Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

José Agustín

21 de marzo de 2015 a las 0:21

A José Agustín Goytisolo, o poeta que acaba de morrer, non é que o vise moito, pero cando coincidiamos en reunións ou congresos, pasabámolo ben. A última vez creo que foi en Lisboa, non recordo con que motivo. Fomos cear con Rafael Conte e Antonio Martínez Sarrión. A primeira sorpresa, nun home que estaba cheo delas, consistiu en dicirnos que a embaixada española lle puxera un coche con chofer, cousa que era certa, como puidemos comprobar cando nos trasladou ata o restaurante e despois ao hotel.

A cea, andando José Agustín polo medio, empezou literaria, seguiu sentimental e rematou xogando aos monos, que era a súa paixón. No hotel, metémonos os catro no meu cuarto, pois José Agustín queríanos contar un programa de televisión no que el intervira uns días antes e no que quedara como unha especie de heroe. Pasadas as cinco da mañá, os tres abandonaron o meu cuarto, pero uns minutos despois volveu Goytisolo cunha petición insólita: se lle podía axudar a marcar o teléfono da casa porque tiña o dedo canso.

Coñecín a súa obra antes de coñecelo a el persoalmente. Fun lector dos seus versos durante anos e sempre lle tiven moita estima como poeta. A primeira vez que nos saudamos foi en Barcelona, a comezo dos setenta, creo que no Ateneo, se non recordo mal. Non me custou nada sentirme amigo seu desde que intercambiamos as primeiras frases, tan cordial e amable era. Logo vivimos xuntos, con outros compañeiros, situacións disparatadas, algo que non era raro nun home coma el, orixinal, espontáneo e despistado. Xa sei que hai unha retórica funeral que obriga a recordar os mortos como excelentes persoas. Neste caso era certo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

La Coupole

20 de marzo de 2015 a las 0:20

Se hai cinco ou seis anos me dixesen que en París se ía encher unha sala grande ata rebentar para oír unha escritora catalá e un par de escritores, galego un e vasco o outro, pensaría que se trataba dunha broma. Pois foi o que sucedeu o venres pasado, para sorpesa de periodistas, editores e tradutores. Antes de empezar, cando vin que a xente facía remuíños de entusiasmo ao redor de Lauren Bacall, que se descolgou polo Salón, perseguida por un formigueiro de cámaras e curiosos, temín un desastre para a literatura.

Como a cousa saíu tan ben, decidimos celebralo cunha cea en La Coupole, o restaurante onde eu, un día, non vin a Sartre. Explícome: estabamos alí un grupo de amigos, hai xa bastantes anos, cando de repente todo o mundo se puxo en pé porque o escritor abandonaba naquel momento o comedor. Debín ser dos poucos que non o vin.

Por ese restaurante teñen pasado miles de escritores, por non falar de artistas ou políticos. Coñezo persoas que alí viron a Simone de Beauvoir ou a Hemingway. Eu mesmo comín un día, case molestándonos mutuamente cos cóbados, polo próximas que estaban as mesas, ao lado de Mário Soares. A outra noite, non obstante, a cousa foi máis modesta. Só se produciu un pequeno rebumbio cando nunha das mesas do centro se puxeron a cantar unha canción de aniversario. O homenaxeado era un señor gordo e colorado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A evolución dos pobres

19 de marzo de 2015 a las 0:19

Observo que en Madrid os pobres están evolucionando. Nas rúas do centro vense moitos, case todos especializados nalgunha forma nova de pedir. Hainos que soben en calquera lugar elevado, unha papeleira, por exemplo, pintan a cara de cores e imitan as estatuas; outros prefiren facer movementos mecánicos, como se fosen robots. Vin tamén algúns que dan saltos e pinchos no aire, polo que deduzo que lles debe ir bastante ben, pois para realizar ese tipo de exercicios acrobáticos cómpre estar ben alimentado.

