Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Os zapatos de Eduardo

21 de mayo de 2016 a las 0:21

Estes días pasados, no transcurso dos actos que se dedicaron a homenaxear a Eduardo Blanco Amor, moitas veces me veu á cabeza unha historia que el mesmo me contou hai tempo e que ilustra bastante ben as complicadas relacións afectivas que mantivo sempre coa súa cidade natal. No ano 1919, con vinte e dous anos cumpridos, o futuro escritor abandona Ourense camiño de América. Marcha humillado e ferido, cesado de forma fulminante do posto de porteiro da Delegación Provincial de Educación.

Antes fora camareiro do mesmo café onde facían tertulia Vicente Risco e outros escritores e artistas a quen el admiraba, pero cos cales non mantiña outra relación que a de servirlles de cando en vez un vaso de auga. E antes aínda, vivira dun salario secreto e vergonzante: fora enchufado por un poderoso cacique local como ama de cría dos nenos acollidos á caridade na inclusa da Deputación.

En 1929, Eduardo Blanco Amor volve triunfante de América, co carné de enviado especial do prestixioso periódico La Nación de Buenos Aires. Despois de dez anos de separación, regresa a Ourense convertido nun señor. Vai vestido de xeito impecable, elegantísimo, orgulloso dos fermosos botíns que calza. Ao chegar á súa cidade, baixa do tren emocionado. De repente, como un xerro de auga fría salta polo aire a voz ronca do Chancas berrando na plataforma: “¡Volveu o Eduardito da Florista. Trae zapatos de puta!”

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un asubío

20 de mayo de 2016 a las 0:20

Estiven lendo en Le Monde unha noticia que sucedeu en Francia hai uns días, cando un grupo de labradores franceses do departamento dos Pireneos orientais se lanzaron furiosos á rúa en Perpiñán, non contra os camioneiros españois, senón contra o servizo de meteoroloxía da rexión. A razón foi moi sinxela: o citado organismo amosouse incapaz de prever con precisión unha tormenta de pedraza que se abateu con extraordinaria violencia sobre os campos, a pesar de que unhas horas antes advertiu de que había “un risco posible de tormenta, susceptible de ir acompañada de saraiba”. Agora os damnificados presentaron unha denuncia no xulgado.

Debe ser a primeira vez que se fai unha reclamación deste tipo. O caso é que os demandados xa empezaron a preparar a súa defensa, aducindo que esta clase de fenómenos son dificilísimos de prever, pois cando un se decata, xa están caendo por riba, ademais de que, como asegura o director da estación meteorolóxica, non se está a falar dunha ciencia exacta e que todo o mundo ten o dereito ao erro.

Segundo a teoría do caos, calquera perturbación sucedida nun extremo do planeta, como pode ser o simple bater das alas dunha bolboreta, é capaz de provocar fenómenos climáticos incontrolables no extremo oposto da terra, de maneira que o vendaval que castigou as miñas mazás o outro día en Vilariño, por exemplo, puido ben orixinarse no asubío dun xaponés que chamaba polo seu can en Morioka ou en Kagoshima, poñamos por caso. Se as cousas son así, os meteorólogos franceses denunciados deberían utilizar como defensa a famosa teoría de Feigenbaum. Claro que isto nos obrigaría a todos, entre outras cousas, a asubiar en secreto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un desgusto

19 de mayo de 2016 a las 0:15

O domingo pasado, cando regresaba de Londres, despois de dar conta no avión dun deses pratos fríos que se comen máis por rutina que por ganas, decidín aproveitar o que quedaba de viaxe para fumar un puro pequeno, tamaño cigarro, ese pecado que tan ben presta á hora do café. Como un raio, unha das azafatas veume rifar coa contundencia e a seguridade de quen se sente amparada polo regulamento, feliz de ter tanta razón. Por suposto que apaguei o pito, pero facéndolle ver que podía estar equivocada.

O argumento que ela empregou para disuadirme foi que estaba permitido fumar cigarros, pero non puros. O caso é que na caixa de madeira onde eu levaba o obxecto do meu frustrado pracer, puña en letras ben visibles que o contido estaba formado precisamente polo tipo de tabaco que a azafata me dixo que se podía fumar.

