Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

De plantas e árbores

21 de marzo de 2016 a las 0:21

Pasei a tarde de onte enredando no xardín. Por aquí abaixo, no Val Miñor, está todo moi adiantado como consecuencia do bo tempo que fai. Cada día novo, as froiteiras teñen máis flor, as tullas medran case a simple vista e as azaleas anuncian xa a festa que pronto vai empezar: un rebentón vermello e cálido, como de viño mozo, que alegra a vida. Destas cousas eu entendo pouco, por non dicir nada, pero gústame ver como tiran para adiante as árbores e como se van formando día a día as mazás, as pavías ou as laranxas.

Falando de pavías, a pavieira que teño regalouma un amigo. Un día fomos os dous buscala á horta da súa casa. Colleu un sacho e púxose a desenterrala, sudando como un cavador, pois non é home de campo, senón cidadán da república das letras, coma min, é dicir, un pouco inútil para calquera tipo de labores agrícolas.

Doutro amigo, Ramón Piñeiro, teño un carballo. Tróuxomo hai xa bastantes anos e plantámolo entre os dous nun recuncho que el mesmo elixiu. Aínda que nunha ocasión un cabalo lle  comeu case toda a casca, críase ben, espontáneo e lanzal, penso que rexo. Ogallá viva moitos anos, non só por el mesmo, que ten todo o dereito do mundo, senón polo home que mo deu, pois estou seguro de que lle faría ilusión. A min tamén ma fai. Mesmo como se a alma daquel amigo fose un paxaro que se pousase nas ponlas do meu carballo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A evolución dos pobres

20 de marzo de 2016 a las 0:20

Observo que en Madrid os pobres están evolucionando. Nas rúas do centro vense moitos, case todos especializados nalgunha forma nova de pedir. Hainos que soben en calquera lugar elevado, unha papeleira, por exemplo, pintan a cara de colores e imitan as estatuas; outros prefiren facer movementos mecánicos, como se fosen robots. Vin tamén algúns que dan saltos e pinchos no aire, polo que deduzo que lles debe ir bastante ben, pois para realizar ese tipo de exercicios acrobáticos cómpre estar ben alimentado.

Na escala máis baixa da mendicidade, é dicir, entre aqueles que non dan nada a cambio das moedas que piden, nótase tamén un cambio. En primeiro lugar, son bastantes os que exhiben algún tipo de graza, como pode ser apoiarse nunha única perna ou poñerse de xeonllos coa vista cravada no chan e a man implorando. Paréceme que lles vai mellor a aqueles que a estes últimos.

Os primeiros teñen as caixas cheas de cartos, incluídos algúns billetes; os outros non suman máis que calderilla desaminúscula que hai agora. Supoño que a xente entende quenuns casos se trata de traballadores ou artistas que merecen o que gañan e que os demais non son outra cousa que vagos ou mangantes dedicados a explotar a piedade das almas inocentes. En fin, que os pobres que non sexan capaces de evolucionar vano pasar moi mal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Uns momentos de descanso

19 de marzo de 2016 a las 0:19

Onte, despois de pasar varias horas no Salón do Libro entre escritores, editores, tradutores, fotógrafos, libreiros, curiosos e a inevitable cota de pesados que sempre aparecen, decidín que era bo volver ata o hotel e descansar un pouco antes de iniciar o periplo vespertino cos meus colegas de letras, entre os que abunda a golfería noctámbula. Así que me retirei do barullo durante un par de horas co propósito de reparar forzas e acometer a noite con garantías de non converterse un nun calvario e nun aburrimento para os demais.

Algún tempo despois, co corpo restaurado, baixei ata o vestíbulo, onde tiña cita cos compañeiros. Como aínda me sobraba máis de media hora, aproveitei que estou ao lado do cemiterio de Montparnasse para dar un paseo entre as tumbas de tantos poetas, artistas e escritores. Fíxeno noutras ocasións e sempre resulta agradable.

