Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Aclaración

21 de julio de 2017 a las 0:21

O artigo de onte, no que contaba como un gabián comeu un paxariño nun bosque próximo á miña casa, podía dar a entender que o meu veciño e amigo Manuel, catedrático de filosofía, é un home frío e racionalista, sen sentimentos. Digo isto porque el mesmo se queixou, en ton de broma, de que o pintase como unha especie de individuo alleo á emoción que debe espertar en calquera ser humano normal, a desesperación duns pais paxaros chorando a morte do seu fillo. Non era esa a miña intención, senón recoller o que el dixo, que era certo: ou sexa, que os paxariños non choraban, senón que emitían uns sons ditados polos seus propios xenes.

A verdade é que esa é unha conversa que mantemos con frecuencia o meu amigo e mais eu. Os dous limos con interese o famoso libro O xene egoísta, que tan mal lle sentou a tanta xente en todo o mundo, por entender que o seu autor, o célebre profesor Dawkins, defendía a teoría de que todo o comportamento humano estaba predeterminado nos xenes, o cal nos achegaba moito aos outros animais.

Eu non sei case nada destas cousas, aínda que me interesen. O que pasa é que non me importa saber, por exemplo, que cando un está namorado, a euforia e a alegría que se senten teñen unhas causas biolóxicas que se poden analizar, o mesmo que sucede con outros sentimentos. Para o caso vén ser igual que se por saber, desde o punto de vista científico, en que consiste o chocolate, un xa non puidese gozar do seu sabor. E digo adrede chocolate porque é unha das lambonadas que nos unen ao meu veciño e a min. Comendo quilos del, temos pasado horas de conversa. Adianto aos meus lectores, por se acaso, que me está rigorosamente prohibido polo médico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dous herois

20 de julio de 2017 a las 0:20

En Moscova hai un cemiterio que se chama Novodévichi, que eu visitei no ano 1982, acompañado dunha amiga, no que están enterradas algunhas das figuras máis relevantes da vida política soviética, entre elas Nikita Kruschov. Pero tamén descansan alí os restos de Grigori Nikulin, que pasou á historia, non como o cociñeiro do tsar, por aprenderlles a facer pan ás grandes duquesas, senón por ser un dos seus executores. Polo visto era un home de bo  aspecto e de trato agradable, que en 1964 vivía moi ben situado grazas a ter participado na liquidación da familia imperial. Presumía de ter unha casa excelente, na que había incluso un cuarto para o can.

A morte do tsar converteuse durante anos nunha reivindicación gloriosa por parte dos individuos que a levaron a cabo. Un deles, Yakov Yurovski, gardaba cheo de satisfacción un libro publicado en Occidente no que se dicía de maneira clara que el fora quen matara a Nicolás. Iso non impediu que unha das súas fillas, Rimma, fose arrestada e pasase vinte anos internada nun campo de concentración.

Rimma tivera un destacado papel dentro das Mocidades do Partido Comunista, pero caeu en desgraza por unha daquelas miserias de tipo ideolóxico, sempre disfrazadas doutra cousa aparentemente máis nobre, que lles servían a moitos camaradas como pretexto para desfacerse dos rivais e medrar eles a cambio. Cando recobrou a liberdade e volveu a Moscova, mantivo amizade con Nikulin, o outro executor do tsar ao cal citei ao comezo deste artigo, pero vivía da misericordia, sen teito nin traballo. Un día, medio en broma, medio en serio, díxolle a aquel camarada do seu pai: “¿Por que non me deixas vivir no cuarto que tedes para o can?”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xullo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sombras no paraíso

19 de julio de 2017 a las 13:25

Hai unha lei en Suecia que prohibe de forma terminante que os pais lle poidan pegar aos seus fillos. Non se lles permite un lixeiro cachete, nin sequera unha palmadiña simbólica na man. Os nenos sábeno e como ademais contan cun xuíz especial que vela polo cumprimento da norma, desde pequeniños aprenden cales son os seus dereitos e moitos deles non teñen reparo en denunciar os seus pais. Xeralmente a cousa remata cunha reprimenda pública e cun abrazo dos contendentes.

