Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Archivo para ‘Marxe’ categoría

“Á marxe do tempo” despídese co ano que se foi

2 de enero de 2018 a las 22:02
   
     O 31 de decembro pasado rematou o Ano das Letras Galegas 2017, dedicado a Carlos Casares, e hoxe damos cabo tamén a esta sección que durante cinco anos trouxo unha escolma das columnas aparecidas en La Voz de Galicia baixo a popular cabeceira de Á marxeNon obstante, esta serie permanecerá dispoñible ao público neste mesmo sitio o tempo que LVG considere oportuno.
     Agradecemos a todos os seguidores a súa atención e, por suposto, ao editor de La Voz de Galicia a cortesía e os medios postos á disposición da nosa Fundación para ofrecela aos lectores e ás lectoras de LVG.
     Recordamoslle ás persoas interesadas nesta faceta da obra de Carlos Casares que desde o ano pasado dispoñen xa, na Biblioteca Carlos Casares da editorial Galaxia, da súa Obra Xornalística Completa, que recolle en dez tomos as columnas publicadas diariamente en LVG dende o 9 de xuño de 1992 ao 9 de marzo de 2002.
     Moitas grazas.
     A Fundación Carlos Casares.
Marxe
Escrito por amarxedotempo 2 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Callos

31 de diciembre de 2017 a las 0:35

Hai algúns anos, un día asistín a unha conferencia sobre Manuel  Murguía nunha universidade de verán. O conferenciante empezou cunha frase que case me fixo pegar un salto no asento. Dixo: “Don Manuel Murguía era tan comellón que unha vez comeu uns callos un xoves e botounos un domingo”. Acordeime diso onte, cando un grupo de amigos da Coruña nos invitaron a Alfonso Paz Andrade e mais a min a incorporarnos a un club formado por eles, que eran oito, e que consiste en reunirse unha vez ao ano para comer callos. Chámanlle o club de San Callo, con perdón, aínda que supoño que todo será legal, porque un dos membros é cura.

Había uns quince anos que eu non comía ese prato porque me dá algo de medo. Pero onte, nas inmediacións de Riazor, claudiquei e dei conta da ración que me asignaron, que non foi pouca, aínda que non repetín, como fixeron os demais. Despois de todo, claudicar xa tiña o mérito.

Tampouco había razón para sentir pánico, pois ademais da presenza dun cura, á miña dereita estaba un médico, que me dixo que os callos non eran malos para a saúde, supoño que con escaso fundamento científico, pero cun optimismo vital que lle agradecín moitísimo. Por se fose pouco, á esquerda tiña a un importante banqueiro, que aínda que non me podía tranquilizar ao respecto, dábame a confianza de saber que a esta xente do mundo das finanzas raramente lle pasa nada malo: teñen a sorte de cara. Que ninguén pense, non obstante, polo que digo, que estiven na guerra ou en perigo de morte. Simplemente fun comer cuns amigos, xente respon sable nestas cousas. Tanto que, antes de comelos, declaran santos os callos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A importancia de ser vítima

30 de diciembre de 2017 a las 0:30

Cando eses individuos deportados por Israel, atados de mans e cos ollos vendados, chegaron a terra de ninguén, no sur do Líbano, o primeiro que fixeron foi colocarse en actitude de orar e dar grazas a Deus. Pouco despois, cando os tanques libaneses os empuxaron cara á fronteira israelí, onde foron recibidos a tiros pola infantería xudía, que lles disparaba rasante por riba das cabezas, volveron facer un alto e de novo se puxeron a rezar. Non se trataba só dunha manifestación piadosa, senón dunha acción lóxica e razoable.

A maioría destes homes pertencen a un grupo violento e implacable, que por riba de todo quere rebentar o proceso de paz que abriron xudeus e palestinos. Guiados por clérigos intelixentes e terribles, consideran que o terrorismo é a mellor arma que Deus lles deu para acabar cos seus inimigos, aos cales lles negan calquera dereito a seguir na terra de Israel. Un camiño cego que leva ao desastre.

