Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Hedy

21 de enero de 2014 a las 0:21

Os periódicos de onte daban a noticia da morte de Hedy Lamarr, que chegou a ser famosa no mundo do cine como a actriz que non fixo Casablanca e porque foi a protagonista dunha película escandalosa, Extase. As dúas cousas son certas, pero hai moito máis. En primeiro lugar, é verdade que Lamarr foi a elixida polos responsables da Warner para o papel que logo acabaría facendo Ingrid Bergman, pero foron os directivos dos estudos os que non deron o permiso necesario. Non houbo máis ca iso e non se sabe que aquela negativa lle crease problemas nin que a convertese nun ser frustrado.

O da película Extase é outra historia. Por riba dos seus valores artísticos, que levan a marca dun bo director, Gustav Machatý, e dun excelente guionista, o poeta checo Vitéslav Nezval, recórdase hoxe por un par de escenas eróticas e porque era unha das primeiras veces que se podía ver na pantalla o corpo espido dunha actriz guapísima.

Cando chegou a América, Hedy Lamarr chamábase Hedwig Kiesler. Cambiou de nome pola admiración que sentía por Barbara Lamarr, unha das golfas máis golfas de todo Hollywood, que nunca durmía máis de dúas horas porque, segundo dicía, tiña cousas máis importantes que facer. Só vivindo con ese ritmo foi posible que esta muller, que morreu dunha sobredose de heroína cando tiña vinte e seis anos, levase liquidado xa seis matrimonios, os mesmos que consumiría a súa sucesora, pero esta ao longo de máis tempo, pois ía camiño de cumprir os noventa de idade. Hedy era máis lista que Barbara e non menos guapa, pero tampouco tivo sorte. A non ser a de vivir moitos anos, que non é pouca.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha mirada desde a parede

20 de enero de 2014 a las 7:24

Escribo este artigo nun vello pazo da provincia de Lugo, a onde vin pasar o día cun grupo de sete amigos para falar das nosas cousas. Chegamos pola mañá, estivemos na cociña tomando un aperitivo a base de chourizos asados no lume da lareira e logo pasamos ao comedor. O xantar consistiu nun xabarín asado, sen salsas, acompañado de ensalada e patacas cocidas, máis uns bos queixos de postre e unhas filloas. Por suposto, non faltaron os puros nin as anécdotas nin os exercicios de enxeño na conversa.

A dignificación deste pequeno exceso gastronómico correspondeu á tertulia que se organizou despois no salón, durante horas. Fóra facía frío, pero dentro da casa había unha temperatura agradable que invitaba a falar. E falouse moito. Un tiña a sensación de estar noutro tempo, en parte polo ben conservada que está esta vella mansión.

Agora mesmo, estou metido nun cuarto, próximo á biblioteca, na que se conservan bastantes libros do século XVIII. Desde unha das paredes, a figura dun home esfarrapado, pintado cunha xarra grande na man, mira para min con xesto irónico. É un cadro inquietante, capaz de meter medo, que supoño que debeu aterrorizar a non poucos rapaces ao longo de moitos anos. Cada vez que levanto os ollos é como se me reprochase algo. Non acerto a saber o que, pois non fixen nada malo. Quizais sexa polo ordenador.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de xaneiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Voar sen alas

20 de enero de 2014 a las 7:24

De neno coñecín varios individuos que quixeron voar utilizando alas de palla. Un deles desfixo os fociños cando se botou desde a cima dunha árbore e tivo que pasar pola vergonza de ser trasladado ata a casa atravesado no lombo dun burro. Salvouse, a pesar de todo. Non tivo tanta sorte un francés que inventou un artiluxio mecánico, algo así como as ás dun morcego en versión futurista, e que se lanzou desde o primeiro piso da Torre Eiffel. Na película que se garda do suceso vese como o toliño se enterra medio metro no chan.

Hai uns días estivo na casa o mago Antón, que prepara novo espectáculo. Nel vai voar dentro da carpa, sobre o público, en todas as direccións, subindo e baixando, tirándose en picado, proseguindo despois en voo rasante, cos zapatos rozando as cabezas dos espectadores, para remontarse de novo ata o curuto do circo.