En España teño discutido cos amigos sobre esta lei. Naturalmente, as opinións son diverxentes, pero en xeral predominan aquelas que consideran excesivo que un pai, polo menos de forma excepcional, non lle poida arrear un cachete a un rapaz revoltoso.

En Suecia, en cambio, ninguén se atreve a discutir a bondade do principio. A xente adoita dicir que un golpe a un fillo é sempre un fracaso do pai. O malo é que se acaban de facer públicos os resultados dunha investigación universitaria e resulta que aquí, a pesar da citada lei, arredor de cen mil pais lle baten aos seus fillos, uns máis e outros menos. De momento, non vexo que ninguén se escandalizase pola revelación. Pouco a pouco, o paraíso sueco vai deixando de selo. Calquera día comen a mazá.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xullo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Vivir peor

18 de julio de 2017 a las 0:18

Teño un amigo, profesor na universidade americana de Wisconsin, que un día, levado polo seu espírito bondadoso, decidiu regalarlle un ano da súa vida ao país máis pobre do mundo, que daquela era Burkina Faso, en África. Marchou alá para dar clases de inglés gratuitamente. A entrada no aeroporto da capital, que se chama Ouagadougou, tivo algo de cómica. Un letreiro enorme proclamaba con orgullo un gran disparate: “Benvidos a Burkina Faso, a tumba do imperialismo”. O resto non resulta moi difícil de imaxinar.

Con todo, aínda hai que facer un esforzo para supoñer como sería un vello, do cal me falou o meu amigo, que vivía completamente espido debaixo dunha árbore, sen moverse apenas daquel territorio tan raquítico. Non era dos que peor vivían, pois polo menos dispuña dunhas ponlas e unhas follas para ampararse do sol.

Segundo vexo nun libro, a renda por persoa naquel país equivale a unhas mil pesetas ao mes, que ademais non estarán demasiado ben repartidas, como pasa sempre. Tal como publicaban onte os periódicos, hai terras onde se vive aínda peor. Tratei de imaxinar como podería ser ese tipo de vida, tomando como termo de comparación o home do cal me falou o meuamigo. Todo o que conseguín foi ver un vello espido tirado no campo, sen árbore. Despois distraínme coa néboa, que entraba polo val.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xullo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Historia de arrepentidos

17 de julio de 2017 a las 0:15

Que Alí Agca, o terrorista que quixo matar o Papa hai uns anos, faga agora votos pola saúde da súa antiga vítima, demostra en primeiro lugar que o tal individuo non é rancoroso ou empecinado, pero en segundo lugar demostra tamén o fráxiles que deben ser tanto o mundo emocional como o entramado ideolóxico en que se fundamentan as accións radicais destes iluminados. De non mediar a sorte, ou a providencia, a estas alturas o Papa estaría morto e o arrepentimento de Alí Agca, en caso de que se producise, carecería de sentido, polo menos a efectos de devolverlle a vida a quen previamente lla tirara por non se sabe que motivos políticos ou relixiosos.

No ano 1978, un comando das chamadas Brigadas Vermellasasasinou en Roma a Aldo Moro. O atentado foi cometidopor un grupo de mozos fanáticos e enfurecidos, aínda que sempre se sospeitou que o brazo executor viña de moito máis lonxe: daquela maneira evitouse que chegase á presidencia da república italiana un home partidario do entendemento cos comunistas. Posteriormente, os mozos aqueles foron xulgados e encarcerados, e varios deles comungan todos os domingos cunha filla do político asasinado.

