, os demais contertulios seguían tratando das súas cousas, uns con máis agudeza e outros con menos, pero todos coa naturalidade da xente común. A mirada que o escritor lles botou ao final era a mirada terrible dun deus despectivo. Pareceume que os demais nin se decataron.

Esta columna publicouse orixinalmente o 1 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas de santos

31 de mayo de 2014 a las 0:30

Creo que coñecín tres santos na miña vida. Polo menos, santos que tiñan fama de tales. A primeira, porque se trataba dunha muller, era unha señora que se alimentaba exclusivamente coa comuñón. Facía milagres pequeniños, pero que remediaban algunhas calamidades: atopaba cousas perdidas, incluso agullas e moedas, e curaba trastornos menores, como catarros e dores de cabeza. Un tío meu, médico republicano e bastante descrido, un día descubriu que a santa comía polbo polas noites, ás escondidas.

Outro santo foi un compañeiro meu de estudos. Pasaba horas na capela sen moverse, como se fose unha estatua, cos ollos cravados nunha imaxe da Virxe, ás veces poñendo os brazos en cruz. Debía ser santo só naquelas circunstancias porque, cando xogabamos ao fútbol, a min machacábame as pernas a patadas.

Probablemente, ningún deles ocupará praza de postín ao lado de Deus, un lugar que en Francia todo o mundo lle recoñecía ao famoso abate Pierre, a quen vin eu un día nun acto celebrado na Mutualité, en París. Agora, este frade, por defender a un amigo, dixo que non é verdade que os nazis matasen a tantos xudeus. Aínda que xa ten preto de noventa anos e a esa idade todos os pecados se perdoan facilmente, este é moi gordo. Tanto que non sei se o santo terá que contentarse no ceo con cadeira de galiñeiro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ofensas

30 de mayo de 2014 a las 0:20

Unha amiga miña que é negra, cando veu a España para facer a súa tese de doutoramento sobre unhas neuronas raras, das que non se sabía moito máis que consumían unhas cantidades altísimas de glicosa, un día quedou bastante sorprendida de que o xefe do departamento onde traballaba, ao entrar no despacho dixese: “Isto parece unha merenda de negros”. Como ela era a única persoa desa condición entre todas cantas se atopaban presentes, emendouno: “Mais ben será unha merenda de brancos”. Tiña toda a razón, aínda que non se trata tampouco de ningunha muller susceptible, senón todo o contrario, e cun gran sentido do humor.

Falando con esta amiga abertamente dos problemas raciais dos negros, un decátase da cantidade enorme de expresións que usamos a diario e que aínda sendo ditas sen intención ofensiva, non lles resultan agradables, nin sequera no caso dunha rapaza como esta, que chama a atención pola beleza resultante de ser filla dun negro e unha hindú.

Onte, repasando algunhas desas frases, saíron varias, do tipo “traballar como un negro”, “verse negro para facer unha cousa”, “estar negro”, “ser un individuo negroide” e outras semellantes. Logo pasamos a recordar aquelas que afectan a outras xentes, non só aos negros, e atopamos “xitanada”, “xitanería” e mesmo “galegada”, palabra pouco amable que aínda hoxe se emprega en Portugal. Non é fácil desprenderse delas. A min sucedeume unha vez, nunha entrevista en televisión utilicei o termo “xudiada”. No momento de dicilo, xa me decatei de que metera a pata. E iso que aínda non me dixeran, como dixeron máis tarde, ao saír do estudio, que o entrevistador era xudeu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha explicación

29 de mayo de 2014 a las 0:19

Onte, no momento en que estaba descargando a tormenta das cinco, que consistiu máis nunha bategada furiosa de auga que en aparato eléctrico, aproveitei o descanso do albanel que anda traballando na casa para botarmos xuntos unha parrafada.  Xa dixen que é un home de prosa tranquila e que pica un tanto de sabio, polo menos cando fala da vida. Non é así, en cambio, ao tratar de cuestións doutro tipo. Por exemplo, se lle dá por meterse na ciencia, que segundo puiden comprobar, é asunto que lle gusta.

Empezou falando dos terremotos destes días pasados, que el non sentiu porque se deita á hora das galiñas. Contáronlle os vellos, que teñen o sono nervioso e espertan cun mosquito que pasa. Un deles díxolle que desde a guerra non vivira situación peor na súa vida: era igual que cando a artillería batía na posición.

