Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Cousas da desmesura

18 de febrero de 2017 a las 0:18

Non coñezo a ninguén que bebera máis viño e máis copas de coñac na súa vida que o Lisardito Tatarí, un vago ocorrente e simpático, encanallado no licor podre e barato das tabernas. Non era un home grande, senón todo o contrario, un miscarda pequeño e insignificante, tipo piollo. Dicía que o peor de non ter moito corpo era a falta de espazo para meterlle máis tralla polas noites, cando marchaba para a casa dando tombos polas rúas porque non lle quedaba sitio nin sequera para un groliño final. Morreu de exceso.

Non son raros estes individuos pequenos e delgados cunha capacidade desmesurada para beber ou comer. Xa teño falado aquí dalgúns tragóns de poucos quilos, peito escaso e cintura minguada, capaces de papar eles sós un cabrito enteiro, dar conta de varias tortillas de pataca ou lamber unha ducia de ovos cocidos.

Falando de desmesuras, onte saíu na televisión unha señora berrando de indignación contra o señor Vera na porta do xulgado. Estaba tan arrebatada que parecía que xogaba a vida no asunto. Unha conduta tal vehemente como esa pode ser a consecuencia dunha pureza ética que se sente escandalizada. Mellor así, porque sería feo que, tal como ocorre cos comellóns e os bebedores antes citados, unha irritación tan inmensa se acabase correspondendo cunha conciencia moral autenticamente tuberculosa e esmirriada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Inventos

17 de febrero de 2017 a las 0:17

Cando eu era rapaz, nos sermóns e nos exercicios espirituais citábase moito o escritor italiano Giovanni Papini. Unha vez, escoiteille dicir a un cura que este home, na súa casa de Florencia, tiña unha pequena estatua do demo na  biblioteca, coa cal discutía en voz alta, coma se fose xente, e que ás veces arrebolaba con ela contra a parede, dicíndolle insultos, e que un día lle chamou “cabrón” e a estatua desapareceu. Don Vicente Risco, que igual que Papini escribira un libro sobre o Demo, cría nesa historia, pois estaba convencido de que Satanás andaba solto polo mundo. Mesmo tiña a seguridade absoluta de que nunha ocasión se metera con el.

A min, Papini nunca me gustou demasiado, sobre todo polo dramatismo e a paixón con que escribe, pois prefiro os escritores serenos, incluso os arbitrarios, antes que eses outros que utilizan o látego ou que pelexan coa humanidade enteira, á cal consideran un montón de lixo. Non obstante, como persoa, Papini resúltame atractivo. O ser humano, no seu caso, era superior ao home de letras.

Digo isto porque pasou os últimos anos da súa vida practicamente privado de todos os sentidos, é dicir, cego e xordo, pero coa cabeza intacta e escribindo sen descanso. Só por iso merece respecto e admiración. Non merece tanto, en cambio, porque dixera aquilo de que a igualdade dos homes é unha ilusión, pois uns nacen máis listos que outros ou máis altos e outros nacen cegos, enfermos ou tolleitos. Lin esa frase onte pola tarde, por casualidade. Naturalmente, sería estúpido negar a evidencia. O que ocorre é que esa porcaría que anda de pé, que somos a xente, inventou unha cousa xenial: a lei, para que listos e parvos sexamos iguais.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de febreiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Anarquistas

16 de febrero de 2017 a las 20:12

Hai uns días, escoiteille a un amigo algunhas historias relacionadas con anarquistas, que sabía moitas. Eu, pola contra, non lle puiden ofrecer case nada, porque sei moi poucas. En realidade, só tratei a un daqueles homes, o Epifanio de Sabucedo, coñecido tamén polo Seisdedos, a quen lle queimaron a casa porque dicían que escondía dentro dela, nun soto construído debaixo da cociña, os atracadores, que era o nome que na miña terra lles daban aos que noutros sitios chamaban os fuxidos e que máis tarde tamén se chamaron os maquis. Era certo que estaban alí, como me confirmou anos despois un deles, Camilo Dios.