Que hai unha proximidade entre terrorismo e fundamentalismo relixioso é un tema que se ten debatido dabondo. Aínda que se trata dunha cuestión complicada e non fácil de resolver, non parece aventurado descubrir certas similitudes entre unha actitude e outra. Ambas estarían comunicadas pola postura que manteñen fronte ao Absoluto, ese deus Moloch ao cal hai que presentar continuos sacrificios humanos. Uns homes entregan asúa vida polas propias crenzas; outros, emboscados entre a multitude e acochados en calquera escondite, buscan a vantaxe do cazadorpara liquidar as súas vítimas. Claro que tamén hai homes que pensan que a vida é un ben en si e que cómpre vivila.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xullo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Erotismo subido

16 de julio de 2017 a las 0:26

A primeira vez que vin un can labrador foi en Suecia, hai máis de vinte anos, cando esa raza era pouco coñecida no noso país. Vivía nunha casa veciña cunha señora maior e pasaba horas deitado no xardín, un territorio que compartía cun ourizo cacho e cun faisán, todos en libertade. Ás veces pasaban tamén por alí esquíos e coellos, pero nunca escoitei ruído de pelexas ou berros de pánico. Un día falei na casa daquel can tan curioso e foi entón cando me dixeron que se trataba dun labrador, un animal intelixente e tranquilo.

Desde entón, xa tiven varios. Primeiro, a pobre Alba, que morreu dunha peste. Despois, Sembra, que tampouco tivo sorte na vida. Agora, Leda, que como todos os cans desa familia, é listísima. Baste dicir que cando chego á casa sen chave e non hai ninguén, pídolle que me abra a porta desde dentro e faino con naturalidade.

Acabo de saber polos periódicos que en Suecia, unha psicóloga asegurou o outro día diante dun tribunal que investigaba un presunto delito de violación, que este tipo de cans teñen un erotismo subido, como a propia policía puido demostrar cun experimento que foi filmado en vídeo e que causou asombro entre as persoas que o presenciaron. A verdade é que levei un desgusto, aínda que non sei exactamente por que. De todos os xeitos, debo dicir que a nosa cadela sempre me pareceu unha persoa decente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xullo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Berlín

15 de julio de 2017 a las 0:20

A chegada a Berlín, onte pola tarde, foi apoteósica: unha multitude aplaudindo na estación como se viñésemos de coroar o Himalaia. En realidade viñamos de pasar seis semanas fantásticas, cun montón de novos amigos e amigas, vivindo experiencias riquísimas e coñecendo xente chea de interese humano. Cando remate a viaxe, que para min acabará o domingo pola noite, no momento en que chegue a Lavacolla, terei tempo de seguir falando con calma dos meus compañeiros e compañeiras do tren, pois penso que paga a pena.

O traxecto de Varsovia a Berlín, para min empezou moi ben. O encargado do tren, a quen alguén lle comunicara antes que eu era un apaixonado dese medio de transporte, invitoume a viaxar na cabina cos maquinistas. Despois, amosáronme unha maqueta en miniatura e regaláronme un alfiler de gravata. Só me faltaba o que pasou logo: ao chegar a Berlín, na estación había cinco pancartas enormes cunha frase en alemán doutros tantos escritores. Unha delas era miña. Sentoume como se comese chocolate.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xullo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Morte e pranto

14 de julio de 2017 a las 19:50

Nunha aldea próxima a Xinzo de Limia escoitei, hai xa moitos anos, o primeiro pranto do que teño memoria. Era o morto un rapaz novo, compañeiro meu de xogos, que morrera a consecuencia dunha infección provocada pola extracción dunha moa con flegmón. O día do enterro, no momento en que sacaban a caixa co morto da casa, un grupo de mulleres vestidas de negro, colgadas dun balcón de madeira, empezaron a dar uns alaridos sobrecolledores, como se un lobo enorme e negro lles estivese comendo o corazón.

Pasado o primeiro momento de sorpresa, coa angustia aínda metida no corpo, decateime de que aquelas mulleres dicían frases dunha comicidade absoluta. Unha delas falaba duns pantalóns que lle fixeran ao rapaz había aínda pouco tempo e que case non tivera tempo de estrealos. Outra dixo que ao finado lle gustaba o flan.