A min, isto de voar sempre me intrigou. Non me refiro a facelo con ás, sexan estas de palla ou de plástico, que é xa unha realidade mecánica que nuns casos custa uns miles de pesetas, máis a gasolina, e algo menos cando se utiliza o vento como propulsor. Falo de voar sen nada, a corpo xentil. Unha das razóns que lle quita interese a Supermán é a capa, un detalle innecesario que arruinou o que puido ser un magnífico achado, transcendente e poético. Voar significa superar a limitación humana e converterse en anxo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O amigo

18 de enero de 2014 a las 0:18

Coñecín a Camilo José Cela cando eu andaba aprendendo a ser escritor, hai xa máis de trinta anos. Presentoumo, se mal non recordo, o vello Trillo, un querido amigo seu de Tui, que cando lle escoitaba dicir unha palabrota, lle rifaba: «¡Camilo, eres un grosero!». Este facía que se arrepentía e dicía unha burrada aínda maior. Logo pedía perdón: «Es que soy un poco bruto. ¿No ves que tengo cara de caballo?». Daquela, o premio Nobel Camilo José Cela era unha especie de terremoto, con frecuencia ó borde do disparate. Un día, despois de cear, cando pasabamos por diante dunha terraza chea de xente, coas respectivas mulleres, camiño do hotel, díxome en voz alta: «¿Por qué no mandamos a este par de golfas a la cama y tú y yo nos vamos a romper los muebles de una discoteca».

Ese era o personaxe literario, unha construcción que durante anos foi levantando con mimo. Só o sacaba a relucir en público. En privado comportábase como un señor moi educado, o fillo de Camila Trulock, da casa de Iria Flavia, unha señora tan guapa como exquisita. En privado, Camilo José Cela non dicía palabrotas, contaba historias divertidas e falaba de amigos tan ilustres como Pablo Picasso ou Tristán Tzara, o inventor do dadaísmo, ou Américo Castro, por quen sentía devoción, ou o poeta Rafael Alberti, ou tamén do poeta galego Antonio Noriega Varela, gran amigo do seu pai.

Paseime a vida explicando con paciencia, por non ser groseiro, a miña amizade con el. Moitos mo preguntaron e sempre respondín o mesmo: somos amigos. Por suposto que coñecía os seus defectos, e tamén é certo que non sempre compartía o que facía ou o que dicía, pero preferín poñer o afecto por riba de outras consideracións.  Eso, por outra parte, é o que nos pasa a case todos coas persoas ás cales queremos ben. Sei de xente que daría a vida por el, do ben que se portou con ela, como a escritora Ana María Matute, por exemplo, ou o poeta José García Nieto, e moitos máis. Outros, en cambio, non estarían dispostos nin a concederlle a consideración de gran escritor.  A Camilo José Cela foille demasiado ben na vida e tivo demasiados triunfos para non ter inimigos. Non o entendía. Quería que todo o mundo o quixese ben. Imposible. Eso nin a Deus.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de xaneiro de 2002.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Decorado de inocentes

17 de enero de 2014 a las 0:17

Debeu ser alá polos anos corenta, ou quizais xa un pouco máis tarde. O caso é que nun dos autobuses que facían o servizo de liña de Ourense a Verín produciuse un atraco. Se mal non recordo, o asalto ocorreu un día pola tarde, nunha curva que había antes do alto das Estivadas, e acabou coa morte a tiros do revisor. Ademais dos moitos rumores que correron daquela, con versións variadas e incluso fantasiosas, pouco tempo despois, nun xantar na casa dos meus pais, unha das testemuñas contou o realmente sucedido.

O único que me quedou na memoria foi a sensación de medo que transmitía aquel señor ao describir o atraco, sobre todo cando soaron os disparos e o corpo da vítima caeu sen vida no  chan. Durante tempo, non conseguín subir naquel coche sen que me pasase pola cabeza a idea de que nos ían matar a todos.

