Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Único

29 de Febrero de 2016 a las 0:20

O outro día, mentres tomaba café e esperaba por uns amigos, escoitei unha conversa. Nisto de escoitar o que falan os demais teño claro que, en circunstancias como a citada, a curiosidade  benefíciase, sen necesidade de ser mal educado, da tendencia que hai no noso país a falar en voz tan alta que os secretos se converten en auténticas proclamas destinadas ao público circundante. Ou sexa, que non son indiscreto nin cotilla, aínda que isto último non sempre se pode considerar un defecto. Os que falaban eran tres mozos con aire intelectual, un deles con barba descoidada, como corresponde, chupa desastrada e zapatóns.

Era o que levaba a voz cantante. Tiña unha concepción do mundo. Primeiro falou de Internet, despois de Fukuyama e por último do feito de que hoxe non houbese un só filósofo no  mundo capaz de dar unha explicación global do que vai pasar nos próximos anos. Non me sería difícil estar de acordo, sobre todo respecto da última afirmación.

O que ocorre é que despois pasou a maiores. Quero dicir que se enredou nun discurso de varios minutos, hipercrítico e cáustico, do que non se librou ninguén. Empezou por declarar que a vida cultural era unha basura en mans de mediocres, que a literatura se estaba convertendo nunha pasta branda e empalagosa, como o merengue, que a arte se asemellaba cada vez máis á decoración e á publicidade e que resultaba moi difícil atopar a ninguén que dixese algo con interese ou capaz de sorprender con algún pensamento ou opinión orixinais. Mireino e deume algo de pena, sobre todo por non se decatar de que esa persoa que anda buscando xa existe: e el. Ser o único deber ser terrible. Pola soidade.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas de Joan Perucho

28 de Febrero de 2016 a las 0:15

Un dos aspectos máis agradables destes días que pasei en Nova York foron as longas conversas que tiven con Joan Perucho, o escritor catalán, grande amigo de Cunqueiro. É un home sinxelo e inocente, que lles bota discursos aos camareiros, ás rapazas das librerías, ás azafatas, aos empregados de comercio… Son discursos literarios. Un día, por exemplo, mentres comiamos nun restaurante italiano, púxose a recitar, erguendo os brazos como un actor, versos da Divina comedia, diante do asombro da xente que escoitaba.

Perucho ten unha especie de imán para o misterio ou para o absurdo, que acoden a el como as moscas van ao mel. Unha noite, durante unha cea á cal asistían varias persoas, contou un episodio do que foi protagonista, con motivo dun acto solemne celebrado na igrexa dun mosteiro, no que tiña que dicir unhas palabras.

Cando estaba a punto de empezar a cerimonia, rompéuselle a cremalleira dos pantalóns do frac. Asustado, foi correndo á sancristía, onde algúns señores, entre eles un monxe, o propio sancristán e un funcionario, postos de xeonllos diante del, trataban de arranxar o desperfecto, pero sen éxito. No templo agardaban as autoridades, incluído un bispo. Finalmente, o escritor resolveu a papeleta dirixíndose ao estrado cos folios do discurso tapando o disparate. Díxonos que estivo a punto de desmaiarse.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os soños dun amigo

27 de Febrero de 2016 a las 0:17

Durante vinte e seis anos teño percorrido tantas veces o traxecto desde Galicia a Suecia en coche que podo describir media Europa con detalle, non polos seus accidentes xeográficos ou polos seus grandes monumentos, senón polas miudezas insignificantes da vida de cada día. Por exemplo, en Bélxica, nas inmediacións de Mons, onde se atopa o cuartel xeral da OTAN, coñezo un señor de pelo branco a quen vin moitas veces desde a autoestrada, pero do que non sei nada máis, a non ser que está sempre traballando no xardín.

Cando Saint-Exupéry, o autor de O principiño, estaba preparando os seus estudos para voar sobre España, como piloto, tivo un mestre fantástico. Non lle dicía onde estaba Guadix, senón en que lugar se atopaban tres laranxeiras que había nun campo, ou como se tiña que fixar nunha granxa determinada. Cousas así.

