Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

A verdade dun ligue

6 de enero de 2016 a las 0:14

Acabo de ler un libro no cal, o seu autor, Joan de Sagarra, conta como no verán de 1957, cando aínda non cumprira os vinte anos, planificou con todo detalle, xunto cun amigo do seu mesmo tempo, natural de Cáceres, o ligue de Brigitte Bardot. Tiñan xa todo preparado: pasaportes, mapas, diñeiro e un coche deportivo, descapotable. Se a isto lle engadimos o descaro dos dous golfos e a experiencia en trances similares dun deles, poderíase dicir que só faltaba o consentimento da moza, que tampouco debía de ser cousa fácil.

O plan fracasou porque os aventureiros se asustaron. Moitos anos despois, cando Brigitte Bardot publicou as súas memorias, Sagarra pensou que tiñan perdido a oportunidade da súa vida. Naquela época, segundo ela mesma conta, estaba en Sevilla e pretendeu ligar a un conserxe noviño, chamado Xavier, pero sen resultado.

Parece que o mozo acudiu ao cuarto da actriz, invitado por ela, e botouse a chorar porque lle acababa de morrer a avoa. Indignado por esta versión, o tal Xavier saíu á palestra para deixar as cousas no seu sitio. En primeiro lugar, non se trata de ningún conserxe, senón de Xavier de Caralt i Regás, membro dunha coñecida familia catalá e parente dunha escritora amiga miña. En segundo lugar, o da avoa foi falso: é certo que chorou, pero de susto e de emoción. En terceiro lugar, todo o demais. En cuarto, xa o pode contar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 6 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un pequeno paso

5 de enero de 2016 a las 10:14

Estes días, os periódicos ingleses, igual que sucede no resto do mundo, andan á procura dos mellores libros do ano. Un crítico, Nicholas Mosley, seleccionou entre todos unha escolma de  poesía, da que dixo que lle parecía a obra máis admirable de todas cantas se publicaron en 1993. Para que a súa escolla non parecese arbitraria, tratou de fundala en argumentos sólidos: mag nífica a tradución, magnífica a representación dos poetas elixidos e magníficos os temas tratados. Ademais, o autor é o seu fillo.

Con ser esta última unha razón de peso, capaz de xustificar calquera cousa, non debe ser a máis importante, pois no suplemento literario do Times desta semana danlle en parte a razón: cariños paternos a un lado, parece que o citado libro está moi ben. De aí que o pai incluso se atrevese a recomendalo como un bo regalo de Nadal.

Respondendo á mesma enquisa, Jeanette Winterson elixiu unha novela: Written on the Body. Os motivos que deu non están menos fundados que os do crítico antes mencionado: sería esta unha obra que vén desmontar toda a andamiaxe da novela do século XIX, ademais doutros valores. A autora é ela mesma. Desgraciadamente, parece que a súa escolla non vai acompañada do mesmo recoñecemento que o caso anterior. Entre a sinceridade e o ridículo só hai un paso. Traizóns da cabeza; arroutadas do corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 5 de decembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A cabeza

4 de enero de 2016 a las 0:14

O outro día, en Ourense, fun dar un paseo no coche para fuxir da néboa, que era espesa e fría, e buscar o sol. Elixín o alto do Cumial, quizais porque cando era pequeno e viña desde Xinzo, aquela era a raia divisoria entre o azul do ceo e a cor gris da brétema. Por certo que ao pasar por debaixo da ponte do tren, en Seixalbo, acordeime dunha historia que contaba o meu pai. Contouma a primeira vez un día que iamos no autobús, sentados na baca, en compañía dun xuíz que se apelidaba Saco, nome que a min me daba a risa. Supoño que ma contou para que agachara a cabeza e non cometera a imprudencia de levantala ao pasar por debaixo da ponte.

A historia, segundo dicía o meu pai, sucedera alí mesmo, había algúns anos, imprecisión temporal que eu asociaba sempre cos tempos para min remotos da Guerra Civil de 1936. Por outra parte, el mesmo fora testemuña do suceso, o cal o convertía nun feito absolutamente certo, non nun conto máis ou menos verosímil. Esa foi a razón de que aquel relato me impresionase tanto durante a miña nenez.