Esta historia, que xa tiña completamente esquecida, presentóuseme de repente o outro día na lembranza, cando vin na televisión esa xente secuestrada en Rusia e metida en autobuses. Non me foi nada difícil poñerme no seu sitio. É o dato que boto de menos na abundante información sobre o suceso: sabemos todo, excepto o que debe estar pasando no corazón dos inocentes. Para a Historia, que se fai con grandes xestos, esas non son máis que miudezas. Simple decorado para o líder dos chechenos e para Ieltsin.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ver a televisión andando

16 de enero de 2014 a las 0:15

Hai uns anos, os viaxeiros que chegaban en avión de Europa a Nova York, nada máis desembarcar no aeroporto quedaban asombrados da devoción enfermiza que os americanos sentían pola televisión. Nas salas de espera, nas cafeterías e nos mesmos corredores que levaban dunha parte á outra daquela inmensa terminal aérea, víanse miles de persoas botando moedas sen parar nuns pequenos televisores individuais instalados nos asentos, totalmente concentrados na pantalla para seguir os seus programas preferidos.

Hai xa tempo que se deixou de ver este espectáculo. Alguén me dixo que foi a consecuencia dunha nova moda: eses aparatos portátiles que permiten escoitar música a través dun auricular. Polo visto, atan menos porque deixan os ollos libres e permiten observar o que ocorre arredor, incluídos os movementos dos cacos.

Para loitar contra esta deserción, os fabricantes de televisores acaban de presentar un aparato que combina as vantaxes dos dous sistemas: ver a televisión mentres se pasea ou se guía un coche. As primeiras probas, segundo lin onte pola tarde, non foron aínda moi satisfactorias, non pola calidade da imaxe, que parece que é fantástica, senón porque se trata dunhas gafas que obrigan a utilizar soamente o ollo esquerdo, mentres que o outro se emprega para mirar de fronte, o cal require adestramento. Haberá cola para facer cursos de aprendizaxe.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Tres

15 de enero de 2014 a las 0:15

As persoas que lean estes artigos que escribo cada día van sabendo, máis ou menos, dos meus costumes, das miñas teimas e dos meus gustos. Non revelarei ningún segredo, polo tanto, se me confeso curioso. Digo isto porque o outro día, mentres agardaba por un amigo nunha cafetería, oín unha conversa entre dúas señoras. Sen propósito de desculparme, aclaro que non tiven que facer ningún esforzo para escoitar, unha práctica que non sería elegante, senón que a cháchara que mantiñan as dúas mulleres transcorría en voz alta, con esa forma de falar en público, algo descarada, que parece propia de persoas sen subconsciente.

Fisicamente, as señoras pertencían a esa clase que, máis que vestidas, semella que van amobladas: abrigo, pulseiras, colares, aneis, todo tan abondoso e chamativo que poderían servire ambas as dúas como mostrador dun bazar. Pido perdón e sigo. Supoño que eran boa xente, en parte pola maneira de tratar co camareiro, ao cal lle fixeron varias preguntas sobre un fillo que anda coas papeiras. Entre elas, falaron dunha terceira, a quen puxeron a caldo.

Polo visto, segundo comentaban, a tal é tacaña, está podre de envexa, dáse aires de aristócrata e non pasa de ser unha señorita de caldo á merenda… Mesmo para referirse a ela, unha das señoras dixo que era repugnante. Cando estaban en plena faena de corte e confección, sumouse ao grupo outra amiga. Polo nome que dixeron, que naturalmente non citarei aquí, decateime de que se trataba da interfecta. O caso é que a recibiron con bicos e risos e unha alegría que me deixou asombrado. Logo puxéronse a xogar ás cartas. Difícil de entender isto do corazón humano.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ganso

14 de enero de 2014 a las 10:23

Teño un amigo, que desde hai máis de vinte anos reside en Australia, a quen lle debo algúns dos momentos tal vez máis divertidos que pasei na miña vida. Foi sempre un ganso irremediable, pero non porque se dedicase a facerse o gracioso ou porque fose especialmente simpático, pois era máis ben serio e moi calado, un pouco triste, senón pola razón de que tiña a rara virtude de crear situacións cómicas, de maneira involuntaria, nas circunstancias menos oportunas. Recordo o escándalo que montamos unha vez, na casa dun amigo común, dándolle o pésame pola morte do seu avó, que se atopaba de corpo presente.

