Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es

Inseguridade na rúa

30 de julio de 2014 a las 0:30

Alá polo ano 1982, cando estiven invitado na Unión Soviética, en pleno réxime comunista, alguén me traduciu uns carteliños que figuraban no parabrisas dalgúns camións e que dicían que con Stalin non había tanta delincuencia. A verdade é que eu me dediquei a pasear por Moscova, moitas veces de madrugada, e nunca tiven conciencia de que correse ningún perigo. Non obstante, coñecín persoas que me aseguraban que a inseguridade era cada vez maior e que sentían medo se por algún motivo tiñan que saír de noite.

Cóntame agora Miguel Viqueira, profesor e novelista español residente en Lisboa, que ese mesmo temor estase estendendo tamén naquela cidade, tan segura ata hai pouco como o Moscova que eu coñecín. Despois de todo, entre o Portugal de Salazar e a Unión Soviética de Stalin debía haber algunhas semellanzas.

Segundo me ten referido este amigo, o outro día presentouse nunha comisaría lisboeta un señor para denunciar que fora atracado na rúa por un tipo mal encarado que lle quitara a carteira. Media hora máis tarde, un señor de aspecto agradable e pacífico entregaba a carteira desaparecida e declaraba sorprendido que lle pedira lume a un home que se cruzou no seu caminiño e que este, sen mediar palabra, absolutamente aterrorizado, sacou unha billeteira do peto interior da chaqueta, entregoulla e saíu correndo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xullo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Catro folliñas verdes

29 de julio de 2014 a las 0:29

No mes de maio, cando estiven en Zürich, fun visitar, tal como contei aquí por aqueles días, a tumba de James Joyce no cemiterio de Fluntern. Permanecín alí un bo anaco de tempo, observando a estatua do escritor feita por Milton Hebald. Nela, o novelista aparece sentado, coas pernas cruzadas e un cigarro na man. Nas inmediacións, hai un parque zoolóxico con toda clase de feras, incluídos os leóns, un animal que fascinaba a Joyce, tanto como aborrecía os cans ou as tronadas, que lle producían terror.

A Joyce non lle gustaban as flores. Esa foi a razón de que por riba da tumba puxesen só unha planta verde, parecida ao mirto. O día da miña visita, collín un cachiño pequeno, case insignificante, que arrinquei con moito coidado. A falta dun sitio mellor para gardala, metina no pasaporte, entre dúas follas, e tróuxena para a casa.

O chegar, estaba completamente esmagada, pero aínda así púxena nun testo e regueina. Se digo a verdade, non me volvín acordar dela. Onte pola tarde, non obstante, buscando un libro, descubrín a reliquia posta na estantería onde a deixara. A miña sorpresa, case emoción, foi comprobar que está verde e preciosa, a pesar de que non lle botei auga en todo o tempo que transcorreu desde entón. Escuso dicir que estou feliz con este cachiño de Joyce na miña biblioteca. Tanto que non sei se cometería un sacrilexio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O señor Wachtmeister

28 de julio de 2014 a las 0:28

O personaxe chámase Ian Wachtmeister, un apelido que en Suecia ten o brillo antigo da vella aristocracia, e apareceu na vida política hai un par de anos, cando se presentou ás últimas eleccións cun discurso agresivo, demagóxico e bocazas, que ao principio causou sorpresa e provocou bromas, pero que acabou conseguindo o cinco por cento dos votos e unha ampla representación parlamentaria. Desde entón, ninguén volveu falar das súas gravatas estrafalarias nin da súa ignorancia política, mastodóntica.

É o ídolo de moitos rapaces e o líder desas xentes resentidas que hai en todas partes, incapaces de entender todo canto no mundo ocorra a unha distancia superior á que existe entre a comida e os seus estómagos. É tamén o aliado do goberno: cuestión de votos.