Primeiro funlle facer unha visita a Sartre e Simone de Beauvoir, que están mesmo na entrada. Logo achegueime ata a campa de Baudelaire e por último detívenme a recordar a Julio Cortázar. Non me quedou tempo para pasar por diante de César Vallejo porque non me quería ir sen renderlle unha pequena homenaxe a Alfred Dreyfus, o capitán xudeu que a fins do século pasado foi publicamente humillado a causa dunha acusación falsa e inxusta. A el xa non lle serve de nada, pero a min aínda me vale de moito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Milagres

18 de marzo de 2016 a las 0:15

Contei onte a historia da chapuza sueca nun incendio, cando non funcionaban nin as tomas de auga nin as mangueiras e tamén me referín a un accidente de tráfico en Alemaña, cando a policía que viña poñer orde no caos que se organizou en pouco tempo quedou co coche avariado no medio e medio da autoestrada. Como dicía un señor un pouquiño ignorante que acompañou a Julio Losada e Manancho Villanueva a visitar a casa de Shakespeare en  Stratdford on Avon e estes lle gastaron a broma de dicirlle que o señor que nacera alí era un poeta a quen o arrimaran contra unha parede e lle pegaran catro tiros: “¡Se en todas partes cocen fabas!”

En todas partes cocen fabas, para ben e para mal. Quero dicir que os países, a partir dun certo nivel de renta e educación funcionan case todos razoablemente ben. Eu confeso que cada mañá, cando saio da casa, sinto a marabilla de que non fallen as cousas, que non caian as casas, que haxa comida nos mercados e que non colapse o tráfico.

Todos os días andan miles de avións polo aire sen que caia practicamente ningún; igual pasa cos coches, aínda que non tanto, pois son menos seguros; todos os días operan nos hospitais con éxito a miles de persoas, cun índice de erros máis ben baixo; todos os días hai ovos nas tendas e mazás e patacas e carne e peixe e pan; todos os días pasa polos fíos da condución eléctrica a enerxía que move o mundo; todos os días flúe o gas polas cañarías sen que estas estouren; todos os días se fan millóns de subidas e baixadas en ascensor. E todos os días aparece aquí esta columna, que, iso si, me parece un verdadeiro milagre. É dicir, que o mundo, despois de todo, tampouco funciona tan mal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O carballo de Goethe

17 de marzo de 2016 a las 0:17

En Weimar, durante anos, cando ía bo tempo, Goethe adoitaba subir polas tardes ata o altiño de Ettersberg, un lugar apartado e tranquilo, desde onde podía contemplar en silencio a paisaxe espléndida de Turinxia. Había naquel outeiro un carballo á sombra do cal se sentaba a descansar ou falar con Johann Peter Eckerman, o amigo que se acabaría facendo famoso en todo o mundo ao publicar as súas celebres conversas co escritor. Segundo Eckermann, debaixo daquela árbore, un día Goethe díxolle: “Un séntese aquí grande e feliz”.

No ano 1937, cando as autoridades alemás acordaron construír naquel mesmo lugar un dos máis tétricos campos de concentración dos que a humanidade ten memoria, Buchenwald, os nazis decidiron salvar o carballo de Goethe, para o cal publicaron un decreto especial, que ordenaba rodealo cun valo protector. Así estivo ata 1945, cando unha bomba americana o destruíu.

Antes de que isto sucedese, debaixo da súa frondosa copa ben ateigada de follas descansaba tamén ás veces aquel monstro feminino que pasou á historia co nome de A bruxa de Buchenwald, a terrible Isla Koch. Esta señora, que fora bibliotecaria de profesión, declarábase admiradora de Goethe e confesaba a emoción que lle producía sentarse a ler ao pé daquela árbore. Era tanta a paixón que sentía polos libros, que os encadernaba coa pel que lles arrincaba ás súas vítimas. Entre os nazis houbo tamén xente moi culta e refinada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Home e muller

16 de marzo de 2016 a las 23:16

No mes de setembro pasado, cando estaba na universidade de Nova York, un día fun pasar a fin de semana cuns amigos fóra da cidade, nunha casa de campo, no bosque. Na metade do camiño, un accidente que había na autoestrada obrigounos a circular en caravana durante varios quilómetros, o cal aproveitamos para falar, sobre todo da xente que viamos arredor. Digo isto non porque nos dedicásemos a murmurar, como se dicía antes que facían as comadres, senón porque alguén nos pediu que prestásemos atención a unha parella que camiñaba á nosa altura, nun fermoso deportivo descapotable, e iso deunos conversa para algún tempo.

