Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un milagre

31 de mayo de 2017 a las 0:20

Onte contei aquí que, de pequeno, vira un home morto polo raio. Non foi a única experiencia que tiven en relación cos tronos e os relampos, que na miña terra se chaman alustres. Estando en Sabucedo, unha das patrias felices da miña infancia, ocorreu tamén media desgraza. Naquela ocasión, a chispa entrou na casa do Recaredo das Quintas, un lugar onde pasei moitas horas escoitando aquel home, que contaba historias de lobos, de roubos e de aparecidos. Foron as miñas primeiras novelas.

Eu estaba xogando no corredor da nosa casa, cando se escoitou un ruído infernal, como se un demo inmenso rebentase no aire, por riba da aldea. Deseguida se escoitaron berros e viñeron buscar ao meu tío Benito, que colleu o botiquín e alá se foi, disposto a loitar contra o imposible, que era unha das tarefas dos médicos.

No escenario da traxedia non había unha traxedia, senón un milagre: o raio entrara pola cheminea e andara dando voltas pola casa, como un asasino enlouquecido que se dedica a buscar as vítimas de cuarto en cuarto e que marcha furioso ao no atopar nada. Iso mesmo foi o que sucedeu: rachou portas, danou paredes e queimou algunhas cousas. A unha nena que sorprendeu nun cuarto quitoulle a roupa e deixouna en coiros. Se chega a ser unha persoa maior, non sei se sería tan xeneroso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O xeneral paparrapaces

30 de mayo de 2017 a las 0:25

Hai pouco tempo aínda, con ocasión dunha viaxe a Chile da que falei aquí con certo detalle, puiden comprobar directamente o desprezo que moitos chilenos, incluídas xentes de dereitas, senten polo xeneral Pinochet. Escuso dicir que me sentín confortado por ese sentimento de rechazo. Non hai outro ditador neste século que encarne mellor a estulticia humana, a ignorancia e a brutalidade deste personaxe ridículo e tenebroso. O seu gran mérito consistiu en botar o exército enteiro contra un pobo indefenso e desarmado.

Agora, este soldado paparrapaces, vencedor aguerrido dos mineiros, os limpabotas e os habitantes das barriadas máis pobres do país, acaba de sacar unha vez máis as tropas á rúa para meter medo. Iso quere dicir que está asustado. O seu fillo, empapelado polos tribunais de xustiza a causa dun lío de cheques que asinou con fondos do exército, pode acabar na cadea se papá non o remedia.

A semana pasada estiven ceando na embaixada de Chile en Madrid, invitado polo embaixador daquel país, un home culto e intelixente. Cando faciamos tertulia no salón á hora do café, acordeime do fantoche e pensei que alí mesmo estivera sentado cando veu ao enterro de Franco e lle aconsellaron que se fose canto antes, a fin de que non coincidise cos dignatarios europeos que ían asistir á cerimonia da coroación do Rei. Pareceume que a humillación e a rabia que debeu sentir polo desprezo, aínda non desaparecera daquel cuarto. Un gozo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Antonio

29 de mayo de 2017 a las 0:29

Nunha viaxe recente a Xinzo de Limia estiven co meu amigo Antonio Rodríguez, a quen non vía desde hai tempo. Dixen amigo, porque é certo, pero tamén debería dicir profesor, porque eu fun alumno seu nos meus primeiros anos de bacharelato. O outro día, mentres subiamos as escaleiras da biblioteca municipal, funlle recitando de memoria unha clasificación que aprendín con el e que aínda recordo: “Gusanos, moluscos, equinodermos, artrópodos y cordados”. Era un magnífico pedagogo, intelixente e boa persoa, que nos facía estudar, non pola forza, senón porque nos daba unha vergonza infinita causarlle o desgusto de non saber a lección.

Eu fíxenme amigo del na biblioteca, que dirixía entón. Entre os dous, que eramos practicamente os únicos usuarios, xunto cun señor que ía aprender inglés con discos, faciamos os pedidos de libros novos. As peticións tiñan todas un tinte tan rechamante, que un día, a responsable provincial presentouse alí a ver que pasaba, por que desde Xinzo se pedían libros tan raros.