A miña argumentación non serviu de nada, naturalmente. Así que me puxen a ler nun libro sen demasiado entusiasmo, disposto a pasar de calquera maneira a media hora longa que aínda quedaba de viaxe. Nun momento, vin a azafata que viña de fronte e mireina con cara de odio finxido, compoñendo un xesto de home ruín e rancoroso, esperando que lle caese a bandexa. Debeume saír tan mal o teatro que a rapaza se botou a rir. Menos mal que non tirou co café, pois seguro que me levaría un novo desgusto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sobre os puros

18 de mayo de 2016 a las 0:18

Un amigo meu, que sabe da miña afección aos puros habanos, regaloume o outro día un libro moi fermoso sobre o tema, unha especie de guía na que veñen desde unha historia do tabaco, ata as fotografías, a tamaño natural, das marcas máis coñecidas, cos seus respectivos formatos, calidades, características e outras informacións interesantes, algunhas incluso moi curiosas. É un deses libros de gran formato, ilustrado a toda color, que cando un o ten entre as mans, sente que lle pican os dedos por abrilo canto antes e degustalo con parsimonia, comodamente instalado nun sillón. Foi o que fixen o domingo pola tarde, aproveitando que non tiña moito que facer.

Pasei un par de horas excelentes. Dábase ademais a circunstancia de que chovía fóra, por momentos con moita forza, e que o tempo invitaba, polo tanto, a estar entre cristais, arrolado polo esgarabello da chuvia contra as ventás ou polo picotar da auga no tellado. De maneira que dispuxen, de balde, dunha tarde magnífica, tan boa como a que gozan os que van ao fútbol ou as persoas que saen de excursión.

Había, porén, no libro, algúns aspectos que non deixaron de sorprenderme e chamarme a atención. Por exemplo, o autor dicía que o clima ideal para degustar un bo puro require unha temperatura duns 24º C, unha humidade relativa do 65 por cento, aproximadamente, e un mobiliario e unhas luces capaces de proporcionar un ambiente cómodo e relaxado, ademais do resto dos requisitos que se supoñen, tanto para acender o habano correctamente como para quitarlle a vitola no seu momento. Non está mal, pero seméllame algo complicado. Persoalmente estou convencido de que tamén se pode furmar un puro sen antes facer unha oposición.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os acertos do vidente

17 de mayo de 2016 a las 0:17

Un deses golfos que saen constantemente na televisión dicindo que adiviñan o futuro, contoulles aos espectadores, quizais con máis vaidade que intelixencia, un suceso que lle ocorrera na rúa, un día que andaba por Madrid buscando a Praza de Oriente. Farto de dar voltas sen encontrar a dirección, preguntoulle a un transeúnte, que resultou ser Julio Anguita. Este, ao recoñecer ao vidente, fíxolle ver a contradición que supuña o feito de que un home dotado das súas facultades non puidese adiviñar cousa tan sinxela.

Lonxe de sentirse censurado pola ironía do político comunista, o citado individuo amosaba unha euforia desbordante e nerviosa, entusiasmado pola circunstancia feliz de que un señor tan importante o coñecese. Nese momento debeu supoñer que xa tiña andado moito camiño: empezaba a ser un personaxe famoso.

Sae moito na televisión. Ten cara de rato e voz delgada, talvez de grilo. Os ollos, pequenos e vivos, traiciónano un pouco: brilla no fondo deles unha chispa maliciosa, probablemente cínica, imposible de ocultar nin sequera coa verborrea de aparencia bondadosa que se gasta. Onte mesmo o escoitei unha vez máis. O locutor tivo a ocorrencia de ensinarlle un billete de lotería para preguntarlle pola sorte que lle agardaba. Non entendín ben se lle respondeu que ía gañar ou que ía perder, pero estou completamente seguro de que acertou.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A morte dun anxo

16 de mayo de 2016 a las 0:16

Pola chamada telefónica dun amigo recibo a noticia de que don Pepito Pajarito, de quen falei onte aquí, morreu hai xa varios anos, cousa que eu ignoraba. Matouno un coche. Nun primeiro momento pensei que andaría voando polo medio do tráfico, daquela maneira súa que consistía en botar carreiriñas de cinco metros, batendo os brazos como se fosen ás e resoplando. O suceso foi moito máis prosaico. Esmagárono contra unha parede, mentres estaba sentado á entrada dun portal, quizais reparando forzas.