Onte escoitei o personaxe na televisión: un mentecato; tamén un cínico; incluso me atrevería a dicir que un senvergonza. Acaba de ser denunciado por darlle un puñazo no estómago a un rapaz de dezanove anos. Falaba como un caradura, cunha risiña malévola de coello, displicente e distante, aristocrático. Quixo facer unha graza e saíulle a alma pola boca: que un home de sesenta e nove anos lle bata a un mozo de dezanove parece máis un mérito que outra cousa. Desde logo, con eses méritos chegou a deputado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xullo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Meter medo

27 de julio de 2014 a las 0:27

As persoas que coñeceron a don Vicente Risco recordarán que tiña corpo de miñoca e cara de paxariño triste. Castelao, que morría por facer frases enxeñosas, nunha ocasión, cando xa non era amigo del, nunha carta dirixida a Otero Pedrayo, chamoulle Vicentiño Peito de Polo. É certo que aquel sabio era miúdo e pouquiña cousa. Eu recórdoo sempre encollido, como se levase o mundo enteiro sobre as costas. Por iso dicía ás veces que lle gustaría ser un deses homes que meten medo, el que era incapaz de asustar a unha galiña nin cun pau.

Iso de meter medo, igual que o atractivo, non depende da vontade. É unha cualidade que se ten ou non se ten. O señor de quen falei onte aquí, que ameazou con pegarlle cinco tiros no peito a un veciño, non necesitou dicilo a berros. Díxoo tranquilo e pausado, como se fixese un anuncio. Eu non dubidei un segundo de que estaba falando en serio.

Hai pouco aínda, cando me acababa de sentar para escribir estas liñas, vin na televisión un home que falaba dun conflito social, no que está en xogo o seu traballo e o de miles de compañeiros seus. Tiña o aspecto de estar asutado. Fumando un pito, sentado sobre un poste caído no chan, coas pernas cruzadas, dixo sen moitas ganas que antes de que se cumprisen os propósitos anunciados, pasarían por riba do seu cadáver. Seguro que non. A racionalidade económica, ou a inxustiza, pasarán por riba del para esmagalo, pero vivo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Eladio

26 de julio de 2014 a las 0:26

Seguimos de funerais. Primeiro, José Ángel Valente, logo Carmiña Martín Gaite, agora Eladio Cabañero. Moito temo que deste último se falará menos, a pesar de que era un gran poeta. Nacido en Tomelloso, patria fértil en escritores, antes de trasladarse a Madrid, exerceu oficios manuais, entre eles o de albanel, e foi agricultor, traballando desde neno nas viñas do seu avó. Logo entrou como empregado na Biblioteca Nacional e acabou nunha coñecida editorial madrileña. Durante anos foi asiduo das tertulias do Café Gijón.

Hai moito tempo que andaba mal, segundo me informaban os amigos, como o poeta Diego Jesús Jiménez, que o admiraba e o quería. Eu fun lector dos seus versos desde a miña época de estudante en Santiago, cando xunto con Arcadio López-Casanova, recitabamos en voz alta os seus versos. Aínda recordo algúns. Con eles quero rematar esta pequena nota de lembranza: “Ved que el pan es muy amigo de los niños y de los pájaros. Y porque los criminales y los renegados aman el pan y a sus madres”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xullo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xigantes

25 de julio de 2014 a las 0:25

No artigo de onte dixen que o ceo fora para min, durante os anos da miña infancia, como a festa do santo Antón de Sabucedo. Podería incluír tamén naquela imaxe inocente do Paraíso, as festas do San Benito de Allariz. Foi nelas onde vin por primeira vez na miña vida os xigantes e os cabezudos. Estaba eu na casa do meu tío Faustino, no Portelo, cando chegaron, baixando pola costa empinada da rúa, camiño da praza do concello, uns metros máis alá. Vinos desde o balcón, as súas enormes cabezas de cartón endurecido á altura da miña, bailando alí diante, con aquel baile simple que consistía en dar voltas arredor e pasos adiante e atrás.

Entón aínda non sabía como era posible un milagre como aquel, que nun mundo de xente pequena houbese aqueles exemplares enormes, metade persoas metade bonecos. Faltábame perder esa parte da inocencia. Sucedeu algún tempo despois, cando descubrín a trampa dun home metido debaixo, escondido entre as saias, sudando sen parar e guichando por un buraco en forma de rombo.