Na escala máis baixa da mendicidade, é dicir, entre aqueles  que non dan nada a cambio das moedas que piden, nótase tamén un cambio. En primeiro lugar, son bastantes os que exhiben algún tipo de graza, como pode ser apoiarse nunha única perna ou poñerse de xeonllos coa vista cravada no chan e a man implorando.

Paréceme que lles vai mellor a aqueles que a estes últimos.  Os primeiros teñen as caixas cheas de cartos, incluídos algúns billetes; os outros non suman máis que calderilla desa minúscula que hai agora. Supoño que a xente entende que nuns casos se trata de traballadores ou artistas que merecen o que gañan e que os demais non son outra cousa que vagos ou mangantes dedicados a explotar a piedade das almas inocentes. En fin, que os pobres que non sexan capaces de evolucionar vano pasar moi mal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A fraxilidade dos herois

18 de marzo de 2015 a las 0:28

O domingo pola mañá, cando estabamos pechados nun ascensor en Madrid un grupo de cinco amigos, eu conteilles aos meus compañeiros de aventura algunhas historias do mesmo estilo que me sucederon a min. A máis divertida ocorreu en Armenia, un día de calor espantosa, cando o termómetro marcaba temperaturas parecidas ás do inferno. Era un deses ascensores para moitas persoas, pero que levaba unha carga superior á permitida, pois así o tiña decidido o home que gobernaba o aparato.

No momento en que quedamos atrapados á altura dun piso altísimo, un turista americano que levaba días dándonos a tabarra contra os soviéticos, dicindo en voz alta que aquel país era unha cochambre, púxose tan histérico que pretendía saír daquela caixa por un buraquiño que non permitía o paso dun coello, el que era coma un touro.

En xeral, nestes casos, a xente ponse moi nerviosa. En Bilbao, no edificio onde eu vivía a finais dos sesenta, un vasco gordo, comellón e falador, moi boa persoa, botouse a chorar como un neno, poñendo voz de monaguillo. Pasado o trance, sentía tanta vergonza que tardou en saír de potes con nós. Cando se decidiu, subía os trece pisos da súa casa a pé. Como tiña a teima de contar historias aburridas da guerra, nas que aparecía sempre como un heroe, polo menos sacamos ese proveito: tardou en volver falar do asunto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Comendo pasteis

17 de marzo de 2015 a las 0:17

Unha tarde do ano 1932. Klaus Mann, fillo do célebre novelista alemán do mesmo apelido, tomaba café no Hotel Carlton de Munich. Habís días que a súa irmá Erika fora violentamente interrumpida durante unha conferencia por unha padilla de alborotadores nazis, envalentonados polos seus recentes éxitos electorais. O xove Klaus estaba distraído, meditando sobre as causas que podían levar a tantos compatriotas seus a confiar cegamente nun político que a el lle parecía un pallaso e nunha doutrina que non consistía noutra cousa que na manipulación duns cantos tópicos destinados a remover con furia nas emocións máis primarias da xente.

Mentres esperaba a alguén na cafetería, Klaus Mann recordaba unha conferencia do seu pai, pronunciada un par de anos antees en Berlín, e que tampouco puidera rematar polas mesmas razóns que a súa irmá Erika. Ó final, o ilustre escritor conseguíu salvarse dunha bos somanta polo procedemento de meterse precipitadamente no coche duns amigos e abandonar a toda velocidade a sala onde minutos antes estaba falando. Desde entón, os Mann pasaron a formar parte da lista de inimigos declarados da ideoloxía nazi, advertidos ademais en público, a través de periódicos e de panfletos, do destino que lles estaba reservado para o día en que aqueles matóns incivís chegaran a ocupar o poder. Por iso Klaus Mann andaba preocupado. De pronto, ergueu a vista e viu a Hitler en persoa. Estaba no salón de te rodeado dun grupo dos seus acólitos, xesticulador e parlanchín, visiblemente satisfeito do ben que lle ían as cousas aquel ano.