Este don Pepito Pajarito tiña lenda. Eu oín varias versións respecto das súas orixes. Unha delas facíao profesor de física nunha universidade francesa ata que lle entrou na razón aquel trebón de poesía ou disparate. Outra convertíao en cura renegado, enfrontado ao seu bispo por unha cuestión de teoloxía heterodoxa.

Para min tiña o aspecto dun home do campo avariado por algún desgusto, por mala alimentación ou porque a natureza o fixo así, frouxo da parte do entendemento. Fose como  fose, don Pepito Pajarito quería voar. O destino empeñouse, en cambio, en dispoñer para el unha morte estúpida, vítima dun accidente de tráfico, como tanta xente. Se chega a nacer con ás, que era o seu soño, seguro que aínda viviría. Cada vez hai menos persoas que lle disparan aos paxaros, e menos aínda as que lle tiran aos anxos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un alma para o demo

15 de mayo de 2016 a las 0:15

Alá polo ano de 1302, un señor que se chamaba Giraldo Pérez e mandaba moito nas terras de Macendo, na comarca ourensá de Castrelo de Miño, fixo un testamento terrible no que, en uso das súas facultades mentais ou con siso e memoria, que é como figura no documento citado, acordaba entregar a súa alma a Deus, mentres que dispuña que a do seu fillo Estevo fose para o demo. A razón de tratar dunha maneira tan cruel a este último era, segundo facía constar, polas moitas deshonras que lle tiña causado.

Nisto da ingratitude filial sempre houbo de todo, desde quen rouba aos pais ou lles quita a facenda e os deixa ao vintimperio ata quen os trata como se fosen inimigos. Do outro lado, tampouco faltan mostras de comportamento contra natura, a máis incomprensible das cales consiste nese horror que se chama parricidio.

Con todo, isto do testamento, que acabo de ler nun libro de Xesús Ferro Couselo, paréceme a máis terrible de todas: entregar a alma dun fillo ao demo xusto no momento da morte, cando  a piedade debía ser o sentimento máis espontáneo. Quédame o desgusto de non coñocer as deshonras que ocasionaron esta decisión. Tamén me gustaría saber se finalmente o demo recibiu o legado do pai. Se foi así, o desgraciado levaría ardendo xa arredor de setecentos anos. Demasiado tempo para calquera pecado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Voces espontáneas

14 de mayo de 2016 a las 0:14

Un dos moitos costumes que desapareceron da vida política foi aquela práctica de levantar a voz durante os mitins para berrar “¡Controversia!” desde o público e solicitar así o uso da palabra. Pedíase controversia para calquera cousa. Nunha ocasión, un individuo interrompeu varias veces ao alcalde de Ourense con esa trécola e cando o aludido lle preguntou que tiña que dicir, o de abaixo puxo as mans en forma de buguina, ergueu a voz canto puido e berroulle simplemente: “¡De parte da túa muller, que lle compres aceite!”

Outras veces, as intervencións eran menos inocentes, ou espontáneas e graciosas, ademais das que simplemente pretendían molestar. A Francisco Largo Caballero, por exemplo, pedíronlle controversia durante un mitin para chamarlle mamón. A Manuel Azaña, que non tiña sentido do humor, un andaluz cortoulle un magnífico discurso doutrinal para pedirlle máis alegría e unha pouquiña lixeireza.

