Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

As galiñas de Andrea

20 de septiembre de 2015 a las 22:05

Unha rapaza americana chamada Andrea Zittel, de vinte e sete anos, decidiu un día coller un ovo de galiña, chocalo, criar o pito cando nacera, sacrificalo cando fora grande e finalmente disecalo. Unha historia só insignificante na aparencia, pois do que se trataba era de facer unha obra de arte encamiñada a explorar a cuestión da posesión e a propiedade, é dicir, como o feito de darlle a vida a un ser, neste caso o pito, concédelle tamén a un o dereito de matalo. O proxecto fracasou porque ao final a artista encariñouse co bicho.

É probable que tal decisión fose negativa para a arte, pero está claro que acabou sendo unha sorte para o polo, que agora vive, rodeado de mimos, nun apartamento de Nova York. Ademais, o fondo filosófico do asunto estaba mal concibido: quen tiña que decidir sobre a sorte do animal era a nai galiña, non a propietaria.

Arrepentida da acción que a proxectara, a rapaza americana cambiou de orientación. Agora construíu unha máquina de plástico e madeira coa intención de que tres galiñas aprendan a voar. A semana pasada viaxou co artiluxio e os animais ata Venecia, onde os vai expoñer na Bienal. Será, sen dúbida, un dos atractivos da exposición, que este ano parece que aposta contra a violencia. A incógnita non está en saber cal vai ser a reacción dos críticos, que resulta inimaxinable, senón da industria americana do polo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de setembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lapada

19 de septiembre de 2015 a las 0:20

Creo que a palabra anano xa non é correcta. Escoiteillo dicir hai anos ao meu amigo Rafaelito Cacá, que andaba no Bombero Torero e que un día, nun programa de televisión, comentou que el prefería que lle chamasen pequeno. Digo isto porque o que vou contar tivo como protagonista a un señor desas características, a quen vin pola rúa, sometido ás monadas, seguramente inocentes na intención, como se verá despois, dun grupo de rapazotes en trance de divertirse sen se decatar de que lle estaban facendo mal a outra persoa.

Ía o pequeno el só polo medio dunha rúa peonil, cando de pronto, un dos mociños, que estaba parado coa pandilla diante dun comercio de fotos, púxose detrás del para medirse, non tanto para resaltar a altura desproporcionada do seu corpo adolescente, como para facer unha broma, convencido quizais de que a vítima non se ía decatar. Equivocouse porque recibiu unha lapada sonora, de remanguillé, ao mesmo tempo que o ofendido lle dicía: “Escoita que chove”. Impresionoume a serenidade do pequeno, que nin se inmutou.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de setembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sorpresa

18 de septiembre de 2015 a las 0:18

Hai xa bastantes anos, unha noite vin aquí, en Times Square, unha escena que, durante uns segundos, me tivo na dúbida de non saber se estaba contemplando a realidade ou asistía a  algún tipo de ficción cinematográfica. Un grupo numeroso de policías, non menos de doce, chegaron correndo desde todas as esquinas da praza, pistola en man, e lanzáronse contra un rapaz, tamén armado, ao que derrubaron violentamente e mantiveron coa cabeza contra o asfalto, ata que chegou un furgón e o meteron dentro. Non se trataba dunha película, senón dunha detención. Como di un amigo meu americano, en Times Square calquera cousa é posible.

O que eu non podía imaxinar era o que me sucedeu onte pola noite, cando camiñaba por alí cuns amigos para buscar un sitio onde cear. De pronto, un señor parou diante de min e díxome: “¡E que fai vostede aquí, en vez de estar na casa escribindo a columna de mañá para La Voz de Galicia!” Durante uns segundos, como me sucedera coa escena dos policías, non souben que cousa pensar.

Aclaroumo el amablemente. Presentouse como o doutor Martul, médico no hospital Juan Canalejo da Coruña, de paso por Nova York. Despois de rir os dous dunha situación tan curiosa, falamos un pouco e, como ocorre sempre en casos así, descubrimos que tiñamos amigos comúns: os doutores Vázquez Iglesias e Diz Lois, por exemplo, compañeiros del no traballo e ourensáns e amigos meus. Logo despedímomos, rindo de novo. Desde logo, téñenme pasado cousas raras na miña vida, algunhas tan milagrosas que parecen incribles, pero nunca pensei que alguén me parase no centro de Nova York para dicirme o que me dixo este señor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de setembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O final do labirinto

17 de septiembre de 2015 a las 0:20

Onte pola mañá, mentres fóra chovía cunha furia impropia deste primeiro tempo do outono que empeza, démoslle os últimos repasos a isto do labirinto, aquí na Casona de Verines. É unha palabra coa que estamos todos obsesionados, presente incluso nas bromas e nas conversas que transcorren á marxe da sala onde se celebran os debates, fronte a un mar Cantábrico escuro e alterado. Non obstante, esta obsesión non nos permite avanzar moito nas conclusións. O único claro é que todos nos queixamos.

