Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

A filosofía do aro

20 de noviembre de 2013 a las 0:10

Cando tiña doce anos, un rapaz americano que se chama Dan Kopka e que agora cumpriu xa os vinte e catro, un día entrou no cuarto de baño da casa dos seus pais, en Minneapolis, pechou a porta, abriu a billa a todo gas, tirouse no chan e fixo un buraco pequeno nunha tetiña. Sorprendeuse de que non lle doese. Tiña lido nalgún sitio, quizais nun periódico ou nunha revista, que os romanos facían o mesmo e que logo colgaban un aro. El colgouno tamén. Contento co resultado, seguiu facendo buracos.

Agora ten dezasete, todos cos seus correspondentes aneis. Empezou polo sitio indicado, baixou logo ata o embigo, seguiu aínda máis abaixo por lugares que non digo e por fin decidiu subir para a parte que queda por riba do pescozo, incluída a punta de lingua. Como é lóxico, acabou montando un negocio en Nova York.

Ao principio, a clientela estaba formada por rapaciños novos, sen moitos cartos, que querían levar un pendente nunha orella, quizais mesmo no nariz os máis atrevidos. Un día, a cousa cambiou de rumbo: bastou con que un periodista se fixase nun tipo que levaba un aro na boca e que falaba un pouco zarabeto. Entrevistouno. A Dan Kopka ocorréuselle unha idea feliz, dicir que en tempos caóticos, o propio corpo é o único que un controla. Desde entón cambiaron os clientes. Estase facendo millonario.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de novembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Zoo

19 de noviembre de 2013 a las 0:09

Vin a Barcelona para dar unha conferencia na Fundación La Caixa e cheguei cedo no primeiro avión da mañá. O taxista que me trasladou desde o aeroporto ata o hotel non debía ter moito frío porque se empeñou en manter a ventá aberta aínda despois de que lle pedise que fixese o favor de pechala. Supoño que non me escoitou, porque no mesmo instante en que eu lle estaba formulando a miña petición, el empezaba a facerme unha pregunta. Díxome: “¿Non pensa vostede que Toshack, o adestrador do Real  Madrid, ten cara de foca?”

Quedei tan desconcertado que non souben que responderlle. Creo que non lle importou demasiado pois deseguida me decatei de que o único que pretendía era falar dun asunto que, polo que puiden comprobar, lle interesaba.  En realidade o home tiña unha teoría elaborada, que ademais supoño que consideraba enxeñosa, sobre todo para un partidario do Barcelona, como demostrou ser el, rival polo tanto do club madrileño. Polo visto, segundo me informou, o señor Toshack fixo nos últimos días unha serie de declaracións que autorizaban a clasificar o Real Madrid como un zoo.

Nunha desas declaracións dixo que era máis fácil ver un porco voando por riba do estadio Santiago Bernabéu que el rectificase. Noutras comentou que as críticas lle esvaraban por riba como a auga nas costas dun pato. O taxista entendía que o porco era o presidente do club, cousa que eu dubidaba, e que o pato viña ser o propio adestrador, o cal resultaba evidente. Finalmente contoume que Toshack dixera tamén que, nun partido, os seus xogadores correran como polos sen cabeza. Polo tanto, concluíu triunfante: “Cousa de animais. E por riba o técnico ten cara de foca”. O curioso é que o taxista parecíase moito a un paxaro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de novembro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Retrato do Gran Temoneiro

18 de noviembre de 2013 a las 6:53

No gran cotilleo internacional, hai agora un libro sobre Mao Tse Tung que ofrece unha imaxe espantosa, parece que certa, do célebre político chinés. Está escrito polo seu médico, un home que o coñeceu na intimidade, e que desvela aspectos da súa privada bastante monstruosos. O malo non é que Mao non limpase nunca os dentes ou que lle tivese aversión ao baño, nin sequera que padecese desenfreo sexual, para o cal lle valían tanto as mociñas que lle preparaban como os guapos mozos da súa garda persoal.

O peor é a crueldade coa cal trata as xentes que se interferían no seu cariño e a perversión que foi sementando arredor del, un contorno no que era obrigado converterse nun mentirán sen escrúpulos para salvar a vida ou para evitar ser sepultado en calquera horrible prisión. É dicir, o contrario da moral que predicaba.