O periodista Landeira Yrago, que sabía moitas historias compostelás, faloume varias veces dun anarquista que había en Santiago antes da guerra e que desfacía as procesións cun bote de pementos morróns, non polo bote en si, senón porque lles facía crer aos devotos e ás devotas que se trataba dunha bomba de man. Naturalmente, matárono.

Das cousas que me contou o amigo do outro día, quedoume especialmente gravada a historia dun anarquista, non recordo se aragonés ou valenciano, que acudía todos os días ás reunións do grupo no cal estaba encadrado, cunha bomba, pero esta de verdade, non como o bote de pementos do seu correlixionario galego. Un día, alguén con sentido común díxolle que alí, por votación, non estaban pola violencia, de xeito que era mellor que deixase aquel artefacto perigoso na casa. O aludido, todo cheo de razón respondeulle: “Prefiro traela comigo e tela disposta xa para o día que se aprobe por maioría facer algún atentado”. Oxalá que aquel toliño non correse a sorte do compostelán.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha parella civilizada

15 de febrero de 2017 a las 0:15

Hai anos, paseando unha tarde por Alicante, diante de min ía unha parella formada por unha señora gorda e amoblada, chea de metais e colgantes, e un señor pequeno e delgado, de bigote breve, moreno como os mouros e vestido cunha camisa branca e uns pantalóns encarnados. Camiñaban collidos do brazo, moi xuntiños, coa muller desbordando as súas abundantes carnes sobre o corpo esquelético do home. Vistos de lonxe, debían de parecer xente tranquila, mesmo un matrimonio en boa relación.

Pura aparencia. A señora chamáballe “asqueroso” e “miserable” ao seu marido e culpábao de facerlle a vida imposible, de amargarlle as tardes dos domingos e de tratala como se fose unha verza. Todo dito sen soltalo do ganchete, apretada contra el e sen alterar o paso, igual que se andasen relaxadamente de paseo.

Mentres a muller lanzaba a súa furia, o home ía mirando para outro lado: só lle faltaba asubiar. Nada parecido a ese individuo do que falei onte aquí e que reza para non facer un disparate co coitelo das patacas. Aquel señor de Alicante comportábase dunha maneira civilizada, aceptando os insultos como a chuvia dun día de tronos. Ela tampouco debía de ser rancorosa porque pouco despois o marido parou diante dun carriño de xeados, mercou un par de cucuruchos e seguiron xuntos, cada un comendo no seu.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de febreiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Simpatía e rigor

14 de febrero de 2017 a las 0:14

Cando Cristina Almeida intervén neses programas de televisión nos que participa con frecuencia, antes de dicir a primeira palabra xa ten do seu lado a unha parte considerable dos espectadores. É simpática, parece honesta e non debe ser tonta: un capital. Aínda estando en desacordo moitas veces co que di, nunca nos produce a sensación de ser tramposa cos argumentos que emprega nin de defender posicións egoístas ou interesadas. A todo isto hai que engadir ademais a súa espontaneidade, pura cortesía do corazón.

O que sucede é que a cortesía do corazón, sempre tan xenerosa, ás veces non se decata de que lle dá patadas no traseiro ao rigor. Son os perigos que rondan aos simpáticos, xeralmente extrovertidos e faladores, embalados a toda marcha na carreiriña do propio discurso, conscientes de que parte da súa eficacia consiste en non calar nunca e ter resposta aberta e contundente para todo.

