Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

John Balan

25 de Abril de 2017 a las 0:15

Coñecín a John Balan hai xa moitos anos, cando eu era estudante de bacharelato e el actuaba nas salas de festas co nome de “El hombre orquesta”. Daquela, un dos seus números máis celebrados era a interpretación, valéndose só da boca e mais dos labios, de El sitio de Zaragoza. Tamén imitaba moi ben o chiflo do capador e os freazos dos coches, estes últimos en plena rúa, para asustar os peatóns. Desde entón, véxoo con frecuencia. Unha vez á semana, polo menos, saudámonos nunha cafetería de Vigo, á hora do almorzo. O outro día, aínda nos representou unha película do Oeste, desas nas que el fai dobre papel: o bo e o malo.

Neste tipo de actuacións, cambia de lado, segundo interprete o heroe ou o canalla. Este, por exemplo, di apuntando co revólver ao primeiro: “Joe, te llegó la hora”. E o outro, momento en que Balan se sitúa no lado oposto, responde cunha voz diferente: “Jimmy, antes de que caiga el sol, tendrás un traje de pino”. E dispara. Ás veces, estes diálogos desenvólvense en inglés con forte acento americano.

Por esta cousa das linguas, o xoves pasado, John Balan chegou ao café moi desgustado. A véspera tivera que actuar para uns turistas de non sei que parte de España. Cantou para eles varias cancións en galego, ata que un señor nervioso berroulle dicindo que fixese o favor de cantar “en cristiano”. Entón, Balan, sen dicir nada, pasou a un dos seus números fortes: a interpretación, en inglés, das cancións máis coñecidas de Frank Sinatra, que borda. Foi o  delirio, incluído o protestón, que se puxo a aplaudir con entusiasmo. Balan mirouno con desprezo, non por nada, senón por ignorante: non sabía que, máis que “cristiano”, Sinatra era da mafia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de abril de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas de bispos

24 de Abril de 2017 a las 0:16

Non me acordo ben da historia, pero sei que trataba dun sancristán ou criado dun bispo, que ademais facía de barbeiro de Ilustrísima. O caso é que o tal individuo utilizaba unha crema de afeitar, penso que traída de Barcelona, que tiña a particularidade de adormecer os clientes, de maneira que cada vez que procedía a rasurarlle as barbas ao prelado, este quedaba  completamente durmido e púñase a roncar mentres lle facían a faena. Ese era o momento que aproveitaba o barbeiro para burlarse del.

Unha vez, fose porque a crema non fixo o efecto que se agardaba ou por calquera outra razón, o caso foi que o bispo espertou antes de tempo e atopou o sancristán diante del, dándolle as costas e erguendo a parte de atrás da chaqueta nun xesto soez. A indignación do burlado foi tan grande que se botou ao outro con furia asasina.

Conta Cunqueiro, autor literario desta historia, que se o golfo non chega a saír correndo, a aquelas horas habería que lamentar o primeiro caso dunha morte de sancristán feita por mans dun bispo. Ignoro se o suceso que contaron onte os periódicos dese monseñor italiano que tumbou dunha puñada a un cura no despacho episcopal, será o primeiro do xénero. Parece que lle deixou o nariz feito un repolo e que o crego o levou ao xulgado. Debía agardar: dunha puñada de bispo só se debía xuzgar o día do Xuízo Universal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha entrevista

23 de Abril de 2017 a las 0:15

Onte estiven na Universidade Complutense de Madrid para dar unha charla sobre literatura. Formaba parte dun ciclo que tiña un título solemne e inevitable: “O autor e a súa obra”. En realidade, baixo esa forma académica, do que se trataba era dun asunto bastante sinxelo: falar das cousas que un escribe. Como os profesores lles piden despois aos alumnos que fagan traballos sobre as conferencias, a sala estaba chea de estudantes que tomaban apuntamentos, temerosos de que se lles escapase algún dato importante.

Confeso que non acabo de acostumarme a estas formalidades e que no fondo, cando vexo a xente anotando nas libretas mentres falo, síntome un impostor. Por fortuna, debido a que carezo de sensibilidade para esa tortura íntima que se chama mala conciencia, procuro pensar que se trata dun xogo. Así, incluso resulta divertido.

Ao rematar a charla, achegáronse tres mociñas, dúas delas fermosas por dereito propio, a terceira dotada da beleza consubstancial dos vinte anos, para que lles firmase uns libros, adiantándome que me querían facer unhas preguntas, para o cal viñan provistas dunha gravadora. Dispúxenme entón a contestar ás miñas entrevistadoras espontáneas, curioso por saber a índole das preocupacións que lles sucitaran as lecturas. Todo o que me preguntaron, incluídos a data e o lugar de nacemento, viña na solapa do propio libro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

No nome do espírito

22 de Abril de 2017 a las 0:22

Os periódicos publican estes días algúns datos da biografía de David Koresh, o toliño americano que acaba de arrastrar ao inferno dunha morte terrible a preto dun cento dos seus seguidores. Polo visto, foi un estudante desastroso, incapaz de rematar os seus estudos de bacharelato; fracasou no intento de converterse en cantante de rock e andou a tiros cun compañeiro que lle disputaba a dirección espiritual da secta. Como se ve, unha vida bastante mediocre que non permitía imaxinar o final épico e grandioso no que rematou.

