Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un bruxo

20 de junio de 2017 a las 0:20

Hai un par de anos apareceu por Xinzo de Limia un senvergonza que montou con éxito consulta de bruxo. Dotado de labia, acentuada ademais de maneira positiva por ese acento andaluz que tan gracioso lle cae aos nosos paisanos, o carota deseguida se fixo cunha amplísima clientela. Empezou curando doenzas miúdas, pequenas dolores rebeldes e inconcretas, e acabou tratando o cancro. Toda a angustia e a deseperanza humanas, que son moitas, convertidas en avultado negocio para un desaprensivo calquera.

O individuo non mandaba mirar o sol, como o insensato ese que o outro día lle desgraciou a vista a uns cantos inocentes coa promesa de que ían ver a Virxe María. Non tan ignorante nin tan audaz, contentábase con remedios inventados a base de herbas, con oracións recitadas un determinado número de veces sen equivocarse ou cunha bebida fabricada con gasosa e algúns polvos inocuos adquiridos na botica.

As xentes da vila estaban indignadas co tramposo. Houbo propostas diversas para desmontarlle o tenderete. Quen mellor entendeu o asunto foi o meu vello amigo Camilo Dios, comunista dos que andaron no monte, que estaba irritado co escarnio que se facía da xentiña. Quixo a sorte que un día que este entraba nun bar, o bruxo, eufórico polo éxito, o sinalase co dedo dicíndolle: “Usted tiene cáncer”. Sen pensalo, o aludido ergueu o potente brazo e nun só golpe descargoulle centos de quilos de indignación por riba. Acabouse.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Divagacións aéreas

19 de junio de 2017 a las 0:19

Os que teñan costume de andar en avión coñecerán ben esa cantilena que repiten as azafatas en todos os voos respecto da prohibición de utilizar os ordenadores portátiles no momento do despegue e da aterraxe para non provocar intermitencias cos instrumentos de a bordo. Ao rematar a perorata, sempre engaden unha frase de esperanza: se un quere facer uso do ordenador no resto da viaxe, debe consultar antes con algún membro da tripulación. A miña impresión é que se trata dunha mentira. Nunca deixan.

Iso quere dicir que este artigo de hoxe tíveno que facer a man, acomodado de mala maneira na mesiña raquítica onde serven o xantar. Resulta curioso o fácil que é cambiar de hábitos. Ao principio, cando empecei a escribir en ordenador, parecíame raro; agora, algúns anos despois, empeza a parecerme estraño o contrario.

Por certo que acabo de ler que aquí, nos Estados Unidos, hai xente que foi á escola e que agora, xa non sabe ler nin escribir. Non é raro. Eu coñezo moitas persoas, empezando por min, que aprenderon bastantes matemáticas na súa época escolar e que co tempo, por falta de exercicio, xa non saben dividir ou dividen  con dificultades. As cousas da mente, comezando pola lectura, hai que cultivalas para que non enferruxen. Non hai espectáculo máis feo que unha cabeza facendo o ruído dunha bisagra oxidada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Bruxelas

18 de junio de 2017 a las 0:18

Desde que saímos de viaxe, foi en Bruxelas o único sitio onde non tiven que actuar. Así que dediquei o día de onte a facer turismo por unha cidade que nunca me gustou demasiado. Pasei bastante tempo sentado nunha terraza cun grupo de amigos e amigas que tampouco tiñan actuación e souben así de varias cousas. As suecas contáronme que o seu colega, un poeta que fala pouco e anda case sempre só, bota horas nos hospitais das cidades por onde imos  pasando, preocupado pola súa saúde. Polo visto, gústalle estar alí uns momentos, falar cun médico, tranquilizarse un pouco e saír cunha receita, aínda que sexa unha aspirina.

Logo resulta que como poeta pertence ao xénero dos que montan espectáculo. O outro día, en París, mentres os demais liamos un breve texto escollido dun dos nosos libros, el dispuxo de espazo especial, pois actúa como un home de circo ou de teatro. Fóra de aí, volve ao seu silencio educado e a buscar, supoño eu, o próximo hospital.