Despois da guerra, a Franco tamén o interrompían durante os discursos, case sempre coa mesma frase, que os periódicos recollían ao día seguinte no medio do texto reproducido a toda páxina, cunha fórmula invariable, escrita entre parénteses (Una voz: “Gracias a ti, Franco”). Parece que ao xeneral lle gustaban estas intervencións e que os seus gobernadores llas preparaban. Precisamente acabo de ler un artigo asinado por un daqueles fomentadores de voces espontáneas. Naturalmente falaba da corrupción.

 Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O’Connor

13 de mayo de 2016 a las 0:20

Nunha viaxe que fixemos xuntos Joan Perucho e mais eu á Unión Soviética, hai anos, o escritor catalán, que é un home moi relixioso e que presume de ter unha pantasma na súa casa de  Albiñana, santiguábase tanto, o mesmo ao saír do hotel que ao subir aos avións, e entraba en tantas igrexas para acender velas a distintos santos, que os nosos anfitrións, quizais por deferencia hospitalaria cara a nós, fartáronse de levarnos a visitar templos, reliquias, incluído o corpo incorrupto dunha nena mártir de doce anos, ademais de organizarnos un encontro co arcebispo “katolikós” de Armenia nun seminario situado nunha vila próxima á cidade de Erevan.

Outra vez, estando en Nova York, Perucho chamoume por teléfono ao meu cuarto do hotel para dicirme que era hora de erguerse porque era domingo e había que ir á misa. Obedecín, aínda que eran as oito da mañá e eu levaba na cama catro horas. Presenteime no  comedor disposto a acompañar o meu amigo. Díxome que iriamos a San Patricio.

Cando chegamos, a catedral estaba abarrotada. Nin Perucho nin eu sabiamos que o oficiante ía ser o cardeal O’Connor, que agora acaba de morrer. Subiu as escaleiras do presbiterio correndo, en plan atleta, baixo unha salva de aplausos. Despois, durante a misa, fixo máis florituras, tanto que eu pensei que aquel home de aspecto saudable podería facer o pino ou dar o dobre salto mortal en calquera momento. Caeume simpático. O outro día, cando souben da súa morte, sorprendeume que tivese tantos anos. Non os aparentaba. Supoño que estará no ceo. Quizais facendo alí o que a súa alta dignidade lle impedía facer en Nova York. Eu imaxínoo no circo, talvez no alto do trapecio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tres pavías

12 de mayo de 2016 a las 0:22

Este ano vou ter tres pavías, segundo comprobei onte pola tarde, paseando polo xardín. Algo é algo: o ano pasado non tiven ningunha. Das tres, unha é grande e gordecha; as outras dúas tiran a ruíns. Non acabo de entender que lle pasa a esta pavieira. En primeiro lugar, foi regalo dun bo amigo: non trae, polo tanto, nin meigallo nin maldición. Pero ademais procede de Beade, alá no Ribeiro, que ten fama de producir as mellores de Galicia, con permiso das de Arnois, na Ulla, que gozan tamén de sona merecida.

Se fose eu quen a plantase, que non fun, era para pensar que teño man de capador, que polo visto arruinan os frutais cando os plantan. Das froitas que roubei de pequeno, asaltando hortas alleas cos nenos de Beiro ou de Sabucedo, só había dúas que me gustaban por si mesmas, non só pola aventura de ir procuralas en terreo prohibido, expoñéndonos a recibir uns escopetazos de sal ou a sufrir, despois de comelas, os efectos do inchamorros, dúas consecuencias que nunca se daban, pero que lle prestaban máis emoción ó roubo.

Esas dúas froitas eran as cereixas e as pavías. A carne destas últimas, mesta e dura, non ten igual. A monda garda ademais, para algúns, o atractivo da peluxe, que os golfos consideran erótica e que os neurasténicos pensan que lima os dentes. Sobre esta cuestión presenciei eu unha vez unha discusión entre un cura e un médico: o que defendía o suposto máis triste era o segundo, mentres que o señor abade, co ollo pintándolle de pícaro, defendía a hipótese máis graciosa. Era, a pesar de todo, un crego virtuoso. Pensaba que o pecado tiña que ver con xente aburrida e que no ceo había que entrar rindo. Eu conformábame con entrar comendo unha pavía.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net