É nese troupeletrou embarullado de ideas e sentimentos onde se perden os matices, ese requinte superior da intelixencia, aínda que é tamén nesa confusión ocorrente e graciosa onde se gañan os adeptos. Se o que Cristina Almeida pretende é loitar contra as violacións, a castración parece unha solución radical, que ademais lle reportará aplausos de moitos seguidores. Se o que quere, en cambio, é falar en serio dun problema grave, debe facelo con máis calma, aínda que para iso teña que sacrificar unha parte do seu encanto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de febreiro de 1990.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O bispo e a manifestación

13 de febrero de 2017 a las 0:14

Regresei onte de Santiago escoitando no coche, en directo, o alboroto que se acaba de montar en Asturias entre os políticos e o bispo. Por riba do fondo do asunto, que non vén ao caso, o máis chamativo resulta o feito de que nesta ocasión o prelado sexa defendido polas xentes de esquerdas e censurado polos conservadores. Un concellal comunista dixo tales cousas, todas eloxiosas, de don Gabino Díaz, que só lle faltou rematar a súa perorata rezando unha avemaría, ofrecendo xaculatorias ou encargando unhas misiñas.

No programa participaba tamén un cura, que foi cualificado de impresentable por un dos políticos enfrontados co bispo. Posto a devolvelas, o señor abade citado recorreu a ese mesmo vocábulo para responder ao insulto recibido. De maneira que entre protestas de decencia por ambas partes, a zurra foi boa e as palabras, maiores.

Debaixo de todo isto estaba unha manifestación que se ía celebrar onte. Non me quedou claro se o bispo pensaba asistir, o cal supoño que esperarían os organizadores e que temerían os contrarios. Como falamos dun home sensato, estou seguro de que o prelado quedará na casa, evitando así crear aínda máis tensión. Por outra parte, á hora de cantar o himno, ao final da demostración, Ilustrísima non se verá na obrigación de cantar aquilo de “Tengo de subir al árbol, tengo de coger la flor y dársela a mi morena, que la ponga en el balcón”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O foro

12 de febrero de 2017 a las 0:12

O outro día falei aquí dun profesor corrupto que había en Ourense cando eu era rapaz. Hoxe vou falar dunha historia familiar relacionada con aquel home. Resulta que unha prima miña tivo que examinarse con el e non houbo máis remedio que levarlle o xamón correspondente, entón a única arma capaz de vencer a rixidez daquel lampantín. A pesar de que nun primeiro momento, o tipo mostrou certa contrariedade porque o aguinaldo non incluía as dúas patas traseiras do porco, aceptou unha disculpa inventada no momento e a miña prima aprobou brillantemente a asignatura.

Quixo o destino que uns días despois, xa iniciadas as vacacións do verán, o citado profesor, , improvisado ciclista polas estradas aldeanas onde un tío meu exercía de médico rural, pegara un golpe e partira un brazo. Avistado por un criado da casa cando xacía tirado no chan, este recolleuno como bo samaritano, cargou con el ao lombo e  levouno a curar. Nada ata aquel momento indicaba que o escalabrado fora o profesor que lle lambera un xamón ao meu tío uns días antes. A identidade non se comprobou ata un bo quilo de gasas e algodóns limparon de sangue o estropicio da cara.

O lambonciño aquel estivo tres ou catro días na casa, acollido á xenerosidade sen rencor dunha familia bondadosa. O máis difícil de aturar, segundo me contaron sempres os que se acordaban do suceso, é que o tema de conversa preferido por aquel paxaro era a decencia e a honestidade que debían adornar, como virtudes irrenunciables, a reputación do ilustre corpo de profesores. Un golfo. Eu tiven a sorte de que non me examinei con el, pero unha irmá miña tivo que pagar o foro. En realidade, moi pouca cousa: unha simple tarxeta de visita do meu tío.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de febreiro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Entre o ben e o mal

11 de febrero de 2017 a las 0:11

En relación coa galiña ruín da que falei onte aquí, un amigo que sabe moito destas cousas da natureza díxome que, en xeral, os animais non adoitan ser malos, aínda que ás veces se comportan dun xeito que nos pode facer pensar o contrario. É posible, pero ver a unha pita saltándolle nos ollos a un neno con lentes, como vin eu, parécese moito a un acto propio de xente malvada. Don Ramón Otero Pedrayo estaba convencido de que, cando unha galiña fai iso, é porque confunde os ollos dos rapaces con figos.