Os primeiros días, eu intentaba falar con el, de amigos comúns que temos en Suecia, por exemplo, pero pouco a pouco deixei de tratalo porque me decatei de que as preguntas que lle facía non mas contestaba ata o día seguinte. Entón achegábase a min e, sen máis, como retomando a conversa do día anterior, respondíame. Agora simplemente saudámonos cunha reverencia. As súas compatriotas, en cambio, son abertas e divertidas, e unha delas fala nove idiomas. De todos cantos imos no tren é das poucas que entende a case todo o mundo sen necesidade de recorrer ao inglés ou ao francés. Polo demais, todo segue ben e con bo tempo. O domingo chegaremos a Dortmund, en Alemaña.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Magníficas as dúas

17 de junio de 2017 a las 0:17

A morte de Ella Fitzgerald tróuxome á memoria moitos momentos agradables relacionados coa miña vella paixón polo jazz. Durante anos, a cantante agora desaparecida foi motivo de conversa, ou máis ben de discusión, entre un amigo e mais eu, que nas noites de Ourense, tomando copas, acababamos sempre disputando sobre ela. O meu amigo era de Billie Holiday, a quen consideraba unha golfa, como debía ser toda artista de jazz, e pensaba que Ella non pasaba de ser unha especie de monxa.

A discusión, naturalmente, era absurda, entre outras razóns porque poucas cancións teño escoitado eu máis veces na miña vida e con máis interese e emoción que Strange Fruit, interpretada por Billie Holiday. Eu sabía que ela mesma, sempre que a cantaba en público, remataba despois pechada no lavabo chorando sen consolo.

No fondo, a disputa tiña outro sentido. O meu amigo, home desgarrado, sintonizaba ben con Billie: violada aos dez anos, prostituta aos trece, drogadicta… A min, en cambio, gustábame a suavidade un pouco infeliz de Ella, a súa vida normal de boa persoa, mesmo a melancolía nostálxica da súa voz. Non se trataba de nada máis que diso. Supoño que agora, despois de tantos anos e con elas xa desaparecidas, non nos sería difícil, ao meu amigo e mais a min, estar de acordo en que ambas as dúas foron magníficas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un escritor político

16 de junio de 2017 a las 0:16

Cando eu vivía en Xinzo, sendo un rapaz, ademais das visitas que lle facía o poeta do que falei aquí estes días pasados, tamén ía ver con frecuencia a un señor carlista, propietario igualmente dun comercio, co cal cheguei a ter amizade. En ambos os dous casos, como eran xente romántica, os negocios non lles andaban nada ben, de maneira que dispuñan de moitas horas para falar comigo. Por outra parte, como todo o mundo os tiña por tipos raros, sentíanse moi agradecidos de que alguén se interesase por eles.

Este segundo veciño cultivaba tamén a escritura, pero no seu caso prefería a prosa política e ideolóxica antes que a poesía, a non ser que se tratase de sátira. Unha vez ao ano publicaba un artigo no diario provincial recordando a morte de Calvo Sotelo, no que falaba sempre da anti-España, a masonería e o comunismo.

Colaboraba tamén nunha revista do seu credo, na que había un lema na cabeceira que dicía: “Palo al burro blanco, palo al burro negro, palo a todo burro que no ande derecho”. A min, o tal movemento resultábame chocante, pero era tan grande o fervor daquel home que nunca me atrevín a discutirlle as súas ideas e sempre lle dei a razón. Non por lástima, senón porque me parecía que lle facía ilusión pensar que a xuventude apoiaba a súa causa. Como só se trataba diso, tampouco custaba moito contentalo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Da cáscara amarga

15 de junio de 2017 a las 0:15

Hai un par de días contei aquí como, nos anos da miña adolescencia, ía ler algúns periódicos ao café Imperial de Xinzo de Limia e como compartía ese costume con outras xentes que facían o mesmo. Entre eles recordo a un señor que materialmente comía os xornais. Quero dicir que de cando en vez, mentres lía unha noticia ou un artigo de colaboración, rachaba un cacho de papel, sempre da parte branca das marxes, facía unha especie de oblea redonda, abría a boca e depositábaa sobre a lingua, igual que unha hostia consagrada.

