Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Formigas

20 de junio de 2014 a las 0:20

Pasei unha boa parte da fin de semana traballando de albanel, se non resulta demasiado pretensioso chamarlle así a unhas pequenas chapuzas que andei facendo no xardín. Naturalmente, contei con axuda, pois ignoro todo canto se refire a proporcións entre area e cemento para facer a masa necesaria. Diriamos que me dediquei aos aspectos máis artísticos do asunto, eses que demandan algunhas doses de paciencia, interese polos detalles e uso perfeccionista do moqueiro. Aínda así, o resultado non me pareceu ningunha marabilla, senón todo o contrario, o cal me reafirmou na admiración que sinto pola xente que traballa coas mans.

Cando andaba batendo co cincel nunhas pedras que estorbaban para sacar uns niveis, desfixen sen querer un formigueiro, ou unha parte del. De pronto, por un buraco empezaron a saír moreas de formigas que ao cabo de pouco tempo se transformaban nunha especie de moscas, con ás. Aínda que supoño que non é así, daba a sensación de que non as tiñan ocultas, senón que se lle formaban de súpeto.

De pequeno, cando me interesaba máis por estas cousas da bichería, nas que tiña de asesor ao meu pai, que lera o libro famoso de Maeterlinck, sabía algo de todo isto. Recordo, por exemplo, a historia de que había formigas que practicaban a escravitude, que eu imaxinaba como unha historia diminuta de látegos, cadeas nos pés, argolas arredor do pescozo e, por suposto, bágoas. Foi esta lembranza infantil a que me levou a pensar que as formigas con ás que saían onte do formigueiro que destruín non podían pertencer á clase das dominadas, senón das dominadoras: ninguén que voe pode ser escravo. Por iso non tiven nin chisco de remordementos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dortmund

19 de junio de 2014 a las 0:19

Onte pola tarde chegamos a Dortmund, en Alemaña. O recibimento na estación foi simpático: unha banda de música tocando e unha rosa, entregada por dúas mozas, para cada un de nós. Logo, en procesión, baixo unha calor abafante, precedidos de varios cómicos que ían subidos no alto de zancos enormes, leváronnos á biblioteca pública, para asistir á primeira recepción. Foi un descanso despois do inferno de Bruxelas, onde presenciamos unha batalla campal dos hooligans ingleses, coas sillas da nosa terraza voando polo aire, mentres a policía cargaba contra os bárbaros, que racharon escaparates e queimaron varios coches.

Noutra parte da cidade, outros colegas aínda o tiveron peor, pois houbo disparos, parece que feitos por un inglés, e fuxiron asustados a refuxiarse no hotel. Pola noite non había apenas un sitio onde tomar algo, a pesar de que a calor invitaba a estar fóra, ao aire libre. Os máis precavidos botaron a chave para evitar complicacións.

Mañá, aquí en Dortmund, haberá bastante actividade e moi variada. Ademais dos debates e as conferencias, está programado un partido de fútbol entre novelistas e poetas. Onte fixeime no tren e, en xeral, os segundos son máis delgados, con lixeiras excepcións, como un checo que debe pesar máis de cento vinte quilos e que en París fixo unhas declaracións confesando a súa admiración por Franco e Pinochet. Desde entón anda só. Mellor dito, fala moito cunha escritora austríaca que, segundo me contou un poeta grego, vai casar cando cheguemos a San Petersburgo, a onde lle sairá o mozo. Con ese motivo, haberá festa. Xa advertín a un poeta que a miraba con moi bos ollos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un par de vellos

18 de junio de 2014 a las 0:18

No pasado mes de marzo, unha velliña británica chamada Thelma Campbell, farta das canalladas que lle facían un grupo de rapazolos pillabáns, reclamou por teléfono a presenza da policía. Non lle faltaba razón: os gamberros petábanlle na porta continuamente e saían correndo, rachábanlle as botellas de leite, ríanse dela e do seu home… Unha tortura insoportable para dous vellos indefensos. O policía que acudiu no seu auxilio colleu a un dos idiotas, agarrouno polas lapelas e largoulle unha labazada.

