Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Misterios que un non entende

31 de Enero de 2014 a las 0:10

Ás veces, algúns amigos pregúntanme como fago, sobre todo cando estou de viaxe, para que estas liñas que escribo a diario aparezan aquí todos os días pola mañá. A cousa non ten nada de especial, pero por se alguén sente a curiosidade de sabelo, voulle contar o segredo. Levo sempre comigo un pequeno ordenador portátil que non pesa moito máis de dous quilos. Chegada a hora, busco un lugar cómodo, incluso unha mesa de café ou unha terraza, se non teño algo mellor a man, e escribo o que se me ocorre.

Unha vez rematado o artigo, teño que ir ao teléfono para conectar o ordenador. O problema está nas explicacións que debo dar cando se trata dun aparato público, pois os donos dos cafés miran con desconfianza. Ver un señor manipulando un cacharro que se une por un cable coa liña telefónica parécelles raro.

A min, tamén. Igual que lles sucede a eles, eu tampouco entendo o que pasa. Soamente sei que despois de darlle a dúas ou tres teclas, aparece na pantalla unha mensaxe que di: “La Voz de Galicia, introduza a súa clave”. Obedezo, non sen pensar nas ironías do destino, pois unha parte da clave son as siglas Gal, e despois agardo medio minuto. Entón, se non hai inconveniente, leo a confirmación de que todo foi ben e apago. Para min é un misterio, pero funciona. Dáme pena saber que non hai un homiño dentro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pólvora e palabras

30 de Enero de 2014 a las 8:42

Onte, cando falei aquí dese locutor de radio norteamericano que se dedica a insultar os negros, acordeime de Yigal Amir, o rapaz de vinte e cinco anos de idade que en novembro do ano 1995 matou a Isaac Rabin, primeiro ministro de Israel. Recordo perfectamente o seu discurso de xustificación e sobre todo o odio que lle inspiraba a figura da súa vítima, a quen consideraba como un monstro que non merecía seguir vivindo. Por iso acabou con el.

Durante moito tempo, os elementos máis radicais do xudaísmo, especialmente as xentes da ala relixiosa e intransixente do Likud, viñan dicindo en público que Isaac Rabin, partidario da paz, era un traidor e tiñan o país cheo de pintadas nas que se vía unha diana coa cabeza do primeiro ministro situada no seu punto mortal.

Tamén os rabinos máis importantes de Israel deron algúns pasos neste sentido, sobre todo cando fixeron unha consulta aos seus colegas de todo o mundo para que contestasen se os reponsables da política de permitir que os palestinos ocupasen territorios que Deus encomendara á custodia dos xudeus eran merecentes da pena de morte. Non coñezo a resposta, pero tendo en conta que houbo só un rabino que protestou pola morte de Rabin, podo imaxinala. Nas balas case sempre hai, ademais de pólvora, palabras.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pedir chorando

29 de Enero de 2014 a las 0:19

Estiven vendo na televisión un señor que contaba as súas experiencias como mendiño especial, eses que van polas casas relatando problemas e desgrazas para conseguir unhas pesetas. Pareceume un golfo, simpático como moitos desa especie, que eu situaría máis ben na categoría dos estafadores que na dos pobres de pedir. Chamoume a atención que un individuo tan descarado puidese conmover a ninguén, pero polo que alí contou, abranda moitísimos corazóns. A clave está, segundo a explicación, en que chora moi ben.

Nada máis petar nunha porta, xa ten as primeiras lágrimas nos ollos. Procura retelas uns segundos, ata que empeza o relatorio rápido das súas miserias, Nese momento deixa que lle baixen polas meixelas, pero manténdose enteiro, dando a sensación de que sofre profundamente. En xeral, nunca se vai descontento.

Nunha ocasión petou na porta dunha señora velliña que estaba velando ela soa o marido morto. Co aturdimento, a muller debeuno confundir con alguén, pois abrazouse a el e púxose a chorar de maneira desconsolada; logo conduciuno ata o cuarto onde se atopaba o defunto, ofreceulle un sitio para sentar e alí o tivo, sen dicirlle palabra, entre saloucos. A escena era tan triste que o pillabán tamén se botou a chorar. Cando se foi, era consciente de que perdera o día: por moito que o intentase, sabía que non podía chorar máis.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Noticia dunha pega

28 de Enero de 2014 a las 0:18

Leo nos periódicos que en Asturias hai un señor que ten unha pega que parece xente. En primeiro lugar, fala. Faino, ademais, segundo comentan os que a coñecen, cunha dicción perfecta, máis clara que a dos papagaios. O dono, un velliño xubilado, pasea co animal pola aldea, charlando os dous cos veciños. Despois, marchan para a casa en compañía, e comen xuntos. O paxaro ten as súas preferencias gastronómicas, de xeito que lle gusta o cocido, o chourizo, o queixo e a tortilla, pero aborrece en cambio a fabada.