Como me ocorrera con outras grandes decepcións da infancia, aquela tamén me doeu. Non obstante, durou pouco. De pronto descubrín que aqueles homes ocultos que movían os corpos desmesurados dos xigantes eran os meus novos heroes. Parecía imposible que houbese alguén no mundo cunha forza tan inmensa. Dese xeito, pasaron a ser os verdadeiros xigantes. De maneira que, a partir de entón, cando eu seguía a comparsa, agardaba que saísen a descansar e mirábaos con admiración. Algunhas veces teño pensado que quizais os bonecos pesaban menos do que eu imaxinaba. Evitarei comprobalo. Non se pode arrasar con todo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Seis millóns

24 de julio de 2014 a las 0:24

Os cataláns están facendo unha campaña internacional de imaxe aproveitando a circunstancia irrepetible dos Xogos Olímpicos. En fronte deles, uns políticos excesivamente sensibles a todo canto teña que ver coa identidade catalá denuncian a acción do goberno daquel país con cualificativos que recollen desde a indignación ata o estupor, ademais doutros sentimentos, entre os que poucas veces se atopa a comprensión. De momento, dicir que Barcelona está nun país chamado Cataluña e que ese país está en España non debera sorprender a ninguén,aínda a aquelas persoas que se irritan coa ambigüidade certa, polo menos noutras ocasións, do señor Pujol.

Atribuírlle veleidades independentistas ao presidente da Generalitat non parece razoable. É certo que o citado político ás veces xoga de xeito calculado coa linguaxe nacionalista, pero non é máis que un xogo. Con el pretende atraer cara ao seu partido unha parte do electorado que aínda non superou todo canto quedou superado co Estatuto de Autonomía: aquel receo nacido na transición, cando aínda non se sabía se o reparto territorial do poder era de verdade ou un simple caramelo para enganar a uns cantos.

Desde entón, a Jordi Pujol sempre lle gustaron esas operación de imaxe destinadas a situar a Cataluña no mapa internacional e encamiñadas a crear unha firme conciencia de orgullo catalán. Non está mal. Unha delas distribuíu polos periódicosde medio mundo un slogan que dicía: Somos seis millóns. Os espíritos volterianos do catalanismo, sempre á beira da irreverencia, cando non na fronteira de seren tildados de traidores polo funcionariado pouco imaxinativo do poder, pero dispostos a non renunciar nin ao humor nin á intelixencia, contaban unha historia apócrifa e malévola. Nunha visita a China, despois de que Pujol dixese aquela frase, alguén lle preguntaba: ¿En que hotel están?

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xullo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un ourizo

23 de julio de 2014 a las 0:23

O mércores pola mañá, cando saía da casa, atopei na porta un ourizo cacho. Parecía envolto sobre si mesmo e pechado como unha castaña, tanto que pensei que podía estar morto, en parte porque á súa beira, con cara de excitación nerviosa, permanecía sentada a cadela Buba. Non sería a primeira vez que facía unha falcatruada. Hai dous anos matou dous ourizos, utilizando sempre o mesmo procedemento: darlles a volta e atacalos pola panza. Collín a cadela e pecheina no garaxe. Logo entrei na cociña, botei un pouco leite nun prato e púxenllo ao animaliño, que pouco a pouco se foi abrindo ata deixar ver o fuciño e a cabeza.

Despois de mirar a un lado e ao outro, xa máis confiado, cheirou e dirixiuse ao prato. Unha vez alí, dubidou un instante, coma se tivese un trasacordo, pero finalmente púxose a comer. Empregou bastante tempo e logo retirouse a unha esquina do xardín, onde a herba estaba máis medrada. Foi entón cando escoitei o primeiro “hip-hip” do impo que lle deu. Nese momento marchei, porque levaba présa.

