Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

O espía enigmático

21 de enero de 2016 a las 0:10

Creo que xa dixen aquí algunha vez que os espías, ó revés do que sucede cos piratas, non me fascinan en absoluto. Aínda recordo a cara de infeliz (lembrábame ó Toñito Patata de Ourense) do xefe dos servicios de intelixencia suecos, cando tivo que testificar no parlamento con motivo do asasinato de Olof Palme. Dixo con xesto compunxido que os axentes eran un desastre, pois en canto os mandaba a algunha misión especial a Londres ou París, perdíanse no metro. Semella cousa de Mortadelo e Filemón. Agora leo que máis da metade da información que Anthony Blunt lle pasou ós soviéticos, estes nin sequera a miraron.

O británico Blunt forma parte da aristocracia dos espías do seu país, brillantes intelectuais de Oxford que traballaron para a URSS. Foron traidores á súa patria, non por diñeiro, senón por ideoloxía. Todos se confesaron marxistas convencidos e, polo tanto, antiimperialistas e antibritánicos. Sen embargo, no caso de Anthony Blunt, polo menos, quedan algúns cabos sen atar, tal como se deduce dunha biografía que acaba de aparecer*.

En primeiro lugar, Blunt é un experto en arte de prestixio universal e foi comisario dunha exposición sobre Poussin que se celebrou no Louvre no ano 1960. Polo que respecta ó seu marxismo, debeu ser puramente teórico: unha vez abandonou unha reunión de intelectuais antifascistas porque tiña que tomar o te no seu Club. Por outra parte, os maiores servicios prestados por este home como espía consistiron no invento dun sistema para abrir as maletas dos diplomáticos sen que se notase e na súa extraordinaria capacidade para roubar nos despachos. Eu creo que para descifrar o chamado enigma de Blunt habería que seguir por aí.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xaneiro de 2002.

(*) Refírese ao libro de Miranda Carter, Anthony Blunt: His Lives, publicado en MacMillan en novembro de 2001. (N. do E.)

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Rir do inimigo

20 de enero de 2016 a las 0:10

Hai dúas semanas, unha señora, calzada con incómodos zapatos de tacón de agulla, trataba de baixar desde o alto dun mosteiro, situado na montaña, ata a estrada que acababa de perder e que ela supuña uns poucos metros máis abaixo. Un monxe que se decatou da situación, sen deixar o sorriso e esmerándose na amabilidade, sinaloulle o camiño que debía seguir. En realidade, meteuna polo peor sitio, entre pedras, pola ruta máis longa e tortuosa, aínda que, iso si, nunha dirección que, con rodeo e todo, remataba na estrada perdida.

Non era un frade ruín, irritado coa frivolidade tonta dos zapatos de muller, senón un amable e pacífico monxe budista residente nun mosteiro próximo a Lhassa, a capital do Tíbet. Naturalmente, a muller era chinesa. Trátase, por tanto, dun episodio da loita implacable que desde hai trinta anos enfronta a nativos con invasores.

Nesta loita, os tibetanos dispoñen de armas inéditas na historia das revolucións. Por exemplo, rin dos chineses. Non con esa risa falsa e forzada dos que odian en segredo, senón coa gargallada franca dos que non poden evitar ver como un espectáculo cómico a tristeza dos novos colonizadores, que arrastran polas rúas unha morriña inmensa e lacrimosa, insuperable. Hai quen di que esta é a primeira revolución histórica que se fai con humor e con paciencia. Con estas armas enfronte, está claro que os chineses perderán a guerra.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranza de Miguel Torga

19 de enero de 2016 a las 0:19

Ocorreu hai algúns anos, no Pazo de Mateus, en Portugal, nos días fríos dun duro inverno nevado. Durante o xantar, a señora que se sentaba á miña dereita, interrogoume sobre o interese que eu podía sentir pola literatura portuguesa. Faleille de Miguel Torga, agora desaparecido, coa admiración e o entusiasmo que sempre me inspirou a súa obra. Despois de dicirme que se notaba ben a devoción que eu sentía polo grande escritor, a señora preguntoume se o coñecía persoalmente. Díxenlle que non.