A parella estaba formada por unha rapaza nova, de menos de trinta anos, moi bonita, vestida con gusto, e un señor gordo, colorado como unha cigala, con roupa non moi apropiada para a súa idade. Non cumpría ser demasiado perspicaz para adiviñar que de todas as posibles relacións de parentesco que se podían dar entre aqueles dous seres humanos, a máis probable era a que nós pensabamos.

Alguén dixo que parecía unha caricatura tirada do cine ou dunha novela e que, por iso mesmo, tampouco nos resultaría moi difícil supoñer o final. Acordeime desta historia onte, cando vin unha parella parecida saíndo de Santiago. Pensei, non obstante, que a pesar de todo non me sería fácil inventarlles un futuro a estes dous, máis por culpa del que dela. Digo isto porque comparto case sen reparos a teoría dun amigo meu que asegura que os homes se separan cando atopan unha muller nova, mentres que as mulleres fan o mesmo cando se atopan a si mesmas. Se isto é así, o señor aquel xa cumprira o seu ciclo. A rapaza, supoño que non.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha proposta orixinal

15 de marzo de 2016 a las 1:00

A historia de bailarinas que contei onte aquí tróuxome ata a memoria un suceso ocorrido no ano 1968, cando un novelista francés nos meteu a varios amigos, Camilo Nogueira entre eles, nun lío destinado a sacar do cárcere a un político angolano preso en Porto. Nas semanas que durou aquela aventura fun coñecendo xente moi diversa, desde golfos que o único que querían era gañar cartos a conta do esforzo e o risco dos demais, ata xente aloucada, disposta a queimar o mundo para que todo saíse ben.

Unha das persoas que andou polo medio naquel plan foi un parente meu, idealista e simpático, audaz e imaxinativo, que facía sempre as propostas máis orixinais, rechazadas sempre polo francés, que era un home duro, curtido en Cuba e en Arxelia, de volta de todas as poesías revolucionarias e cos pés postos no chan.

Unha das suxestións propuña vestir o angolano, que era negro, de bailarina, tendo en conta que en Ourense, onde aquel home ía ter o seu primeiro refuxio cando atravesase a raia, actuaba entón unha tal Monna Lisa. O xefe mirou para el con cara de asombro e díxolle que lle parecía un disparate. Logo, mentres acendía un cigarro con calma, aclarou que o preso era de constitución forte e que ademais tiña barba. Aínda dando a batalla por perdida, o meu parente engadiu: “Que conste que hai bailarinas moi feas”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O cardeal

14 de marzo de 2016 a las 23:42

Hai uns días, ao falar aquí dun tío meu, recordei de pasada o cardeal Quiroga Palacios. Cumpriría agora cen anos se vivise. Non sei se contei algunha vez que, cando eu era neno, o confundín con Franco. A confusión tiña certa lóxica. Dixéronme que ía ver o Xefe do Estado e no momento en que apareceu a comitiva, como don Fernando era altísimo e ía vestido de cor púrpura, pensei que el tiña que ser aquel. Escuso dicir que cando me sacaron do erro e descubrín o orixinal, quedei decepcionado.

Non se parecía ao Cid, que era un dos modelos de heroísmo que eu tiña na cabeza, supoño que polo debuxo que viña nunha lección de Historia. A don Fernando vino algunhas veces máis, nunha ocasión coa miña nai. Aquel día souben que cando eu era pequeno e os autobuses paraban nas costas para que a xente baixase, el colleu un pau á beira da estrada, mandoume agarrar por un dos cabos e tirando, tirando, foime levando ata o alto de Allariz sen darme opción a chorar.

