Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Saúdo na rúa

31 de marzo de 2016 a las 0:15

Onte pola mañá, mentres camiñaba pola rúa, un señor saudoume cordialmente cun “ola” seguido polo meu nome e primeiro apelido. Era un home duns sesenta e tantos anos, de pelo branco e cara ancha, moi corpulento. Fixen un esforzo grande de memoria para recordar de que cousa o coñecía, pero non conseguín nada en limpo. De maneira que optei por falarlle como se o tratase de toda a vida, disimulando o meu desconcerto e mantendo a conversa nun ton neutro que non lle permitise a el descubrir a verdade do meu despiste.

Non era a primeira vez que me sucedía. Hai anos, un día deille un par de bicos a unha rapaza en plena rúa, pero aos poucos segundos xa tiña a seguridade de que non a coñecía de nada e que a confundira cunha amiga. Foi ela quen resolveu o incordio con graza, dicindo: “Non nos coñecemos, pero podemos tomar un café xuntos”.

Con este señor de onte fun bastante menos efusivo, aínda que lle preguntei que facía ultimamente. E non lle preguntei pola familia porque pertenzo a unha xeración que nunca fai esa pregunta. Foi mellor así, pois cando el se decatou dos esforzos que eu estaba facendo, debeuse sentir no deber de aforrarme un patinazo e aclaroume: “Non se preocupe, que vostede a min non me coñece de nada”. Agradecinlle a sinceridade, pero iso non impediu que me sentise como se me pillasen roubando nuns grandes almacéns.

Esta columna publicouse orixinalmente o31 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A casa de Isla Negra

30 de marzo de 2016 a las 0:15

Aínda que a casa de Pablo Neruda está nun lugar chamado Isla Negra, preto de Valparaíso, en realidade non se trata de ningunha illa, senón dun mirador espléndido sobre o Pacífico, un mar moito menos manso do que parece indicar o seu nome. Tampouco se pode dicir que aquilo sexa propiamente unha casa, senón un pequeno poboado composto por varias edificacións de pedra, independentes entre si. Máis que un espazo para vivir, semella un escenario para actuar, o teatro que o poeta levantou para representar a súa vida.

Unha vida dominada pola realidade invasora do mar, a gran metáfora. Neruda víao desde o salón, desde o comedor, desde o bar, desde a cama. E dentro da casa tiña máis de quince mil caracolas, áncoras, ducias de barquiños metidos en botellas e, sobre todo, mascaróns de proa. Estes últimos danlle á unha das estancias, a preferida polo poeta, o aire húmido e fantasmal da adega dun barco varado.

Unha vida tamén concibida como un xogo, quizais como o capricho sen fin dun neno consentido. Coleccionaba de todo: zapatos desmesurados, copas de cores, dentes de cachalote, xoguetes, instrumentos musicais, bonecas, postais, lámpadas… Tamén edicións de libros míticos, como o precioso exemplar da primeira edición de Madame Bovary, que eu tiven nas mans. Non resulta raro que un monumento tan excéntrico e fantástico fose declarado lugar perigoso para a patria pola furia analfabeta e mostrenca do xeneral Pinochet.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas de animais

29 de marzo de 2016 a las 0:19

No ano 1946, cando Heinrich Harrer chegou ao Tíbet, ocorréuselle construír un dique de terra para defender unha parte da cidade de Lhasa das augas do río Drichu. Para levar a cabo unha obra tan xigantesca, non contaba con máis medios que a súa vontade de ferro, a ilusión iluminada do aventureiro que era e a paciencia franciscana dos habitantes do país, dispostos a cooperar coa loucura dun tipo curioso que despois de andar perdido durante dous anos polas montañas máis grandes do mundo, acabou establecéndose naquel país.

Conta Harrer que a construción do dique, que se fixo a man, foi como unha festa. Mentres os nativos ían dun lado para outro, cargados con enormes cestos cheos de terra, non deixaban de rir. De cando en vez, non obstante, paraban o traballo, arremuiñábanse en pequenos grupos, daban grandes voces e saían correndo.

