Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Ter un dente feo

30 de junio de 2014 a las 0:15

Onte comín cunha amiga, profesora nunha universidade americana, que durante o xantar me estivo falando con graza e intelixencia dalgúns aspectos pouco coñecidos da vida naquel país.  Por exemplo, da desgraza de ter un dente feo. Esa circunstancia, que aquí non pasa de ser un insignificante problema estético, pode converterse alí nun grave inconveniente existencial. Unha persoa cunha dentadura pouco coidada non ten demasiadas probabilidades de pasar con éxito unha entrevista para conseguir traballo.

Nesa clase de probas, todos os candidatos saben que son decisivos os primeiros trinta segundos, unha fracción de tempo insignificante que pode condicionar toda unha vida. Así o  aseguran, parece que con bastante fundamento, os manuais que entenden destas cousas. Naturalmente, eses libros son consultados como axuda e son moitas as persoas que seguen as recomendacións que ofrecen.

Parece que está demostrado que unha man fría, inocentemente entregada no momento do saúdo inicial, pode converterse nunha proba en contra definitiva: trátase dun signo inequívoco de nerviosismo e inseguridade. O remedio consiste en lavar as mans uns momentos antes para activar a circulación e secalas ben para encubrir a trampa. Resulta incomprensible que nun país onde as leis protexen ata extremos case cómicos os dereitos das minorías, aínda non se lle ocorrese a ninguén reivindicar os dereitos dos inseguros e dos feos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tópicos

29 de junio de 2014 a las 0:19

O día que cheguei á cidade de Guadalajara, en México, no que antes se chamaba Nueva Galicia, o cónsul de España tíñame preparada unha entrevista cun senador mexicano. Pola  noite, antes de retirarme a durmir, avisoume de que almorzariamos os tres xuntos ás nove da mañá. A miña sorpresa foi descubrir que o restaurante do hotel estaba abarrotado de xente, igual que se fose a hora do xantar, comendo todos de coitelo e “tenedor”, ou garfo, que é como se debe dicir en galego correcto. Non coñecía eu este costume daquel país. É nesas reunións onde se fan os negocios ou se levan a cabo encontros políticos.

Normalmente, non falta a música: piano nos lugares máis elegantes; mariachis e outros folclores nos sitios máis populares. Como sucede en tantos países do mundo, tamén alí se confirman os tópicos. México é moi musical, demasiado para o meu gusto, pois non resulta fácil nin cómodo conversar nos restaurantes.

Esa debe de ser unha das razóns polas que a xente berra tanto. Porque berrar, bérrase moito. Outro tópico confirmado é o da violencia camorrista. Hai tiros e mortes todos os días, con frecuencia por asuntos intranscendentes e ridículos. Nos periódicos inclúense seccións enteiras que, baixo o título xeral de “Policía”, dan conta dos crimes da véspera: resultan impresionantes. Non obstante, a sensación que produce o país é de tranquilidade, non de medo, polo menos nos lugares por onde eu me movía. A iso contribúe ademais a amabilidade e a boa educación da xente, que me fixo recordar os países máis corteses de Europa, que para min son Holanda e Suecia. Coa vantaxe de que se trata dunha cortesía cordial, máis amigable que formalista.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha señora espléndida

28 de junio de 2014 a las 0:18

Entro no quiosco onde habitualmente me abastezo de periódicos e atopo unha señora que se está enchendo de revistas de cotilleo. Compra catro ou cinco e logo pide un coñecido diario conservador. Nese momento, picado pola curiosidade, miro para ela. É unha muller xove e espléndida: alta e loira, delgada, ten o bo gusto de non ir amoblada, senón vestida cunha fermosa blusa de seda e uns pantalóns vaqueiros perfectamente axustados. Un só detalle que non me gusta: sóbralle chatarra nas mans, nas orellas e no pescozo. Digamos en defensa dela que se trata de ferralla de bo prezo, especialmente unha esmeralda que lucía nun dos dedos da man dereita.