A prensa e a opinión pública daquel país están agora divididas. Os defensores dos dereitos dos rapaces reclaman a expulsión definitiva do axente que deu a labazada, a quen os xuíces xa lle impuxeron unha multa. Outras persoas, en cambio, consideran que o policía fixo o que tiña que facer e propoñen unha condecoración.

Aínda hai un terceiro grupo, variante burra e primitiva do anterior: como o rapaz do conflito é un estranxeiro, fillo de españois, chaman por teléfono á casa dos pais para insultalos, ameazalos e pedirlles que se vaian dun país que non é o deles. É dicir, que cada un aproveita a historia segundo máis lle convén. Tanto que, conforme pasa o tempo, ninguén se acorda dos velliños a quen os raparigos lles facían a vida imposible, e que son as verdadeiras vítimas desta  historia; nin sequera provocando un cataclismo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home inquieto

17 de junio de 2014 a las 9:48

Hai máis de vinte anos que James Goldsmith, o célebre millonario británico metido agora a político contrario á moeda única, mercou un restaurante de luxo en París. Non o fixo para gañar cartos, senón para dispoñer dun lugar agradable onde comer cada vez que viaxa á capital de Francia, o cal ocorre con frecuencia. Normalmente, utiliza un avión privado que dispón de dous dormitorios, cociña e salón. Aínda que poida parecer unha extravagancia, ese avión queda bastante pequeno para as necesidades do seu propietario.

Por exemplo, nel non colle a familia. Para empezar, Goldsmith ten tres mulleres: a lexítima, que se chama Annabel e reside en Londres, unha antiga secretaria coa que estivo casado e da que se divorciou, Ginette, e unha amante oficial, Laure Boulay de la Meurthe. As dúas últimas viven na mesma casa en París, pero en pisos separados.

En total, Goldsmith é pai de oito fillos, que suman idades que van desde os oito anos ata os corenta e dous. Desde hai algún tempo, este home está empeñado nunha batalla contra  Europa.  Por esta e outras razóns chóvenlle os inimigos. Uns din que é un tiburón, hai quen o cualifica de tipo delirante, outros están convencidos do seu talento e da verdade da causa que defende, pero desconfían das súas intencións. Lin tamén que algúns amigos aseguran que se trata dun home tímido e inseguro. Eu penso que debe de ser un pouco golfo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tempos de mesías

16 de junio de 2014 a las 0:16

Hai anos durante un xantar celebrado en Madrid, o intérprete de Olof Palme para español facía eloxios ponderados do asasinado primeiro ministro sueco. Era tan grande a simpatía que lle inspiraba aquel home que boa parte do tempo que empregou en falar del o fixo cos ollos augados pola emoción. Pouco a pouco, case todos os presentes nos deixamos envolver pola calor humana das súas palabras. Digo que case todos, porque ao meu lado sentaba un vello poeta de barba branca que nun momento da conversa, cando o citado intérprete estaba no cumio da devoción, tocoume o brazo e díxome en ton de confidencia: “Non faga caso. No fondo, Palme era un golfo como todos os políticos”.

Non sei a que golferías se podía referir o meu compañeiro de mesa, pero supoño que a súa delicada alma de poeta sublime debía sentir algún tipo de noxo invencible fronte ao pragmatismo brutal dos políticos, eses individuos condenados a contradicirse permanentemente, segundo as circunstancias. Habitantes dun mundo onde rexe a ética da responsabilidade por riba da ética dos principios, pasan a vida enganando a unha opinión pública moi propensa a deixarse levar polo arrebato irracional dos sentimentos.

