Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Un arrecendo

31 de diciembre de 2013 a las 0:15

Un periodista italiano, Aldo Buzzi, asegura nun artigo que vexo reproducido nun periódico de Nova York, que a raíña Isabel a Católica cheiraba a melocotón maduro. Como non gardo ese arrecendo na memoria, ignoro se tal información debe entenderse como un piropo ou como unha acusación de guarrería. Sempre se dixo, non sei con que fundamento, que a soberana española non cambiaba a camisa e que por iso mesmo cheiraba a bravú, polo menos ata que se mudou con motivo da conquista de Granada.

Eu tiven na escola unha compañeira que cheiraba a anxo. Non é unha metáfora, por iso me explico. O olor que desprendía era exactamente igual que o que viña dun anxelote barroco que había na casa da miña avoa en Ourense, no oratorio, e que debía proceder da madeira e a pintura. Era lixeiramente doce e agradable.

Un día, sen poder resistir o entusiasmo que me producía saber que tiña o ceo ao alcance do nariz, confeseime cun compañeiro de clase. Era un rapaz delgado e taciturno, branco como unha saba, o cal interpretaba eu como un signo de espiritualidade; por iso o elixín para aquela confidencia. Aínda o vexo de cando en vez, algo máis gordo e non tan pálido, e sígolle estando agradecido. Cando lle dixen que aquela nena cheiraba a anxo, díxome: “¿A anxo? ¡A queixo, quererás dicir!” Desde entón é o meu postre favorito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Outra vez

30 de diciembre de 2013 a las 8:26

O martes pola noite, como puñan Casablanca nunha das cadeas de televisión, senteime comodamente, conseguín unhas peperetadas para pinchar mentres duraba a película e dispúxenme a ver, por enésima vez, un dos filmes que máis me gustaron e me seguen a gustar de todos cantos levo visto na vida, que non son poucos. Non me sucede con ningún outro, a pesar de que os hai fermosísimos. Con Casablanca produciuse unha fascinación instantánea a primeira vez que a vin, hai moitos anos, que nunca se rompeu e que supoño que xa non se romperá. Non me pasa só a min. Coñezo a moita xente que sente o mesmo.

Sei a película case de memoria e podo recitar parte dos diálogos, esa marabilla creada por dous xenios irreverentes de Hollywood, os xemelgos Phil e Julie Epstein, aínda que a famosa frase final “Louis, presinto que este é o comezo dunha fermosa amizade”, non é deles, senón do produtor da película, Hal Wallis.

E, non obstante, Casablanca segue emocionando. Poden ser frases como “Os alemáns ían de gris e ti ías vestida de azul”, que lle di Rick a Ilsa no momento en que ambos os dous recordan o seu encontro en París, ou aquel diálogo, no instante da despedida, cando ela pregunta “¿O noso amor non importa?” e el responde: “Sempre teremos París”, ou a resposta cínica que o propio Rick lle dá a Strasser, o xefe militar nazi, cando este lle pregunta pola súa nacionalidade: “Son borracho”. E logo a escena da Marsellesa no café ou aquela do casino, cando Rick manda apostar ao número 22, para que gañe o marido de Annina, a rapaza que necesita cartos para ir a América. ¿Boa película? ¿Mala? Desde logo, enche o corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de decembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Menos dun dólar

29 de diciembre de 2013 a las 8:35

En Nova York, un profesor mozo do Instituto de Investigacións Sociolóxicas dixo nun acto público que unha persoa vale bastante menos que un dólar. En menos de trinta segundos, cun xiz na man, sobre un encerado fixo unha simple operación para demostralo. Tratábase de sumar unhas poucas cifras: o prezo duns litros de auga e algún resto sólido sobrante. Un asistente replicoulle que o valor dunha persoa non se mide só polos seus residuos, igual que un cadro de Van Gogh, destruído polo lume, non vale como cinsa.