Esta señora debe estar preocupada polas desventuras de lady Di, polos escándalos das princesas de Mónaco e polo futuro das infantas españolas, quizais tamén polos amores de Hussein de Xordania, que parece prepara divorcio e novo matrimonio. Talvez non sexa apropiado dicir que está preocupada, senón que está interesada. Incluso se podería matizar aínda máis e dicir que exactamente o que lle ocorre é que sente curiosidade.

No mundo que leva debaixo do brazo, o que pasa é moi simple: xente importante que casa ou se divorcia; tipos coñecidos que se ven en compañía de señora ou señoritas igualmente coñecidas; bautizos; festas de noite; concursos de rapazas fermosas que aspiran a un efémero reinado; actores que din algunha frase exactamente igual a outra dita anteriormente por algún colega… Pouco máis. E non obstante, algún atractivo poderoso debe haber detrás desta amable literatura para que esperte o interese de tanta xente. Eu mesmo vin, hai xa anos, nun voo de Barcelona a Madrid, a todo un señor bispo que lle pedía á azafata unha desas revistas, a máis popular de todas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A traca

27 de junio de 2014 a las 0:17

A traca final en Kaliningrado foi apoteósica. Leváronnos en tren ata a localidade de Svetlogorsk, un lugar de vacacións á beira do Báltico, onde fomos recibidos por unha multitude, como futbolistas, mentres desfilabamos polo medio da rúa, ao ritmo de varias  bandas de música, rodeados de centos de rapazas vestidas co traxe do país, un escuadrón de soldados disfrazados de romanos con lanzas de madeira e unha especie de cabezudos. Logo houbo ballet ao aire libre, ademais de cantos e bailes rexionais. Unha loucura.

Pola noite, cea co gobernador. Cando agardabamos por el, veuse cara á min. Era pola rapaza que me acompañaba, unha rusa de ollos grises, á cal lle botou un piropo, ao tempo que me preguntaba que fixera eu para estar cunha moza tan bonita. Pois nada. Coñecémonos na catedral, díxome que se chamaba Ala, entregoume unha vela e púxose a falar comigo nun castelán impecable. Hai que dicir que a catedral de Kaliningrado está convertida nun teatro e que, polo tanto, non se tratou de ningún pecado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cinco farolas

26 de junio de 2014 a las 0:16

Nunha ocasión, o petroleiro americano Herbert Dunbar dixo que por debaixo dos dez mil dólares non había emocións, senón lixeiras sensacións epidérmicas. Uns descoñecidos matárono a tiros en Nova York na porta dun edificio de pisos de luxo. No peto da chaqueta levaba unha xoia de gran valor, adquirida unhas horas antes en Tiffany’s. Nunca se soubo quen era a destinataria de tan suntuoso regalo. Fose quen fose, probablemente perdeu para sempre unha das emocións máis intensas da súa vida.

No outro lado da filosofía da existencia, o escritor portugués Agostinho da Silva, un home inocente recentemente desaparecido, que viviu e morreu na pobreza, díxome unha vez que as grandes cousas se fan con poucos medios. Seguramente non é certo, pero a esperanza e o optimismo necesitan metiras como esta.

Non obstante, cando a xente vive esas situacións absurdas que se dan nas guerras e aprende que a vida é o valor máis grande, pero tamén o máis fráxil, con frecuencia compórtase máis de acordo co pensamento do escritor portugués que coa frase arrogante do millonario americano. Hai quince días, na capital de Hercegovina houbo unha gran festa popular para celebrar que cinco farolas da rúa principal da cidade volvían estar acendidas. Non se trata de ningún feito grandioso, pero que ben lle senta ao corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lume

25 de junio de 2014 a las 0:15

Este ano, por primeira vez en moito tempo, non saín na noite de san Xoán para ver arder as cacharelas. Aquí, por onde eu vivo, hainas grandes. Non obstante, a experiencia máis recente, con miles de persoas paseando unhas contra as outras e miles de coches buscando desesperadamente un recuncho de terreo onde aparcar, aconselloume quedar na casa. Confeso que me deu algo de pena, pois esa festa é das que me gustan. Aínda recordo as que se organizaban en Santiago, na praza da Universidade, cando a policía se empeñaba cada ano en impedir o que nunca conseguía: que se queimase a cacharela. Sempre acababa ardendo.

