Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

A razón cortés

31 de octubre de 2015 a las 0:21

O xoves pasado, cando ía pola rúa do Barquillo en Madrid, camiño da reunión dun xurado, vin no medio da calzada un tipo aínda novo, de pouco máis de trinta anos, vestido con xersei azul e pantalóns grises, que coas mans postas en forma de buguina berraba sen recato en dirección a un piso alto.  Tardei en decatarme do que dicía, pero cando estiven máis preto del identifiquei con claridade o contido das voces que daba: “¡Señora marquesa! ¡Señora marquesa!” Así ata que a aludida apareceu timidamente no balcón.

Desde abaixo pareceume unha señora duns setenta anos, loura e ben vestida. Asomou a cabeza por riba da varanda e cun simple xesto, sen articular palabra, deu a entender que estaba disposta a escoitar. O mozo, que sen dúbida debía ser o porteiro, espetoulle un recado: que o electricista non podía vir antes das catro.

Comenteino aquel mesmo día pola tarde, xa de volta en Vigo, cun par de amigos. Un deles fixo un comentario irónico sobre a decadencia da aristocracia. Non foi ese, non obstante, o pensamento que a min me acudiu á cabeza cando presenciei o espectáculo. Naquel momento tiven a impresión de que o problema non estaba na discreta señora do balcón, senón no mozo que falaba a berros desde abaixo. Quero dicir que por riba de calquera metáfora política, nesta ocasión a razón cortés non caía da banda do pobo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de outubro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pequenas miserias

30 de octubre de 2015 a las 0:30

Un amigo preguntoume onte se o caribe ese do que falei aquí o outro día, que me fixo un par de falcatruadas en Alacant hai uns anos, apareceu por fin na conferencia que dei o luns na universidade. Por suposto que non. A realidade, a pesar da capacidade que ten para crear situacións máxicas, non sempre se comporta con esa alegría. O individuo aquel, ou moito me equivoco ou opera mais ben lonxe dos recintos académicos, que non me parece a min que sexan lugares demasiado propicios para a estafa.

Cando eu escribín que me gustaría velo por alí, non o dicía por pedirlle contas nin por afearlle a conduta, senón porque me apetecía atopalo de novo. Este tipo de xente cáeme simpática dunha maneira inevitable. Ser un perfecto senvergonza non significa necesariamente ser antipático, nin sequera un canalla.

Estou seguro de que o individuo aquel, que procedía dunha vila de Lugo, non era mala persoa, senón golfo, que é distinto. Deume a impresión de que o título de médico que se outorgaba, coido que falso, ía dirixido en exclusiva a manter atada a el a unha modelo guapísima que lle servía de moza. Ese debeu de ser tamén o destino que lle deu aos meus cartos, aínda que non creo que lle servisen de moito, polo menos para conservar a moza. Tampouco me imaxino un drama. Esta xente só chora por pequenas miserias.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de outubro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Culpas e culpables

29 de octubre de 2015 a las 0:20

Onte pola noite, cando regresaba para a casa, un pequeno grupo de alumnos de bacharelato tiñan cortado o tráfico na Gran Vía. Protestaban polas taxas que van pagar dentro duns anos, cando cheguen á Universidade. Era, polo tanto, unha manifestación previsora, pura cautela ante os males que lles poidan ocorrer no futuro. Nada que obxectar a unha defensa tan anticipada dos propios intereses. Nun país onde tantas cousas se improvisan, a planificación ten que ser considerada unha virtude.

A poucos metros dos manifestantes, un grupo de policías observaban os acontecementos, contemplaban con indiferenza as manobras ilegais que facían os automobilistas para fuxir do atasco e comentaban entre eles que a culpa destas cousas a teñen os pais, que lles deixan facer aos fillos todo canto queren.