Preguntoume a min se sabía en que consistía o fenómeno e tratei de explicarlle o que aprendín estes días lendo os periódicos. Escoitou moi atento a miña erudición escasa e recente, sen amosar sentimento de ningún tipo diante das palabras técnicas que eu pronunciaba. Pronto me decatei, non obstante, de que non quería saber, senón que me estaba examinando. Cando rematei a miña exposición, deulle unha chupada ao cigarro e díxome: “Iso élle polos buracos que quedan na terra despois de quitar o petróleo”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Volven os marráns

28 de mayo de 2014 a las 0:18

Parece que volve a cochambre. Despois de varios anos dun desprestixio duramente conquistado, os marráns emerxen de novo en toda Europa, rodeados desta vez dun resplandor científico, como depositarios dunha verdade antiga, oculta nas últimas décadas por unha concepción abusiva da hixiene. Xa se empezan a ver polas rúas, non nas esquinas marxinais das zonas máis inseguras das cidades, senón no centro mesmo, paseando polas arterias comerciais ou sentados nas cafeterías elegantes. É a moda.

No se trata dunha porcallada exterior, visible nas saias tipo piringallo ou nas camisas de popelín barato suadas debaixo da axila. Non, nesta ocasión a cousa é bastante máis refinada. Os novos guarros van ben vestidos, mesmo poden transportar en roupa dun día o equivalente ao salario dun mes, levan as uñas limpas, sen febre, e son discretamente coidadosos no aseo da cabeza.

Desta vez, a inmundicia é interior, secreta e corporal, detectable só na media distancia, nese breve traxecto onde a nosa pituitaria queda indefensa fronte o cheiro a bravú e as emanacións fisiolóxicas non varridas polo xabón e mais a auga. Se o porquiño non é un tipo indecente e abandonado, é dicir, se dispón dunha filosofía ao respecto, evitará que os efluvios cheguen a ser repugnantes. Nese punto de equilibrio entre o desaliño e a teoría está a diferenza. Está por ver que o nariz estea culturalmente preparado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Madrid

27 de mayo de 2014 a las 0:15

Onte estiven en Madrid unhas poucas horas, desde as nove da mañá aproximadamente ata as catro da tarde, para asistir ao acto de presentación das novelas de Eliseo Alberto e Sergio Ramírez, invitado por Juan Cruz, que se empeñou en que fose. A verdade é que o pasei moi ben, sobre todo porque me atopei con moitos amigos, eses que, se non fose por unha ocasión coma esta, sería difícil velos a todos xuntos. Alí estaban Alfredo Bryce Echenique, Manuel Vicent, Fernando G. Delgado, Ángeles Caso, Mercedes Milá… Rimos bastante, non por nada especial, senón porque neste tipo de reunións, non se sabe ben por que motivo, todo o mundo ri moito.

Claro que algunha razón había. Un señor alto, de cabeza grande, con aspecto de ruso, debeume de confundir con outra persoa porque me dixo: “Enhorabuena”. Eu puxen unha cara neutra, esperando a ver de que se trataba, ata que me soltou en voz alta, nese ton estridente que produce vergonza: “¡Cantas como Dios!”.

A gargallada dos meus amigos sorprendeuno e foise. Por alí andaba Javier Gurruchaga. Houbo un momento en que pensei que aquel señor se ía dirixir ao cantante vasco porque quedou  mirando para el, con ganas. Probablemente non se atreveu, quizais pola vergonza que acababa de pasar. Logo perdinlle a pista, pero ao final, cando xa me dirixía á porta para marchar ao aeroporto, vino correndo detrás da ministra de Cultura, con cara de quererlle confesar a súa admiración, ignoro se como ministra ou como cantante. Non lle deu tempo, porque a señora desapareceu nun tris dentro do seu coche oficial e o home aquel quedou alí, como plantado. Non me deu pena. Aínda seguía alí moita xente e ademais había moita cousa rica que comer.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A vida como espectáculo

26 de mayo de 2014 a las 14:53

Onte, mentres tomaba o café das once nunha cafetería próxima ao traballo, un grupo de señores que facían tertulia de pé, ao lado da barra, comentaban con entusiasmo esta nova práctica parlamentaria española que consiste en patear e armar barullo desde o escano ou chamarlle chulo ou mamón ao deputado que ocupa a tribuna na cámara. Un dos contertulios, arrebatado pola excitación que lle producía a novidade, dixo que en parlamentos máis civilizados que o noso os seus membros chegan ás mans e non pasa nada.

Efectivamente, hai parlamentos no mundo nos que as protestas acaban a labazadas, por non citar espectáculos que consisten en soltar unha galiña para poñer en cuestión por vía simbólica a efectividade do ministro do interior, exhibir a unha señorita coas brancuras ao aire ou sacar de navalla e poñerse a comer un carrelo de pan.

En principio, nada hai que obxectar a esta concepción da vida como festa e diversión, sen excluír os ámbitos da vida pública relacionados coa seriedade máis formal. Resultaba un pouco chocante, non obstante, que os señores da tertulia aos que aludo fosen rigorosamente vestidos e perfectamente conxuntados, na beira oposta das reivindicacións tunantes que facían. Despois de pensalo un pouco, non me pareceron nin cínicos nin incoherentes. A tradición de vestirse ben para asistir ao teatro forma parte da cortesía.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 13 de 104« Primera...101112131415203040...Última »