Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un alarde de erudición

18 de febrero de 2014 a las 0:18

Había tempo que non vía unha cousa igual: un señor, nun restaurante, botando un discurso sobre o viño. Estaba nunha mesa próxima á miña, comendo con tres colegas, e aproveitou que a camareira o convidaba a probar o primeiro vaso para falar de anadas, colleitas, sabores, marcas, viñedos e outras erudicións ao respecto. No momento tirei unha conclusión lóxica: non lle gustaba o viño, por mais que el se confesaba un amante fiel aos rioxas e aos borgoñas, non aos burdeos. Non me estrañaría que fose bebedor de gasosa.

Esta teima da erudición vinícola tívoa nalgunha época da súa vida, Keith Murdoch, o fundador do famoso imperio periodístico que agora dirixe o seu fillo Rupert. Nunha ocasión quixo humillar a un escritor británico que non lle resultaba simpático, convidouno a cear na casa e fixo un alarde sobre o viño que acababan de beber.

Coa etiqueta da botella tapada, dixo que era un Château Pape Clément, grand cru, embotellado na propiedade. O escritor respondeulle que estaba equivocado: tratábase dun clarete sinxelo, sen marca especial, novo, delicioso. Murdoch pediu a botella e púxose branco: era certo. Por unha confusión boba, o mordomo tíñase confundido. Como resultado daquel engorro, sucederon dúas cousas: o magnate non volveu facer alardes sobre o viño e tampouco despediu ao seu empregado. Isto último, polo visto, causou sensación.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de febreiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Gamberrada

17 de febrero de 2014 a las 0:17

Por casualidade, hai uns días caeu nas miñas mans un deses libros deliciosos que non le case ninguén porque nunca se fala deles. Trátase dun pequeno volume no que se conta unha  gamberrada impoñente, organizada por Adrian Stephen, irmán da escritora Virginia Woolf, e un grupo de amigos. Nunha ocasión, por divertirse, disfrazáronse de abisinios, enviaron un telegrama ao almirante que mandaba o buque insignia da Armada británica e anunciáronlle a visita inminente do emperador daquel país, acompañado do seu séquito, no que figuraba vestida de home a propia Virginia, facendo o papel de príncipe Rax Mendax.

A pesar das barbas e os bigotes postizos e do tinte nas caras, todo funcionou ben. O séquito foi recibido no buque con tódolos honores, aínda que os golfos renunciaron aos vinte canonazos que lle correspondían, segundo o protocolo, a un emperador estranxeiro. A acollida e o trato da Armada foron exquisitos.

De tradutor, actuou Stephen, que inventou unha lingua que daba o camelo. Dicía, por exemplo: “Tahli bussor ahbat tahl aesque miss. Erraema, fleet use”. Os anfitrións pensaban que era suahili, pero non era máis que a deformación dun verso da Eneida, que o falso intérprete sabía de memoria: “Talibus orabat, talisque miserrima fletus”. Cando, días despois se descubriu a broma, houbo interpelacións no Parlamento. O peor foi que o almirante non podía saír á rúa sen que desde as esquinas lle berrasen facéndolle burla: “¡Bunga, bunga!” Houbo, pois, que lavar o honor da Armada. Un grupo de oficiais buscaron un por un os gamberros e pegáronlle uns bastonazos amodiño. Logo déronlles a man.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de febreiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tres lambonciños

16 de febrero de 2014 a las 19:47

Hoxe vou falar de tres lambonciños que coñecín e tratei, cada un do seu pau. En primeiro lugar, o meu avó, que era de postres. Gustáballe sobre todo o flan, que comía con parsimonia, sospeito que saboreando os bocados milímetro a milímetro, incluído o prebe. Viña despois o roscón, que emborrachaba con calquera licor, e a continuación seguíalle o brazo de xitano, que tamén regaba con alcohol. Por último, as sopas de burro cansado, é dicir, torras de pan con viño e azucre. Con todo iso, viviu máis de noventa anos.

