Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un bicho pequeno e duro

28 de febrero de 2015 a las 0:18

Un bicho pequeno e duro

Onte pola tarde, mentres descansaba na casa, púxenme a ollar unha revista estranxeira, non tanto para ler, que non tiña ganas, como para mirarlle os santos e pasar uns momentos sen facer nada especial. Chamoume a atención unha fotografía na que se vía un grupo bastante numeroso de rapaces chineses recentemente fusilados. Estaban tirados no chan, todos cun cartel sobre o peito, rodeados de xente de uniforme, e de fotógrafos facéndolles retratos. As caras, en xeral, non expresaban dramatismo, quizais só resignación.

A foto ilustraba unha reportaxe sobre a pena de morte en China, un castigo que se aplica con frecuencia e que, segundo parece, non é mal visto pola maior parte da poboación. Exactamente igual que o que sucede en Estados Unidos, onde se dá por descontado que hai que matar as persoas responsables de determinados delitos.

Cando estaba lendo esta reportaxe caeume sobre a folla da revista un bicho pequeniño, pero duro, pois fixo un ruído clarísimo ao bater contra o papel. Andou dando voltas arriba e abaixo, parando aquí e alá. Confeso que resultaba moi relaxante observalo, intrigado por saber que cousa andaría buscando: probablemente algo de comer. Por suposto que me pasou pola cabeza a idea de que, se eu quixese, podería esmagalo, acto que non cometín. Aínda que sexa una vidiña de nada, o mundo está mellor así.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de febreiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Condutor

27 de febrero de 2015 a las 0:17

Contoumo o outro día un dos interesados, aínda que loxicamente non direi quen foi. Resulta que un condutor de coche oficial, un día levaba a un cargo político, xa de noite, bastante tarde,  de volta para a casa. O malo era que aquel home, despois de cumprir co seu traballo aínda tiña que percorrer uns cantos quilómetros máis para chegar ao seu propio domicilio. Non era raro, polo tanto, que fose de mal talante, sobre todo porque, por riba, o outro ía estomballado no asento de atrás, calado e medio durmido. A irritación empezou a comer por dentro ao condutor, ao cal se lle ía enchendo a cabeza pouco a pouco de malos pensamentos.

Os pensamentos convertéronse nunha enxurrada de improperios non expresados, que ía moendo para si. No fondo, viña ser algo como dicir que el ía alí conducindo, mentres que o xefe nin se decataba, adormecido como un porco, cada vez máis ausente. Os insultos e as maldicións enviáballos a través do espello retrovisor, con miradas asasinas.

No medio da viaxe, houbo que parar a botar combustible nunha estación de servizo. Rematada a tarefa, proseguiron a viaxe, pero daquela o enfado do condutor xa se convertera en desprezo, pois o pasaxeiro de atrás xa nin se vía. Púxose a pensar: “Ala, dorme, animal, ronca se queres a perna solta, que xa tanto me dá. Oxalá que cando chegues á casa se che pasen as ganas de durmir e teñas unha noite de can”. Cando arribaron, o chofer abriu a porta para que o transportado baixase e descubriu que non estaba. Baixara na estación de servizo, sen que el se decatase, e deixouno en terra. O malo foi que tivo que dar volta a buscalo. E o peor aínda, que cando chegou, xa o outro collera un taxi.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A lóxica das conclusións

26 de febrero de 2015 a las 0:16

Imaxinemos unha universidade cotrosa, composta por unha serie de chabolas miserables con tellado de latón, onde os alumnos reciben as clases, e un grupo de pequenas chouzas con teito de colmo, que alberga os dormitorios de profesores e estudantes. Sobre este horrible panorama, engadamos unha guerra e os bombardeos que de cando en vez rebentan as fiestras das aulas. A lóxica e o sentido común obrígannos a tirar a conclusión de que dun centro universitario desa natureza non pode saír nada importante para a ciencia.

