Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Apunte gastronómico

30 de Abril de 2017 a las 6:15

Cando eu andaba metido nesas cousas da gastronomía, nun capítulo de confrades celebrado coa solemnidade literaria tan propia do medio, un ilustre escritor experto na materia, ben equipado de dente e non mal provisto de estómago, falou con fruición contaxiosa de larpeiro dun prato no que interviñan mariscos, fideos e non sei que exquisiteces máis. A indiferenza con que acollín o seu entusiasmo levouno a facer un comentario non demasiado amable nin xentil sobre a cociña galega, tan elemental que parecía cutre e tan simple que parecía pobre.

A réplica non lle veu de min, que teño unha sensibilidade bastante roma para sentir como ofensas patrióticas as opinións críticas sobre o meu país, senón dos comellóns de fóra, especialmente tres cataláns que asumiron a defensa dos produtos naturais galegos cun ardor que anulou nuns poucos minutos o ataque desconsiderado do barrigán. Corrérono a mariscos, igual que se fose a pedradas.

Por non quedar calado, díxenlles que o meu, en cambio, eran as sardiñas asadas, ben pringadas de aceite para que enzoufen as patacas, naturalmente acompañadas tamén cuns bos pementos, algo de pan, un pouco de viño e despois gloria. A receita provocou entusiasmo e ata o gordo acabou dándome a razón. Uns meses despois, experimentamos co prato nunha xuntanza que celebramos en Cangas, que repetimos varios anos. A ver se recuncamos este  verán, se é que os líos nos que andan envoltas as sardiñas nolo permiten.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Auga e liberdade

30 de Abril de 2017 a las 2:40

Onte, cando me acordei aquí de Jorge Semprún, especialmente daquelas mans que un día empuñaron un revólver para matar dun tiro polas costas a un soldado alemán case adolescente, non me decatei de que nestes días se cumpren cincuenta anos da liberación dos campos de concentración, nun doscales, o de Buchenwald, estivo internado o novelista español. Alí conviviu con varios miles de persoas, moitas das cales morreron de horror e desapareceron, convertidas en fume, pola enorme cheminea dos fornos crematorios.

Tanto tempo despois, Semprún non conseguiu liberarse da imaxe daquel fume fatal: unha densidade escura producida por centos e centos de corpos calcinados, consumidos polo lume para non deixar rastro da barbarie. Tampouco puido esquecer o cheiro a carne queimada, un arrecendo doce que aínda leva no corazón.

Hai no libro moitas páxinas para recordar. E u quero traer aquí, como testemuño do aniversario que conmemoramos hoxe, un episodio que conta o escritor. No momento en que os soldados do xeneral Patton entraron en Buchenwald e liberaron os presos, Semprún organizou con outros compañeiros unha excursión nocturna fóra do campo para buscar unha fonte. Foi o primeiro que se lle ocorreu. Dous anos agardando sen esperanza pola liberdade e cando esta chegou sentiron que consistía en beber auga limpa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de abril de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Présa

28 de Abril de 2017 a las 0:12

O outro día, en Madrid, pola tarde, sentei nun banco, na rúa, non tanto por descansar, que non o necesitaba, senón por mirar xente. Cando estou de viaxe, fágoo con frecuencia. Unha vez, en París, en iguais circunstancias, cheguei ao convencemento de que os homes franceses, en xeral, son bastante feos: hai moitos que se parecen a aquel actor que se chamaba Louis de Funes e que tiña cara de pera. Pola mesma razón, creo que os alemáns, a pesar da mala fama que teñen, resultan máis vistosos, incluso eses tipos tripudos, bons bebedores de cervexa e ávidos comedores de salchichas, que aparentan ter boa saúde e nunca resultan cómicos.

En Madrid, tirei a conclusión de que a característica máis chamativa da xente que anda pola rúa é que camiña de présa, tanto os gordos como os delgados. No tempo que estiven observando vin a varios señores que corrían e tropezaban coa xente, tal como se fuxisen dun incendio ou tivesen que chegar, por salvar a vida, a unha cita en punto.

Creo que foi Cromwell quen dixo aquilo de que os que van de présa non saben a onde van. Nunca estiven moi convencido de que fose así. Coñezo a moitas persoas que camiñan a toda velocidade e saben perfectamente a onde se dirixen. Eu tratei a un comerciante avaro, ao que lle chamaban Torna-que-aí-vai, que ao día seguinte das feiras andaba cobrando facturas a correr e non fallaba endexamais o domicilio das vítimas. O problema é que os que corren moito non corren, normalmente, por nada importante. Así, o comerciante aquel xa morreu hai anos e a aceleración endiañada que levaba non lle serviu, polo que se ve, nin para vivir tranquilo nin para ser feliz nin para non morrer.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un negro racista

27 de Abril de 2017 a las 0:15

Non recordo onde lin a historia dun negro catalán, porteiro nun hotel de Barcelona antes da Guerra Civil, que acabou internado nun campo de concentración nazi. Pola color da súa pel, pronto se converteu nunha figura destacada entre os demais presos, ata o punto de que as autoridades o nomearon mozo de comedor ao servizo do mando militar. Esa circunstancia fixo que non fose dos que peor o pasaron naquel inferno, aínda que non se librou de castigos e humillacións, incluída a morte ao final.