Conseguir que o goberno de Rabin os deportase foi un triunfo para eles, pois de ser uns asesinos repugnantes e desprestixiados pasaron a converterse nas vítimas da intolerancia xudía. Por iso rezaron con tanto fervor cando se decataron de que os seus obxectivos se ían alcanzando con tanta perfección.  Agora, coa simpatía espontánea de medio mundo, os clérigos prepáranse a recoller o froito: a paz vai ser máis difícil. Os palestinos partidarios da negociación están collidos. Nin o demo podería concibir un plan máis malvado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Historia dun verdugo

29 de diciembre de 2017 a las 0:29

Falando dos obxectos dedicados á execución das persoas, onte veume á memoria a historia do verdugo de Xinzo, un señor de Burgos do que se dicía que exercía esa profesión. Parecíase a Pepe Isbert, o actor que encarnou ese papel dunha maneira excelente na célebre película de Berlanga. Era pequeño coma el, mais ben gordiño, e tiña tamén a voz un pouco cascada, de augardente ou coñac de perralla. Tiña un café a onde acudiamos os nenos para velo, imaxinando como desempeñaría o seu oficio. Eu oínlle dicir a un compañeiro de escola que o tal verdugo matara máis de vinte persoas, a cen pesos cada unha.

Un día, entre un grupo de tres ou catro rapaces preparamos unha operación de castigo. Consistía en esperar que aquel home acudise un día á Canella da Perrera, agardar por el emboscados na finca do señor Ramón Bubelo, e deixarlle caer por riba unha chuvia de cantazos. Por fortuna, non apareceu, cando xa tiñamos feito un bo acopio de candullos. Se chega a aparecer, igual o deixamos descalabrado, coa alma saíndolle pola boca.

E resulta que o señor non era verdugo nin cousa parecida, segundo souben anos máis tarde, cando medrei un pouco. Aínda así, había recalcitrantes que non se baixaban do burro e xuraban que o viran saír do cárcere de tal sitio, cun maletín na man, o día da execución dun preso, unha hora máis tarde, contando os cartos que lle deran nun sobre polo traballo. Outros aseguraban que cando había execucións nalgunha parte de España, o noso veciño desaparecía da vila e non regresaba ata dous ou tres días despois, e que viña contento e invitaba os amigos a copa e puro. Eu vino chorar un día nun enterro. E o morto non lle era nada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de decembro de 2001.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Fervores

28 de diciembre de 2017 a las 0:28

No último número da revista inglesa Granta, unha das publicacións literarias máis atractivas que hai hoxe no mundo, estiven lendo onte pola tarde unha reportaxe sobre a Rusia dos nosos días. O motivo central do traballo periodístico era o enterro dos nove esqueletos que quedaron do último Tsar, de parte da súa familia e de catro empregados da casa imperial. O autor ía dando a opinión de distintas persoas, empezando por un representante da Igrexa Ortodoxa rusa, que non acepta o resultado das análises que identificaron os restos. O motivo é claro e lóxico. Se o Tsar era santo e eses ósos aínda non fixeron ningún milagre, non poden ser del.

No bando dos partidarios do Tsar, un individuo chamado Nikolai Braun, xefe dun importante grupo monárquico, que acusaba os comunistas de ter matado nada menos que a máis de cento sesenta millóns de compatriotas, propuña metelos agora a eles en campos de concentración ou mandalos ao Círculo Polar Ártico. Por outra parte, este home lamentaba que o Tsar non fusilase a trescentas mil persoas.