A continuación, a miña compañeira de mesa quixo saber cal era a imaxe que eu tiña de Torga como persoa. Respondinlle que en xeral a xente dicía del que era un home insociable e brusco. Poucos días antes aínda me contara alguén que dun lapote, o novelista lle tirara co micrófono a un locutor que lle pedira a súa opinión na rúa.

Aquela noite, con moito segredo, despois da cea, a señora levoume ata un salón do pazo que estaba pechado, petou na porta e do outro lado abriu un home alto e delgado, de aspecto asustadizo. Era o seu marido, Miguel Torga. Estivemos falando os dous sós, diante dun magnífico lume de carballo, durante horas, mentres fóra bruaba o vento. A escena repetiuse os días que seguiron. Desde entón, a estima que eu sentía polo escritor aumentou co coñecemento da persoa. Sirva este pequeno recordo como homenaxe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un desastre con corazón

18 de enero de 2016 a las 0:15

Xa falei onte do libro que escribiu a muller de Saint-Exupéry, o autor de O principiño, que está conmovendo a opinión pública mundial, sorprendida de que o autor dun libro tan fermoso, lido con amor por millóns de persoas, fose un marido tan disparatado. Sen xulgalo polos seus amoríos de ocasión ou polas súas infidelidades, o certo é que do retrato que del nos deixou Consuelo Suncín resulta un home extraordinario. Por veces, un ten a impresión de atoparse diante dun tolo, por momentos parece un neno grande, nalgunhas ocasións semella un ser humano profundamente infeliz.

Sen embargo, sempre o vemos como unha persoa excepcional, dotada dunha capacidade inmensa para querer. E para facer sufrir. Está claro que Consuelo padeceu ambas as dúas. Durante os anos que viviron xuntos, levouna do ceo á terra case simultaneamente. Cando ela se sentía feliz ao seu lado, escoitando promesas de amor eterno, ditas entre lágrimas, despois de pasar polo temor de que a deixase por calquera das “periquitas” (así lles chama ela) que o rodeaban, el erguíase de repente e sen darlle tempo a facerse á idea, anunciaba desde a porta que se tiña que ir. E marchaba.

A vida deste escritor xenial foi un constante ir e vir dun lado para outro, de avión en avión, de hotel en hotel, de piso en piso, incapaz de acougar en ningures, falando horas e horas por teléfono, desde a cociña, desde o cuarto de baño, desde o garaxe, suplicando ademais que o deixasen só, que lle permitisen durmir, que o deixasen en paz. Egoísta e irresponsable, era tamén xeneroso, desprendido,  namorado da súa muller. Un desastre con corazón. Con todo, nada comparable ao que foi ela, un volcán de corenta quilos de peso, un lóstrego de enerxía, un terremoto coa alma lanzada a mil quilómetros por hora, e sen freo. O seu libro, que non intentou publicar en vida e que apareceu no fondo dun baúl, é unha homenaxe de cariño para quen tanto a fixo sufrir. E que tanto a amou.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As andanzas dun concelleiro

17 de enero de 2016 a las 0:17

Onte pola noite escoitei na televisión ese concelleiro de Madrid, chamado Ángel Matanzo, que estes días anda facendo o ridículo por aí. Estaba irritado en exceso e desabrido. Parece un tipo inflamado, co subconsciente ao aire, deses dos que na miña terra din que falan sen permiso da cabeza. Ignoro en que consiste a burla que lle fan ese grupo de actores que o converteron en personaxe cómico dunha obra de teatro. É posible que sexa cruel ou mordaz, pero dubido que o traten tan mal como el se está tratando a si mesmo.

Fala o citado concelleiro cunha voz rouca, de madrugada, foneticamente pretendida nunha larinxe golfa e sintacticamente descalabrada. Con esas virtudes, non parece difícil elixilo para facer escarnio, sobre todo se a ese par de catástrofes se lle engade aínda un temperamento fabricado quen sabe en que quincallería para atolondrados. Vese que os actores tampouco tiveron moito que pensar.