O primeiro que chamou a atención a Klaus Mann doi o aspecto insignificante e ridículo que tiña o personaxe, que nese instante bebía un chocolate a grolos pequeniños e comía cunha gula infantil cantidades enormes de pastel de fresa. Por un momento, esquecido do pesimismo que  o dominaba desde había tempo. o fillo do famosos escritor alemán pensou que un individuo cun nariz como o daquel tipo, acentuado ademais por un bigote que daba a risa, era imposible que chegara a ser un dictador. Está claro que se equivocou.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de marzo de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Desgrazas absurdas

16 de marzo de 2015 a las 9:35

Don Ramón Otero Pedrayo contaba ás veces que cando eran nenos el e Vicente Risco, as galiñas da casa de Trasalba tirábanse aos ollos deste último porque pensaban que eran figos. Non é frecuente, non obstante, que as pitas se comporten dunha maneira tan agresiva. En xeral, os problemas cos animais domésticos empezan cos cans, que son os que máis atacan a xente. Todos coñecemos casos de persoas asustadas ou mordidas por eles. Despois veñen os bois e as vacas, que son moito máis perigosos.

A un irmán meu, cando tiña tres anos, escornouno a vaca Barrosa, que lle meteu máis de trinta cornadas, ningunha mortal, afortunadamente. Menos sorte tivo un veciño dunha aldea  próxima, que morreu co corazón partido en dous por un touro semental. Os porcos tamén teñen feito algunhas barbaridades, sobre todo cos rapaces.

Falando destas cousas, un amigo contounos onte a un grupo de compañeiros que el foi atacado por unha ovella en Ponferrada:  un ataque implacable e reiterado, en plena rúa, que lle deixou as pernas feitas unha calamidade. A todos nos deu a risa, pois é o último animal que un imaxina que pode facer estas cousas. Claro que en punto de desgrazas, danse as circunstancias máis estrañas. Eu coñecín un deputado que tivo un accidente de coche, caeu nun charco e apañou unha gripe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pecar en seco

15 de marzo de 2015 a las 9:15

Leo un divertido traballo sobre comellóns e cuchipandas. Polo que se ve, en cuestión de incontinencia gastronómica, todos os excesos son posibles. Postos a comer, hai individuos capaces de realizar fazañas que sobrecollen pola dimensión do desatino, de xeito que se pode dicir que non hai outros límites para o estómago que os que marca a imaxinación humana, unha fronteira volátil que sempre queda lonxe. Ao longo da historia tense comido de todo, mesmo cousas que non teñen que ver cos reinos animal e vexetal, incluído o ouro.

O Rei Sol, Luís XIV, por exemplo, era un bárbaro na mesa. Un menú bastante habitual deste rei de Francia consistía en catro pratos de sopas diferentes, un faisán enteiro, unha perdiz, unha fonte de ensalada, un pernil de año en salsa de allo, dúas talladas grosas de xamón, unha fonte de pasta, froita e doces.  Por riba, unha amante botáballe polvos no viño para poñelo a punto en cousas de amor.

En Galicia aínda se ven pola rúa algunhas ruínas gloriosas nisto do deleite de comer, vellos guerreiros derrotados pola glicosa e o colesterol, antigos heroes vencidos finalmente polo ácido úrico, as úlceras e a hipertensión. Son as vítimas inocentes dunha candonga puritana que nunca perdoa, como se darlle  gusto ao corpiño fose un pecado que hai sempre que pagar. Nada diso; só unha homenaxe ao que a vida ten de agradable, ese reino de paz onde nunca entran os que pecan de verdade, é dicir, aqueles que sempre pecan en seco.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranza dun avó

14 de marzo de 2015 a las 0:14

O xoves pola tarde, en Pontevedra, despois dun acto público, atopeime cun amigo da infancia ao cal había algún tempo que non vía. Presenteillo ás persoas que me acompañaban e unha delas, sen máis, preguntoulle medio de broma se aínda non o sacara nunca na galería de personaxes de Xinzo que ás veces aparecen nesta sección de cada día. Cando lle respondeu que non, decateime de que, efectivamente, nunca falei del aquí, a pesar de que pasamos a nosa nenez xuntos, case como se fósemos irmáns.