Unha vez, alá polo principio dos sesenta, vin unha velliña, Solita Larramendi, que eu coñecía, tratando de burlar a autoridade, igual que se fose unha estudante de vinte anos, para atizarlle lume ao montón de leña, cartón e caixas vellas que estaban amoreadas no medio e medio da praza. Actuaba coma un raposo, con disimulo, ata que un dos axentes lle permitiu, mirando para outro lado, que fixese de incendiaria.

O lume fascina a calquera, incluso á xente de orde. Cando eu era neno, os incendios, polo menos no verán, non resultaban raros. Nunca conseguín contemplalos con tristeza, por máis que fose consciente da desgraza que lles caía por riba ás familias ás que lles ardían as casas. Así que non resultará difícil entender que me dese pena non participar este ano, sequera fose como espectador, na noite de san Xoán. Unha pena que se viu agrandada ademais polo feito de que pola ventá do salón me chegaba o arrecendo da acción do lume, inconfundible na noite. Para compensar, regaleime un xeado. Tampouco están nada mal estes pequenos praceres do frío.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Inocentes e culpables

24 de junio de 2014 a las 0:24

Nun curso que pasei en Bilbao, alá polo ano 1969, un día escoitei dicir nun bar, en relación cun atentado que aquela mesma mañá causara a morte dun garda civil, que o morto algo tería feito para merecer aquel castigo. O outro día, con motivo da masacre que os terroristas vascos ocasionaron en Madrid, unha señora maior, ao ver tirada no chan unha nena de oito anos, ferida e mutilada pola explosión, fixo un comentario parecido, aínda que moralmente oposto ao anterior, para resaltar a inocencia evidente da pobre criatura.

Quen teña lido A peste de Albert Camus recordará unha escena moi semellante. O cura Paneloux defende nos seus sermóns a teoría de que a peste que afecta á cidade é un castigo que Deus mandou polos pecados cometidos. O doutor Rieux, agnóstico e humanista, despois de loitar inutilmente para salvarlle a vida a un neno de poucos anos, dille ao sacerdote: “Padre, polo menos este era inocente”.

Resulta comprensible que, igual que este médico, calquera de nós pretenda expresar o horror que sente destacando a inocencia dunha neniña de oito anos que cae vítima casual da  metralla. Penso, non obstante, que parece máis certo e máis xusto dicir que todas as vítimas eran inocentes, o mesmo os adultos que os pequenos, e que todos os demais cidadáns, que padecemos este ataque contra a nosa dignidade humana, somos inocentes tamén. Os únicos culpables son os que poñen as bombas e os seus cómplices.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O terror da comarca

24 de junio de 2014 a las 0:14

Esta fin de semana andei por terras da Limia, falando cos amigos e descansando. O sábado ceamos nas inmediacións da lagoa de Antela, nun bar próximo ao Penedo, unha aldea na que  se celebra todos os anos a feira do San Mateo, só para cabalos. Foi unha reunión agradable, con longa tertulia, na que un dos comensais, que é granxeiro, contou moitas historias dun famoso delincuente da comarca, un mozo ao que lle deu polo torto e que lle leva feito mil trasnadas aos veciños, sobre todo en cuestión de roubos.

Como tamén lle gusta disparar, unha tarde trouxo ás vellas do lugar saltando dun lado para outro, como se fose un baile, cada vez que se achegaban á súa casa para suplicarlle desde lonxe que se deixase de parvadas e gardase a pistola. Entón botaba unha risotada, tiráballe a un metro das pernas e facíaas fuxir a todo correr.