Pois así era a unversidade chinesa de Kunning cando nela estudaban Chen Ning Yang e Tsung-Dao Lee, dous mozos daquel país que algún tempo despois, acabados de cumprir os trinta anos, haberían recibir o Premio Nobel de Física. Neste caso, a mesma lóxica e o mesmo sentido común impóñennos a conclusión de que o talento, que é cousa do espírito, é sempre superior á falta de medios materiais.

Estes dous sabios que grazas á súa intelixencia foron capaces de superar tantas dificultades e que grazas á súa colaboración fixeron importantes descubrimentos no campo da física teórica, acabaron separándose ao non se poñeren de acordo sobre cal dos dous debía figurar en primeiro lugar á hora de firmar os artigos ou a quen lle correspondía a orde de prelación no momento de recibir o premio en Estocolmo. Nesta ocasión, a lóxica e o sentido común quedan tan desconcertados que non saben que conclusión tirar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de febreiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Retrato máis xusto

25 de febrero de 2015 a las 0:15

Hai dous ou tres días falei aquí do Tío Perneta, un personaxe da miña infancia a quen tiven por un home malo durante anos. Alguén me recorda agora que a palabra que empregou un día contra a miña nai non foi “cornufiera”, como eu pensaba, senón “lucifera”, que ten máis sentido. Tampouco me acordaba de que o enfado daquel home tivese que ver cunha censura amable, pero firme, que recibiu oportunamente por algunha falta cometida no traballo. Por último, o de Tío Perneta non lle gustaba; chamábase Señor Francisco.

Quen o recorda mellor ca min asegúrame que non era exactamente malo, senón fungón e roñeta. Tiña unhas poucas cortizas na horta que lle daban un mel magnífico, moi apreciado polos curas dos arredores, que ás veces o convidaban ás reitorais. Falaba coas abellas como se fosen xente, razón pola cal nunca o picaban.

Polo visto, era valente. Foi o único home da aldea que perseguiu a pé, pola noite, amparándose en muros e árbores, os asasinos do cura, que estaban aconchabados coa criada. Perdeulles o rastro na Costa de Canedo, baixando cara a Quintela. O traballo parece que non lle gustaba. Polo demais, contaba ben os contos, especialmente os referidos a lobos e atracadores. Morreu de vello, pobre e tranquilo, medio seco polos anos. A memoria que queda del non é mala. Desquitando a voz, que era como unha corneta desafinada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pasatempo

24 de febrero de 2015 a las 0:24

Nun daqueles exámenes de reválida que era necesario pasar nos meus tempos de estudante, na proba de matemáticas puxéronnos un problema que tiña pouco que ver coa materia estudada, na que había abundancia de teoremas e ecuacións. Por esa razón produciuse un grande desconcerto, sobre todo entre os alumnos denominados chapóns, pouco dados a calquera alteracións que introducise o máis pequeno desorde na ben regulada mediocridade que con tanto esforzo cultivaran durante meses e meses de aplicación.

Escuso dicir que houbo máis que desconserto, pois aos poucos minutos de que nos entregaran a papeleta coas preguntas, foise dormando un xordo murmurio que pasou rapidamente da sorpresa á indignación e que rematou en pranto. Á miña beira tiña eu a un compañeiro que ao falar prendía no “erre” e que non facía máis que repetir, a maneira de interxección, unha palabra excremental que por levar a letra da súa desgracia estratéxicamente colocada, convertía a súa irritación nun asunto bastante cómico.