Do lado dos comunistas, unha señora maior, Olga Tikhonova, defendía a morte do Tsar por razóns de alta política, incluído o fusilamento das nenas e do tsarévich, que era tamén un neniño, e dos catro empregados da casa imperial. Tres opinións duras, que non permiten facerse ilusións cara ao futuro. Menos mal que, no remate do seu traballo, o autor da reportaxe deixaba un buraquiño por onde se pode ver algo de esperanza. Cando abandonaba Rusia camiño de Londres, no avión coincidiu cunha rapaza que ía estudar alá. Dixo: “¿O enterro do Tsar? Nada, un montón de ósos”. A banalidade da indiferenza é menos perigosa que a furia da paixón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Estética de muros e paredes

27 de diciembre de 2017 a las 0:27

Mentres viaxo no coche, vou escoitando na radio un divertido debate sobre esa moda que hai agora de pintar sinaturas e frases nas paredes. Pertence ao xénero dos programas estúpidos, hoxe tan abundantes, nos que se fala de banalidades nun ton transcendente. Participan na discusión, ademais do moderador, que se expresa coa seriedade que el mesmo lle concedeu previamente á disputa, un pintor de muros e tapias, un escritor e o presidente dunha  organización que agrupa a varias asociacións de veciños de Madrid.

O dos pinceis parece inocente: posto no trance de ter que falar en serio da súa afección, só pide que lle recoñezan o dereito a facer algo que lle gusta. É dicir, que ten a sensatez de non saírse do campo reivindicativo da liberdade. Para deixar claro ademais que se trata dunha persoa razoable, a súa reclamación exclúe edificios e casas.

O máis parvo resulta ser o escritor: está empeñado en converter o pintaparedes nun artista, en elevar á condición de obra de arte os monos e os macacos que este traza nos muros e en denunciar a insensibilidade artística dunha sociedade que non comprende a importancia estética do labor que realizan estes grafistas espontáneos. Emocionado e perdido nas alturas dun discurso radical, o presidente dos veciños ten que meterlle o dedo nun ollo: “Rapaz, baixa o ton, que non estamos falando de Velázquez”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de decembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Libros de normas

26 de diciembre de 2017 a las 0:26

Estes días de nadal, aproveitei a tarde do vinte e cinco para revolver entre os papeis na casa de Ourense. Sempre aparece algo: unha fotografía esquecida, unha libreta con pensamentos, unha carta antiga… Nesta ocasión atopei unhas notas de estudo, de finais dos anos cincuenta, tomadas por alguén descoñecido, pois non conseguín identificar a letra, durante unha clase de relixión. O máis interesante non eran os apuntamentos en si, senón os comentarios, con seren aqueles dignos dunha antoloxía da estupidez ou do disparate.

Recollíanse nas citadas follas unhas normas de decencia cristiá redactadas en forma epigramática que se podían resumir nesta máxima: “El verano es el invierno de las almas”. A man anónima da que falo, sospeito que dun primo meu algo golfante, anotou debaixo: “Hace tanto calor que yo tengo el alma completamente sudada”.

Moitos anos antes, na ditadura de Primo de Rivera, houbo outro profesor en Ourense que publicou un libro titulado Consejos a los niños para que sean buenos, no que se dicía: “El niño bueno procura no jugar con la basura”. Como consello non está mal; parece bastante máis asisado que o do inverno das almas e moito menos pretensioso. O meu pai estudou por ese manual e sempre lle pareceu útil e práctico, especialmente un verso que proclamaba: “Solamente comen con las manos los niños cochinos y marranos”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un cacho de pano

24 de diciembre de 2017 a las 0:25

A poucos santos lle terei rezado eu con máis fervor que a un cachiño da sotana do padre Claret que se gardaba nun relicario na casa dos meus pais. A miña ignorancia salvoume do pecado naquela ocasión: se entón chego a saber que aquela pequena porción de pano debeu ser testemuña das confesións da raíña dona Isabel, unha golfa simpática e vital, mal casada con don Francisco de Asís, ilustre maricón, probablemente me tería que confesar tamén eu dalgunha faltiña, aínda que soamente fose cometida coa imaxinación.