A primeira sorpresa que levou aquela señora foi que na biblioteca non estaban na parede os retratos de Franco e José Antonio, como era preceptivo. O bibliotecario deulle non sei que explicación e logo púxose a buscalos entre os trastos vellos, pero non aparecían. Xa un pouco nerviosa, a señora dixo que había que resolver aquilo. Entón, Antonio suxeriulle que provisionalmente se podía solucionar o problema pegando un selo dunha peseta na parede. Nese momento, ela deu media volta, estilo sarxento, e saíu da biblioteca a toda présa. Non é que fose indignada, como lle correspondía; simplemente é que non aguantaba a risa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Peras de ouro

28 de mayo de 2017 a las 0:25

En Armenia, un campesiño asegura que lle naceu unha árbore de ouro nunha leira que ten preto da casa. De momento, como se nega a aceptar unha inspección na propidade, non hai outra proba do fenómeno que a palabra do home. O máis interesante é que a árbore citada dá froito, unhas boliñas pequenas, parecidas a bombillas de lanterna, que o señor denomina gryshas. Non obstante, parece ser que ese é o nome das peras en ruso. Unha novidade, pois ata agora, en froitas de ouro, non se coñecían máis que mazás e uvas.

Unha princesa de Portugal, que recibiu do seu prometido, un duque de Saboia, riquezas incalculables, correspondeulle con algunhas rarezas, para disimular a base de extravagancia a pobreza na que vivía a familia real: doce negros, un deles loiro; un gato de algalia e unha maceira de ouro purísimo, cultivada naturalmente.

Aínda hoxe, no Museo Nacional de Budapest, consérvase a célebre Caixa Tokay, na que se garda o precioso racimo que no seu día lle foi regalado polo cabaleiro Karol Batthyány á emperatriz María Tereixa. Casos similares déronse ao longo da historia, sempre con uvas e mazás polo medio, como xa dixemos. Pero disto das peras, que eu saiba, non existen precedentes. Esta é a razón que me leva a pensar que o campesiño armenio pode non dicir a verdade. Con todo, nada se perde con agardar ata que as cousas se aclaren.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mala fama

27 de mayo de 2017 a las 16:33

A un dos irmáns Quesada, dos que falei onte aquí, débolle eu o feito de ter moi mala reputación, probablemente, entre un grupo de rapazas de maxisterio das que non sei nada máis que un día me chamaron por teléfono para mantermos unha entrevista destinada a facer un traballo sobre un libro meu. Para non obrigalas a viaxar de Ourense a Vigo, pois eran estudantes e non dispuñan de vehí- culo propio, suxerinlles que nos vísemos na cidade delas, dado que eu tiña que ir alá por causa de participar nunha homenaxe a un amigo. Quedamos en que me chamarían, á hora de comer, ao restaurante onde se ía celebrar o xantar ao cal eu tiña que asistir.

Cando estabamos comendo, un dos camareiros dixo en voz alta que chamaban por teléfono a don Carlos Quesada e pasoulle un aparato para que falase desde o seu asento. Como estaba ao meu lado, escoitei parte das súas palabras, que máis ou menos eran así: “¿De maneira que me queres coñecer, guapa? ¡Que marabilla! Pois eu encantado, que tes unha voz preciosa”. E así, durante varios minutos.

Nese instante, cando ía colgar, eu tiven o convencemento de que aquela chamada era para min e que o camareiro confundira dous nomes, o meu e o de Carlos Quesada, que por teléfono poden soar dun xeito bastante parecido. Esa certeza confirmouma o propio Carlos ao explicarme que fora unha moza que lle dixera algo así como: “A ver cando nos vemos, que quedei en verme contigo”. A partir dese malentendido, o resto da conversa non é difícil de imaxinar, andando ademais polo medio un home con tanto sentido do humor como o maior dos Quesada. O caso é que as mozas non me chamaron nunca máis. ¿Que pensarían de min?