Depende. Desde logo, en prezos de mercado, un ser humano vivo ten valores moi dispares. Por exemplo, para os terroristas, un policía non debe valer moito máis que unha mosca: liquídase coa mesma indiferenza. Non así un empresario, xénero polo cal se poden conseguir a cambio moitos millóns de pesetas.

Na industria do crime organizado, as tarifas están perfectamente reguladas. En Londres, un tal Harry acaba de declarar a The Observer que por pegar unha boa paliza cobra o equivalente a unhas seiscentas mil pesetas. A cantidade sobe a uns seis millóns se hai que matar á vítima. Naturalmente, ese non é o valor dunha persoa, senón o prezo que cobra o criminal polo seu traballo. O que a xente vale, en realidade, non depende dela mesma, senón do cariño que lle teñan os demais. En Bosnia hai rapaces que non valen un can.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de decembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Toda unha parafernalia

28 de diciembre de 2013 a las 8:25

Estiven lendo na revista Granta, que se empezou facendo en Cambridge e agora se fai en Londres, o avance dun libro que vai aparecer proximamente, no mes de febreiro do ano que vén. É a primeira publicación dun avogado que se chama Joseph O’Neill. No capítulo que se inclúe nesta revista británica, describe con moito detalle as execucións dun grupo de individuos que foron condenados  a morte e aforcados o ano pasado en Trinidade e Tobago, un país onde os tribunais sentenzan á última pena con moita frecuencia, sempre co aplauso dos cidadáns. A un disidente, que leva a cabo manifestacións en solitario protestando contra a pena de morte, xa estivo a punto de linchalo nunha ocasión unha multitude indignada.

De todo canto conta O’Neill sobre as execucións desa xente, non hai case nada que non poidamos imaxinar ou que non teñamos visto no cinema. Uns subiron ao cadalso cantando himnos relixiosos; outros, en silencio, sen amosar signos nin de temor nin de arrepentimento; algúns, berrando como eses animais que saben o que lles espera no matadeiro, e tan enlouquecidos que tiveron que ser arrastrados ata o altiño onde os agardaba o verdugo ao pé da forca.

A parte menos coñecida está na parafernalia que rodea a execución. Por exemplo, o verdugo chega nun coche negro, cos cristais tintados e cunha capucha que lle cobre a cabeza. Logo páganlle douscentos corenta dólares (¿por que non serán douscentos cincuenta?) e unha botella de ron. Se algún dos condenados é demasiado delgadiño e hai sospeitas de que non quede ben aforcado por falta de peso, cólganlle unhas bolsas de area, para axudalo. Todo está tan perfectamente regulamentado e tan previsto que incluso no caso de que algún dos sentenciados teña a ocorrencia de suicidarse antes, como sucedeu na ocasión da que nos fala Josep O’Neill, hai un equipo de médicos disposto a salvalo para que poida morrer cando lle toca, non cando el quere. Isto sería ilegal.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de decembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dous grupos de mozos

26 de diciembre de 2013 a las 8:25

Estiven vendo na televisión un programa sobre Irán. Aparecían nel un grupo de rapaces novos, celosos defensores da revolución, que alternaban rezos e gritos relixiosos coa aprendizaxe do manexo de armas para combater os inimigos do Islam. Logo, preferentemente polas noites, eses mesmos mozos inflamados de fervor percorrían as rúas á procura de mulleres díscolas, é dicir,aquelas que pintan os labios, usan colorete ou amosan un pequeno flequillo coqueto saíndo de debaixo do pano que oculta os seus pecados.

Moitos deles choraban de emoción mentres cantaban nas mesquitas. Contrastaba a pureza dos seus sentimentos coa serenidade dos seus xefes, máis fríos e tranquilos, nos que o fanatismo xélido da súa vontade non se traducía no dramatismo dos xestos, senón na determinación firme das ideas. Son eles os que gobernan.