A proba consistía nun deses xogos matemáticos que aparecen agora nos libros de pasatempos matemáticos e que requiren, para resolvelos, unha pouca atención e unas gramos de lóxica. Non resisto as ganas de reproducila aquí, coa esperanza de que os lectores se divirtan un pouco e esquezan por uns momentos a televisión. Trátase de substituír por números as letras que parecen nos factores e o resultado da seguinte suma: SEND + MORE = MONEY. Con algo de paciencia e un lápiz, está feito. Tanto ten o tempo que se tarde.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de febreiro de 1989.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Domingo de Entroido

23 de febrero de 2015 a las 0:13

O domingo pola mañá achegueime ata Xinzo de Limia para ver o entroido. Xa se sabe que na miña vila hai un vello costume: todo aquel que non leve algún tipo de disfraz, mesmo que sexa un poncho mexicano, uns bigotes postizos, un gorriño de papel ou un nariz de pallaso, exponse a ser collido no aire polas cuadrillas de pantallas e introducido pola forza no primeiro bar que se encontre, onde debe invitar a unha ronda. De maneira que só os forasteiros despistados se atreven a transitar pola rúa vestidos de persoas.

A min nunca me valeron nin os bigotes nin os lentes falsos de miope escandaloso nin os gorriños de cucurucho para librarme de pagar o foro. Ano tras ano, fun collido e transportado polo aire por grupos de mozos fornidos, moitos dos cales resultaban ser, como eles mesmos se encargaban de explicarme, fillos de amigos meus.

Este ano merquei unha careta de pato cuacuá e conseguín que ninguén me atrapase. Dese xeito, puiden contemplar a festa con tranquilidade. Había monxas de minisaia, bispos con cara de senvergonzas, dromedarios, falsos curas, mozas despendoladas… Unha explosión de vitalidade irreverente e feliz. Cando me volvín, xa pola tarde, unha cegoña atravesaba o ceo, moi alta. Pareceume moi fermosa, máis que ningunha desas máquinas perfectas que dentro de poucos días van caer como un demo furioso sobre Bagdad.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ida por volta

22 de febrero de 2015 a las 0:12

Hoxe pola tarde, cando aquí sexan as nove da noite, estarei chegando a Nova York. Unha viaxe rápida, sen tempo para cambiar os hábitos do sono, e regresar deseguida, a continuar coas tarefas de a diario. O Instituto Cervantes organizou unhas conferencias de escritores e alá vou, xunto con Joan Perucho e Rosa Regás, dous bos amigos. Co primeiro teño coincidido en moitos sitios: Moscova, Armenia, Baltimore, Londres, Liverpool… Dabondo para trabar unha relación sólida, case familiar e divertida.

Perucho, ademais, viaxa sempre coa súa muller, que cre en fantasmas e sabe moitas historias relacionadas con ese mundo. Tanto que asegura dispoñer dun deles na súa casa. Nesta ocasión, como ocorre cada vez que nos atopamos, probablemente traerá novidades de ultratumba. As horas de avión pasan así máis rápidas.

Polo demais, Nova York é unha cidade que sempre resulta estimulante. Por se fose pouco, coincidindo coa nosa estancia, hai un concerto de Anne-Sophie Mutter, a miña violinista predilecta, que toca como ninguén e por riba ten o aliciente de ser guapísima. Mel nas filloas. Claro que, de momento, aínda non conseguín arranxar o asunto das entradas, que está difícil. Ao final, se non fose posible asistir ao concerto, tampouco pasaría nada: con dar un paseo pola rúa, a festa está garantizada. Incluso co frío que vai.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Museos e baños

21 de febrero de 2015 a las 0:21

Un día, visitando un museo sueco, reparei nunha especie de pipote de madeira cortado pola metade, cunha forma lixeiramente elíptica. Como non estaba rotulado, quedei coa curiosidade de saber para que servía. Antes de saír, descubrín unha rapaza de uniforme que estaba arrimada contra unha parede e  decidín preguntarlle. A moza, cun sorriso pícaro, díxome que era unha bañeira típica das casas de campo, moi popular en Suecia ata o século XVIII, e que os obxectos de arredor tiñan todos que ver coa hixiene corporal.