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cine

26 de mayo de 2017 a las 0:35

Todo o mundo recordará aquel sistema de defensa americano que os periódicos deron en  chamar coloquialmente A guerra das galaxias. Agora acaba de publicarse nos Estados Unidos un libro moi serio, escrito por unha señora intelixente e responsable, no que o tal sistema queda bastante mal parado. Polo visto, segundo a autora, que fixo unha investigación rigorosa, ninguén do entorno de Ronald Reagan, nin o Secretario de Estado nin o Secretario de Defensa, por citar só a dúas personalidades de relevo, creron nunca na fantasía de Hollywood, que o presidente non toleraba que lle fose discutida polos seus colaboradores.

Un dos valores do libro de Frances FitzGerald é que non se ensaña coas célebres estupideces de Reagan, que limita a algunhas referencias inevitables, ao revés do que teñen feito unha boa parte dos seus críticos, que ás veces o pintan como se fose un auténtico bobo, cousa que non é certa, por máis que non fose un home demasiado intelixente.

En todo caso, ninguén lle poderá negar ao ex-presidente talento para algunhas cousas, como este asunto da Guerra das Galaxias, que tanto deu que falar e que fixo crer a medio mundo que esa fora a causa real da capitulación dos soviéticos. Se é certo, como asegura a señora FitzGerald, que estes últimos estaban convencidos de que a tecnoloxía americana e o poderío económico do país máis rico da terra serían capaces de desenvolver en poucos anos, ata convertela en realidade, a fantasía cinematográfica de Ronald Reagan, a conclusión non podería ser tan negativa para este. E sobre todo falaría moi a favor da influencia do cine americano na política internacional.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Volta accidentada

25 de mayo de 2017 a las 0:20

Non é infrecuente, para unha persoa que viaxa moito, que lle sucedan cousas raras de cando en vez. Hai un ano contei aquí como nunha ocasión, ao perder un enlace de avión por culpa dunha folga de pilotos, os empregados da compañía aérea responsable do atraso pretendían facerme compartir cuarto de emerxencia nun hotel de Madrid cun señor portugués ao cal non coñecía de nada. Finalmente, a miña tozudez e a axuda dun homosexual que se confesou en voz alta, resolveron o problema.

Con todo, o que me sucedeu na noite do mércores en Rio de Janeiro supera, con moito, o episodio anterior. Os responsables da Bienal do Libro enviáronme os billetes á casa e todo transcorreu perfectamente na viaxe de ida. Pero na volta, ao ir recoller a tarxeta de embarque, pese a levar billete de primeira, obrigáronme a viaxar en clase económica, ou en caso contrario prolongar a estancia un día máis.

A explicación era bastante boba e inaceptable: cambio de avión por razóns que nin entendín nin me importaban. Confeso que embarquei no avión coa desagradable sensación de sentirme absolutamente burlado, estafado, maltratado, ridiculizado, indignado e todos os demais –ados que a imaxinación de cada un poida engadir a un longo rosario de ofensas. Claro que houbo as lóxicas excepcións, sempre as hai. Neste caso, a amabilidade do persoal de terra e especialmente do comandante, Carlos Borges, que se desfixo en atencións. O responsable do desaguisado, en cambio, non tiña rostro. O peor é que, en privado, tomando unhas copas, ata pode ser agradable. Incluso guapo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de maio de 2001.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As reparacións da historia

24 de mayo de 2017 a las 0:22

Anda don Manuel Azaña en campaña electoral, sacado do baúl da historia polo candidato conservador. O outro día, cando lle oín citar nun mitin o nome do ilustre político republicano, sentinme sinceramente conmovido. Acordeime da primeira vez que oín falar del no patio do colexio, cando un compañeiro meu, fillo dunha familia de dereitas, me cantou unha canción que dicía: “Azaña, prepara la maleta y vete a la gran puñeta, que aquí no pintas nada”. Supoño que era unha canción de guerra do chamado bando nacional.