Do segundo non direi o nome porque roubaba figos pasos na taberna do José Ramón, preto da miña casa. Aproveitaba calquera descoido da Felisa, que estaba detrás do mostrador, e nun tris íalle ao saco. Tiña esa debilidade. Era un vello gordiño, coa cara feliz dun neno tranquilo e a pel de leite. Pasou tamén dos noventa.

O terceiro foi don Carlos de Gueral, cura de corpo grande e corazón aínda máis grande. Facía trampas na partida de tresillo, pero ninguén llo tomaba a mal. Era lambón de empanadas. Un día, na casa dun tío meu gastáronlle a broma de gardar o seu prato preferido para o final, despois do cocido. Eu mesmo o vin dar saltos no comedor, medio en broma medio en serio, para facerlle sitio a un bocadiño. Morreu case centenario. Supoño que a razón da lonxevidade dos tres lles veu por ser lambóns, é dicir, xente pacífica.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Simpatía e rigor

15 de febrero de 2014 a las 0:15

Cando Cristina Almeida intervén neses programas de televisión nos que participa con frecuencia, antes de dicir a primeira palabra xa ten do seu lado a unha parte considerable dos espectadores. É simpática, parece honesta e non debe ser tonta: un capital. Aínda estando en desacordo moitas veces co que di, nunca nos produce a sensación de ser tramposa cos argumentos que emprega nin de defender posicións egoístas ou interesadas. A todo isto hai que engadir ademais a súa espontaneidade, pura cortesía do corazón.

O que sucede é que a cortesía do corazón, sempre tan xenerosa, ás veces non se decata de que lle dá patadas no traseiro ao rigor. Son os perigos que rondan aos simpáticos, xeralmente extrovertidos e faladores, embalados a toda marcha na carreiriña do propio discurso, conscientes de que parte da súa eficacia consiste en non calar nunca e ter resposta aberta e contundente para todo.

É nese troupeletrou embarullado de ideas e sentimentos onde se perden os matices, ese requinte superior da intelixencia, aínda que é tamén nesa confusión ocorrente e graciosa onde se gañan os adeptos. Se o que Cristina Almeida pretende é loitar contra as violacións, a castración parece unha solución radical, que ademais lle reportará aplausos de moitos seguidores. Se o que quere, en cambio, é falar en serio dun problema grave, debe facelo con máis calma, aínda que para iso teña que sacrificar unha parte do seu encanto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha historia de submarinos

14 de febrero de 2014 a las 0:14

Unha vez asistín en Suecia a un mitin do xefe do partido conservador nunha pequena cidade de provincias. Falaba desde o alto dunha cadeira no centro da praza maior para un reducido grupo de trinta ou corenta persoas, mentres o resto da xente, allea ao discurso do político, seguía mercando amorodos, cebolas e tomates no mercado de arredor. Pareceume un home intelixente e duro, irónico e simpático, con sentido común. Alguén lle preguntou entón polo asunto dos submarinos soviéticos que espiaban as costas do país.

A resposta foi graciosa e sen dramatismo, moi distinta da angustia que transmitían algúns políticos máis novos do seu partido, convencidos de que os soviéticos entraban impunemente nas badías e os portos suecos, naturalmente con malas intencións. O líder conservador permitiuse incluso unha broma perversa sobre o seu xenro.

Dixo que a ocupación preferida deste durante as vacacións de verán consistía en subirse ao alto dunha rocha, á beira do mar, e pasar horas cuns binóculos na man, á espreita dos famosos submarinos. Ninguén sospeitaba entón que aquel rapaz novo, con cara triste e rostro inexpresivo acabaría logrando o que o seu sogro nunca conseguiu: ser primeiro ministro. Durante o seu mandato, en vez de prismáticos, utilizou torpedos. Agora acaba de saberse que bombardeaba visóns. Non durou máis que tres anos no poder.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Máscaras