A cousa foi que unha señora que viaxaba no alto dun coche coma nós, en compañía de cinco fillos, todos comendo bocadillos, incluída a nai, de repente, precisamente por non agacharse, a muller quedou sen cabeza, un corpo sen cabeza, co bocadillo na man, sen boca para comelo. Escuso dicir que me estremecín de espanto e que non me librei daquel sentimento ata que, anos despois, lendo a Dickens, descubrín de onde procedía aquela historia. Non sei se a lección me serviu para non perder nunca a cabeza, pero desde entón aprendín unha cousa. Na vida, o peor non é perder a cabeza, senón quedar co bocadillo na man.

Esta columna publicouse orixinalmente o 4 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unhas fotos indecentes

3 de enero de 2016 a las 0:13

Hai uns meses, comendo na casa duns amigos, tiven a ocasión de escoitar a dous membros da Real Academia Española que falaban con graza dalgunhas interioridades pouco coñecidas daquela prestixiosa corporación. Por eles fun sabendo dos costumes, as manías e as características persoais de moitos dos seus colegas, citados sempre, iso si, con elegancia e corrección, aínda que non sen humor, incluído ese que se basea na sutileza e o enxeño, que por fortuna para a intelixencia adoita ser case sempre bastante maligno.

No capítulo dos aspirantes, a letra grosa foi para un coñecido escritor que a min me inspira, desde hai anos, unha incontrolable aversión de tipo moral. O paxaro, indignado por non conseguir o seu propósito, tramou a máis miserable das vinganzas posibles: o día do enterro de Dámaso Alonso, director da Real Academia, foille mexar na tumba. As fotos da ignominia están gardadas nunha carpeta.

Precisamente, acabo de ler un artigo do bicho. Como sempre, desde a primeira liña ata a última, o veleno aparece habilmente transformado nunha brillante prosa de pedrería ética, pura ostentación de cores para disimular a negrura dun corazón cheo de cobras. Por desgraza, adoita ser así: os que son capaces de infamias como esta, que nos conxelan a alma, pasan logo a vida impartindo doutrina moral, como se necesitasen cubrirse cun vestido de palabras nobres para non deixar a propia indecencia ao ventimperio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 3 de decembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Rebelión na granxa

2 de enero de 2016 a las 0:15

O día primeiro do ano non foi bo. Cando me erguín pola mañá e baixei para almorzar, atopeime con que Leda, unha das cadelas da casa, fixera unha indecencia no medio da cociña. Pouco despois, no cuarto de baño, vin que o gato Samuel tamén deixara prenda, non menos indecente que a anterior, coa agravante ademais de que o fixera dentro da bañeira. Finalmente, Buba, que desde que lle dá por atacar a Leda ten que durmir á parte, comeu un cacho da manta do cabalo. De xeito que ese foi o panorama.

Alguén dixo durante o almorzo que os animais se vingan dos amos cando se senten preteridos ou abandonados e que probablemente iso foi o que sentiron na noite de fin de ano. Non digo que non, pois ese mesmo argumento xa o escoitei outras veces. Despois de todo, non resulta difícil de entender que poida ocorrer desa maneira.

O que sucede é que eu pensei que non o pasaran tan mal. Estiveron con nós no salón, o gato durmindo debaixo da árbore de Nadal, aproveitando o calorciño das lámpadas, e as cadelas, separadas: Leda vendo a televisión e Buba deitada nunha alfombra. Por riba, aproveitaron os ósos dun cabrito e comeron xeado. Non creo que se poida pedir máis sen caer na extravagancia ou no ridículo. Só nos faltaba que os bichos da casa estivesen enfadados porque non lles damos as uvas nin os invitamos a champán.

Esta columna publicouse orixinalmente o 2 de xaneiro de 1997.

Nota do editor. O día 1 de xaneiro non se publica La Voz de Galicia.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un motor milagroso

31 de diciembre de 2015 a las 0:11

Cando a Virxe de Fátima veu a Ourense, alá polos anos cincuenta, traía con ela unhas pombas brancas que non se movían da súa beira. Creo que xa teño contado como entre o meu primo José Gonzalo e mais eu ocasionamos un grave problema ao facelas fuxir, non recordo por que procedementos. O caso é que as pombas da Virxe acabaron no alto dunha viga, case no teito da igrexa, e negáronse a volver ao seu sitio, aos pés da imaxe. Recorremos a botarlle millo e cachos de pan, pero foi inútil, para a nosa desgraza.