Entón decateime de que nos museos de Galicia nunca vin nada semellante, nin nos do resto de España, o cal me levou a preguntarme como se arranxaría a xente de aquí para bañarse cando aínda non había baños. Unha hipótese extrema sería tirar a conclusión de que case ninguén se bañaba. Un amigo meu di que iso non é razoable.

A algunhas familiares e amigas que pasaron por internados alá polos anos cincuenta téñolles oído contar a complicada relación coa auga que estaba establecida naqueles centros, nos que as rapazas debían entrar na ducha cubertas cunha túnica. É polo tanto máis que probable que iso do baño non fose costume moi frecuente en Galicia, o cal tampouco debe ser motivo de vergonza colectiva. Moito peor sería encher agora os museos de bañeiras para disimular. Despois de todo, a xente non se fixa demasiado nestas cousas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de febreiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Soidade

20 de febrero de 2015 a las 0:20

As persoas que coñeceron o escritor Ánxel Fole saben que era un home peculiar, mestura de bohemio descoidado, polo aspecto, e de señor distinguido, polo espírito. Gustábanlle as definicións precisas, pois tiña a preocupación da linguaxe, que cultivaba con mimo. Nunha ocasión pasei con el varios días en Lugo, conversando diante dunha gravadora durante horas, co propósito de facer un libro. Publiqueino pouco despois e lamentablemente non foi do seu agrado porque puxen nos seus labios unha frase que me dixera, pero que non lle gustou ver reproducida por escrito: unha cousa fea que lle chamou ao xeneral Mola.

Unha tarde, nunha daquelas longas tertulias, houbo un momento no que me falou da soidade, sentimento para min case descoñecido, en parte porque sempre me levei ben comigo mesmo. Foi quizais por iso polo que non conseguín entrar na reflexión que el propuña. Eu imaxinaba a Fole como un home en permanente diálogo interior.

Sen embargo, coñecendo o seu gusto polas definicións, pedinlle que definise a soidade. Quedou calado, e despois, coas palabras envoltas no fume que lle saía a bafaradas pola boca, dixo: “A soidade é a soidade”. Nunca máis volvín pensar nunha frase que naquel momento non me impresionou demasiado. Acordeime dela onte, mentres paseaba só polo bosque. E cheguei á conclusión de que se trata dunha boa definición para aqueles que saben en que consiste a soidade. Comenteino despois por teléfono cun amigo pouco dado ás metafísicas, que me dixo: “Por suposto. Tamén un grilo é un grilo. E come verzas”. Agradecinllo moito, porque andaba eu onte demasiado transcendente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Branco ou negro

19 de febrero de 2015 a las 0:19

Hai anos, en plena crise do petróleo, un día escoitei en Londres a un charlatán árabe que, desde o alto dun caldeiro de plástico, en Hyde Park, estaba botando un espiche patriótico en contra dos europeos. Todo canto de bo existía no mundo ademais o petróleo, desde os números ata a música, era creación dos seus. A parte máis graciosa do espectáculo, non obstante, estaba do lado do público. Os humillados asentían case todos con acenos da cabeza, como pedindo perdón por non ter nacido en terra de mouros.

Nos Estados Unidos, especialmente no mundo intelectual, hai agora moitos homes brancos que case piden perdón por non seren mulleres e negras. Un coñecido profesor, Martin Bernal, publicou hai tempo un libro no que trataba de demostrar que a cultura grega era de orixe  africana e de cor escura. Tivo un grande éxito.

Non tardaron en aparecer teorías que ían un pouco máis alá e que defendían a tese de que tanto Sócrates como Cleopatra eran negros. Recentemente, como reacción contra estas afirmacións, outros profesores decidiron desmontalas con argumentosque semellan bastante razoables. De maneira que xa temos aquí unha especie de guerra arredor da coloración da pel  algunhas relevantes figuras históricas. Con todo, sería mellor dedicar estes esforzos a unha cuestión máis importante: branco ou negro, ¡que máis ten!

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de febreiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net