Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

A selva

30 de noviembre de 2015 a las 0:15

Onte pola mañá, cando saía dun garaxe público de deixar o coche para ir traballar, cruceime cun home enfadadísimo, un dos homes máis enfadados que vin na miña vida. Máis que enfado propiamente dito, ou cabreo ou indignación, era rabia furiosa. Notábaselle na cara, que levaba acendida coa color vermella intensa dun pemento morrón, e na voz, que soaría a trono apocalíptico senón fose porque tiña tons de grilo, afrautada e un tanto avícola, como de pito. Falaba por teléfono móbil en plena rúa, baixo a chuvia que caía naquel momento e que o mollaba.

Aínda que a xente desmesuradamente indignada resulta sempre algo cómica, aquel señor, a pesar da voz, non parecía ridículo. Supoño que esta apreciación miña tivo que ver coas palabras que estaba pronunciando, pois non xuraba nin dicía interxeccións, senón que repetía unha e outra vez que fora enganado, que lle mentiran, que aquilo que estaba a escoitar non formaba parte do trato e que nunca se acordara así. Naturalmente, eu non sabía a que se refería, pero debía de ser cousa de cartos.

De bastantes cartos, imaxinei, porque o home tiña aspecto de anguriado, como de algún que acaba de sufrir un quebranto grave. Deume a impresión, por outra parte, de que, ao pechar o teléfono, estaba a punto de chorar. Iso foi todo o que conseguín observar no escaso tempo que puiden velo e escoitalo. Logo, cada un de nós seguimos direccións opostas, eu cara á tranquilidade, el probablemente cara á desesperación. Marchei pensando que se a vida fose como unha selva, aquel home batera coa fera máis temible, é dicir, polo peor dos bichos, que xa sabemos todos cal é.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de novembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Malabarismo profesional

29 de noviembre de 2015 a las 0:15

Había na tertulia de Vicente Risco, no Ourense de hai preto de corenta anos, un señor que gozaba do privilexio de ter televisión na casa. Con frecuencia traía noticias ao café de cousas que o impresionaban, especialmente as que se referían aos alardes de destreza dos equilibristas ou saltimbanquis, que daquela participaban con grande éxito nun bo número de programas. Un día chegou enfurruñado porque un destes artistas, que entón actuaban sempre en directo, cometera un alto número de chapuzas imperdoables.

El, polo menos, non llas perdoaba, para o cal se valía dun argumento que empregaba constantemente nas súas críticas, fosen do tipo que fosen. Dicía que quen asumía o risco de actuar en público para os demais, aínda que se tratase dun simple bufón, debía comportarse, tanto por orgullo como por dignidade, de xeito profesional.

Ignoro que pensaría aquel home tan estrito se vise, como vin eu onte na rúa, un destes malabaristas lanzando ao aire uns cilindros de plástico que nunca conseguía recoller antes de que batesen no chan. Supoño que o facía para pedir unhas moedas sen ter que compoñer o xesto humillante, quizais un pouco rendible, de alongar a man en busca dunha esmola. Como cousa profesional, a exhibición do rapaz era unha catástrofe. Tiña a virtude, en cambio, de acoutar para a alegría un cacho da rúa. Un labor que non é para desprezar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un cura resolutivo

28 de noviembre de 2015 a las 0:25

Creo que xa teño expresado aquí noutras ocasións a miña simpatía humana por eses curas de aldea que había antes, grandes comellóns e xogadores de cartas, bos cazadores, que non andaban sobrados nin de latín nin de teoloxías, pero que en xeral eran boas persoas. Educados no seminario para comprender sutís conceptos relacionados coa substancia ou a transubstancia, ao final debían predicar para xentes que non entendían máis aló dos contos sinxelos que lles contaban sobre as vidas dos santos.