En cuestión de culpas, xeralmente as cousas nunca son o que parecen. Está claro que para a maioría dos españois de antes, Franco non era responsable de nada, senón os seus ministros. Das violacións non sempre teñen a culpa os violadores, senón que con frecuencia a ten a sociedade e, ás veces, mesmo as propias vítimas. Outro tanto se pode dicir de moitos ladróns e delincuentes. Por ese camiño imos chegar ao absurdo de dicir que a culpa de que se corte o tráfico a ten a policía.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de outubro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

No Bar

28 de octubre de 2015 a las 0:15

O xoves pola noite, a iso das oito, fun ata o bar da miña aldea para ver un partido de fútbol que daban na televisión. O lugar estaba cheo de homes, aínda que ao final apareceu tamén unha muller, supoño que compañeira de algúns dos presentes, que estivo calada, sentada nun taburete, vendo a última parte do encontro. Chamoume a atención a falta de entusiasmo da xente, que non berraba nin se desesperaba, senón que simplemente seguía con interese as incidencias do xogo. Só porque eu xoguei ao fútbol de pequeno e coñezo moi ben as barbaridades que os afeccionados poden facer nun campo, non tirei a conclusión que tirou un amigo meu, a saber, que os galegos somos xente pacífica, tranquila e pouco apaixonada.

Por suposto, pero só cando non sucede o contrario. Eu recordo unha vez, nunha vila de Ourense que non vou citar aquí para que ninguén se sinta ofendido, que aos xogadores do Antela F. C., de Xinzo de Limia, nos tiraron de todo: pedras, paus, un zapato, bólas de aceiro e ata unha navalla aberta de dimensións considerables. En contrapartida, cando eles viñeron a Xinzo, o Queixo, o Cuco, o Carrolas e dous ou tres máis saíron ao medio do campo dispostos a vingar a ofensa recibida. A cousa rematou a centos de labazadas.

Eu máis ben penso que os homes que vían o partido o outro día na televisión estaban cansos. Coñezo a varios deles, albaneis, electricistas, peóns, que cando chegaron ao bar debían levar nove ou dez horas de traballo ao lombo. Neses casos, non creo que un teña ganas de poñerse a berrar. Por outra parte, tampouco o espectáculo deportivo daba moito de si. Tanto que, a partir dun momento, eu dediqueime a escoitar as conversas de arredor. Souben así, por exemplo, que un señor soñaba con comer un centolo da ría, que outro pensaba que iso da legionella foi botado adrede por alguén con intencións que non entendín e que outro máis estaba convencido de que os terroristas había que colgalos, xa se sabe como.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de outubro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cuestións de xeografía

27 de octubre de 2015 a las 0:27

Teño un amigo profesor na universidade de Wisconsin que de vez en cando lles gasta bromas aos alumnos americanos. Por exemplo, entra na aula, abre o periódico e finxe ler un suceso catastrófico, con moitos mortos e algún horroor adicional. Cando xa ten captada a atención dos rapaces, introduce o factor que máis l le interesa, un disparate xeográfico: por exemplo, o accidente tivo lugar na fronteira entre Francia e Rumanía. Resulta raro que ningún dos alumnos demostre ningún tipo de sorpresa ou intente corrixir ao profesor. A inmensa maioría ignoran que os dous países citados non son fronteirizos.

A ignorancia xeográfica doa alumnos americanos é xa proverbial en España, onde se cita sempre como exemplo rotundo da incultura dos habitantes daquel país. De poucas cousas se seinte máis orgulloso o antiamericano español que desta verdade absoluta, tantas veces comprobada, da que cada un coñece varios exemplos incuestionables, que uiliza cada vez que ten que demostrar o que xa está demostrado antes de empezar calquera argumentación: que se trata dun país de bárbaros.