Nunca souben se era tolo ou simplemente extravagante. Supoño que un pouco das dúas cousas, pois con frecuencia falaba só, en voz alta, ou cantaba. Creo que era mestre sen praza, daqueles que viron interrompida a oposición cando estralou a guerra. Malvivía, aínda que andaba moi dignamente vestido, ben peiteado e pulcro, e teño unha idea de que ía tirando gracias ao naipe, pois era amigo da xogueta. Xa de vello, conseguiu unha escola.

Para min, aquel señor resultaba un enigma, non só porque comese cachos de periódico, senón porque tiña fama de ser da especie dos da cáscara amarga, que era un dos alcumes que lles daban os vencedores da guerra aos vencidos. Un día tiven a confirmación de que era certo. Só por esa razón, xa me resultaba simpático. Por aqueles anos, nas fachadas de moitas casas, aínda lucía un retrato de Franco, pintado en tinta negra, cun letreiro debaixo que dicía: “Una Patria, un Estado, un Caudillo: ¡Franco!” O citado mestre estaba parado diante, mirando de esguello. Cando pasei, oín que dicía: “¡Cabo furriel!” Tolo ou non, vese que sufrira.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xuño de 2001.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un rapazolo inocente

14 de junio de 2017 a las 0:14

Cando eu tiña dezaseis anos, un día descubrín con sorpresa e con medo que me gustaba moitísimo unha señora xa madura que viña con frecuencia pola casa. Como daquela todas as incidencias perturbadoras da alma acababan botándose no confesionario, unha mañá de verán conteillo ao cura para que puxese algo de acougo no meu espírito atormentado. Non recordo ben as palabras que me dixo, pero non deberon ser de consolo porque aquel día saín da igrexa coa conciencia vivísima de ser un rapaz algo canalla.

Combatín a tentación como puiden, mesmo escribindo para min unhas notas nas que trataba de demostrarme que unha muller vella non podía ser atractiva, pois a beleza tiña que estar necesariamente unida á mocidade. Con todo, cada vez que aquela señora guapa aparecía pola casa, o meu corazón claudicaba.

Hai uns días, despois de tanto tempo, volvín atoparme con ela. Segue sendo elegante e fermosa como entón, a pesar das enrugas e dos netos. Con disimulo e cautela, utilizando a lingua a medias palabras, conseguín averiguar a súa idade. Descontando mentalmente cara atrás, descubrín que aquela muller madura que tanto me gustara non fora máis que unha preciosa mociña de pouco máis de trinta anos. Se chego a sabelo daquela, non me sentiría un rapazote perverso; só un pipiolo inocente e despistado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xuño de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

París

13 de junio de 2017 a las 0:14

Despois da parada de descanso en Bordeos, con visita a un “chateau”, onde algúns beberon viño para tres ou catro anos, incluídos os musulmáns, onte pola mañá chegamos a París. O recibimento foi magnífico, incluído un espectáculo, montado na praza que hai diante da estación de Montparnasse, no que un grupo de actores, subidos no alto dunha locomotora, actuaron e recitaron e cantaron poemas e cancións de todos os países, que ían sinalando sobre un gran mapa de Europa tamén cunha pequena locomotora de vapor. Logo déronnos entradas gratis para todos os museos, tarxetas para chamar por teléfono e billetes para o metro.

No tren vin falando cunha escritora suíza que me contou algunhas cousas curiosas. Ten dous nenos pequenos, aos que lles envía todos os días por internet unha descrición de cada un de nós. Despois, os rapaciños contéstanlle e dinlle quen é bo e quen é malo. E ela ten moi en conta a opinión dos fillos. Como se ve, no tren hai de todo.