Onte pola mañá trouxéronnos o ordenador dun amigo que  acaba de morrer. Coñezo a súa biografía, lin os seus libros, asistín ás súas conferencias, sei o que pensaba sobre moitas cousas, pero nunca tivera unha visión tan real da súa vida coma hoxe. Gústame a parte menos visible da realidade, por iso non me importa que Bélxica sexa un señor de pelo branco visto desde unha autoestrada ou que España se reduza a un grupiño de tres laranxeiras, pero cústame aceptar que os soños dun amigo estean dentro dun ordenador.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha ventá en Berlín

26 de Febrero de 2016 a las 7:47

Nunha parede do meu cuarto de traballo teño colgado un cadro que non representa máis que unha ventá. É un debuxo feito ao carbón que miro con frecuencia, sempre con cariño, aínda que nunca sen esa nostalxia doce que deixan en nós os recordos vivos das horas felices. Esa ventá pertence a un palacete berlinés situado á beira do lago Wannsee, non lonxe do lugar onde se suicidou de amor e desesperación o poeta Heinrich von Kleist. Por ela entraba o sol todas as mañás na miña habitación no mes que pasei alí.

Hoxe recibín unha chamada telefónica dunha amiga alemá, Elke Wehr, tradutora de gran prestixio no seu país. A institución que alberga a casa onde estaba a miña ventá, o LCB, un organismo oficial dedicado a conceder bolsas a escritores de todo o mundo, corre o perigo de desaparecer. A crise económica peta con forza nas súas portas.

Avivo a memoria e percorro o salón nobre da casa. Como se aínda estivese alí facendo tertulia pola noite cos amigos, vexo as fotografías que adornaban as paredes: os rostros de tantos escritores que un leu con admiración e que algún día habitaron naquel mesmo lugar, que escribiron naqueles cuartos, que miraron a quietude gris do lago a través da fiestra que eu contemplo agora no meu cuarto. Todo iso pode desaparecer, se o goberno de Berlín non encontra unha solución. Aínda que a min me quedará sempre esa ventá*.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de febreiro de 1994.

(*) Afortunadamente o Literarisches Colloquium Berlin, LCB, segue funcionando hoxe, celebrando o seu 5o aniversario en 2013.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha estatua

25 de Febrero de 2016 a las 0:25

Un amigo escultor acaba de vivir unha curiosa experiencia cun cliente a quen un grupo de persoas agradecidas decidiron facerlle unha estatua. Pero tamén unha historia quizais non tan rara, despois de todo. No primeiro encontro, o modelo pasou todo o tempo protestando do absurdo da situación en que se atopaga. Consideraba o cliente que a homenaxe que lle querían rendir era excesiva, sobre todo tratándose dunha persoa humilde como el.

Que se pasara a vida axundando aos demais non xustificaba que o quixesen inmortalizar daquela maneira, colocando a súa efixie no medio dunha praza da cidade onde residira a maior parte da súa vida.

Na segunda ocasión as cousas transcurriron de xeito plácido, en animada conversa entre o artista e o seu modelo. Este último descubriu que as horas que pasara no estudio ata entón  lle empezaban a resultar agradables. Ainda que, como confesou, en principio non  lle prestaba demasiada atención ao traballo do escultor. Desta maneira, en pouco tempo acabaron collendo confianza. De xeito que na terceira sesión ambos os dous estaban xa relaxados e soltos, sen a rixidez embarazosa que os coutaba os primeiros días.