Este amigo, Domingo Romero, vivía nunha casa vella. Había nela dúas cousas moi divertidas: a primeira, un tren eléctrico; a segunda, un avó que parecía sacado dunha novela, tanto polo seu aspecto venerable, pelo branco e bastón con empuñadura de prata, como pola maneira de falar: voz suave de caricia.

Sempre me quedou unha frustración con aquel home. Entón eu non sabía, porque era neno, que fora el o maxistrado que condenou a José Antonio Primo de Rivera por tenencia ilícita de armas. ¡Pensar que pasei horas e horas con aquel velliño sen coñecer o seu drama! Digo drama porque estivo a punto de perder a vida, pasou polo cárcere e foi apartado da carreira durante anos. Quero pensar que non lle quedou amargura. Dígoo porque ao neto só lle chegou unha herdanza de placidez acolledora. A mesma que eu recordo no avó.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ritos de solemnidade

13 de marzo de 2015 a las 0:23

Un tío meu, cura de relumbrón, que fixo a fazaña ata agora non igualada de sacar matrícula de honor en todas as asignaturas nos doce cursos que duraba a carreira, dicía que o que menos lle gustaba dos curas que chegaban a bispos era que de repente se fixeran tan solemnes. Sexa certo ou non, e a verdade é que dos tres ou catro bispos que eu tiven ocasión de tratar resultaron ser bastante sinxelos, esta tendencia á solemnidade está moi estendida, incluso entre a xente normal, cando chegan a un cargo de responsabilidade.

Non sei por que o primeiro cambio que se lles nota é a maneira de falar, da que desterran a sinxeleza, como se tivesen medo a que os considerasen pouco serios. Con frecuencia tamén cambia o timbre fónico. Un compañeiro meu de estudos, a quen sempre tiven por boa persoa, competente e nada afectado, atopeino un día convertido en xuíz hierático, distante e subido, cunha voz tan escandalosamente impostada que ao principio pensei se tería algún problema na gorxa. Despois decateime de que era cousa do cargo.

Durante os catro anos que fun deputado, un amigo meu estivo empelado en obrigarme a cambiar de coche, co argumento de que aquela deliciosa carrilana na que andaba dun lado para outro non se correspondía coa dignidade do cargo que ostentaba. Incapaz de comprender a miña falta absoluta de sensibilidade para este tipo de cuestións, atribuía o meu deinterese polos seus argumenos a pura inconsciencia. Sospeito que un día que tiñamos que asistir a un xantar no que el ía facerun negocio, me puxo unha disculpa para non  ir comigo porque lle daba vergonza que o viran chegar nun coche tan inapropiado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de marzo de 1990.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 6 Comentarios
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha asesora

12 de marzo de 2015 a las 0:22

A noticia de que o goberno de Serra Leona conta cunha bruxa entre os seus asesores máis atendidos provocou algúns artigos irónicos nun par de revistas norteamericanas. Xa se falara desta señora hai varios meses, cando se soubo que o exército se valía dos seus servizos para adiviñar onde estaban emprazadas as pezas de artillería dos rebeldes secesionistas alzados en armas. Vólvese falar agora, despois de que trascendese a noticia de que o presidente aprazou unha decisión importante por consello da bruxa.

Non sei quen é o señor presidente de Serra Leona nin sei como se chama, ignoro se é intelixente e descoñezo calquera  outro dato sobre el, a non ser este da moita fe que debe ter nas bruxas. Dada a insignificancia internacional do país no que manda, tampouco me importa demasiado que se deixe guiar polos consellos desa señora.

Despois de todo, iso mesmo era o que facía o presidente Reagan, que tiña na Casa Branca  unha experta en facer horóscopos, como ten revelado un dos seus máis íntimos colaboradores.  Aquel bo home non daba un paso sen consultar antes coa súa astróloga, que decidía as datas e as horas de viaxes, conferencias de prensa, audiencias e outros datos da axenda oficial do político máis poderoso do mundo. A pesar de todo, non houbo ningunha catástrofe internacional que nos afectase. Polo menos non consta.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net