13 de febrero de 2014 a las 0:13

Onte pola mañá, cando ía traballar, cruceime na rúa cun número non pequeno de rapaces e rapazas disfrazados, supoño que dispostos para participar nas festas escolares que se organizan estes días nalgúns colexios. Sorprendeume a seriedade da maior parte deles, coma se en vez de encamiñarse cara a unha troulada, fosen a unha clase normal. Non resultaba nada estraño en disfraces como o que levaba unha nena que ía de axente funeraria ou algo así, con chaqueta e pantalóns negros, bigote e bombín. Parecía, en cambio, bastante raro noutros casos, como un rapaz gordo, con cara de acabar de almorzar e feliz, que ía vestido de chourizo.

Polo que respecta á vestimenta de entroido, ocorre como sucede na vida en xeral: a fantasía é repetitiva ou limitada, raramente orixinal. Por exemplo, nese grupiño ao cal me refiro, había o de sempre, é dicir, pallasos, militares de graduación indefinida, piratas con sombreiros de plástico e toda esa ralea inevitable de túnicas amarelas, brancas ou negras que non significan nada especial, só ganas de cumprir.

Algo máis adiante, coma se fose retrasado, pero dirixíndose na mesma dirección, atopeime cun rapaz pequeniño, moi pequeno e miúdo, con cara de señor. Camiñaba con calma, solemne, alleo á xente que miraba e aos risos que provocaba. Porque as persoas que se cruzaban con el rían. Vestido de branco da cabeza aos pés, co pelo cheo de po, o mesmo que a cara, levaba un letreiro negro nas costas que dicía: “Soy la leche”. Case detrás del, unha rapaciña gordecha levaba unha cousa de tubos metálicos que lle saían da cintura e das pernas. Para aclarar o disfrace, un letreiro avisaba: “Satélite artificial”. A verdade é que parecía unha nena.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de febreiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Case un xeroglífico

12 de febrero de 2014 a las 0:12

O outro día, cando estiven no entroido de Xinzo de Limia, vin un veciño da vila, antigo garda civil, que sempre destacaba pola orixinalidade dos seus disfraces, pero que nesta ocasión ía a corpo xentil, sen máscara nin roupa especial. Eu recordo este home, hai xa bastantes anos, disfrazado soamente cunha pinza metálica pendurada dun pelo do bigote. A pesar da sinxeleza do motivo, que resultaba insignificante, provocaba a gargallada aberta de cantos o observaban. Está claro que a graza se leva na alma.

Xente así, capaz de facer rir aos demais a base de enxeño, había moita. Agora véñenme a cabeza o Cacá, un anano simpático e ocorrente, e o Jota Bé, un carniceiro analfabeto, pero que inventou o sistema de signos para escribir a palabra “polo” sen saber. En tempos, ambos os dous eran medio carnaval. O primeiro xa morreu.

Polo que puiden comprobar este ano, a tradición da agudeza continúa. Podería facer aquí unha lista longa de disfraces intelixentes, pero quedo con un. Era un home que levaba una carreta cargada cos seguintes obxectos: unha botella de viño, o casco dunha gasosa, unha orella de porco, un cacho de touciño e non recordo que mais. Ía moi serio, case filosófico. Non me decatei do que significaba todo aquilo ata que me dixo que lle escapara un rato. A intelixencia dos lectores afórrame ser máis explícito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de febreiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Problemas xenealóxicos

11 de febrero de 2014 a las 0:11

Na capela de Santo Domingo de Val hai unhas escenas que representan a historia dun xudeu que lle comprou unha hostia a un sacristán para cometer despois con ela algún tipo de profanación ritual. Unha intervención divina impediu, non obstante, que se consumase o sacrilexio e a sagrada forma acabou na patena de ouro da catedral, convertida nun neno que o arcebispo de Zaragoza enguliu durante a misa. É unha historia que se repetiu con frecuencia na España do século XV e que contribuíu a preparar a expulsión dos xudeus.