Barbaridade por barbaridade, non me parece menor a que comporbou un amigo meu a quen lle comentei as bromas do citado profesor de Wisconsin. O meu amigo repetiu a experiencia en varios cursos de alumnos españoles universitarios, pero cunha lixeira variante: en vez e situar a catástrofe na fronteira entre Francia e Rumanía, fíxoo no límite que separa a Almería de Málaga. O resultado foi similar. De onde se tiran algunhas conclusións. Primeira, que a ognorancia xeográfica está máis estendida do que parece. Segunda, que en cuestión de carencias culturais os españois non debiamos dicir nada dos americanos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de outubro de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Viaxe

26 de octubre de 2015 a las 0:15

Onte, eu debía estar na miña casa de Vilariño, co lume acendido no salón, lendo algún dos moitos libros que agardan por min desde hai meses, ou contestando as cartas que empezan a formar unha morea da miña mala educación, ou escribindo algo no libro que empecei o domingo pola tarde. Iso era o que aconsellaban a sensatez e o sentido común. Pola contra, collín un avión en Vigo e fun a Madrid, ida por volta, para presentar unha novela de Bieito Iglesias, bo escritor e bo amigo. Confeso que non me arrepinto, entre outras razóns porque comín co novelista e a súa muller e botamos unha longa parrafada de varias horas, sentados nun restaurante agradable. Por suposto que non renunciei ao meu puro. O médico saberá comprendelo.

Estou convencido de que iso de fumar un bo habano non deixa de ser un disparate, polo menos en termos de saúde. Ocorre, non obstante, que a vida é algo máis que a propia saúde e a miña, de momento, sacando algún susto que outro, tampouco é tan mala. Despois de todo, o puro relaxa, tranquiliza, entretén, produce pracer. Non é raro que faga tamén algo de mal.

Este artigo estouno escribindo no cuarto dun hotel onde viviu Hemingway. Aquí mesmo, á beira da mesa sobre a cal descansa o ordenador portátil que sempre me acompaña, hai unha placa pequena, de prata, que recorda que este era o cuarto preferido do escritor americano. Para disparates, os que facía el, tanto de bebida como de comida, ademais das alegrías que lle procuraba ao corpo coas mulleres que andaban sempre arredor del. Eu, de momento, non excedo en case nada, a non ser no par de habanos cos cales me contento dúas veces ao día. Por certo que o mellor do puro é ter alguén ao lado que goce do seu aroma.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de outubro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Máquinas de investigar

25 de octubre de 2015 a las 0:15

A Guerra do Golfo foi quizais a guerra máis formidable de toda a Historia, se entendemos este adxectivo no seu significado orixinal latino, é dicir, pavorosa ou horrible. Tamén foi formidable no sentido que adquiriu esta palabra modernamente como sinónimo de cousa grande ou magnífica, isto se pensamos na perfección tecnolóxica e electrónica despregadas polos americanos ao servizo das súas máquinas, especialmente avións invisibles, bombas intelixentes, mísiles atrapa-foguetes e helicópteros de combate.

Todos vimos na televisión, como se fose un xogo de nenos monstruosos, as cruces que sinalaban o branco e a súa destrución posterior. Resultaba difícil non deixarse enganchar pola maxia infantil daquelas batallas de marcianos, esquecéndonos case por completo de que cada vez que na pantalla facía pun, alá abaixo, na realidade invisible que ocultaba a distancia, había xente que morría rebentada.

Agora, o señor poderoso que entón puxo en marcha aquela maquinaria invencible enfróntase a un poder infinitamente superior a aquel, o da opinión pública americana. Por moito que Bush sexa aínda o xefe do exército máis forte do mundo, de nada lle vai servir se os seus compatriotas deciden baixalo do lugar onde antes o puxeron. Para evitalo, como se fose un neno, Bush entretense furgando na vida privada da nai de Clinton, pero as máquinas de averiguar esas cousas, afortunadamente, aínda non funcionan moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de outubro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 2 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Néboa

24 de octubre de 2015 a las 0:24

Nos meus anos de estudante en Ourense, alá pola década dos cincuenta, había unhas néboas tan densas que impedían ver un burro a poucos pasos. Non estou usando ningunha hipérbole. Ás veces tiñamos que interromper os partidos de fútbol porque resultaba imposible saber que sucedía na portería contraria ou adiviñar por que parte do campo andaba o balón. Mesmo na rúa do Paseo, no centro da cidade, resultaba imposible distinguir os amigos ata que se atopaban a uns poucos metros de distancia. E desde o alto do Montealegre ou de Ervedelo, non se vía outra cousa que un mar de néboa espesa, como se debaixo non houbese nada.