Nun lugar secreto, as cámaras recolleron tamén a un pequeno fato de rapaces e rapazas dialogando na clandestinidade cun profesor universitario disidente que falaba de liberdade, diálogo e tolerancia. Nin berraban nin levaban armas, simplemente trataban de reflexionar sobre os valores da convivencia, unha maneira de vivir que, de momento, non é posible no seu país. Hoxe por hoxe, a súa causa é difícil, heroica e perigosa. Escoitándoos, non obstante, un non tiña ningunha dúbida de que un día serán os vencedores.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de decembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Accidente no Nadal

25 de diciembre de 2013 a las 8:24

Cando vin a manobra imprudente que facía un dos automóbiles, xa me decatei de que o accidente era inevitable. O que baixaba en sentido contrario, perfectamente cinguido á súa man, non podía prever que por un dos costados lle saíra aquela furia desbordada. Recibiu o golpe de súpeto e con sorpresa, como se lle caese un raio. O estrondo resoou en toda a rúa igual que un trono e fixo que durante uns segundos a xente quedase paralizada. O tempo xusto para comprender o que pasaba e botarse a correr cara ao lugar do suceso.

Todo o mundo pensou que daquel tremendo topenazo se tiñan que derivar por forza consecuencias tráxicas. Ver como o coche embatido era desprazado sen control ao longo de varios metros e que por último, despois de dar dúas ou tres voltas, acababa desfacéndose contra unha farola, produciunos a todos a sensación de que do seu interior sacarían a algunha persoa  totalmente descalabrada.

Non obstante, o condutor saíu polo seu propio pé, cun obxecto metálico e contundente na man, correndo como unha ameaza cega en dirección do culpable, que xa se atopaba fóra. Cando se encontraban a un metro un do outro, ambos abriron os brazos ao mesmo tempo e déronse unha aperta estreita e longa, emocionada. Pola cabeza pasoume como un lóstrego a idea sentimental das datas pacíficas que estes días nos marca o calendario. Á miña beira, un señor que fumaba en pipa bateu cos meus ollos e dixo: “¡O que fan os nervios!”

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de decembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

De naufraxios

24 de diciembre de 2013 a las 0:24

Con frecuencia, nun dos cafés aos que vou, atópome cunha señora gorda e mal vestida que se dedica a xogar nunha desas máquinas que tanto atractivo teñen para moita xente. Eu confeso que só caín nesa tentación unha vez na miña vida. Ocorreume nun barco inglés, nunha travesía entre Inglaterra e Dinamarca, e non recordo que fose demasiado divertido, a pesar de que gañei unha cantidade que non debía de ser pequena, polo menos se un xulga polo estrondo escandaloso que fixeron as moedas ao caer.

Nese preciso instante, cando eu sentía unha vergonza infinita, pois todo o mundo se puxo a mirar para min, apareceron montóns de nenos de cada recuncho do barco e, ri que te ri, botáronse á caixa da máquina disputando uns cos outros ata que non me deixaron o valor triste dun céntimo. Despois, eles fartáronse de comer xeados.

Agora ben, o feito de que un non comparta a devoción esa polas máquinas, non quere dicir que no a comprenda. A min pásame coas axendas. Cando chega esta época do ano, acaparo todas cantas podo, incluso as que me chegan coa propaganda máis pobre. Os primeiros días levo catro ou cinco nos petos da chaqueta, ata que o sentido común me obriga a prescindir de todas excepto dunha. Sempre pasa o mesmo: todas as paixóns, absolutamente todas, incluso as máis inocentes, acaban naufragando no mar da realidade.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de decembro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Aceite e chocolate

23 de diciembre de 2013 a las 0:20

O amigo Paco Carro, que ás veces escribe neste mesmo periódico, acordarase dun empregado de comercio que había na Compostela dos anos sesenta, ao cal lle gustaba moito que lle contasen historias verdes, e daquel señorito compostelano, ocioso e simpático, morto despois nun accidente de automóbil, a quen lle encantaba contalas. Varias veces asistimos asombrados a aquel encaixe perfecto de conveniencias, no que un dos contertulios era feliz escoitando e o outro divertíase contando contos.

O xogo consistía en que os relatos pasaban por seren reais, baseados na experiencia fabulosa daquel señorito luxurioso. Resultaba fantástica a historia, que lle oímos contar en varias ocasións, dunha festa na que fora servida, depositada nunha bandexa de prata xigante, unha señorita espida cuberta de chocolate.