A máis sonada de todas estas patrañas foi a do Santo Neno de La Guardia, un rapaciño cristián presuntamente raptado naquela localidade toledana por un grupo de xudeus, os cales, o día de Venres Santo de 1489, o someteron aos mesmos suplicios que lle foran inflinxidos a Cristo, incluída a crucifixión.

Por aquel motivo, a Inquisición queimou un grupo de persoas, algunhas das cales levaban o apelido Franco. Este dato permitiulle ao ferrolán Santiago Montero Díaz, tan ilustre profesor como individuo estrafalario, establecer unha liña de parentesco, parece que real, entre os xudeus toledanos que mataron a aquel neno e o xeneral Franco. Desta maneira, Montero buscáballe á recoñecida crueldade do ditador un fundamento histórico infamante, e morreu convencido de que conseguira esmendrellarlle a xenealoxía ao seu ilustre veciño. Por pouco tempo, pois outro historiador di agora que o crime horrible de La Guardia foi un invento da Inquisición.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de febreiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

No centro ou no cabo

10 de febrero de 2014 a las 8:15

Nun dos picos da cadea montañosa que forman os Cárpatos en Ucraína érguese un enorme monolito de pedra, erixido no lugar hai máis de cen anos. Unha inscrición gravada ao pé proclama para o mundo enteiro a noticia de que alí se atopa o centro exacto de Europa. É un dos motivos de orgullo das xentes daquel país. Por esa causa manteñen agora unha disputa cos habitantes de Vilna, a capital de Lituania, que reclaman para si o mesmo privilexio, pese a que entre os dous puntos hai máis de mil quilómetros de distancia.

Non son os únicos. Os polacos, por exemplo, están convencidos de que o centro do continente cae de maneira inequívoca nun bosque próximo á cidade de Lódz, sinalado tamén cun monumento. Esta pretensión dos polacos bate, por outro lado, coa negativa indignada dos bohemios, seguros de que ese punto se atopa preto de Praga.

Non sei que dirá de todo isto Juanito Sanmartín, defensor do pobo de Euskadi, que paseando unha noite por Toledo quixo convencer a unhas suecas de que o centro do mundo pasaba por  Erandio. Nesta maneira de entender o orgullo nacional que teñen os pobres, hai tamén galegos que reclaman a condición de seren os últimos, é dicir, de ocupar o final da terra, no Finisterre atlántico. O malo é que tampouco nisto se pode ser facilmente os primeiros. Os portugueses din que a fin do mundo está no Cabo da Roca. E dan un certificado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 10 de febreiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Catro lápis

9 de febrero de 2014 a las 0:10

Alá polos anos setenta, durante os veráns, a televisión sueca acudía con moita frecuencia a unha casa de vacacións situada á beira do mar, na costa oeste do país, non moi lonxe da cidade onde eu estaba, para entrevistar a un vello de rostro nobre, intelixencia aguda e conversa natural. Chamábase Tage Erlander. Este nome quizais non lles diga moito ás persoas que non coñecen Suecia, pero para os habitantes daquel país era unha figura venerada, un político respectado por todo o mundo, incluídos os seus adversarios.

Cando Tage Erlander deixou a xefatura do goberno, despois de vinte e tres anos, para pasarlla ás mans amigas de Olof Palme, a muller daquel presentouse un día na secretaría do primeiro ministro para facer entrega de catro lapis que o seu home utilizara na casa para facer algúns traballos, pero que pertencían ao Estado.

Sempre que vin na televisión aquel home, sentado coa súa muller no xardín da casiña onde pasaban o verán, víñame á cabeza o conto ese dos lapis. Recordeino onte de pronto, mentres comía cuns amigos, ao falar cunha deputada sueca que tiña ao meu lado. Expliqueille o moito que me impresionara esa historia e que fora a causa da simpatía que lle tiven sempre a aquel señor. Entón, a miña compañeira de mesa díxome que, se alguén repetise hoxe aquel fermoso xesto, sería considerado unha persoa extravagante.

Esta columna publicouse orixinalmente o 9 de febreiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net