Iso sucedía cando atopaban un verme ou calquera outro bicho. Entón collíano con coidado, limpábano ben e marchaban con el para máis lonxe, co obxecto de salvarlle a vida. Como é sabido, entre os budistas hai un gran respecto por todos os seres vivos, inlcuída a bichería máis insignficante, que tratan sempre con amor. Por iso resulta tan absurda esa seita xaponesa que se proclama budista e que hai uns días botou un gas letal no metro de Toquio. Unha acción propia de animais, aos que naturalmente hai que respectar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha mirada

29 de marzo de 2016 a las 0:14

O outro día, para aproveitar estas primeiras calores de marzo, senteime nunha terraza coa intención de beber unha cervexa fresca e practicar durante unha horiña a doce vagancia de non facer nada. Gústame ver pasar xente, imaxinar a historia que se esconde detrás de cada rostro e practicar en solitario o cotilleo inocente de furgar por pura vía de hipóteses na vida dos demais. Non vin nada raro, quizais un par de tipos torvos, sobre todo un deles que rosmaba protestas polo baixo porque as cadeiras invadían as beiras.

Sorprendeume ver a cantidade de cousas que a xente leva nas mans: bolsas de plástico, paquetes, bicicletas, caixas, cans pequenos, periódicos, mesmo de cando en vez individuos que van lendo un libro pola rúa. En xeral, as mulleres van máis cargadas que os homes; e os vellos máis cargados que os rapaces novos.

Un individuo ensumido, con aspecto avinagrado, pareceume que me miraba con fixeza mentres agardaba nun semáforo. Atravesou a rúa e ao chegar do outro lado volveuse de novo para seguir mirando. Por un inconsciente reflexo de fensivo, desviei a vista na dirección contraria. Xusto na mesa veciña, apenas a medio metro de min, sentábase unha rapaza espléndida. Entón decateime de que as miradas eran para ela e que o tipo aquel, máis que cara de vinagre, o que tiña era un rostro inconfundible de porquiño.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un tipo arrogante

27 de marzo de 2016 a las 0:15

Estes días pasados, cando falei aquí dalgúns escritores golfos de antes da guerra, ao recordar ao tunante de Pedro Luis de Gálvez, non citei nin a Antón del Olmet nin a Vidal y Planas, tan unidos a el. Os tres traballaban xuntos nun periódico ruín, dedicado a facer chantaxe. O director da publicación, o citado Olmet, un aristócrata de orixe sevillana con pinta de boi, vivía diso. O seu teatro de operacións estaba no Congreso dos Deputados, onde arrapañaba diñeiro a cambio de favores ou ameazando con escándalos.

Un dos cronistas máis fieis daquela época, Rafael Cansinos Assens, ten contado que este personaxe metía medo polo aspecto, unha mestura de forza física, arrogancia de señorito e aire diabólico. Ao pobre de Vidal y Planas, a quen tiña de redactor, humillábao ata o extremo de collelo polas solapas e colgalo da ventá.

Gozaba da consideración de irresistible coas mulleres, unha sona que el mesmo cultivaba. Polo demais, caía bastante mal e non contaba con verdadeiros amigos, aínda que moitos o adulaban. Como escritor, foi máis ben mediocre. Publicou algunhas novelas, unha delas de título salvaxe: Robarás, matarás… Roubar, roubou o seu, aínda que fose por procedementos aparentemente legais. Polo que respecta a matar, el foi a vítima. Un día, o toliño de Vidal y Planas, farto de que pisase por el, colleu a pistola e liquidouno.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un paseo

26 de marzo de 2016 a las 0:26

Como esperaba, atopei Berlín descoñecido, sobre todo a parte que antes era do Leste. A vella Friedrichstrasse, que en época do muro tivo o aspecto dunha rúa morta, é agora unha avenida completamente nova, na que tiraron todos os edificios a ambos os dous lados para construíren outros distintos. Pero deume a impresión de que, tal como sucedeu con Brasilia, a xente aínda non se deixou seducir por este urbanismo racional, coidadosamente planificado.  Notei, en cambio, que a Unter der Linden ten moita máis vida que hai uns anos e que as terrazas están cheas de xente. Debo dicir que o tempo era espléndido.