Acordeime deste postre cando lin onte nos periódicos a noticia de que un grupo de pilotos militares alemáns organizaron unha festa no cuartel, tamén con señoritas espidas, que en vez de ir cubertas de chocolate estaban untadas en aceite. Todo moi hixiénico e dietético, perfectamente preparado ademais por unha axencia profesional de congresos. Non imaxino aquel vello empregado libidinoso de Santiago relambéndose de gusto con esta historia. Un pode perder a cabeza polo chocolate, dificilmente pola ensalada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de decembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha charla en Xinzo

22 de diciembre de 2013 a las 9:50

O mércores pola noite tiña que dar unha conferencia en Xinzo de Limia, a vila onde me criei. Saín de Ourense co tempo algo apretado, pero suficiente, sen prever que podía producirse algún percance, como así sucedeu: paroume a Garda Civil de tráfico con toda razón e alá se foron vinte minutos, co cal cheguei á cita con bastante retraso. A miña sorpresa foi atoparme cunha sala abarrotada de amigos, agardando pacientemente, sen saber a que cousa se debía aquela situación tan rara. Un detalle máis que hai que agradecer.

Desde a mesa, mentres me dirixía ao público asistente, ía descubrindo pouco a pouco rostros coñecidos: antigos profesores, compañeiros de escola, amigos dos meus pais, parentes,un par de curas… máis que unha conferencia, aquilo parecía unha charla intranscendente e distendida. A verdade é que o pasei moi ben.

Moitas veces teño falado aquí de xentes curiosas da miña vila. A algúns recordeinos en voz alta: o Chino Japonés, o Mangante, o Sarillo… Conteilles aos asistentes que con frecuencia me preguntan, fóra de Xinzo, se será posible que haxa tantos tolos naquel lugar, e botáronse a rir. Eles saben que a culpa é dun rapaz que viviu alí durante uns anos preciosos e que un día marchou coa memoria chea de historias para contar. O mércores sentín que esa memoria foi un regalo dos meus veciños. Por iso lles quixen dar as grazas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de decembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha escola

21 de diciembre de 2013 a las 0:15

Cando eu era neno, na miña vila había cárcere. Estaba situada na Rúa de Atrás, entre a Praza Maior e a Praza dos Ovos. Era un edificio nobre, construído no século XIX, cunha porta de ferro impoñente e ventás protexidas por barrotes dobres, dos cales, o que daba ao exterior tiña a forma dunha panza enorme que invadía parte da rúa. O cárcere dispuña de dúas dependencias, unha para homes e outra para mulleres. En xeral, os presos estaban na ventá, ás veces falando cos familiares ou contándolles as penas ás persoas que se interesaban pola súa vida. A algúns, especialmente ás señoras, aínda lles podo ver a cara. Pasaba por alí con frecuencia.

Cando os presos berraban, cousa nada sorprendente, entre outras razóns porque moitos deles non eran delincuentes, senón tolos, entraba un individuo con aspecto de boxeador, pelo rapado e voz cavernosa, collía un látego e puña orde na cadea. Esa escena vina varias veces, nunha ocasión contra un home grande e forte, que aguantou os vergallazos a pé firme, defendéndose só coa mirada.

Durante algún tempo, cando os nenos xogabamos a policías e ladróns, eu quería ser ladrón para deixarme coller e fulminar os meus captores coa forza dos meus ollos, igual que aquel home. Nunca conseguín impresionar a ninguén daquel xeito, quizais porque me faltaba, por sorte, a rabia necesaria. Agora, naquel local onde metían os presos, funciona desde hai pouco unha escola de gaitas. Paréceme unha idea moi boa, como se sobre as ruínas dun cemiterio construísen unha clínica de maternidade. Non sería un mal programa de cara ao futuro. Ir cambiando os lugares de sufrimento por espazos para a alegría. Melloraría o mundo bastante.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de decembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net