Estou seguro, non obstante, de que o señor concelleiro debe ter tamén os seus partidarios. Estes individuos de alma rachada adoitan conquistar a moita xente polo atallo resolutivo do pau: o que se mova en contra de calquera norma, que aguante estaca. Non é raro. Trátase dunha  solución rápida, contundente e case sempre eficaz. Seguro que a estas horas hai en Madrid non poucas persoas contentas coa acción do seu concelleiro. Tampouco importa demasiado: só se trata de pechar un teatro. Que polo visto non ten nin butacas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Comer un xeado

16 de enero de 2016 a las 0:15

Hai uns anos, consultando uns periódicos antigos, de principios de século, atopeime coa queixa dun señor que estaba indignado porque nun café de Ourense actuaba unha señorita desvergonzada, con pouca roupa, que no transcurso do número que representaba, non tiña reparos en pasarlle a man pola cara aos espectadores ou abrazalos dunha maneira pouco adecuada. O home enfadado reclamaba a intervención rápida das autoridades, a fin de evitar, dicía el, “males irreparables para a moral da nosa cidade”.

Non lle deberon de facer moito caso porque o anuncio da actuación daquela señorita, que se chamaba La Pulguita, seguiu no periódico durante bastante tempo. Tampouco debeu de ter moita transcendencia para o futuro moral da cidade, pois en Ourense, que eu saiba, non se notan en absoluto os males causados por aquela muller.

En Italia, preto de Trieste, tamén se produciu un feito similar, pero con denuncia diante dos tribunais. A un señor que asistía a un espectáculo no que unha señorita quedaba sen roupa, molestouno que esta lle desabotoase a camisa a un espectador, que lle esmagara un xeado sobre o peito e que logo o comese a lambetazos. Os xuíces acaban de darlle a razón: unha cousa é presenciar un strip-tease e outra ter que contemplar unha guarrada. Teñen razón. Para comer un xeado coa lingua hai que usar sempre cucurucho.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Anuncios en América

15 de enero de 2016 a las 0:15

Onte pola tarde, a falta de mellor cousa que facer, tendo en conta o vento e a chuvia, que non invitaban a pasear, estiven mirando anuncios nunhas revistas americanas. Atopei de todo: patacas de claro sabor tradicional servidas mensualmente por correo; aparatos eléctricos para quitar toda clase de dores corporais; adhesivos en forma de ra para poñer o remite das cartas; xamón afumado, que mercado nunha determinada cantidade incluía de regalo un pouco de queixo especial e algúns gramos de panceta…

Nisto de comer, vin tamén que anunciaban bistés servidos a domicilio, coa garantía absoluta de que o cliente quedaría satisfeito, ademais de que lle entregan gratis un libro de cociña. Vin así mesmo un debuxo de Fidel Castro cun enorme habano na boca, ofrecendo unha aventura de sete días en Cuba para fumar puros.

O máis curioso de todos, non obstante, pareceume un aparato para espertar polas mañás pouco a pouco, coa luz gradual dun amencer espléndido, pero que serve tamén para o contrario, é dicir, para ir durmindo lentamente mentres o sol se vai apagando. Non está mal, aínda que supoño que se podía perfeccionar engadíndolle música, por exemplo, ou dotándoo de algún ruído especial, ultrasónico, para o caso de que a xente que merca estas cousas non sexa despois capaz de dormir, que tamén pode ser.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Para curar un mal

14 de enero de 2016 a las 0:14

Cando eu era neno, pasaba longas tempadas nunha pequena aldea da Limia, no borde sur da Lagoa de Antela, onde un tío meu era médico rural, daqueles que andaban a cabalo. Algunhas das cousas que recordo con máis agrado daquelaépoca eran as letanías de agradecemento que ían soltando os enfermos polas escaleiras abaixo, cando saían da consulta, e as longas conversas que tiñan lugar polas noites arredor do lume, mentres as mulleres ían e viñan preparando a cea ou algún dos homes atendía con naturalidade, pero non sen un certo orgullo, o lombo que se asaba lentamente no espeto.

Pola casa ían uns tipos moi curiosos, como un que chamaban o Parolante e que contaba unha mentiras imponentes, pero divertidas e cheas de inocencia. Eu, que lles cría todas, tíñao por un individuo encantador, ao que lle sucedían sempre cousas marabillosas, como aquela historia dunha lebre que se riu del unha mañá, preto da Fontemoura, cando levaba a escopeta e lle largou dous disparon que deron no branco, partíndolle as pernas. Se a pesar de todo lle escapou, foi porque a lebre tiña catro pernas supletorias no lombo, coas que seguiu correndo posta ao revés, coa barriga cara o ceo.