Foi entón cando o modelo empezou a fixarse na cabeza que lle estaban facendo. Con certa timidez dixo que as orellas non lle gustaban, pois eran demasiado grandes. Outro día protestou por unha enrugas que o artista lle colocaba debaixo do pescozo. Tampouco lle fixo gracia que lle puxera un pelo tan escaso, tendo en conta que de novo tievera unha abundante cabeleira. Así día tras día. Ao final, corrixidos todos os defectos e mellorado notablemente o orixinal, o esculpido engadiu unha última observación: postos a facer as cousas en serio, a estatua resultaba demasiado pequena.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de febreiro de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O alento da piedade

24 de Febrero de 2016 a las 0:24

Foi unha verdadeira carnicería. Os executores do último tsar, Nicolás II, despois de liquidar a este dun único tiro, necesitaron centos de balas para acabar co resto da familia. Aínda así, cando pensaron que a faena estaba rematada, as grandes duquesas e o tsarevich seguían con vida. Entón decidiron pasalos a todos a baioneta. Logo sacaron os corpos do cuarto onde tivera lugar o fusilamento e cargáronos nun camión, tapados cunha lona. No camiño resultou que algunhas das nenas aínda se movían.

Novamente as volveron atravesar, desta vez de forma definitiva. Os executores proseguiron a súa viaxe, camiño dunha mina, onde introduciron os cadáveres. Despois lanzaron bombas de man, pero a violencia das explosións non só obturou a entrada, senón que espallou restos dos corpos polo exterior. Entón buscaron outro sitio.

Os autores daquela ignominia sentíronse heroes ata hai pouco, mesmo chegaron a disputar entre eles polo protagonismo do que entendían que fose un acto histórico. Efectivamente, foino para as vítimas; non para os asasinos, o nome dos cales xa non lle interesa a ninguén. A xente segue acordándose, en cambio, do tsar, que non foi un home exemplar, pero que non merecía a morte dun bicho. Este ano, toda a familia será enterrada como é debido. Na carreira da Historia, a piedade ten sempre máis alento que o odio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de febreiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Desmentido

23 de Febrero de 2016 a las 0:23

Tiña eu unha tía, boa e candorosa, que foi unha das persoas máis inocentes que coñecín na miña vida. Cando xa cumprira os setenta e cinco anos, para compensar as moitas horas que o seu home lle dedicaba ao violín, decidiu embarcarse tamén ela nunha aventura artística, no seu caso relacionada coas artes plásticas, que creo que non chegou a empezar. Supoño que a cambiou polas súas misas, as súas novenas e outras prácticas relixiosas semellantes. Era tan profundamente devota que non tomaba auga fría despois do almorzo porque un día, na casa do meu tío Faustino, lle escoitou dicir ao bispo de Ourense, don Ángel Temiño, que era malo para a saúde.

Non creo que os bispos sexan expertos neste tipo de cuestións, aínda que houbo algún que chegou a saber moitas cousas de medicina, como aquel chamado don Pedro, do Brasil, que curaba con herbas e con soplos e que unha vez fixo chover na súa diocese durante sete días seguidos para limpar o aire de pestilencia e acabar cunha especie de gripe que se cebaba nos vellos e nos nenos.

Agora, unha publicación de tanto prestixio como a revista The Lancet asegura que a convicción, moi estendida entre algúns médicos e pacientes, sobre todo nos Estados Unidos, de que a fe aumenta a esperanza de vida, non ten base científica de ningún tipo. Parece que a noticia non lle sentou ben a algunhas persoas piadosas, o cal non se entende. Despois de todo, a relixión nada ten que ver co mundo científico. Se Deus fose unha verdade matemática, a fe converteríase nun asunto tan trivial como a fórmula da auga. Esta noticia recórdame aquel manifesto duns médicos chineses que demostraron que un neno do seu país non lía coas orellas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de febreiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un pecador e unha pecadora

22 de Febrero de 2016 a las 0:22

Debeu ser hai dous ou tres anos, durante o verán, cando en Suecia se destapou un escándalo político de grandes dimensións, aireado pola prensa. Os protagonistas foron dous deputados, unha señora dun partido de esquerdas e un colega conservador, unidos de súpeto por unha paixón amorosa incontrolable. Quixo o destino que ambos residisen en localidades moi distantes entre si, de xeito que os encontros, avión vai e avión vén, empezaron a converterse nun grave problema económico. Foi así como se lles ocorreu o pecado.