De todos os episodios que conta o doutor Li, o que semella máis descarado é o que lle sucedeu a He Zizhen, a terceira muller de Mao, que participou con el na Larga Marcha. Un día sorprendeu ao seu home na cama cunha actriz e armou un escándalo, durante o cal agrediu ao Gran Temoneiro. Este acusouna entón de actuar como unha muller rica nunha mala película americana, un argumento dun cinismo total. Despois culpouna de contrarrevolucionaria e mandouna a Moscova para ser reeducada, é dicir, meteuna nun sanatorio psiquiátrico.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Um novo escándalo

18 de noviembre de 2013 a las 6:51

Que o presidente John F. Kennedy levaba furcias á Casa Branca é unha noticia vella, que non vai sorprender xa a ninguén. As falcatruadas daquel home coñécense desde hai anos. Nun primeiro momento, cando se empezou a falar publicamente delas, a algunhas persoas pouco maliciosas puidéronlle parecer invencións malignas de escritores cotillas e malvados como Truman Capote, que foi un dos primeiros en contar historias pecaminosas do célebre presidente asasinado, pero hoxe en día ninguén dubida da súa veracidade.

O que probablemente sexa novo son algúns flocos relacionados con aquel asunto, que agora saen á luz no esperado libro de Seymour Hersh titulado O lado escuro de Camelot, a punto de aparecer nas librerías dos Estados Unidos e do que xa fala todo o mundo. Por exemplo, parece que as furcias eran ameazadas se dicían algo.

Non obstante, parece que un dos documentos que manexouHersh durante meses e que podía converterse nun grande escándalo, se é que aínda pode haber escándalos que merezan ese nome, ten todas as probabilidades de ser falso. Desde logo, o famoso periodista non vai facer uso del, en parte porque, mentres non se confirme a súa autenticidade, podería causarlle graves consecuencias tanto a el como ao editor. É dicir, que o problema non está na enormidade que se di, senón na pena que se pode pagar por dicilo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de novembro de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Visita a San Sebastián

16 de noviembre de 2013 a las 0:08

Achegueime a San Sebastián, ou Donostia, como din os vascos, para participar nuns encontros de críticos e narradores organizados pola UNED. Nada máis chegar á cidade, fun ao hotel para deixar as cousas, mentres os organizadores me esperaban abaixo. Fíxenos agardar máis da conta porque descubrín, ao mirar pola fiestra, que o meu cuarto daba á praia da Concha e que ademais dispuña dun balcón enorme, colgado practicamente sobre o mar. Non puiden evitar a tentación de sentar nun sillón e poñerme a contemplar iso que os libros mal escritos, feitos para turistas rápidos, chaman unha paraxe incomparable, é dicir, unha vista fermosísima. Non me pasou pola cabeza que facer esperar os meus anfitrións puidese ser descortesía.

Había tempo que non estaba en San Sebastián. A cidade atopeina chea de vida, con moita xente contenta polas rúas, fermosa e tranquila. Xa sei que esta imaxe idílica non se corresponde coa idea que temos dela desde fóra, pero as cousas nunca son tan rotundas como parecen desde lonxe. Xerusalén non é o inferno que se ve na televisión nin no interior do Vaticano se atopa a porta por onde se pasa desde a terra ata o ceo, previo un empuxón do Papa en dirección á santidade.

Durante o xantar ao cal me convidaron os amigos, falamos de todo isto. Ao longo de dúas horas, incitados polas curiosidades que sentía, responderon ás miñas incertidumes e fixeron análises moi intelixentes sobre a situación do seu país, cada un desde o seu propio punto de vista, con matices baseados en diversas experiencias persoais. Confeso que poucas veces oín falar deste asunto con tanta intelixencia e con tanto rigor. Tamén con tanta preocupación e con tanta amargura. Agradecinlles a explicación. Logo, retireime un momento ao meu cuarto do hotel. Sentado de novo no balcón, recordei o que me dixeran. Pareceume todo tan claro, que me deu a sensación de non entender absolutamente nada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de novembro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Como resucitados

15 de noviembre de 2013 a las 0:07

Estabamos falando arredor da mesa, despois de comer, aínda que sen a animación doutras veces, coñecedores cada un de nós do que levaban os demais dentro da cabeza: a desaparición dos cans. Non obstante, ninguén se atrevía a tratar ese asunto. De pronto, como se fosen un par de resucitadas, apareceron as cadelas pola porta, impecables a pesar destas noites de chuvia, completamente secas e limpas, incluso sen fame, pois non fixeron festas cando lles puxeron diante a comida. Foi como un milagre.

Houbo de todo, lágrimas, abrazos, aplausos… Elas, contentas, reclamaban aloumiños e saltábannos no peito. Logo, como tolas, empezaron ás carreiras. Finalmente deitáronse na alfombra do salón, ao pé da cheminea, para descansar. Nun momento, o gato achegouse, saudou cunha caricia e acompañounas a durmir.