A segunda vez que escoitei o apelido deste home foi tamén na escola, un día que nos contaron que dixera dúas frases tremendas. Nunha delas afirmaba que España deixara de ser católica e a outra era unha orde dada á garda civil para que na insurrección anarquista da aldea de Casas Viejas disparasen á barriga. Tardei anos en saber que, polo menos a segunda das frases, nunca fora pronunciada por Azaña.

Poucas figuras da historia da España moderna foron máis inxuriadas que o célebre político republicano, de quen non só se dixo que era agresivo e soberbio, senón tamén que era feo e que tiña a pel da cara como o queixo de Burgos. Vese que co paso do tempo, as paixóns perden calor e permiten enxuizar as figuras históricas cunha frialdade xusta e obxectiva. O malo é que estas reparacións chegan sempre tarde. De todos modos, para os que hoxe son insultados debe ser un consolo pensar que poderán tamén ser enxalzados o día de mañá.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Na lagoa

23 de mayo de 2017 a las 0:19

Nestes momentos, á hora de escribir este artigo, estou sentado ao aire libre, á sombra dunha mazaira, no medio da Lagoa de Antela, na casa do meu amigo Quico. Vai bastante calor e non me estrañaría que a tarde rematase en tormenta. As nubes que se están formando alá pola Serra de San Mamede non parecen amigas. Esta granxa perdida aquí, no medio da chaira, onde antes só había auga, é un dos lugares que prefiro para pasar unhas horas de descanso. Non se escoita falar a ninguén, a non ser os animais. As miñas costas, os cabalos da casa semellan estar contentos. Acaban de recibir unha visita agradable.

Cústame manter a concentración no que teño que facer porque, a menos de cen metros, na charca dunha braña, vexo unha cegoña peteirando na auga. Trátase dun exemplar fermoso, branco con manchas negras, moi grande. De cando en vez descansa, estira o pescozo e mira arredor, non sei se por precaución ou por curiosidade, aínda que me dá a impresión de que non ten medo.

O Quico anda botando patacas nunha leira, pero non ha tardar en volver. Cando volva, xa sei o que vai facer: sacar un bo pan redondo, uns chourizos da casa e unha botella de viño. Logo porase a falar. A min resúltame moi grato escoitalo. Todo o que conta ten interese: o último suceso que lle ocorreu a unha cegoña, un pato que apareceu morto nunha xunqueira, un lapantín ao que sorprendeu o outro día cunha escopeta na man e que estivo a punto de facerlla comer… Ten unha conversa intelixente, sen púlpito, a ras de chan. Reconforta e nunca fatiga. Mentres non chega, dispoño da vista da cegoña, que é unha boa maneira de pasar o tempo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un preso exemplar

22 de mayo de 2017 a las 0:22

Estiven lendo nunha revista sueca a historia dun caribe fenomenal. Chámase Philip Douglas, pertence a unha coñecida estirpe aristocrática e non hai por onde collelo. A cousa menos mala que fixo na súa vida foi arrincarlle un dente dun moquetazo a un tío carnal, xa velliño. Polo demais, cometeu centos de falcatruadas, especialmente nos negocios. Quitoulle millóns de coroas a unhas cantas señoras amigas da súa nai co pretexto de gardarlles os cartos en Suíza. Naturalmente, o diñeiro esfumouse.

A base de facerlle a vida imposible ao tío do dente, acabou quedando co pazo e as terras da familia, onde montou unha granxa. Como empresario era capaz de armar un escándalo se alguén lle perdía unha corda, pero un día, dunha sentada, a petición dun estudante que traballaba na casa, mercou tractores por varios millóns.

Durante anos, falsificou firmas, estafou a varios bancos e chegou a manexar, con audacia e simpatía, perto de dous mil millóns de pesetas. Entre burrada e burrada, deitábase coas mozas empregadas, case todas estudantes. Agora está no cárcere e ten o propósito de cambiar de vida. De momento, aspira a converterse nun preso exemplar. Algo debeu progresar ao  respecto porque xa conseguiu que as autoridades lle puxesen teléfono e fax na cela que ocupa en prisión. Deus queira que sexa para ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net