Estando xa na universidade, unha mañá presentámonos a velo un grupo de catro ou cinco estudantes para protestar porque ían fusilar, ou darlle garrote, a alguén e a Igrexa non dicía nada. Estivemos bastante impertinentes, supoño, tanto polos poucos anos que tiñamos como pola razón que nos asistía. O cardeal escoitounos con amabilidade, deixounos desafogar toda a rabia que levábamos dentro e despois de defender a Igrexa, ergueuse, dirixiuse cara a un escritorio e amosounos un telegrama, enviado aquela mesma mañá, pedindo o indulto para o condenado. Saímos de alí todos contentos, pero pouco despois comprobamos tamén o pouco que valía naqueles trances a petición dun cardeal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O dente dun amigo

13 de marzo de 2016 a las 23:40

Teño un amigo que está moi preocupado por un dente. Díxomo o domingo pola noite, ceando con el na súa casa. Eu de dentes non sei nada, pero pareceume entender que lle puxeron un que xa estaba vello e que pertencera antes a outra persoa. Polo visto, non lle encaixa ben. O malo é que, segundo me contou, este tipo de pezas van agora engarzadas no óso, de maneira que non son fáciles de quitar. Esta que lle colocaron a el débelle quedar grande e seguramente lla van ter que cambiar ou rebaixar.

Este amigo meu é persoa moi preocupada polas cousas da saúde, tanto que falando de enfermidades, operacións ou diagnósticos, parece médico. Por el aprendín eu que existen o colon irritable, a próstata inflamada e os choques anafilácticos. Ás veces incluso lle teño feito consultas e debo dicir que case sempre me acertou.

Cando eu era rapaz, na praza de Xinzo de Limia, os días de feira arrincaban moas por unha peseta, a pelo e sen calmantes, só cunha copa de augardente para disimular a dolor. As vítimas daban pena e tiñan cara de sufrir, tanto antes como despois da extracción. Desde logo, a xente que necesita dentista adoita expresar angustia ou medo cando fala destes problemas. Xa sei que un dente pode ser unha nimiedade. De acordo, pero o que non pode ser nunca insignificante é sentirse preocupado por un amigo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha pelexa Real

11 de marzo de 2016 a las 22:38

Pasei a tarde morriñenta de onte lendo unha biografía da raíña Victoria de Inglaterra. Houbo un episodio que me chamou a atención, do que foi protagonista a parella real. Resulta que o príncipe Alberto, nos primeiros meses de matrimonio, levaba mal a circunstancia do papel secundario que lle correspondía como consorte, inevitablemente situado sempre debaixo da soberana. Por esa razón, ás veces non lle era fácil saber se estaba falando coa súa muller ou se, polo contrario, se atopaba en presenza da raíña de Inglaterra.

Nunha ocasión, despois dunha pelexa matrimonial, o príncipe. nun ataque de furia, foise pechar no seu cuarto e Victoria, non menos irritada, púxose a petar na porta. Ao escoitar os golpes, Alberto preguntou: “¿Quen é?” A resposta foi: “A raíña de Inglaterra”. El non fixo caso, pero cando ela volveu petar, repetiu a pregunta.

O xogo de teimosía durou bastante tempo, sempre coa mesma pregunta e idéntica resposta cada vez, ata que houbo un momento en que o golpe de fóra foi máis suave e a resposta á pregunta cambiou de maneira radical: “A túa muller, Alberto”.  Nese instante abriuse a porta, tal como conta o biógrafo, que di que a historia revela moi ben a firmeza de carácter do príncipe. Sen dúbida. A min, non obstante, o que máis me conmoveu foi a exquisita educación da raíña, que non se atreveu a entrar no cuarto ata que foi autorizada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net