Nas miñas terras da Limia falábase de varios destes cregos, algúns dos cales se tiñan enfrontado a tiros cos atracadores. Eu mesmo coñecín un deles, a quen uns bárbaros lle machacaron a pedradas a placa do Sagrado Corazón que lucía na porta do patio e que llela obrigou a repoñer, apuntándolles cunha escopeta.

Nun lugar de Santander aparece agora un cura desfacendo a martelazos unha lápida bendicida polo bispo hai uns meses, colocada nunha parede da igrexa, na que figuraban os nomes das persoas que contribuíron economicamente á reparación do templo. Non sei por que, este crego non me parece da raza daqueles. Máis ben o imaxino como un home atormentado, asustado polo conflito de envexas que se desatou na parroquia. Un verdadeiro tumbalobos andaría a labazadas cos presumidos e cos envexosos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un taxista

27 de noviembre de 2015 a las 0:25

Pois resulta que Caracas ten máis encanto do que eu pensaba ao principio. Sacando o problema dos ranchitos, esas pequenas construcións de ladrillo sen revestir que enchen os cerros que rodean a cidade, esta non é fea, aínda que si profundamente caótica. As cousas funcionan bastante mal. Sen ir máis lonxe, aquí no hotel, unha instalación de luxo, non dan os recados, dinlles aos periodistas que saímos a pasear cando estamos agardando por eles nun salón próximo ou tardan media hora en servir un café.

Onte subín ata El Hatillo, unha zona turística de visita obrigada, a media hora do centro. O taxista, un home educado e de trato agradable, que antes da crise financeira que practicamente arruinou o país traballaba nun banco, pareceume un exemplo perfecto deste caos do que falo. E supoño que debe haber taxistas peores.

Para empezar, lía o periódico mentres conducía, despregándoo sobre o volante como se este fose unha mesa. A verdade é que o facía cunha pericia admirable, tanto que non lle dixen nada, pois en ningún momento me sentín inseguro. Por outra parte, tiña a xentileza de ir comentando en voz alta as noticias para min. Ao chegar ao destino, aparcou nun lugar prohibido, cousa que lle fixen notar sen que el se inmutase. O resultado foi unha multa, pero non unha multa normal, senón un disparate do que falarei mañá aquí.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un paseo pola capital

26 de noviembre de 2015 a las 0:05

Estiven en Madrid para dar unha conferencia na Fundación Ortega y Gasset. Despois de cumprir co cometido, que foi pola mañá, decidín practicar ese vicio virxinal e grato que consiste en andar de papón polas rúas, mirando o que sorprende, deixándose acariciar pola voluptuosidade inocente da preguiza. Nunha cidade grande sempre hai moito que ver, sobre todo en espectáculo humano, máis agora que a economía do país fai emerxer tipos raros, desgraciados ou senvergonzas.

Destes últimos vin trileiros e individuos torvos que ofrecen reloxos de ouro a prezos de ganga. Nas inmediacións, periquitas dispostas a gañar o día antes de comer… Do capítulo das desgrazas, mellor non contar: a miseria ten agora un rostro amarelo, de campo de concentración, absolutamente triste e desamparado.

No apartado de raros, notei a presenza de varios predicadores. Atopei tamén músicos de instrumentos imposibles, un deles tocando un artefacto feito cun paraugas e un orinal de plástico. Saltimbanquis, tres, escuálidos e tristes, cunha delgadez que máis parecía proceder da fame que do exercicio. Con todo, o que máis me chamou a atención foi ver que a sede do Defensor do Pobo, na rúa Fortuny, está fortemente custodiada pola policía. Que o defensor do pobo teña que ser defendido, non di moito a favor do pobo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de novembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha pequena chea

25 de noviembre de 2015 a las 0:20

Na miña vila de Xinzo de Limia, cando eu era neno, nos invernos de moita chuvia había cheas, é dicir, inundacións, que algunhas amigas da miña nai chamaban “llenas”, da mesma maneira que o barrio de Baronzás, nome eufónico e rotundo, o convertían en Baronzanes, algo máis tísico. A cousa viña do feito de estar a vila construída sobre un lugar pantanoso, en terras que antigamente formaron parte da lagoa de Antela. Cando se producían estas cheas, había rúas que se transformaban en canais e as persoas que vivían nelas víanse obrigadas a usar barcas con pértegas (Rosalía chamaríalles paus viradoiros) para saír ou entrar nas súas casas. Supoño que non debía ser nada agradable, pero aos nenos resultábanos emocionante.