Ultimamente non está ben visto falar mal dos animais, nin sequera das cobras, que parecen repugnantes. Mesmo en Xapón hai unha asociación de amigos dos tiburóns: falan marabillas da bondade destes monstros. Eu vin un par deles no acuario de Baltimore, cara a cara, e teñen unha pinta horrorosa, pouco de fiar.

Non resulta fácil afacerse a esta nova filosofía. Un pode entender que os lobos non sexan tan feroces como se dixo e que as hienas non imiten voces para atraer as vítimas, pero custaríalle aceptar a bondade das ratas, dos escorpións, das víboras, das arañas ou dos alacráns. Despois de todo, non semellaría razoable pensar que non houbese maldade tamén entre a bichería. É o que pasa coas persoas: normalmente, non hai queixa, pero de cando en vez aparecen individuos de corazón podre cunha pistola na man.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Revista

10 de febrero de 2017 a las 0:10

Estes días, entregado aos recordos, andei revolvendo papeis nas carpetas onde gardo unha parte da miña vida e atopei algúns que xa tiña esquecidos. Entre eles uns exemplares dunha revista escolar que dirixía o profesor José Luis Bobillo e que se chamaba Aula Dice. Creo que foi nas súas páxinas onde publiquei o meu primeiro escrito. Era espantosamente malo, retórico, cursi e sentimental, tres vicios que hoxe non soporto na literatura e que tampouco me agradan demasiado na vida. O peor de todo é que, daquela, o articuliño dado a coñecer no periódico do colexio parecíame unha marabilla. Inocencias da mocidade.

A revista imprimíase en Ourense e non recordo quen puña os cartos, pero teño idea de que os alumnos pagabamos algo. Desgraciadamente, acabaron prohibíndoa as autoridades provinciais que entendían do asunto, alegando problemas burocráticos sen solución, é dicir, unha trampa. Foi como se un mangallón nos roubase un xoguete.

Sentounos tan mal que o Manolito Dobaño e mais eu decidimos fundar, como protesta, un partido clandestino que se chamaba Frente de Estudiantes Republicanos. Non conseguimos que se apuntase ninguén máis, pero fartámonos de pintar as siglas (FER) nas pizarras. Ata que un día, don Ánxel Cocho, o director, chamounos á dirección para dicirnos que el simpatizaba cos estudantes inquedos, pero que nos deixásemos de parvadas. Saímos de alí cunha sensación vergonzosa insuperable: un partido de dous e clandestino, pero descuberto tres días despois de fundalo. Como mal menor, resucitamos a revista, pero feita a máquina. Era como xogar ao fútbol con pelota de trapo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Arte de conquistar

9 de febrero de 2017 a las 0:15

Hai anos asistín a unha escena divertida, provocada pola presenza dunha muller moi guapa que un grupo de catro ou cinco homes trataban de conquistar. Como eu era aínda rapaciño e quedaba excluído do concurso, puiden contemplar o combate desde fóra, asombrado das cousas raras que se poden dicir e facer en circunstancias semellantes. Había quen exhibía como graza unha ristra interminable de chistes tontos; outro pretendía chamar a atención falando dunha capacidade desmesurada para inxerir cervexas sen mexar.

Postos na necesidade de superar cada un os méritos dos demais, un terceiro dixo que era capaz de engulir vinte aceitunas con óso e botalas a continuación unha por unha, máis de vinte minutos despois. Só nos libramos da porcallada grazas á rapaza, que cun expresivo xesto de anoxo disuadiu ao conquistador.

Onte, mentres esperaba nunha cola, escoitei un mozo que facía tamén grandes esforzos para impresionar a rapaza bonita que o acompañaba. A este dáballe por presumir da súa afección a nadar en augas frías, mellor que nunca en datas como hoxe, coa neve caendo a poucos quilómetros do mar. Cando o rapaz apretaba o tornillo unha volta máis aínda, falando do pracer que lle produciría bañarse nas augas xeadas de calquera país do norte, a mociña mirouno con cara de pena e díxolle: “¡Ai, fillo, pois coa pinta que tes de paxariño…!”

Esta columna publicouse orixinalmente o 9  de febreiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net