Levabamos alí uns minutos, metidos no cuarto do velatorio, en compaña do neto compunxido. De pronto, no medio do silencio que ningún dos tres conseguiramos rachar, o meu amigo ergueuse e dirixíndose ao outro, díxolle: “Perdoa, pero voume, porque este é un dos mortos máis feos que vin nunca e está poñéndome nervioso”.

A risotada que botei aínda me saca as cores hoxe, a pesar de que non dependía da miña vontade. Lémbrome agora porque acabo de recibir unha carta do culpable. Fálame nela das súas andanzas en Australia. Entre outras, que concursou, hai pouco, a un importante premio de novela que se concede en Barcelona e que non gañou. Polo demais, parece que todo lle vai ben, incluído o matrimonio cunha nativa, que foi o que o levou ata tan lonxe. De maneira inevitable, na carta aparece unha gansada. Vén ao final, cando me di: “Os anos van pasando. O peor é que me estou volvendo feísimo e que cada vez me parezo máis a Franco. Non che mando unha foto por non asustarte. Un abrazo”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha maldición

13 de enero de 2014 a las 0:13

Esa señora americana especialista en escribir libros escandalosos sobre xente famosa, a célebre Kitty Kelley, anuncia agora unha obra dedicada á casa real británica. Será, sen dúbida ningunha, un libro cheo de maldades. Hai tempo que atopou a fórmula: non mentir nunca, pero contar só cousas ruíns. Foi ela quen descubriu que Elizabeth Taylor fixera un aborto estando embarazada de Frank Sinatra, que unha irmá dos Kennedy fora sometida a unha lobotomía ou que a Jackie Onassis lle aplicaran electrochoques.

Do último libro sobre Nancy Reagan tiña vendidos case un millón de exemplares antes de que a obra aparecese nas librerías. Non decepcionou aos lectores, que por aquelas páxinas souberon que a muller do presidente tivera amores con Sinatra na mesma Casa Branca e que era unha auténtica bruxa. Nancy tivo que calar.

Ata agora, todas as súas vítimas non puideron nada contra ela. Unha recua de avogados expertos revisan con detalle todo canto escribe, de maneira que non se lle dea a ninguén a oportunidade de presentar unha querela diante dos tribunais de xustiza. Frank Sinatra intentouno, pero ao final tivo que desistir. Lanzoulle unha maldición terrible. Dixo: “Espero que a próxima vez que atravese unha rúa, pasen correndo catro rapaces cegos conducindo os seus coches”. Eu, desde logo, andaría con coidado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de xaneiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dúas damas felices

12 de enero de 2014 a las 0:12

No ascensor duns grandes almacéns coincido con dúas señoras xa maiores, ben vestidas, aínda que sen luxos, que andan de compras. Unha delas, pequeniña e algo chepuda, ten un lixeiro  tremor na cabeza, que non lle afecta ao sorriso, un xesto permanente que non se sabe se procede dalgunha íntima satisfacción coa vida ou se non é máis que un aceno conxelado. A compañeira, un poco máis nova, delgada e con aspecto de sarillo, gasta aires de pespereta nerviosa e sabichona. Naturalmente é esta última a que fala.

Mentres baixamos a ritmo lento, con parada en cada un dos pisos da tenda, escoito as miñas compañeiras. Veñan de onde veñan, traen unha conversa que as divirte e as relaxa, pero que eu tardo en comprender. Aluden a algo na televisión que lles resulta xenial e divertido. Deseguida me decato de qué cousa concreta están falando.

O que lles produce o entusiasmo que confesan é un anuncio de chocolates, unha gansada concibida para meterese cun coñecido personaxe da vida pública deste país. Vese que hai gustos para todo. Non sei por que, por un momento, imaxino a este par de damas felices contestando unha enquisa sobre calquera asunto transcendente da vida moderna: a necesidade de someter a referendo o tratado de Maastricht, por exemplo. Coa mesma naturalidade que lles gusta o anuncio, pode non gustarlles, ou gustarlles, o tratado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net