Golfos por golfos, a xente parece que prefire os falabarato, eses tipos primitivos e audaces que prometen a solución do imposible. Cun mundo dotado do poder de destruírse a si mesmo, cunha tecnoloxía que parece maxia ou bruxería e ten a capacidade de crear materia a partir da nada, a xente non se resigna a aceptar que haxa cousas que non teñen solución ou que teñan unha solución difícil, ás veces, incluso tortuosa. Cansos de crises, fartos de esperar, os pobos máis ricos do mundo buscan salvadores. En Marbella atoparon a Jesús Gil; en Suecia a Ian Wachtmeister; en Francia a Le Pen. En Estados Unidos o mesías chámase Ross Perot. Son tantos que deixaron de ser anécdota.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home na cadeira eléctrica

15 de junio de 2014 a las 0:15

A última vez que estiven en Nova York vin un grupo de persoas reclamando con pancartas a pena de morte. Non é que pedisen a súa implantación, que xa quedou aprobada despois das últimas eleccións, senón que querían que se aplicase xa. Un dos manifestantes era un tipo inmensamente gordo, deses gordos de circo que só se ven en América, e non tiña cara de ser  moi intelixente, pero tampouco parecía un tipo ruín. Quíxome entregar un papel que non lle aceptei e devolveume un sorriso aberto, simpático.

Xa teño dito aquí moitas veces que a maldade non sempre ten un rostro repulsivo. Non sei que motivos moverían a aquel señor a reclamar o funcionamento inmediato da cadeira eléctrica: algunha mala experiencia persoal co crime, a influencia dalgún amigo ou simplemente calquera cabezonada ideolóxica.

Empuxado por eles, en Nova York o alcalde anda buscando unha vítima. Supoño que non tardará en atopala. Aposto que será un negro, fillo dunha familia miserable, nacido nun dos barrios terribles do norte de Manhattan, atrapado pola heroína, quizais mala persoa. O día en que o maten, probablemente librarán ao mundo dun canalla, talvez dun infeliz ou un desgraciado, pero gustaríame saber se co triunfo dos sentimentos destas persoas  tan amantes da xustiza o mundo vai ser un pouco mellor. Estou seguro de que non.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Sentir envexa

14 de junio de 2014 a las 0:14

O sábado estiven con outros amigos en Xanceda, na casa de Felipe Fernández Armesto, onde despois de xantar, comodamente instalados no salón, fixemos unha longa tertulia que durou case ata o solpor. Os temas, como sucede sempre neste tipo de reunións informais, foron moitos, entroncados uns noutros de maneira espontánea, deixándonos arrastrar pola enxurrada fluvial da conversa, que ao final chegou a ser como un río cheo de derivacións e meandros. Unha delicia. A experiencia vital do anfitrión dá para moitas horas de lecer.

Desde rapaz tiven a sorte de vivir rodeado de homes e mulleres que sabían contar historias, e resultou tan atractiva para min esta condición, que os meus mellores amigos foron sempre xente de máis idade, que é a que conta mellor. De aí que me encante facer tertulia con persoas que teñan vivido moito e que saiban narrar con arte o que viviron. Un pracer semellante ao da lectura. Así foi a tarde do sábado.

Nun momento da conversa, onde as historias chovían sen parar, fíxose un deses claros que sempre aparecen nas boas tertulias como se fosen un escampado, necesarios para que as anécdotas non se queden en contos e sirvan tamén para reflexionar. Entón falouse da envexa. Cando saímos de Xanceda, eu sentina dentro de min. Que Josep Pla lle dedicase a Felipe Fernández Armesto un capítulo nas súas obras completas chamándolle amigo, a min prodúceme unha envexa irreprimible. Tanto que o teño que dicir.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Seis mazás

13 de junio de 2014 a las 0:13

Este ano temos seis mazás. Quero dicir que son as que ten a mazaira, nin unha máis nin unha menos. Empezan a ser xa grandiñas, dunha color encarnada viva, moi ben feitas. Cando estou na casa, vounas ver e comprobo que medran case dun día para outro, sobre todo agora que o sol empeza a pegar con algo de forza, aínda que non demasiada. Onte estiven quitándolles os fíos das arañas, unha operación que resulta inútil, pois volven tecelos en pouco tempo. Acordeime dun cura de Ourense que pasou a véspera da visita do bispo limpando o sagrario e ao día seguinte, cando o prelado meteu a man, alí estaba. Co xenio, o cura botou un pecado. Isto de ser amigo das mazás non é igual que ser amigo dun porco, por exemplo.