Agora, tantos anos despois daquel episodio, recibo unha carta dun membro da familia propietaria da empresa de automóbiles Purrela, que citei aquí hai uns días. Cóntame a historia daqueles autobuses mixtos que andaban de feira en feira e dos que eu non sabía que tivesen unha historia tan interesante e tan accidentada.

Dos primeiros vehículos que formaron aquel parque, algúns procedían da guerra, abandonados polo exército, e outros estaban feitos con restos de coches inservibles. Non resultaba fácil facelos andar nunha época na que nin os coches novos funcionaban. Un daqueles autobuses levaba un motor traído de Portugal, pasado de contrabando entre as pertenzas da Virxe de Fátima. Nunca se avariaba. Supoño que esa foi a razón do seu éxito. O que nunca me expliquei, non obstante, foi o asunto das pombas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O medio e os monstros

30 de diciembre de 2015 a las 0:15

Un dos fenómenos culturais que máis indignación causou no mundo da cultura profesional (intelectuais, artistas e demais membros desa ilustre confraría de personaxes altamente preocupados pola saúde cultural colectiva) foi o programa de televisión Gran hermano. A causa da indignación non era infundada. Resultaba preocupante que un grupo de persoas normais espertasen tanto interese nunha audiencia fascinada pola banalidade dunhas vidas bastante triviais. Nesa crítica podiamos coincidir moitos. Seriamos menos, en cambio, os que estariamos de acordo en estender o significado do fenómeno a outras áreas culturais aparentemente máis nobres, pero idénticas no fondo.

Refírome, por exemplo, á literatura, por falar só dunha actividade que me cae máis de cerca e que coñezo mellor que outras. Unha boa parte dos premios literarios que se conceden, sobre todo os que dependen de grandes editoriais, baséanse con frecuencia no mesmo mecanismo do tan denostado programa de televisión. Cóllese un libro insignificante, ás veces incluso deleznable, introdúcese na cocteleira televisiva, e o resultado é exactamente o mesmo. A banalidade do produto, igual que as vidas dos protagonistas de Gran hermano, convértese de repente nun éxito popular de proporcións desmesuradas.

O mecanismo resulta dunha eficacia apabullante. Nun país onde os índices de lectura son dos máis baixos de Europa, con tiradas medias que non pasan dos tres mil exemplares,  conséguense incrementar as ventas ata cifras que poden rondar o medio millón. O resultado é que, da mesma maneira que Jorge ou Silvia ou Israel, se transformaron en personaxes polo simple feito de que as cámaras se fixasen neles, eses libros e eses autores acaban sendo  fenómenos culturais de masas por razóns semellantes. O problema, polo tanto, está no medio, é dicir, nese instrumento que é capaz de orientar os intereses da xente nunha dirección que ten como meta, non destacar a calidade, senón inventar a realidade.

A atracción desta realidade, por outra parte, non ten nada que ver coa exemplaridade ou a excelencia, senón con valores doutra índole: a simpatía, o gancho da personalidade, o escándalo e outros méritos que a audiencia valora en función dunha complexa escala de preferencias. Aínda en circunstancias máis serias, a mecánica non escapa a este comportamento. Hai un par de anos, en Alemaña, deuse un caso que resulta paradigmático. O novelista Javier Marías publicara en alemán un dos seus libros, xustamente eloxiado pola crítica periodística, que non pasara de vender, ao longo de máis dun ano, arredor de trescentos exemplares. Bastou un comentario entusiasta do crítico Marcel Reich-Ranicki no seu famoso programa de televisión, para que ao día seguinte miles de lectores se lanzasen ás librerías, non para pedir a novela de Marías, senón o libro do que falara Ranicki o día anterior. Nuns meses, vendéronse máis de douscentos mil exemplares.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Costumes

29 de diciembre de 2015 a las 0:19

Onte, a cadela labradora da casa comeume unha caixa de bombóns que me regalara un amigo. Papouna enteiriña, supoño que co envoltorio incluído porque non apareceron os papeis entre os restos. Xa teño dito algunha outra vez aquí que se trata dun animal lambonciño, capaz de aproveitar unha miga de pan que cae da mesa ou de comer cousas que os cans normalmente non comen: noces, xeados, paquetes de leite, caramelos, mel, aspirinas. Nunha ocasión pillou nun descoido unha botella de aceite e acabou con ela co mesmo entusiasmo que se fose un óso. Non sei de onde lle veñen estas ansias de cadela consumida, porque comer come todos os días.