Cando os oficiais entraban no comedor para xantar, contemplaban o negro como se fose un animal raro e non se privaban de abrirlle a boca para mirarlle os dentes, igual que se fai cos cabalos, ou turrarlle das orellas, quizais só por divertirse. O peor era cando lle arrincaban os pelos do bigote, o que lle causaba unha dor insoportable.

Outro negro, membro do grupo radical contrario aos xudeus que agora empeza a medrar nos Estados Unidos, dixo nunha universidade de New Jersey que se fala moito dos seis millóns de xudeus que Hitler exterminou, pero que nunca se comentan as canalladas que os xudeus lle fixeron a Hitler. Ignoro a que cousa se refire, pero non sería difícil de imaxinar a sorte que este señor correría nun campo nazi de exterminio. Por riba, ten un bigote espeso e duro, de arame. Para arrincarllo con tenaces.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home que manda

26 de Abril de 2017 a las 0:15

Nunha importante reunión que se celebrou en Ucraína pouco antes da caída de Gorbachov, coa asistencia dos líderes políticos de varias repúblicas, incluído Boris Ieltsin, este último bebeu tanto que acabou caendo da cadeira como un saco de patacas. Os membros da delegación que el mesmo presidía, sen perder a calma, pediron axuda para levantar do chan aquela mole humana e despois lévarono ata un cuarto veciño onde o deixaron durmindo. Uns minutos máis tarde regresaron á sala e proseguiron a negociación.

Aos poucos meses, en decembro de 1991, na célebre xuntanza na que os dirixentes de once repúblicas decidiron a liquidación política de Gorbachov, o mesmo Ieltsin caeu redondo borracho sobre a mesa e só ergueu a cabeza para dicir unha vez a frase “Tes razón”, non se sabe dirixida a quen, e caer de novo no sopor.

Este home, non obstante, ten moitas posibilidades de gañar as próximas eleccións presidenciais. En cambio, o seu opoñente Mikhail Gorbachov, unha persoa intelixente e seria, carece de opcións: os cómicos rinse del, os cantantes fan cancións que o tratan como un pallaso e os comunistas din que é peor que o xeneral Vlasov, aquel militar soviético que loitou ao lado dos nazis. Agora, un rapaz deulle unha labazada. A Ieltsin non lle fan nada diso, quizais porque é un borracho. Quizais tamén porque é o que manda.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de abril de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

John Balan

25 de Abril de 2017 a las 0:15

Coñecín a John Balan hai xa moitos anos, cando eu era estudante de bacharelato e el actuaba nas salas de festas co nome de “El hombre orquesta”. Daquela, un dos seus números máis celebrados era a interpretación, valéndose só da boca e mais dos labios, de El sitio de Zaragoza. Tamén imitaba moi ben o chiflo do capador e os freazos dos coches, estes últimos en plena rúa, para asustar os peatóns. Desde entón, véxoo con frecuencia. Unha vez á semana, polo menos, saudámonos nunha cafetería de Vigo, á hora do almorzo. O outro día, aínda nos representou unha película do Oeste, desas nas que el fai dobre papel: o bo e o malo.

Neste tipo de actuacións, cambia de lado, segundo interprete o heroe ou o canalla. Este, por exemplo, di apuntando co revólver ao primeiro: “Joe, te llegó la hora”. E o outro, momento en que Balan se sitúa no lado oposto, responde cunha voz diferente: “Jimmy, antes de que caiga el sol, tendrás un traje de pino”. E dispara. Ás veces, estes diálogos desenvólvense en inglés con forte acento americano.

Por esta cousa das linguas, o xoves pasado, John Balan chegou ao café moi desgustado. A véspera tivera que actuar para uns turistas de non sei que parte de España. Cantou para eles varias cancións en galego, ata que un señor nervioso berroulle dicindo que fixese o favor de cantar “en cristiano”. Entón, Balan, sen dicir nada, pasou a un dos seus números fortes: a interpretación, en inglés, das cancións máis coñecidas de Frank Sinatra, que borda. Foi o  delirio, incluído o protestón, que se puxo a aplaudir con entusiasmo. Balan mirouno con desprezo, non por nada, senón por ignorante: non sabía que, máis que “cristiano”, Sinatra era da mafia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas de bispos

24 de Abril de 2017 a las 0:16

Non me acordo ben da historia, pero sei que trataba dun sancristán ou criado dun bispo, que ademais facía de barbeiro de Ilustrísima. O caso é que o tal individuo utilizaba unha crema de afeitar, penso que traída de Barcelona, que tiña a particularidade de adormecer os clientes, de maneira que cada vez que procedía a rasurarlle as barbas ao prelado, este quedaba  completamente durmido e púñase a roncar mentres lle facían a faena. Ese era o momento que aproveitaba o barbeiro para burlarse del.