Polo demais, a pega séntese moi contenta na lareira, á beira do lume, especialmente os días que vai frío. Leva, polo que se ve, unha boa vida. Iso demostra que nin o propietario nin as xentes do lugar cren nos contos que se contan desta clase de bichos, aos que, polo menos na miña terra, consideran aves de mal agoiro.

Nisto da mala fama, hai animais que soportan esa desgraza. Ocorre tamén coas donicelas, das que se di que lles quitan a voz aos cans, ou ás vacalouras, que son acusadas de tronzar os dedos dos rapaces cos seus ganchos. Todo o contrario do que sucede coas pombas ou as gaivotas, que teñen unha consideración case poética, sen que se saiba ben por que. É como se no reino da bichería houbese brancos, negros ou xitanos. O malo é que esa clasificación, como no mundo da xente, está feita polos mesmos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xaneiro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Consellos

27 de Enero de 2014 a las 0:15

Onte pola mañá, cando pasaba pola Praza do Toural, en Santiago, camiño do restaurante onde ía comer cuns periodistas, encontrei a unha amiga. Despois dos saúdos, díxome que me atopaba delgado, cousa que non me sorprendeu demasiado porque hai moita xente que se empeña en dicirme iso desde hai anos, a pesar de que o meu peso non varía, se as básculas non menten, que en xeral non o fan.

Respondinlle o que respondo sempre, é dicir, que se trataba dunha falsa apreciación, pero estou seguro de que non a convencín. Logo, antes de despedirnos, avisoume de que non me bicaba porque tiña a gripe. Apenas cinco metros máis adiante, na mesma praza, encontrei a outra amiga, que me dixo exactamente o mesmo, é dicir, que me vía moi delgado. Non me sentín obrigado a aclararlle o asunto da perda de peso porque me daba a sensación de que, se o repetía, ía parecerme cómico. Ela, sen embargo, aconselloume ir ao médico.

Entrei nunha farmacia, non por aquilo, senón porque tiña que facer unha compra. Mentres agardaba turno, sorprendinme mirándome nun espello, por suposto con disimulo. Non minto se digo que non me preocupaba outra cousa que comprobar se había algo no meu rostro que lle dese fundamento á observación que me fixeran aquelas dúas amigas. Así que instintivamente levei a man á cara, pero nese momento o que vin foi a unha empregada da botica mirándome a través do espello cun sorriso pícaro. Sentinme como se me pillara facendo algo feo, de maneira que me puxen a simular que me doía unha moa. E merquei un calmante que non quería. En fin, que a pouco acabo no médico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cousas do progreso

26 de Enero de 2014 a las 0:26

O domingo pola mañá, aproveitando que estaba en Ourense, achegueime ata Xinzo de Limia. Agora, pola autovía, tárdase uns quince minutos. Para min será sempre unha cousa difícil de entender, pois cando eu era neno, ese traxecto non se facía nunca  en menos dunha hora e pico, no caso de empregar un turismo, e arredor de dúas horas, utilizando os autobuses, que daquela se chamaban coches de liña, da empresa Auto Industrial.

De maneira que o feito de ir á capital consistía nunha viaxe, non no paseo en que se converteu agora. Un día, vindo de Madrid a Vigo no avión, ao pasar sobre Xinzo observei que Ourense, visto o panorama desde aquela altura, estaba xusto ao lado, como a unha cuarta de distancia. De xeito que parece máis razoable facer ese percorrido nos quince minutos de agora que nas dúas horas que se necesitaban hai trinta anos.

Trátase do progreso. Precisamente onte, cando ía andando por unha rúa estreita do Barrio de Abaixo, escoiteille dicir a unha señora, que falaba cunha rapaza máis nova, a seguinte frase: “No te preocupes, mujer. Iso o buscas por Internet”. Nese instante eu acordeime da escola de don Fausto, xusto ao lado, onde se facían as contas con pizarra e pizarrillo. Todo un símbolo do adianto. Lástima que este non fose uniforme. Nese caso, as casas que se fixeron na miña vila nos últimos tempos serían algo máis fermosas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Os ollos do pan

25 de Enero de 2014 a las 12:23

A señora Helena foi unha muller, tan xorda como boa e maniática, que traballou moitísimos anos na casa dun tío meu. Non aceptaba outra maneira de averiguar se as patacas estaban xa cocidas que sacar unha delas da pota e lanzala contra a parede da lareira, para ver se quedaba pegada. Tampouco concibía que se puidese durmir ben nun cuarto que non arrecendese a mazá. Por iso tiña ducias delas tiradas polo chan da súa alcoba, ademais dunha pequeniña que metía debaixo da almofada.

As manías estendíanse ata o pan, que debía ter ollos grandes, un parecer que non compartía o lambonciño do Ramón, un criado bondadoso e pousón, que entendía que un bo cacho de centeo tiña que aguantar ben do touciño, sen que este se perdese por entre tanto buraco como a señora Helena se empeñaba en facer.