Os cambios son tan grandes que fun dar un paseo ata o Potsdamer Platz e perdinme. Carecín de referencias, confundido por unhas torres enormes en construción. Esta antiga praza, onde Vicente Risco ou Augusto Assía ou García-Sabell, que non recordo ben, viron o primeiro semáforo de Europa, vaise converter novamente moi pronto nun dos centros da cidade, quizais demasiado intimista.

Por certo que cando me achegaba cos amigos Luís Tosar e Xosé María Paz Gago á Porta de Brandenburgo, vimos un pequeno grupo de xente na entrada dun hotel moderno. Antes de saber que pasaba, batemos case de narices con José María Aznar e con Abel Matutes e Rodrigo Rato, que saían naquel preciso momento. Decateime de que o presidente lucía un bronceado impresionante, tirando a color de mouro. Supoño, pola época do ano, que debe ser de lámpara. Nese caso non estaría de máis que baixase a intensidade para disimular, ou que lle pedise aos seus ministros que non parecesen tan brancos. Incluso nestas cousas, a virtude está tamén no centro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Adiviñas

25 de marzo de 2016 a las 0:15

Unha amiga de Ferrol, estudante de COU e xove escritora, mandoume un escrito sobre as orixes do meu nome de pía, do que eu non sabía nada, a non ser a forma latina Carolus, pero sen coñecer o seu significado. Agora, se me fío deste escrito que recibín, resultaría que os que nos chamamos Carlos somos “homes libres”, tradución aproximada do mesmo nome en alemán. Poida que sexa así, aínda que non teño elementos de xuízo, pois destas cuestións de onomástica eu non sei máis que o que sabe todo o mundo, é dicir, que Eulalia é —a que fala ben—, que Teófilo é —o que ama a Deus—, e paro, pois non creo que Pepe veña de PP (pai putativo).

No mesmo escrito dise que os que levamos este nome vemos a  vida de cor de rosa, aínda que non o sexa, e que temos un carácter positivo e un optimismo que está por riba de calquera adversidade. Di tamén, isto no outro prato da balanza, que somos algo arriscados de máis e presuntuosos e que facemos alarde das cousas que temos.

Eu non sei se estas cousas se dirán de todo o mundo, porque as diferenzas entre a xente non adoitan ser moi grandes: é cuestión de dose. O que me sorprendeu foi que o texto citado acertase plenamente noutras características persoais, polo menos no meu caso. Por exemplo, no gusto que sinto polas tertulias e a conversa cos amigos, unhas afeccións que coñecen ben todos os amigos e das que teño falado aquí con frecuencia. De maneira que estou un pouco desconcertado, pois son pouco dado a crer neste tipo de historias, tan parecidas aos horóscopos. Mágoa que ao final do escrito se cometa un erro que me fai dubidar do anterior. Di que o noso número é o tres. Non, o meu é o dous.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A santidade e os paxaros

24 de marzo de 2016 a las 0:14

Alá polos anos cincuenta, cando eu quería ser santo, confesábame unha vez á semana cun cura bondadoso e comprensivo que aturaba con paciencia as miñas neuras de neno atormentado. Parecíame que Deus non acababa de distinguirme con ningún signo que recompensase os esforzos que eu facía para encontrar un día, quizais non lonxano, un sitio nos altares. Así ata que unha alegre mañá de sol, mentres eu lle contaba as inocencias ao confesor, un canario que el tiña no dormitorio saíu da súa gaiola e pousouse no meu ombro.

Antes de que puidese gozar daquela proba que me chegaba do ceo, o cura colleu o paxariño e meteuno de novo na gaiola dicindo en voz alta que era a terceira vez que facía aquilo naquel día. Supuxen que os elixidos antes ca min foran os compañeiros que me precederan, entre os que había tres ou catro pillabáns.