Poucos reparan en que estar aquí parece un regalo da vida. Que collan as dúas ducias de persoas interesadas na charla e no coloquio, que as depositen durante varios días nun fermoso lugar tranquilo e que a cambio non lles pidan outra cousa que discutir con calma de asuntos que lles gustan, parécese moito a un privilexio.

Persoalmente o único que botei en falta foi un tempo algo mellor. Coa chuvia e o vento non puidemos baixar a dar paseos pola praia coma outros anos, nin visitar as covas antes do almorzo, cando a marea o permite, nin tomar café na terraza, arrolados pola agradable monotonía das ondas. Tampouco houbo moita disposición para facer excursións nocturnas a San Vicente de la Barquera ou a Llanes, a tomar unhas copas. Non se pode pedir sempre que todo saia tan ben. Ademais, a chuvia deste tempo tampouco está tan mal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de setembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha débeda pagada

16 de septiembre de 2015 a las 0:16

O outro día en Asturias, cando entrabamos no comedor da Casona de Verines, para dar conta da magnífica fabada con que nos obsequian todos os anos como despedida, unha das rapazas que participaban nos encontros achegouse a min para dicirme que despois do xantar me obsequiaría cun dos seus libros. Logo sentámonos en mesas separadas e non nos volvimos ver ata o final, cando Víctor García de la Concha deu remate ao congreso facendo o resumo gozoso e maxistral con que nos regala cada ano.

Nese momento empezou o rigodón dos adeuses: bicos, intercambio de enderezos, promesa de carteos e visitas, é dicir, toda esa euforia final que o tempo vai borrando, ata que a casualidade nos xunta de novo nalgún outro sarao de natureza semellante. Foi entón cando a miña amiga se achegou para dicirme adeus.

Cando me decatei de que se esquecera da súa promesa, recordeille que tiña unha débeda comigo. Con toda naturalidade, sacou o moedeiro do bolso para darme cento vinte e cinco pesetas*. Diante da miña perplexidade aclaroume que era o prezo do periódico que eu lle pagara pola mañá, ao coincidirmos ambos os dous no quiosco. En realidade, a débeda da que eu lle falaba era o libro que me prometera. Non digo de onde procedía a moza, para non reforzar o tópico falso da tacañería que lle atribúen ás xentes da súa terra.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de setembro de 1996.

(*) Pouco máis dun euro.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Entrevista

15 de septiembre de 2015 a las 0:15

Agora mesmo, cando escribo este artigo, estou nun despacho de Televisión Española en Galicia, que me prestaron para que fixese os meus deberes do día. Van ser as oito da noite e non queda moito tempo para enviar o traballo ao periódico, por máis que a informática faga o milagre de resolver o problema da transmisión nuns poucos segundos. Escuso dicir que eu, disto dos ordenadores, non entendo absolutamente nada. Só sei que se lle dou a  determinadas teclas, seguindo unha secuencia establecida, estas liñas que eu escribo na pantalla aparecen ao día seguinte neste  recuncho do periódico. Torrente Balleste dicía que hai unha bruxa dentro.

Estou na televisión para unha entrevista. Hai uns minutos, os responsables do programa explicáronme en que vai consistir a cousa, máis ou menos, pois polo ton un pouco coñón en que se expresaron, sospeito que me van facer algunha pequena xudiada. Como estará feita con boa fe, incluso de maneira cariñosa, non me importa. Despois de todo, a solemnidade non casa nin comigo nin coa televisión.

Das preguntas, só sei que unha delas vai versar sobre o gato Samuel. A verdade é que non sei que contar del, pois ultimamente non ten feito nada especial. Dorme moito, caza de cando en vez ratos pequeniños no xardín, que despois nos deixa de mostra na porta da casa, para que vexamos que traballa; segue botándose nos sofás, entra de noite, en silencio, no cuarto, buscando un sitio na cama, e pouco máis. O peor que se pode contar é que come como un animal: non para. Cada media hora, está pedindo. Eu creo que depende da comida que lle mercamos ultimamente, que debe ser moi rica. Se eu fose tan lambonciño coma el, ata me atrevería a probala.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de setembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Don Honorio

14 de septiembre de 2015 a las 0:14

Recordo a don Honorio, un enaniño de bo parecer, ben feito e perfectamente vestido, sempre de pé á porta da tenda de Lepina, alá en Xinzo, tan digno e tan posto, vivindo do prestixio dunha alcaldía que detentara antes da guerra. Tina lenda. Dicíase, por exemplo, que tomaba un frasco diario de aspirinas e que lle sentaban moi ben; voracidade que contrastaba coa cativez dun corpo case minúsculo. Tamén se aseguraba que a súa escasa dimensión non afectaba por igual a todas as partes da súa menguada anatomía, sobre unha parte da cal se contabanenormidades e desmesuras.

O que sí daba era unhas patadas terribles. Tiñamos os nenos o mal costume de lle ir dicir bos días ou boas tardes ao pasar, algo que non aturaba, aínda hoxe non sei por que motivo, e que castigaba cuns couces furiosos e precisos. Naturalmente, a broma suprema consistía en coller a algún infeliz recén chegado á vila e pomelo en disposición de saudar a aquela fera desatada. O aspecto cómico da escena, coa vítima perfectamente colocada para recibir o castigo, e a contundencia deste, seguido da cara de sorpresa absoluta do mallado, non fai falla describilas.