Eu nisto dos ollos do pan, son da opinión daquela señora. Aínda o outro día, o que cocemos na casa saíu demasiado apretado e compacto, bo para untar manteiga, pero pouco apropiado para comer a secas, que é unha das delicias que ten. Iso fixo que eu non o probase. Claro que case no momento me viñeron á cabeza estes recordos dos que estou falando agora, de maneira que a frustración da boca ou do gusto converteuse en alegría da memoria. A verdade é que, nestas cousas pequenas, non resulta difícil contentarse.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lembranzas

24 de Enero de 2014 a las 12:21

Ese Paquiño Cebola do que falei onte aquí chamábase Francisco Janeiro polo cristián, pero el mesmo tiña asumido o alcume como propio. Dicía: “Llamar me llamo Francisco, pero mi nombre de verdad es Cebola”. Non sei de onde lle viña a nomeada, quizais dalgún episodio descoñecido da súa infancia. Falaba sempre en castelán, igual que o seu amigo Efraín, un colega da parte de Maceda, que dicía palabras como “pián”, “quialdo” e outras polo estilo.

Deste último publiquei unha entrevista inventada nun periódico escolar que escribía eu só daquela e que se chamaba El Averno. Por certo que por chamarlle “faba” a un profesor recibín vinte labazadas. A propósito de El Averno, este consistía en catro follas escritas a man, que saía os xoves en exemplar único. Foi medio clandestino ata que o meu profesor de Literatura, don Agustín Madarnás, me pediu que o lese na clase. Iso non impediu que no episodio da “faba”, fose considerado por outros profesores con menos sentido do humor como un atentado. De aí os sopapos que me deron.

Sobre o Cebola escribín no meu periódico infantil uns versos acerca da historia do paxariño que contei onte. Só recordo unha parte que dicía: “El pajarito del Cebola volaba a mil por hora”. Un horror. Ese poema figuraba nunha libreta que fixemos en colaboración un colega meu que se apelidaba Viéitez e que bautizamos pomposamente como “Lira viemourina”, na que o outro puña a poesía e eu puña o sal gordo. Pasámolo ben. Van alá moitos anos, tantos que deixaron de ser parte da memoria e empezan a converterse en melancolía. As lembranzas teñen iso: ou se miran co gozo dunha época feliz ou morden nalgún sitio.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home valente

23 de Enero de 2014 a las 0:23

No verán pasado, unha noite vin na televisión un individuo natural da antiga Iugoslavia que respondía con tranquilidade a unha entrevista moi dura, na que unha rapaza francesa de aparencia fráxil lle recordaba as acusacións que pesaban sobre el por crimes repugnantes. Desde o principio supuxen que eran certas polo cinismo do personaxe, que non deixaba de rir. Nun momento, cando a periodista lle dixo que podía ser detido polas tropas internacionais, comentou: “Que o fagan; eu mesmo os convido a facelo. ¡Adiante!”

Pronunciou estas palabras mirando para un compañeiro, ao que lle chiscou un ollo. Logo, os dous botaron unha gargallada e tocaron de maneira ostensible as armas que portaban. Confeso que se naquel momento dependese de min como dependía de Deus, montaba unha tronada e deixáballe caer un raio fulminante na cabeza.

Posteriormente, en varias ocasións vin citado o nome deste home sempre como un criminal ruín e sempre tamén como un tipo fanchón, bastante chulo. Non hai moito aínda, volveu desafiar ás tropas de pacificación a través dos periódicos, seguro do seu poder e da súa impunidade. Por fortuna, onte collérono, pero sen derramar un tiro, porque aquel terror dos mares resultou ser unha ovella. A min deume a risa, pois veume á cabeza a historia daquel valente que foi ver se había pólvora nun polvorín, acendou un misto e habíaa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Empezar de novo

22 de Enero de 2014 a las 0:22

Había na escola onde eu estudaba de neno un libro no que lin unha frase que se me gravou na memoria para sempre, en primeiro lugar porque empregaba un vocábulo que me parecía estraño, pero tamén porque falaba de algo que me resultaba sorprendente. A frase dicía: “Acontece ás veces que un pai intelixente teña un fillo tonto”. A palabra “acontece” non a escoitara nunca e que un pai listo tivese un fillo parvo non acababa de entendelo. Foi un dos primeiros enigmas que me produciron inquietude e que tardei tempo en resolver.

Paréceme recordar que o meu razoamento se artellaba arredor da idea de que se os fillos herdaban tantas cousas do seu pai, incluso o nariz e a color dos ollos, o lóxico sería que non se puidese producir nunca a castástrofe antinatural que anunciaba a frase. Non recordo, en cambio, ter levado este pensamento ata as súas últimas consecuencias: o incremento progresivo e imparable da intelixencia do mundo.

É unha lástima que non sexa certo. ¡Que gozo ver aos sabios superados polos seus descendentes xeración tras xeración! A realidade, non obstante, é outra e, polo que respecta ao talento, cada ser humano empeza de novo, como se fose el o primeiro habitante do mundo. Así, aqueles homiños ignorantes e primitivos que andaban a paus e a sachazos entre eles por culpa dos regos, non debían ser distintos destes que agora, transcorridos tantos anos de civilizacións, se negan a compartir os ríos e as augas cos veciños doutras terras.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net