Nalgunhas crónicas, non obstante, fálase do talento que tiña este home para embelecar as súas vítimas. Dise que era dono dun verbo arroiador e que exercía tal fascinación sobre os seus adeptos que os chegou a convencer de que lle prestasen as mulleres para deitarse con elas e que lle permitisen emborracharse de cervexa mentres predicaba para os demais castidade e abstinencia.

Resulta dificíl pensar que Koresh tivese talento para ningunha cousa, a non ser para a simulación. Polo tanto, ao enfoque hai que cambiarlle a perspectiva. Con seguridade, a sedución non dependeu tanto da intelixencia do sedutor como da miseria intelectual e moral dos seducidos. Deste xeito, evitamos a mitificación frívola dun idiota e colocamos en primeiro lugar a verdade profunda do suceso: hai tanta soidade e desesperación nalgunha xente que ata un débil mental é capaz de montar a custa dela un pequeno imperio no nome do espírito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de abril de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Mirar por un cristal

21 de Abril de 2017 a las 0:15

A semana pasada falei aquí das árbores froiteiras da casa e do moito que padeceran eses días de aí atrás, por culpa das tormentas, que viñeron con moita auga e pedra gorda, abundante. Supoño que se me fixeron mal a min, que non teño máis que unha pavieira, unha mazaira e algunha que outra mostra para entreterme, aos que se dedican en serio ao cultivo da froita debeulles crear problemas graves, quizais sen solución. Se me guío polo que aseguran os paisanos da miña aldea, a desfeita non foi pequena.

O domingo pola tarde, nunha escampada, fun dar unha volta para comprobar, unha vez máis, como estaba todo. Naturalmente, un pouco peor, pois o tempo segue revolto, sen acougar. Collín unha folla dunha das árbores e fun mirar nun libro que trae fotos de pestes e estropicios, por ver se sacaba algunha cousa de proveito.

Cando estaba facendo a consulta, viñéronme ganas de rir. Esta necesidade de ver o mundo polos libros non deixa de ser un disparate, igual que dar un bico a través dun cristal. Nese momento vin nun campo próximo a Pepe, un labrador veciño, e baixei coa folla, a ver se el sabía de que se trataba. Tomouna nas mans, deulle varias voltas e soltou unha sentenza: “Hai que darlle tempo”. Non entendín o significado daquelas palabras, aínda que supoño que algo quererían dicir. Faría falta unha biblioteca enteira para descifralas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de abril de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cun retrato na man

20 de Abril de 2017 a las 0:20

Un día, en Moscova, hai xa uns quince anos, comín na casa duns profesores moi ortodoxamente comunistas, tanto que tiñan colgado da parede do único cuarto do piso un retrato enorme de Stalin. Non lles era simpático Breznev, a quen consideraban un desviacionista e ao cal acusaban de dúas cousas: vivir como un sátrapa, o mesmo el que a súa familia, e estar entregado en mans do capitalismo americano. Queixábanse da desorde e da delincuencia e reclamaban máis disciplina e man dura, sobre todo coa xente nova.

Cando eu volvía para o hotel, ás dúas da mañá, andando só polas rúas desertas da cidade, non experimentei ningunha sensación de perigo. Nunha praza vin unha velliña, con idade de xubilada, movendo unha enorme mangueira para regar o pavimento e preto do hotel atopei uns mociños á caza de dólares.

Non sei que sería daquela parella de Moscova. Acordeime deles onte, lendo unha revista na que se ve nunha rúa de San Petersburgo un home e unha muller, os dous con cara de xente moi triste, cun retrato de Stalin na man. Entendo perfecta mente o seu xesto e comprendo a súa inquietude. O que me chama a atención é a súa inocencia. En Madrid vin hai pouco un señor cunha estampa do Sagrado Corazón protestando contra a depravación do mundo e non lle facían moito caso. E iso que falaba en nome de Deus.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de abril de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha muller nun banco

19 de Abril de 2017 a las 0:19

Onte pola mañá, cando cheguei ao traballo, ao descorrer as cortinas do despacho vin na Alameda unha moza sentada nun banco. Desde lonxe, pareceume guapa. Tiña melena longa, ía  vestida con graza e estaba lendo un libro. O único sorprendente era a hora, pois aínda corría un pouco fresco. Iso, ao principio, porque máis tarde tamén me sorprendería que botase alí tanto tempo. Cada vez que eu erguía a cabeza e miraba cara a fóra, a moza seguía no mesmo sitio, case sen moverse, metida por enteiro na lectura.

A iso das doce, vin que se levantaba e daba un paseo, mirando cara arriba, quizais contemplando o ceo ou observando as casas de arredor. Entón desapareceu do meu campo de visión. Media hora máis tarde, non obstante, decateime de que volvía estar no mesmo banco onde eu a descubrira a primeira hora da mañá.