Digo isto porque sempre me pareceu horrible que as señoras da aldea que lle dan de comer aos cochos durante todo o ano, teñan logo que participar na matanza, escoitar os berros do animal e cociñar os pratos que se comen o primeiro día, é dicir, o fígado e os riles. Semella moito a un crime, xustificado só pola fame e cousas así.

Coas mazás non é o mesmo. Xa sei que viven, que probablemente senten, polo menos á súa maneira, e que incluso poden sufrir. Os periódicos teñen falado ás veces desa xente que lles pon música, que lles canta ou que lles fala. Eu, de momento, aínda non entrei nesa tolería, grazas a Deus, e espero non entrar nunca, por máis que poida comprender a quen comete ese tipo de rarezas, pois cousas máis estrañas hai que entender. Así que, polo que respecta ás mazás, limítome a ir de visita. Confeso que algunha vez tiven a tentación de bautizalas con nomes cristiáns. Non o fixen por medo. Empézase por aí e non se sabe onde se pode acabar.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Descanso

12 de junio de 2014 a las 0:12

Os alemáns tiñan previsto que hoxe, segundo os psicólogos, empezarían os primeiros cansazos e incluso, para algúns, a tentación de abandonar. Por iso decidiron dedicar o segundo día de estancia en Bordeos, é dicir, o domingo, a visitar Château Smith Haut Lafitte, con degustación de viños na propiedade, trasladarnos logo a Malagar, que foi a residencia dun dos tres grandes escritores da rexión, François Mauriac (todos empezan por “M”, pois os outros dous son Montesquieu e Montaigne) e sermos recibidos finalmente polo Consello Rexional da Aquitania, algo así como a Xunta de Galicia, pero con bastante menos poder.

Digan o que digan os psicólogos, a xente está contenta, agora que xa se fixeron amizades e que se coñece case todo o mundo, aínda que eu descubro cada día algunha cara nova. Tamén  funcionan as tertulias: estiven o sábado pola noite, no hotel, nunha multicolor, cunha rusa, un bosnio, unha danesa, un armenio, unha búlgara e un letón.

Foi nesa reunión onde souben que xa hai unha mala oficial, unha turca que berra moito e que protesta por todo. Alguén decidiu que é a mellor candidata para o crime que se espera (é literatura, por suposto), mentres que xa están asignados tamén o papel do asasino (cando mo dixeron deume un ataque de risa, pois é un escritor bielorruso que parece sacado dunha película de malos) e o cronista do suceso, Tchingis Abdullaiev, un novelista acerbaixano que vendeu máis de dez millóns de novelas policiacas en todo o mundo. O que non conseguiu aclararme ninguén aínda é por que unha danesa leva sempre na perna esquerda unha tirita dunha cor diferente cada día.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un accidente

11 de junio de 2014 a las 0:11

No verán de 1984, nunha fermosa casa próxima á localidade sueca de Lund, durante a cea que alí se celebraba, tiven a ocasión de observar con calma un escritor daquel país, profesor de literatura na universidade, que naqueles días era o centro da mofa xeral. Despois de labrarse ao longo de moitos anos a imaxe ideal dun home honesto e traballador, solicitou na cátedra un permiso por enfermidade, foi a Londres de compras coa súa muller e tivo a desgraza de partir unha perna nuns grandes almacéns.

Desde o primeiro momento, sentín simpatía polo personaxe. Pasou a noite falando das fresas que cultivaba no xardín e do sabor que conseguía cun prato de cogomelos que preparaba con leite. Escoiteille dicir tamén que o peor de romper a perna era ter que renunciar a andar en bicicleta e verse obrigado a ler máis do que quería.

Unha desgraza parecida acaba de ocorrerlle a un líder radical do partido laborista británico. Despois de cultivar con mimo durante anos a imaxe dun home sensible aos problemas dos obreiros, incapaz de utilizar outro medio de transporte que o metro ou o autobús, vai e ten un accidente nun taxi. A prensa asegura que se acabou politicamente. Penso que xa o estaba: cando alguén se propón a si mesmo como exemplo de nada, case sempre se trata dun golfo. Agora, en cambio, é cando o personaxe empeza a ser simpático.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net