Como eu era un neno ben educado, dos que saudabansempre ás persoas maiores, aínda sen pretender ofender a son Honorio, alguna vez pasei os meus apuros. Recordo unha vez, polas estas patronais, que ía eufórico camiño da praza, onde estaban montando os títeres e os cabalinos. A emoción incrementaba o tono da miña voz dicindo bos días a toda canta persoa coñecida me cruzaba na rúa. Ó chegar á altura de don Honorio non fixen a excepción obrigada e largoume o couce correspondente aínda que sen atinarme. Foi a única vez na miña vida que dixen perdón por saudar a unha persoa. Por auposto, mentres corría.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de setembro de 1991.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Xornada para falar

13 de septiembre de 2015 a las 0:23

Escribo desde unha solitaria praia asturiana, preto de Llanes, a varios quilómetros de calquera lugar civilizado. Desde a ventá do meu cuarto, no hotel, vexo as ondas que rompen a pouco máis de vinte metros, entre rochas, cunha furia venteada que atravesa a barreira liviá do cristal e me enche o cuarto de alegría. A auga ten unha color verde intensa, da estirpe das esmeraldas, e a area posúe a calidade inmaculada das patenas.  A cada lado, a non ser na parte que se abre ao mar, as montañas espantan o mundo.

Aquí vou pasar tres días para falar de literatura con trinta escritores de toda España, incluídos un par de amigos galegos, Xesús Rábade e Luís Tosar. Neste momento, mentres escribo estas liñas, chégame a ledicia dos encontros nos corredores.  Escoito voces coñecidas que se saúdan e anuncian tertulias no salón, despois da cea.

Se non fose pecado dicilo, un diría que se sente feliz. Trátase dunha felicidade sinxela, que se contenta con pouco: estar de cháchara cos amigos, discutir ata ben entrada a madrugada sobre todo o que a un lle pase pola cabeza, naturalmente sen chegar a conclusións, sen pretender convencer a ninguén e sen que importen nin a marcha do reloxo nin o sono destragado nin os cigarros consumidos. Aínda que pensándoo mellor, quizais non sexa tan pouco como un cre. Despois de todo, isto parécese moito a un privilexio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de setembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Gabardina

12 de septiembre de 2015 a las 0:22

Estes días falei de dúas experiencias nas que me tocou ser desprezado, unha por querer mercar unha cámara antiga e a outra cando quixen comprar un cinto. Peor foi un día que entrei nuns grandes almacéns para adquirir unha gabardina. O señor que me atendía deume un exemplar da marca que lle solicitei, inglesa como a que acababa de gastar. O certo é que me sentaba como un tiro. Sen abrir a boca, o home facilitoume outra marca.

Púxena, mireime e observei que me sentaba moito mellor, pero non me gustaba, sobre todo porque levaba na cabeza a idea de mercar unha como a outra. Insistinlle para que me trouxese un modelo distinto da marca que eu quería. Con cara de paciencia, axudoume a vestir unha especie de sotana espantosa, peor aínda que a primeira. Refugueina, naturalmente, e expliqueille que non ía levar a que el me pretendía vender, porque tiña pensado na marca inglesa citada. Nada máis escoitarme, dixo: “Vostede pensou nesa marca, pero esa marca non pensou en vostede”. A min deume a risa e el enfadouse moitísimo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de setembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O pensamento preguizoso

11 de septiembre de 2015 a las 0:21

Hai uns anos, nun deses locais nocturnos que tanto proliferan en Compostela e nos que antes abundaban as tertulias e reunións dos noctámbulos, un día escoitei unha insensatez colosal. Un rapaz que estaba casado cunha rapaza alemá, e que vivira cinco anos no país da súa muller, explicaba con graza e intelixencia como eran os alemáns, como pensaban e como vivían. Nun momento, un dos contertulios, que non parecía de acordo, pero que nunca estivera en Alemaña, díxolle: “Non tes nin zorra idea”.

O motivo da discrepancia baseábase en que o opinante pensaba que as explicacións do meu amigo eran puramente subxectivas, alleas a calquera análise obxectiva da realidade. Un estudo científico do comportamento da sociedade alemá, aseguraba o personaxe, tiña que entrar en aspectos tan determinantes como a loita de clases ou os intereses do gran capital, por poñer un exemplo.

É unha mostra elocuente do que podemos chamar o pensamento preguizoso, unha maneira de discorrer que o explica todo cun esforzo mínimo. Para iso abonda con facerse cun pequeno esquema fácil de aprender e sinxelo de aplicar. De aí que ao personaxe público do que falabamos antes de onte lle baste con dicir que o Tratado de Maastricht é unha trampa preparada polo gran capital alemán para someter ao resto de Europa. É unha explicación clara e sinxela, que ademais aforra o traballo de pensar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de setembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net