Por uns instantes, veume á cabeza a idea de que podía ser unha muller extravagante, quizais algo neurótica. Non había nada que me permitise pensar así, a non ser o seu comportamento pouco habitual. De pronto, como se respondese a un xesto, ergueuse e púxose a andar de présa cara ao fondo da Alameda. Nuns segundos estaba abrazada a un home alto como ela, vestido cunha camisa azul. Bicáronse varias veces e desapareceron agarrados en dirección ao porto. Hai cousas que só se poden explicar polo amor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de abril de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un can

18 de Abril de 2017 a las 0:18

Como teño contado aquí ás veces, polas tardes adoito dar un paseo polo monte, sempre que mo permiten outras obrigas menos importantes que esta, pero máis difíciles de eludir. Con frecuencia levo un libro, por se me apetece ler mentres camiño, habelencia que domino sen esforzo, incluso se teño que subir ou baixar escaleiras, e que practiquei incluso polas rúas de Nova York. Cando era rapaz e o meu pai me sorprendía en semellantes prácticas, adoitaba dicirme: “A xente acabará tomándote por tolo”. Non mo soltaba como reproche, pois era home comprensivo, senón como quen constata unha evidencia que non necesita argumentación.

Aquí, na aldea, cando paso lendo polos camiños, dáme a impresión de que a ninguén lle parece mal e que tampouco me miran como se fose tolo, quizais só con algo de pena por non lle dar descanso á cabeza. Os que non me soportan, en cambio, son os cans. Teño localizado a uns doce que me ladran e que me comerían se puidesen, sobre todo un. Normalmente, non lles fago caso, pero onte, por divertirme un pouco, ao máis malo de todos, que non é grande, loxicamente, senón unha especie de sardiña pelada cunha mancha branca dividíndolle a cabeza negra en dúas metades, pareime a miralo con cara de home feroz, a ver que facía. Calou inmediatamente.

Cando din volta para seguir o camiño, púxose a ladrar outra vez coa furia endiañada que usa sempre, e de novo me volvín para miralo. Estivemos así algún tempo, máis que nada porque me resultaba sorprendente ese poder meu, que ignoraba. Porque teño que descartar que a causa fose o libro espantosamente malo que ía lendo nese intre que asustara o can. Probarei cun libro mellor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de abril de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Historias de fachas

17 de Abril de 2017 a las 0:17

En dúas ocasións na miña vida tocoume formar parte doutros tantos tribunais de oposicións a profesores de instituto. Como resulta fácil de imaxinar, recibín algunhas recomendacións, unha delas impoñente, pois proviña da miña propia nai, que lamentablemente non puiden atender porque o seu recomendado resultou ser unha desgraza. Outra, máis que recomendación, era unha petición ao revés: dous estudantes descoñecidos abordáronme na rúa para falarme contra un opositor que eles consideraban facha.

Tampouco os puiden compracer porque o tal individuo fixo un papel discreto, suficiente para aprobar. Os peticionarios daquel disparate son desde entón bos amigos meus e moitas veces temos recordado xuntos e divertidos aquela súa moral revolucionaria, tan chea de bos propósitos e tan empedrada de pecados.

Ignoro se o opositor atacado era ou non era fascista, pero por ese alcume o coñecían tanto os meus novos interpelantes como outros colegas universitarios. Agora leo no periódico que á muller do xefe do partido fascista italiano tamén lle chamaban dese xeito cando era estudante, non porque profesase tal ideoloxía, senón porque ía vestida sempre de negro para disimular a gordura. Hoxe é fascista convencida. Espero que do ardor combativo dos meus amigos non se derivasen consecuencias semellantes.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de abril de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un pobre vergonzante

16 de Abril de 2017 a las 0:16

O outro día, en Bolonia, vin un pobre que pedía limosna en varios idiomas. Quero dicir que levaba un cartel no que proclamaba que tiña fame en italiano, inglés, francés e alemán. Era un home duns corenta anos, alto e delgado, cunha mancha negra na parte dereita do rostro. Polo aspecto, podía ser un funcionario, un profesional ou un empresario, pois ía correctamente aseado e vestido. Estaba de pé, non tirado contra unha parede nin estomballado, coa cartolina da súa demanda sostida na man á altura do peito.

A poucos pasos del, debaixo dos soportais da Vía da Independencia, que é o centro comercial da cidade, por onde pasa a xente que vai de compras, había outros pobres. Un deles atopábase sentado no chan, dándolle de comer xamón a un can con aspecto pouco lucido. Tiña unha caixa de cartón para recoller as moedas.

Fixeime no que sucedía. En xeral, a xente pasaba por diante dos pobres sen facerlles caso. Só algunha alma caritativa, case sempre disfrazada de dama venerable, paraba ás veces para deixar caer algo de diñeiro na caixa do mendiño. Non vin a ninguén, en cambio, que lle dera nada ao outro: tiña demasiado bo aspecto. Como en Bolonia existe un Centro para Pobres Vergonzantes, supoño que a aquel señor sempre lle quedaría aquel recurso.  Ou perder a vergonza definitivamente e vestirse de miserable.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de abril de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net