As inundacións afectaban sobre todo a unha rúa que a xente chamaba a Calle de Atrás, moi próxima á Ladeira, unha especie de braña veciña do río que nos invernos chegaba a ser unha charca grande. Na citada rúa había algúns negocios que sufrían as consecuencias daquela circunstancia e nos que os propietarios tiñan que pasar horas achicando auga e salvando mobles e pertenzas. Recordo a fábrica de gaseosas e refrescos Lola, a casa do Estrecho e a carpintería do Euloxio Portela, un coñón.

Un día, mentres chovía a portas abertas, estaba eu co meu pai na carpintería deste último e entrou alí un rapaciño inocente, compañeiro meu de escola, que se puxo a cantar: “Que llueva, que llueva, la Virgen de la Cueva”. Se non chega a ser polo meu pai, o Portela, que raramente perdía a calma, arrebólalle cun demo á cabeza do pobre infeliz. Pasados algúns minutos, o carpinteiro, recuperado o tino, tratou de desculparse: “Mire, don Paco, é que se vén a chea por culpa dese parvo, arruíname o negocio”. Eu nunca imaxinara que aquel amigo meu, tan desprezado por todos na escola, tivese aqueles poderes case máxicos. Onte, que houbo unha pequena chea no xardín, acordeime del. Xa me gustaría que fose por culpa súa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de novembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os pobres de América

24 de noviembre de 2015 a las 0:14

En Nova York, nunha das visitas que fixen á cidade, cando polas noites me retiraba a durmir, camiño do hotel, no centro de Manhattan, tiña que pasar de forma obrigada por diante dun individuo que estaba instalado no oco dun portal, amparado do frío por unhas caixas de cartón perfectamente dispostas en forma de cubil, deitado sobre algo que parecía unha esteira e lendo un libro, concretamente o Eloxio da loucura de Erasmo, coa axuda dunha pequena lámpada de pinza. Pensei que aquel podía ser iso que chaman un pobre americano.

En Europa houbo un tempo en que se pensaba que os pobres de América eran ricos en comparación cos seus colegas deste lado do Atlántico. É dicir, que se trataba dunha forma de pobreza relativa, definida en relación co alto grao de desenvolvemento económico que conseguiran os Estados Unidos.

Non son estes pobres que len a Erasmo á luz dunha lámpada en plena rúa os que Clinton di que quere salvar. Quen teña visitado o barrio do Bronx, tamén en Nova York, e teña visto a miseria de carraña, inmundicia e navalla que alí se cría, saberá a que tipo de pobreza se terá que enfrontar o novo presidente se quere cumprir a palabra que empeñou. Non ten máis que dous camiños: ou quitarlle cartos aos militares ou aumentarlle os impostos aos máis ricos. O malo é que os militares mandan moito e os ricos teñen quen mande por eles.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de novembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha marabilla

23 de noviembre de 2015 a las 0:13

Onte, durante un xantar, correspondeume á miña esquerda unha muller con aspecto de ser intelixente e simpática. Era só unha impresión, pois ata aquel momento eu non coñecía máis que a aparencia, ademais do nome que figuraba na tarxetiña que tiña diante do seu prato. Despois, no transcurso da conversa, souben que era bióloga de profesión e que traballaba en terapia xénica, é dicir, que forma parte dun equipo de científicos que tratan de curar tumores cerebrais malignos mediante a utilización de xenes.