Este consistiu en pagar os billetes coa tarxeta que teñen os deputados para desprazarse dun lugar a outro no exercicio da súa misión. A funcionaria encargada da contabilidade sorprendeuse de que se realizasen tantas viaxes cruzadas entre dúas vilas tan afastadas unha da outra. O resultado foi o escándalo.

Estou vendo ás vítimas na televisión, rodeadas de periodistas que apenas contiñan a risa, ensinando en dirección ás cámaras o corpo do delito, é dicir, as tarxetas, e falando da negrura dos seus respectivos futuros na vida política. Ela era unha muller fermosísima, espléndida. Mirando aqueles preciosos ollos verdes e escoitando aquela cálida voz de melocotón, un pensaba no fácil que resulta pecar cando a tentación paga a pena. Por iso non convén escandalizarse demasiado coas debilidades da xente, incluídos os máis santos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cabalos

21 de Febrero de 2016 a las 0:21

Un grupo de amigos trataron de convencerme onte pola tarde de que me viría moi ben montar a cabalo. Todos eles son afeccionados, eu diría que incluso devotos da equitación. A maior parte dos argumentos que me deron foron, con excepción dun par deles, de tipo práctico. Dixéronme, por exemplo, que se trata dun excelente exercicio de tipo físico, cousa que eu xa sabía porque as tres ou catro veces que montei na miña vida acabei con maniotas, esa dor muscular en forma de agullas que mortifica o corpo ao día seguinte, despois dunha sesión deportiva. Non me convenceu demasiado por razóns que son fáciles de entender.

É, segundo diría o meu amigo Fernando Savater, como se tratasen de espertar nun a afección ás carreiras de coches lendo as páxinas de sucesos dos periódicos. Tampouco me pareceu un argumento convincente o de que un paseo a cabalo relaxa. Talvez, pero non máis que durmir a sesta, escoitar música ou pasar un par de horas de tertulia.

Para os que temos un escaso sentido práctico, esa clase de argumentacións, polo menos no meu caso particular, equivocan o branco. A miña nai sempre dicía que a min me perdían as  cousas (e as persoas) máis pola estética que pola utilidade. Supoño que o dixo porque un día merquei uns zapatos preciosos, pero feitos dun material parecido ao cartón, que me duraron o tempo de dúas chuvias. Polo tanto, o único que me podía levar a converterme en xinete sería a magnífica estampa do cabalo. O que pasa é que, postos a elixir unha forma nobre de paseo, paréceme menos perigoso andar con bastón. Non o fago porque me parece pedante. E tampouco se trata de quedar coxo para ter unha xustificación.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Entroido particular

20 de Febrero de 2016 a las 0:20

O domingo, despois da festiña que fixemos en Ourense para recordar a Vicente Risco, quedei coas ganas de achegarme ata Xinzo e ver algo do Entroido, pero había que volver á casa. Tiven que contentarme con preguntarlle por teléfono aos amigos. Foi así como souben que unha das novidades deste ano consistiu en que varias señoras serias, de vida honesta acreditada, nais de familia todas elas, saíron á rúa vestidas de golfas, con escotes e transparencias. Isto, que antes era pecado mortal, agora é diversión. Unha mellora.

Onte, que era tamén día de trouleo, dei un par de paseos  por Vigo, pero non vin nada importante que contar: unicamente que me crucei cun Carlos de Inglaterra con cara de rato. Díxome adeus en inglés con voz de frauta, acompañando cun xesto da man, e logo botouse a correr detrás dunha moza. Pouco máis.

Pola tarde metinme na casa, acendín a cheminea e púxenme a ler ao pé do lume. Pasoume pola cabeza ir mercar un nariz, un bigote ou unhas orellas, só para min, por celebrar a cousa, pero pensei que se viñan os rapaces, ían tirar a conclusión de que estaba tolo, así que desistín. Ler non lin moito, porque as chamas resultan fascinantes. Dediqueime a mirar e a escoitar o ruído que fan os troncos cando arden. Só botei de menos un pouco vento fóra e a chuvia batendo nos cristais, pero tampouco me podo queixar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net