Foi ela mesma quen me contou que hai unha escritora que, ao chegar a Lisboa, acudiu moi nerviosa a falar coa xente da organización porque deixara na casa o osiño de peluche que necesita para durmir. A suíza amosouma na viaxe de onte e decateime de que non ten cara de orixinal nin de diva, senón de infeliz e moi boa persoa. De xeito que me quedou claro que non se trata de ningún acto teatral para chamar a atención. Supoño, por outra parte, que lle sería bastante fácil mercar un novo oso e resolver o problema sen necesidade de recorrer ás pastillas para descansar, como fan moitos. E nada máis por hoxe, a non ser que a danesa da tirita levábaa onte de cor verde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Honor

12 de junio de 2017 a las 0:15

O outro día vin na televisión un señor de aspecto cadavérico, con cara de sardiña, que propuña a recuperación do duelo como método para resolver as ofensas relativas ao honor. Nun principio pensei que se trataba dun bromista, incluída a facha que levaba, máis propia dun romántico arruinado que do avogado que dixo ser. Non obstante, transcorridos algúns minutos da entrevista, decateime de que falaba en serio e que acudía ao programa precisamente para facer propaganda da súa idea. Segundo o seu parecer, a volta ao  duelo serviría sobre todo para darlle nobreza a un mundo no que a xente vive e morre na vulgaridade, sen un mínimo de grandeza.

Para defender esta última tese, sacou un papel do peto da chaqueta raída e leu unha colección de mortes recollidas dos periódicos ao longo dun ano, excluídos os accidentes de tráfico, os suicidios e os drogaditos: cinco mortos atragoados á hora de comer; dous, liquidados pola caída de cornixas ou balcóns; un, pillado por unha bicicleta; outro, fulminado por un infarto vendo un partido de fútbol…

Esquecéuselle dicir que, polo menos en España, os duelos case nunca acababan en morte e que moitas veces remataban en pura chirigota. A este respecto, un escritor que non recordo, quizais Fernández y González, fixo unha proposta a un golfo que o retou sabendo que o vello dramaturgo estaba case cego. Sen botarse para atrás, díxolle este que se pechasen ambos os dous nun cuarto escuro, cada un cun coitelo na man, e que se liasen a puñaladas ata que se producise unha morte. Despois, o que quedase vivo, que chamase para que lle abrisen a porta. “Esa é a proposta dun plebeio”, dixo o outro. E salvou o honor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Amores por carta

11 de junio de 2017 a las 0:15

Cando falei aquí, haberá cousa de dous ou tres días, do conflito que enfronta a Alfredo Bryce Echenique cunha familia peruana que se sente inxustamente tratada nunha novela, un amigo recordoume o desgusto que tivo por un asunto semellante o escritor ourensán Julio V. Gimeno. Este home, que arruinou un premio de novela porque o gañnou nas catro primeiras veces que se deu, tiña unha tendencia irrefreable a provocar desgrazas. A pesar de todo, ou precisamente por iso, nunca deixou de ser un grande humorista.

Cando publicou a novela Jimmy, tu tío te espera, na que o protagonista é un norteamericano que responde polo nome de Jimmy Castiñeiras, apareceu un señor de Granada moi ofendido. Eu lin a carta e recomendeille a Gimeno que non lle fixese caso, entre outras cousas porque o querelante se chamaba Santiago Castiñeiras.

De resultas da correspondencia que o novelista mantivo con aquel home, a Gimeno xurdíronlle uns amores por carta cunha moza de Pueblo Nuevo del Terrible. Periodicamente,  informábame das súas incidencias, ata que fixo unha viaxe para coñecer a súa amada. Veu decepcionado, pero tardou moito tempo en explicar as razóns. Un día confesoume a verdade a través dun conto inspirado naquel episodio. Tanto no relato como na realidade, todo acabou porque a rapaza non tiña dentes. De comer caramelos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net