Claro que come eses piensos que hai agora, perfectamente estudados, coas vitaminas necesarias. Supoño que é a forma máis racional, cómoda e sa de alimentar un can, aínda que dubido que sexa a máis grata para o bicho. Non entendo nada desta clase de asuntos, pero dáme a sensación de que, ao cambio, debe der ser algo semellante a como se os humanos comésemos a base de pastillas.

O que ten a labradora de lambona teno a rothweiler de caprichosa. Por moito que custe crelo, se non se lle serve a comida ás sete e media da mañá en punto, nin un minuto arriba nin un minuto abaixo, négase a comer. Confeso que este é para min un misterio incomprensible, aínda que teño pensado moitas veces nel. Daría algo por coñecer os mecanismos que levan a esta cadela a comportarse desta maneira. Supoño que serán automatismos do seu cerebro. Parece lóxico que sexa así e non condutas parecidas ás dos seres humanos. Non importa. Eu só podo vela como unha dama ofendida. Así é máis fácil entendela.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Desexos cumpridos

28 de diciembre de 2015 a las 0:15

Os periódicos de todo o mundo falan estes días de Borislav Herak, un rapaz serbio de vinte anos que moi pronto vai comparecer, para ser fusilado diante dun pelotón bosnio. Nas fotografías ten cara de idiota. Non foi capaz de rematar os estudos primarios e tívose que contentar cun traballo de nada: carrexar vultos nunha fábrica téxtil. A vida perdeuna tamén por unha estupidez, el mesmo se foi meter na boca do lobo ao confundirse de estrada e acabar nas mans dos seus inimigos.

Ademais cantou de coro todas as barbaridades que fixera. Empezou matando bosnios porque escoitou dicir pola radio que estes querían matar tamén a todos os serbios. Despois pensou que a guerra era unha boa ocasión para facerse con cartos e comprar un televisor. Por ese motivo lle desfixo a cabeza a culatazos a unha pobre vella, á cal lle roubou uns poucos marcos. Como nunca se deitara cunha muller, aproveitou tamén a situación.

A unha rapaza de vinte anos que estaba presa, violouna varias veces nunha noite e logo sacouna a pasear para pegarlle un tiro na cabeza: no cárcere non había sitio para máis xente. A un campesiño tombouno no chan diante da familia, levantoulle a cabeza polas orellas e logo afundiulle o coitelo na gorxa. É así como se matan os porcos na súa terra. O propio salvaxe está sorprendido de si mesmo, pois nunca lle fixera mal a ninguén. O que pasa é que primeiro tivo medo de que o matasen e despois pensou que quería un televisor en color.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O tren chu-chú

27 de diciembre de 2015 a las 0:20

Estes días vexo moito en Ourense un deses trens chu-chú que percorren as rúas tocando unha campá e cargados de nenos e xente maior. Polo que deduzo, debe tratarse dunha cousa de publicidade. É igual que un xoguete grande, como se un rei mago xigantesco lle deixase ese regalo á cidade. Onte descubrín subido nel, todo serio e con cara de estar facendo algo importante, un señor vestido cun abrigo azul marino e un sombreiro escuro que observaba con compracencia o mundo desde o seu asento. Parecía feliz.

Pola noite, cando me marchaba para a casa, vin como o tren chu-chú avanzaba pola rúa do Paseo, que é peonal, cargado con persoas de todas as idades, dando unha das últimas voltas da xornada. De pronto, o condutor atopouse con que tres cidadáns deixaran os coches estacionados de xeito que lle pechaban o paso.

Non era fácil resolver o problema. O responsable baixou, calculou o espazo que lle quedaba e decidiuse a facer unha manobra arriscada. En poucos segundos, o escenario do suceso púxose a ferver de curiosos. Nas caras dos viaxeiros había preocupación. Por fin, pasados un par de minutos, a operación foi un éxito e houbo aplausos. O maquinista agradeceu cunha  sorrisa e seguiu o seu camiño, todos contentos. Se digo a verdade, non sei se serei capaz de controlar as ganas que teño de dar unha volta no tren chu-chú.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de decembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 13 de 162« Primera...1112131415...203040...Última »