A este amigo meu, unha noite rouboulle un tractor novo do trinque cargado de patacas e deixoullo enterrado nunha poza, destrozado. O meu amigo foino buscar á casa e pegoulle unhas pescozadas, polo cal foi denunciado. Na véspera do xuízo, o delincuente, convertido en acusador, presentouse na casa do denun ciado para preguntarlle se ían xuntos, pois non tiña coche. O caso é que o meu amigo foi condenado a unha multa e ao ladrón non lle pasou nada. Non me sorprende: debe ser máis un aloucado que unha mala persoa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha foto normal

23 de junio de 2014 a las 7:35

Teño diante de min unha foto de guerra. Tirados sobre o asfalto dunha rúa de Sarajevo, aparecen un home e unha muller mortos polo impacto dunha granada. Non están mutilados. Teñen os brazos abertos, pois ambos compuxeron un xesto moi parecido na hora final: caídos panza arriba, as pernas cruzadas, o rostro volto cara ao ceo e a boca aberta, parecen estar representando eses espectáculos de protesta que ritualmente se celebran nalgunhas cidades de todo o mundo no aniversario da bomba atómica lanzada sobre Hiroshima. O aspecto da roupa, non obstante, indica que non se trata dun xogo e que os protagonistas da foto están mortos.

No medio dos dous hai unha bicicleta con aspecto de antiga. Nela sairían da casa uns minutos antes e irían a algún sitio, probablemente a buscar comida ou cumprir algún recado urxente. Quizais non lles pasou pola cabeza, cando se ergueron pola mañá, que aquel ía ser o último día das súas vidas. Nas guerras a xente acaba afacéndose ao insólito e a sensación de perigo inhíbese de tal xeito que a imprudencia se converte nunha conduta normal. Así ata que unha granada fai real e inmediata a guerra para as vítimas.

É posible que o miliciano anónimo que disparou a arma causante da traxedia ignore o efecto  terrible da súa acción. Para quen está metido en combate, apretar o gatillo é un acto absolutamente mecánico, mesmo trivial a forza de repetilo cada día. Outro tanto ocorre con quen desde o outro bando vai contabilizando o número dos caídos do seu lado. E o mesmo sucede cos que, a moitos quilómetros de distancia, contemplamos fotos nos periódicos. Son tantas que finalmente xa non nos impresionan, a non ser que veñan acompañadas polo morbo que lles pode outorgar calquera detalle sinistro, calquera horror suplementario. Só neses casos nos chaman a atención.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Visita a Heidelberg

21 de junio de 2014 a las 0:11

De Tréveris a Heidelberg, onde me atopo agora, hai tres horas de tren. Da estación, case sen tempo para pasar polo hotel, leváronme ata a Universidade. Alí agardaban xa, sentados nos seus sitios, un nutridísimo grupo de alumnos e profesores, todos alemáns, dispostos a escoitar a conferencia que estaba anunciada. Seguírona con atención e despois sometéronme a un longo interrogatorio. Por último, de acordo coa tradición, en vez de aplaudir, bateron cortesmente co puño na mesa.

Sorpréndeme que asista tanta xente a estes actos e que participen con tanto interese no debate. Desde logo, reunir a máis de cincuenta persoas nunha aula en Heidelberg para oír falar a un escritor dun país lonxano e pequeniño, case ignorado, indica unha curiosidade que xa me gustaría a min que fose recíproca.

Claro que no plano das sorpresas, pouco queda que ver. O luns, por exemplo, na cea que me deu o profesor Dieter Kremer, había ao meu lado un rapaz novo, co que estiven parolando animadamente durante bastante tempo, convencido de que sería de Ourense ou de Lugo, pois falaba un galego impecable. Pero resulta que se chama Franck Meyer e é alemán. Estudou a lingua na Universidade de Tréveris e coñece ben a literatura galega. Ás veces Deus fai milagres raros.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net