Horas máis tarde, xa pola noite, ao volver á casa, andei dando voltas polo xardín para ver se quedaba algún rastro do ourizo. Non vin nada. Onte pola mañá, non obstante, cando saía de novo, atopeino outra vez, máis confiado que a véspera; incluso pasou andando ao meu lado, todo tranquilo. Hai anos que teño a ilusión de ter un ourizo cacho no xardín, como unha amiga miña sueca, que ten sete. A ver se hai sorte e este queda aquí. Eu agradeceríallo e non lle pediría nada a cambio, nin sequera que cazase toupeiras. Este verán, ademais, que está resultando raro para min, privado da presenza de queridos amigos, sentiríame ben ter esta compañía na casa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As razóns dun triunfo

22 de julio de 2014 a las 0:22

Onte citei aquí ao Chinquena, un señor da miña vila que nos alugaba bicicletas aos rapaces. Tamén corría nelas con bastante éxito. Formaba parte dun pequeno grupo de ciclistas que participaban en carreiras locais, sobre todo nas festas de verán. Un deles, que se chamaba Porfirio, pero que era máis coñecido polo nome de Poteiro, chegou a intervir na Volta Ciclista a España. Tiña mala sorte: chocaba contra os coches. Nunha ocasión meteuse contra un camión nas portas mesmas da vila, mentres adestraba no medio da néboa.

Estes corredores vestían de uniforme, empregaban bicicletas especiais, con cambios, e levaban bidóns con glucosa, igual que agora. Non obstante non eran profesionais. Na vida de cada díadedicábanse a outros oficios. Recordo, por exemplo, un rapaz que traballaba de canteiro e que, como ciclista, gañaba moitos premios.

A xente mirábaos con admiración, sobre todo cando estaban preparados na meta de saída, todos elegantes coa súa roupa especial. Unha vez presentouse, para competir con eles, un mozo dunha aldea veciña que se chamaba Xuca. Non o querían deixar participar porque viña cunha camisa branca, de vestir, uns pantalóns longos e zapatos normais. Por se fose pouco, a bicicleta non era de carreiras, senón de paseo. Correu como un  desesperado e ganou. Ao chegar, case pediu perdón polo triunfo: “É que se riron de min”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Millóns de mortos

21 de julio de 2014 a las 11:39

Despois de todo canto se leva escrito sobre a Unión Soviética, non pareceu posible que se poida sorprender xa ninguén co relato do que significou o stalisnismo en termos de miseria moral e dor humana. Non obstante, un informe universitario, elaborado recentemente por investigadores rusos e españois, acaba de poñer en números redondos a barbarie levada a cabo polo ditador comunista contra o seu propio pobo. O citado informe asegura que Stalin foi responsable da morte de 56 millóns de persoas. É unha cifra asombrosa, máis propia dun cataclismo provocado pola natureza que do fanatismo e a crueldade dun político e os cómplices que o axudaron.

Hai quen está disposto a aceptar estes terremotos históricos como hecatombes necesarias. Un dos argumentos que utilizan os defensores desta tese é que a nosa sensibilidade se mostra moi receptiva para os mortos recentes, como sería o caso das vítimas do stalinismo, pero que en cambio se comporta dunha forma máis distante cando se trata de enxuízar episodios alonxados. O exemplo preferido polos defensores desta teoría é o da revolución francesa, que ninguén estaría disposto a cuestionar por razóns humanitarias.

O argumento é tramposo. Naturalmente que un pode ser menos sensible ao xulgar os mortos da historia que os contemporáneos, da mesma maneira que non sentimos impresión de ningún tipo á hora de recordar ou evocar a morte dos antepasados que non coñecimos. Non obstante, por moi resecas que estean as matanzas do pasado, ninguén as poderá liberar da carga dramática que tiveron. No fondo, o que sucede é que unhas mortes as xulgamos coa intelixencia, por exemplo as da Revolución Francesa, e outras coa sensibilidade, como sucede coas de Stalin. Claro que se a estas últimas lles aplicamos tamén aquel parámetro, atopámonos con que non serviron para nada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xullo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net
Página 13 de 110« Primera...101112131415203040...Última »