O feito de que tivesen que interromper os partidos de fútbol non me gustaba, pero o espectáculo de ir pola rúa, vendo como a xente aparecía de súpeto, como se saíse ás atoutiñas dun mundo de pantasmas, parecíame excitante e marabilloso. Lector contumaz de Sherlock Holmes, non me custaba moito deixar que a imaxinación construíse pequenos contos, historias imposibles, novelas de medo.

Onte pasei o día en Santiago e había néboa. Por veces, miraba pola ventá cara á fachada do Obradoiro e as torres desaparecían, completamente borradas, igual que se naquel preciso instante se estivese producindo un milagre: que Deus as roubase para dispoñer delas no ceo durante algúns minutos ou algunhas horas. Quede claro que agora estou esaxerando. Digo isto porque a néboa de onte, que era tan espesa como a néboa de Ourense daqueles anos, non conseguiu emocionarme, a pesar de que eu me atopaba moi ben disposto. Debe ser porque a idade non perdoa. Ata para ver pantasmas ou crer nos misterios hai que ter unha alma inocente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de outubro de 1984.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xente prohibida

23 de octubre de 2015 a las 0:23

Estabamos un día vendo a televisión nun bar de Compostela, hai xa trinta anos. Falaba un coñecido personaxe da vida oficial de entón, ignorante ata a fronteira mesma do alfabeto e a gramática, prepotente como todo individuo que confunde a importancia do posto que ocupa coa súa modesta capacidade persoal para ocupalo. Mentres aquel individuo dicía tonterías grandes como casas, un amigo meu, intelixente e desganado, cun vaso na man, soltou unha sentenza: “Hai tipos que debían estar prohibidos”.

Estou seguro de que o meu amigo, que era persoa tranquila e pacífica, mesmo ás veces demasiado indulxente, non quería matar o citado personaxe, nin sequera metelo no cárcere, pero de boa gana se libraría de ter que escoitalo falar pola televisión. Sen dúbida, iso era o que pretendía insinuar coa frase pronunciada.

Efectivamente, hai persoas que debían estar prohibidas. Por exemplo, todos eses tipos que na  radio e na televisión se dedican ultimamente a ofender a xente e o decoro de maneira sistemática. Por tratarse dunha fraude, que consiste en ofrecer como liberdade de expresión ou como noticia o que non é máis que a venda dunha mercadoría economicamente moi rendible, podía ter un trato semellante ao que se lle dá á pornografía. A pesar de que esta última ten polo menos a virtude de levar as vergonzas postas ao aire.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de outubro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha cegueira elegante

22 de octubre de 2015 a las 0:22

Teño un amigo, profesor de universidade, que desde hai uns meses arrastra con graza unha media cegueira elegante, pendente dunha intervención cirúrxica que lle devolva pronto o ben incomparable que perdeu. Gústalle tanto a literatura que me dá a impresión de que o sufrimento que sente pola situación na que se atopa é bastante menor que as satisfaccións  que experimenta contando o que lle ocorre, sobre todo cando hai mulleres polo medio, case todas dispostas a compadecerse das desgrazas deste home.

Estes dias pasados convivín algunhas horas con el e atopeino un pouco canso e taciturno, aínda que recobrando a alegría por momentos, precisamente cando se trataba de contar as historias que lle suceden. Narra coa arte eficaz e consumada dun gran novelista: con fantasía e con detalles.

Segundo me contou, o outro día andaba buscando un enderezo, pero non conseguía ver o número, así que lle preguntou a unha señora que pasaba. Esta, sorprendida polo aspecto do profesor, que non encaixaba nin entre os cegos nin entre os ignorantes, despois de axudalo, quedou mirando para el desconcertada. O meu amigo, agradecido, decidiu agasallala cunha sorpresa para alegrarlle os cotilleos de semana. Díxolle que o disculpase, pero que aínda sendo moi rico, tiña tamén a desgraza de ser analfabeto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de outubro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net