Desde entón pensei que a santidade nada tiña que ver cos paxaros, aínda que tampouco sei exactamente en que consiste: quizais tomar a vida con calma, non inventar dramas innecesarios, non berrar demasiado e rir bastante. Por suposto, para ser santo non fai falta levitar, como din que fai ese golfante que dirixe a seita xaponesa que botou gas no medio de Toquio. Por certo que os policías que asaltaron a sede do grupo, levaban máscaras e un canario para detectar o veleno. A un paxaro así debíano facer santo, desde logo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Terrorífico

23 de marzo de 2016 a las 0:13

O outro día falabamos aquí do aspecto insignificante que tiña Hitler, o cal fixo pensar a Klaus Mann que un individuo tan ridículo como aquel nunca chegaría a ser un ictador importante. Hoxe imos falar do aspecto de Stalin, aínda que non será necesario adiantar que neste caso os calificativos nada teñen que ver cos que tan apropiadamente lle conviñan ao antigo cabo alemán inventor do nazismo. O que menos inspiraba o amo todo poderoso do Kremlin esa sentementos de desprezo. Todos cantos o coñeceron e puideron dicir libremente como era, máis ben falan do medo que producía, aínda que se tratara de persoas que non tiñan ningún motivo para sentirse ameazadas.

No ano 1924, ou quizais un pouco máis tarde, Stalin invitou no Kremlin a tres grandes poetas rusos, nada menos que Maiakovski, Essenin e Pasternak. Quería falar con eles da poesía e os poetas de Xeorxia, terra de orixe do dictador, quizais para convencelos da importancia que tiña a literatura do seu país, o cal non lle impediría uns anos máis tarde exterminar a algúns dos máis célebres cultivadores, entre eles o famoso Titian Tabidzé. Tameén falou da obra dos incitados, a quen lles vaticinou un glorioso porvir como bardos do seu tempo. Pasternak correspondeu ao anfitrión  cun poema épico. Sen embargo, Pasternak ten contado a impresión que lle causou Stalain nesa visita.

Cando o viu saír da penumbra, pareceulle que un cangrexo se ía achegando a el. Despois decatouse de que tiña a cara amarela e que estaba picado de vixigas, Por último pareceulle un cágado, desmesuradamente ancho, que facía pensar nun neno  de doce anos pola estatura, pero que tiña grosa cara de vello. A pesar de que nesa época, Pasternak estaba integrado na sociedade oficial soviética e que era convidade de honor ao mesmo Kremlin, dixo que aquel fora o home máis terrorífico que tiña visto na súa vida.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de marzo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Crime perfecto

22 de marzo de 2016 a las 0:20

Unha fría noite de febreiro do ano 1986, mentres ceaba cuns amigos nun restaurante, recibín unha chamada telefónica dun dos meus fillos. O neno, chorando desconsoladamente, díxome que acababan de matar a Olof Palme, o primeiro ministro sueco. Nese instante veume á cabeza o nome de Lars Tingström, un individuo aloucado pero intelixente, famoso en Suecia porque tiña xurado matar o xefe do goberno. Daquela, eu non sabía que este señor estaba en prisión e que polo tanto non podía ser o asasino.

Durante o xuízo, que seguín en directo pola televisión sueca,  o procesado foi un tal Christer Pettersson, metade malvado e metade bobo, alcohólico, que acababa de cumprir condena por matar un señor cunha baioneta só porque lle dera un empurrón involuntario na rúa. No cárcere, este tipo compartiu cela con Lars Tingström.

Nunca entendín que o tribunal absolvese a Pettersson: todas as probas estaban contra el, a non ser o revólver, que nunca apareceu. Desde entón, construíronse centos de hipóteses sobre o crime. Agora, o avogado de Tingström di que este, antes de morrer, lle deixou un sobre que contén o nome do asasino e o lugar onde se encontra a arma. Haberá que esperar, pero aposto cen contra nada a que se trata de Pettersson, o seu compañeiro de cárcere. Se fose así, Tingström tería cometido, sen dúbida, un crime perfecto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net