Espectáculos así vinos despois moitas veces, sempre co mesmo tipo de frases, con frecuencia facendo alusións aos obxectos do defunto, mesmo sen aforrar referencias escatolóxicas e intimidades non santas. Non sei por que razón desapareceron este tipo de prácticas, pero dáme a impresión de que foi consecuencia do incremento do nivel cultural da xente. En Corea, en cambio, tal como vimos na televisión, a morte aínda é tan teatral como era aquí antes. A pesar da revolución; ou quizais por ela.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xullo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A ponla

13 de julio de 2017 a las 0:23

No artigo de onte falaba desa ramiña que trouxen de Suecia e que, polo visto, serve para predicir o tempo. O caso foi que o domingo, despois de cear, saín pasear polo xardín coa intención de darlle as boas noites á mazá, que non a vira en toda a xornada, xogar un pouco cos cans, que estes días teño a impresión de que se senten algo desamparados, pois non están os rapaces na casa, e mirar o ceo, que se vía estrelado e claro, moi fermoso. Nese momento acordeime tamén da ponla e fun ver como se atopaba, ou sexa, se miraba cara arriba, sinal de bon tempo, ou miraba cara abaixo, proba inequívoca, segundo a folla das instrucións, do contrario.

Estaba caída cara abaixo, pero moito, case como pendurada. Se digo a verdade, tiña un aspecto triste, igual que se toda a ramiña fose unha lágrima. No momento, cheguei á conclusión de que o luns, con total seguridade, acabaría chovendo algo. Como para confirmar esa apreciación, mirei o ceo todo de arredor e descubrín, entre o monte da Grova e as Cíes, unhas nubes negras, con bastante mala cara.

No momento de escribir este artigo, que hoxe fago cedo, pola mañá, non choveu e tampouco estou seguro de que o vaia facer. No caso de que non se confirme a previsión, haberá que chegar á conclusión, polo menos provisionalmente, de que a ponla do tempo non funciona e que esa actitude nocturna, caída, pode non ser outra cousa que o seu xeito de descansar ou durmir. En todo caso, tampouco pasa nada. Hai anos merquei un complexo aparato mecánico, co nome pretensioso de estación meteorolóxica, e nunca deu no cravo: funciona ao revés. Nestes casos, din que o mellor é guiarse polos ósos. O que pasa é que eu nunca rachei unha perna.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xullo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Como as formigas

12 de julio de 2017 a las 0:20

Teño unha veciña que se parece a San Francisco de Asís. Non o digo polo físico, porque ela é unha rapaza bonita e el non sei como podía ser, senón polo amor aos animais, que niso coinciden. Hai catro ou cinco días, pola noite, cheguei á súa casa, invitado polos pais para cear, no momento en que lle acababa de morrer unha periquita, vítima dun ovo que se lle atravesou. Levaba varias horas aplicándolle os remedios que lle dixera o veterinario, pero non puido facer máis. Retirouse a chorar en silencio e á parte, de verdade.

Xa de nena, amosaba este amor franciscano polos bichos. Cos nosos cans, pasouno moi ben, pero tamén cos gatos, incluso cos que non teñen dono, que abundan bastante aquí, no noso barrio. Na casa, en cambio, nunca lle permitiron fauna maior, de maneira que se tivo que contentar con paxariños e pequeñeces semellantes.

Esta rapaza, que o ano que vén empezará os estudos de Bioloxía, conténtase con todo: unha mioca, un grilo, un caracol… O outro día, ademais da morte da periquita, levou un desgusto. Viu o seu pai cun bote de veleno na man disposto a acabar cun formigueiro. Con toda firmeza, non llo consentiu. Acordeime de todo isto onte, mentres estaba só no porche da casa, pensando. Pensaba no rapaz secuestrado por ETA, ameazado de morte. Lástima que non tivese a sorte, como estas formigas, de dar cun corazón tan bo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xullo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net