Segundo me contou, a cousa faise máis ou menos da seguinte maneira: practican un buraquiño minúsculo no cráneo do enfermo e por alí introducen un virus que porta un xen destinado a impedir que as células cancerosas se sigan multiplicando. Como todas as ideas xeniais, esta resulta dunha simpleza emocionante.

A miña compañeira de mesa falaba de todo isto cunha claridade  que eu lle agradecín, pois sei canto esforzo hai detrás destas cortesías da intelixencia. Tamén me falou da igualdade que existe entre todos os seres vivos, incluídos homes e lagartos. Así que, ser lagarto debe ser unha marabilla. Por suposto, un está contento de pertencer á clase ou ao reino diso que chamamos xente, pois sempre que non haxa outra xente disposta a matala, destripala, torturala ou amordazala, é tamén unha marabilla.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de novembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Calceta

22 de noviembre de 2015 a las 0:12

Ese volteriano do que falei outro día e do que dixen que me caía antipático, pero sen máis, tiña unha virtude que non lle quixera roubar por omisión: calcetaba moi ben . Era, sen embargo, unha cualidade á cal non lle daba m érito, pois por tratarse dunha actividade manual, considerábaa inferior ás ocupacións intelectuais en que entretiña a que el consideraba unha potente cabeza. A pesar de todo, non creo que ningunha das ideas que chegou a ter en materia de filosofía, política ou relixión foran comparables aos magníficos xerseis que tecía nos invernos. Levábaos o seu fillo pequeno na escola e todos sentiamos unha envexa que non tiñamos empacho en confesar, incluso a el.

Recordo un azul escuro, cun cervo branco no medio dun peito, que non sei como non llo chegamos a roubar nalgún recreo, cando o deixaba ben dobradiño para xogar connosco á churra e ao galope. Ademais, o valor do xersei aumentou cando o seu dono nos dixo que o animal do adorno non era un cervo, senón un reno nórdico. Na escola explicáronnos de que se trataba, o cal, polo menos para min, que imaxinaba outra cousa, perdeu a gracia.

Ignoro por que aquel home que dicía tan ben e que demostraba unha habilidade digna de ser admirada, estaba empeñado en ser filósofo, para o cal carecía de talento. Recórdoo de vello, despotricando contra calquera nome que tivese a desgracia de saír en letra. Nunha ocasión oínlle dicir que lle chegaría unha páxina do ABC para acabar en vintecatro horas co falso prestixio de Ortega, a quen consideraba xesuíta camuflado. Unha pena, porque os xerseis que facía eran unha marabilla.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de novembro de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Violencia e nervios

21 de noviembre de 2015 a las 0:15

Estiven nun programa de radio co historiador americano Stanley Payne, que acaba de publicar un libro sobre Franco e José Antonio. Nunha das súas intervencións, este célebre hispanista, que consagrou a súa vida académica ao estudo dunha das etapas máis turbulentas da historia de España, dixo que aqueles dous personaxes non se aturaban un ao outro, en parte porque eran moi distintos: frío e pouco simpático o primeiro; con don de xentes e atractivo, o segundo. Se a morte non os chega a separar, acabarían a mal.

Aínda hoxe, ao escoitar estas cousas, sinto un desacougo que me incomoda. Eu fun educado nunha cultura oficial que tiña consagrado a José Antonio como un dos mártires que adornaban a biografía patriótica do Caudillo, herdeiro do seu pensamento e administrador do seu patrimonio espiritual. E resulta que se detestaban.

Tiven algún amigo, lamentablemente xa morto, que sentía verdadeira adoración polo fundador de Falanxe, a quen coñecera e tratara. Falaba del con entusiasmo, incluso comigo, de quen sabía que non me era simpático, precisamente unha das virtudes que el máis se esforzaba en ponderar na miña presenza. Un día díxenlle que non me agradaba o personaxe pola súa violencia e disposición permanente a liarse a puñetazos por nada. O meu amigo recoñeceu a obxección, pero matizando: “É que tiña un nervio rápido”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net