Unha vez, fose porque a crema non fixo o efecto que se agardaba ou por calquera outra razón, o caso foi que o bispo espertou antes de tempo e atopou o sancristán diante del, dándolle as costas e erguendo a parte de atrás da chaqueta nun xesto soez. A indignación do burlado foi tan grande que se botou ao outro con furia asasina.

Conta Cunqueiro, autor literario desta historia, que se o golfo non chega a saír correndo, a aquelas horas habería que lamentar o primeiro caso dunha morte de sancristán feita por mans dun bispo. Ignoro se o suceso que contaron onte os periódicos dese monseñor italiano que tumbou dunha puñada a un cura no despacho episcopal, será o primeiro do xénero. Parece que lle deixou o nariz feito un repolo e que o crego o levou ao xulgado. Debía agardar: dunha puñada de bispo só se debía xuzgar o día do Xuízo Universal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha entrevista

23 de Abril de 2017 a las 0:15

Onte estiven na Universidade Complutense de Madrid para dar unha charla sobre literatura. Formaba parte dun ciclo que tiña un título solemne e inevitable: “O autor e a súa obra”. En realidade, baixo esa forma académica, do que se trataba era dun asunto bastante sinxelo: falar das cousas que un escribe. Como os profesores lles piden despois aos alumnos que fagan traballos sobre as conferencias, a sala estaba chea de estudantes que tomaban apuntamentos, temerosos de que se lles escapase algún dato importante.

Confeso que non acabo de acostumarme a estas formalidades e que no fondo, cando vexo a xente anotando nas libretas mentres falo, síntome un impostor. Por fortuna, debido a que carezo de sensibilidade para esa tortura íntima que se chama mala conciencia, procuro pensar que se trata dun xogo. Así, incluso resulta divertido.

Ao rematar a charla, achegáronse tres mociñas, dúas delas fermosas por dereito propio, a terceira dotada da beleza consubstancial dos vinte anos, para que lles firmase uns libros, adiantándome que me querían facer unhas preguntas, para o cal viñan provistas dunha gravadora. Dispúxenme entón a contestar ás miñas entrevistadoras espontáneas, curioso por saber a índole das preocupacións que lles sucitaran as lecturas. Todo o que me preguntaron, incluídos a data e o lugar de nacemento, viña na solapa do propio libro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

No nome do espírito

22 de Abril de 2017 a las 0:22

Os periódicos publican estes días algúns datos da biografía de David Koresh, o toliño americano que acaba de arrastrar ao inferno dunha morte terrible a preto dun cento dos seus seguidores. Polo visto, foi un estudante desastroso, incapaz de rematar os seus estudos de bacharelato; fracasou no intento de converterse en cantante de rock e andou a tiros cun compañeiro que lle disputaba a dirección espiritual da secta. Como se ve, unha vida bastante mediocre que non permitía imaxinar o final épico e grandioso no que rematou.

Nalgunhas crónicas, non obstante, fálase do talento que tiña este home para embelecar as súas vítimas. Dise que era dono dun verbo arroiador e que exercía tal fascinación sobre os seus adeptos que os chegou a convencer de que lle prestasen as mulleres para deitarse con elas e que lle permitisen emborracharse de cervexa mentres predicaba para os demais castidade e abstinencia.

Resulta dificíl pensar que Koresh tivese talento para ningunha cousa, a non ser para a simulación. Polo tanto, ao enfoque hai que cambiarlle a perspectiva. Con seguridade, a sedución non dependeu tanto da intelixencia do sedutor como da miseria intelectual e moral dos seducidos. Deste xeito, evitamos a mitificación frívola dun idiota e colocamos en primeiro lugar a verdade profunda do suceso: hai tanta soidade e desesperación nalgunha xente que ata un débil mental é capaz de montar a custa dela un pequeno imperio no nome do espírito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mirar por un cristal

21 de Abril de 2017 a las 0:15

A semana pasada falei aquí das árbores froiteiras da casa e do moito que padeceran eses días de aí atrás, por culpa das tormentas, que viñeron con moita auga e pedra gorda, abundante. Supoño que se me fixeron mal a min, que non teño máis que unha pavieira, unha mazaira e algunha que outra mostra para entreterme, aos que se dedican en serio ao cultivo da froita debeulles crear problemas graves, quizais sen solución. Se me guío polo que aseguran os paisanos da miña aldea, a desfeita non foi pequena.

O domingo pola tarde, nunha escampada, fun dar unha volta para comprobar, unha vez máis, como estaba todo. Naturalmente, un pouco peor, pois o tempo segue revolto, sen acougar. Collín unha folla dunha das árbores e fun mirar nun libro que trae fotos de pestes e estropicios, por ver se sacaba algunha cousa de proveito.

Cando estaba facendo a consulta, viñéronme ganas de rir. Esta necesidade de ver o mundo polos libros non deixa de ser un disparate, igual que dar un bico a través dun cristal. Nese momento vin nun campo próximo a Pepe, un labrador veciño, e baixei coa folla, a ver se el sabía de que se trataba. Tomouna nas mans, deulle varias voltas e soltou unha sentenza: “Hai que darlle tempo”. Non entendín o significado daquelas palabras, aínda que supoño que algo quererían dicir. Faría falta unha biblioteca enteira para descifralas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net