Outro tipo pintoresco que ía pola casa era un tal Rexelo, antigo emigrante no Norte que aseguraba lía e falabra inglés de corrido, gracia que o meu tío quería comprobar dándolle a ler algo naquel idioma, pero que resultaba imposible, pois o Rexelo disculpábase sempre con que non levaba lentes.

Un día que o atopou lendo o periódico , o meu tío sacou do peto un prospecto da penicilina, que viña en inglés, aduceindo que se trataba dun medicamento novo moi importante e que ignoraba para que servía. O Rexelo colleuno, deulle voltas, e cando non sabía como fuxir da trampa que lle preparaban, descubríu dúas palabras milagrosas, «made» e «cost». Aliviado, sentenciou: «Mire, don Benito, esto élle para o mal de costas».

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xaneiro de 1989.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A tristeza dunha amiga

13 de enero de 2016 a las 0:12

Unha amiga miña que hai anos foi revolucionaria por amor á humanidade e que agora é simplemente boa persoa coa xente que a rodea, acaba de trasladarse de casa e atópase con que os veciños do edificio onde reside teñen decretado que un dos inquilinos, home triste, calado e infeliz, é gafe. Aínda que a cousa de momento non pasa de ser unha broma, ao tal individuo considérano responsable de todas cantas desgrazas e desperfectos afectan á comunidade. O peor de todo é que hai xente que xa empeza a crer no maleficio do personaxe.

Seguro que os máis convencidos non han tardar en esquivar o desgraciado nos ascensores. E os máis entendidos acabarán por facerlle a figa cos dedos, iso si, coa man discretamente escondida no peto do pantalón ou da chaqueta, porque entre bromas e veras, por se acaso, ninguén se atreverá a desafiar os poderes do malvado.

É esta raposería o que máis molesta á miña amiga. Eu fálolle dos italianos, que consideran que todos os cregos son gafes e que mesmo lle atribuíron esa condición a Pío IX por provocar involuntariamente a morte dun obreiro que caeu dun andamio ao recibir a bendición papal. Cando se atopan cun destes tipos que traen mala sorte, levan a man esquerda aos testículos e  poñen os dedos da man dereita en forma de corno. Á miña amiga parécelle horrible. Tamén debe ser incómodo, digo eu, sobre todo polos moitos curas que hai en Italia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Maldade

12 de enero de 2016 a las 0:10

Hoxe vou escribir unha maldade. Antes, non obstante, quero citar aquí a frase que lle escoitei dicir un día no Café Miño de Ourense ao meu amigo Luís Cabo, vello comunista de Monforte, tan boa persoa que cando veu xogar a Madrid a selección nacional de fútbol da Unión Soviética pasou todo o tempo que durou o partido mirando cuns prismáticos a bandeira visitante, chorando sen parar. Pois Luís Cabo dixo nunha ocasión que era perfectamente lexítimo ser un golfo, para aqueles que tivesen ese gusto, pero que debía estar prohibido ter cara de senvergonza.

Supoño que a frase se refería a alguén en concreto. Acordeime disto o outro día, mentres vía noticias na televisión. Falaban dos líos de Marbella e dos problemas que ten o seu alcalde. De pronto, cando as cámaras enfocaron a cabeceira dunha manifestación a favor da liberdade dese señor, vin en primeira fila a un dos golfos máis grandes de España, quizais participando por primeira vez na súa vida nunha causa cívica, aínda que sexa esta causa.

Sempre que vexo a este individuo, que pasa de golfo e que me gustaría que non chegase a senvergonza, imaxínoo comendo paella. E dáme a risa. A cousa ten unha explicación. O tal é fillo dun señor, e sobriño doutro, ambos os dous moi poderosos noutro tempo. Levaban de segundo, un apelido rematado en -oz, o cal permitía que da tal familia se dixese en verso que era tan voraz, que podía ser “capaz de comerse con arroz la paloma de la paz”. Por suposto que é unha maldade. O que sucede é que, grazas ao enxeño, non chega a ser infamia. Da  mesma maneira que o golfo do que falo non é un senvergonza. Para min que ten só cara de randa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net