Ter unha reliquia na casa parecíame unha distinción especial do ceo, algo así como un signo evidente de que un estaba destinado á salvación. Non tanto, non obstante, como a graza que lle correspondía a uns veciños, propietarios soberbios dun anaquiño da oliveira na que estivo apoiado Xesús, cando a oración do horto.

Leo agora que a maior parte das reliquias son falsas. Con todos os pauciños que andan polo mundo coa pretensión de proceder da madeira da crucifixión facíanse catro cruces. Outro tanto sucede coas moas dalgúns santos: dun deles hai máis de trescentas. Alguén parece que pretende poñer orde neste caos. Comigo que non conten, desde logo. Non me importa que os cachos de sotana do padre Claret dean para vestir vinte curas. Do que se trata é de vestir algún soños. E para iso, as cousas están ben como están.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de decembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Costumes

23 de diciembre de 2017 a las 0:25

Onte dixen que ía falar do gato Samuel, que polo que vexo cando ando por aí adiante, ten moitísimos amigos en toda Galicia, se xulgo pola xente que me pregunta por el e se interesa pola súa saúde. Pois resulta que na casa, alguén non lle ten demasiada estima, como puiden comprobar o domingo pasado, durante a tertulia familiar do almorzo. Andaba o animal feito un cristo, mollado coma unha ovella, co pelo aplastado contra o corpo, mesmo coma se o levase tratado con brillantina, cando escoitei dicir que Samuel era parvo, entre outras cousas porque, cando chove, lle gusta durmir ao aire libre, debaixo da auga que cae.

Esa foi a primeira acusación que lle fixeron. Despois viñeron algunhas máis, entre outras, que polo visto, aínda que eu nunca me fixara, Samuel dorme de costas, é dicir, panza arriba. Por último, que no tocante aos seus costumes culinarios, cambia de criteiro cada pouco: non soporta a mesma comida moito tempo.

Confeso a miña perplexidade. En primeiro lugar, polo que respecta a esa preferencia por durmir panza arriba, non lle vexo o problema, pois hai moita xente que fai o mesmo. Era o que facía o meu avó Herminio, sen que ninguén considerase nunca que fose unha extravagancia. No que atinxe ao desgusto que lle causa comer a mesma comida durante tempo, non é difícil estar de acordo con el. Finalmente queda a cousa esa de durmir á chuvia, que é un pouco rara. Non máis rara, non obstante, que o que fai un veciño meu, que rega o céspede cando chove, o cal non quere dicir que estea tolo, senón que é algo peculiar. Ata me sinto orgulloso de que Samuel coincida nisto con el, xa que se trata dun profesor de Filosofía.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Neto do sacrilexio

22 de diciembre de 2017 a las 0:35

Hai uns días, nunha viaxe rápida a Segovia, ida por volta, para participar no que alí chaman as Tertulias dos Martes e que non consiste noutra cousa que dar unha conferencia, o presentador do acto dixo algo que provocou a conmoción do público e que a min me deixou pasmado. Despois de anunciar que a miña vida estaba chea de datos curiosos e raros, o cal xa resul taba preocupante, acabou dicindo que eu era neto dun bispo. A xente, asombrada pola noticia, miroume desde entón como quen mira un animal de circo.

Mentres durou a presentación, que por outra parte estabafeita con agarimo, vivín a experiencia de ser o neto do sacrilexio que acababa de explicar o meu despistado introdutor. Desde as butacas, as miradas dirixíanse a min cargadas de asombro: a maior parte expresaban curiosidade, pero había tamén algunhas un pouco ruíns.

Cando me tocou a vez e empecei referíndome á afirmaciónque me emparentaba co pecado, fíxose un silencio expectante no auditorio, que eu sabía que acabaría en desilusión. En canto aclarei que o meu presentador estaba confundido, que ningún dos meus avós fora bispo e que ademais un deles profesaba con orgullo de anticlerical e volteriano, aquel púxose branco e pediume desculpas no momento. A verdade é que lle quedei agradecido: durante uns minutos fun neto dun bispo, experiencia que poucos teñen.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net