Non resulta fácil transmitir os sentimentos que provocan situacións como esta, sobre todo para as persoas que non teñan a experiencia de convivir con animais. Hai, non obstante, unha alegría engadida que eu experimentei tamén, pouco despois da primeira que sentín. Confeso que me empezaba a medrar un cardo no corazón. Era o rancor xordo de verse impotente fronte ao desprezo que supón envelenar os montes e os campos. Sen furia, pero coa mesma firmeza, hai que seguir denunciando esta práctica incivil.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de novembro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Recordo dun amigo

14 de noviembre de 2013 a las 0:08

Nunca souben por que razón, a Fernando Prieto Oliva, autor dun libro de versos titulado Collar de estrellas, os seus veciños lle chamaron sempre Mampurrias. Era un home fino e galante, unha miga cursi cando trataba con mulleres, pero orgulloso e intelixente. Como poeta, un desastre. Como prosista, colaboraba nun periódico conservador que tiña o seguinte lema: “Palo al burro blanco, palo al burro negro, palo a todo burro que no ande derecho”. Nas súas páxinas publicaba un artigo anual sobre a morte de Calvo Sotelo.

A traxedia da vida de Prieto Oliva foi un marquesado que el pensaba que lle correspondía e que perseguiu inutilmente. Tívose que contentar con ser admitido na Asociación de Fidalgos de España, un honor que comportaba insignia e título, pero que non enchía a súa prosapia. Non perdeu, non obstante, o porte de gran señor, a pesar de que despachaba ao público nunha tenda de tecidos da súa propiedade.

Acaba de morrer. Os últimos anos da súa vida non foron nada gloriosos. Fundido nunha miseria lacerante, paseaba só, raído e roto, pero digno, falando entre dentes contra todo. A última vez que o vin, haberá pouco máis dun ano, camiñaba solemne  e dereito, con bastón, acompañado dun can de palleiro que se lle arrimara como propio uns meses antes. Díxome que o bautizara co nome de Marqués. Non souben se era aquel o xesto desesperado dun resentido, o acto orgulloso dun cínico ou unha mostra última da súa intelixencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de novembro de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha longa viaxe

13 de noviembre de 2013 a las 7:49

Unha longa viaxe

Vinte e dúas horas son demasiadas horas para ir desde Galicia a Baltimore. De maneira que, aínda que cheguei aquí ás once da noite, hora local, para min eran as cinco da mañá: catro avións, moito tempo de espera entre uns e outros, e por riba ter que aturar unha señorita impertinente, membro de seguridade dunha compañía aérea americana, que se empeñou en que eu transportaba na miña equipaxe nada menos que unha daga. Durante uns minutos estiven baixo sospeita, como se quixese secuestrar un avión.

Quen transportaba a daga era un señor americano. Sacáronlla diante de todo o mundo e todo o mundo se puxo a mirar para el como se fose un criminal repugnante que nos quería levar a Cuba. A min non me pareceu máis que un pobre turista pasado por Toledo, onde sucumbiu ao mal gusto de mercar un deses horribles puñais.

O caso é que despois dunha viaxe tan longa e co cambio de horario, un acaba perdendo o sono. Foi o que me ocorreu cando cheguei. Menos mal que en Nova York merquei a revista Vanity Fair e tiven a sorte de que nunha das primeiras páxinas viña un anuncio que utilizaba como gancho a Jean-Paul Sartre e o existencialismo. No final da páxina, a toda cor, despois  de citar a coñecida frase que di que o home está condenado a ser libre, falaba do gusto de xirar a chave da luz e poñerse a durmir. Foi o que fixen.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de novembro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Fotos

12 de noviembre de 2013 a las 0:12

Un amigo meu, fotógrafo profesional, mandoume un montón de fotos que me fixo o outro día durante unha entrevista. Hai máis de trinta anos, el mesmo nos retratou a un pequeno grupo de estudantes da universidade de Santiago, algúns dos cales acabariamos escribindo e publicando libros co paso do tempo, nunha postura humorística: coas mans cruzadas diante da cintura, talmente como se estivésemos esposados. O malo foi que pouco despois, algún dos retratados pasou pola cadea, daquela vez en serio, convertendo en realidade unha posibilidade que entón non nos parecía imposible. Recordámolo ese día e rímonos de moi boa gana.

Non hai drama que resista os filtros da memoria. Eu mesmo me sorprendín durante esa entrevista, ao recordar a algunhas persoas daqueles anos, de que pouco me importan determinadas condutas que entón me sulfuraban. Por exemplo, un cura famoso naquela época, con lenda entre os estudantes, que insultaba cun enxeño que nunca me fixo graza, pero que hoxe comprendo e podo desculpar.

Supoño que iso ten que ver cos cambios que se operaron no rostro desde aquela. Mirei as fotos como se fosen doutra persoa, o cal non me resulta nada difícil porque, máis por desleixo que por virtude, me observo pouco. De entrada, a cara está xa definitivamente esculpida, cos sulcos no seu sitio, labrados a base de xestos repetidos, case automáticos. Non quero presumir, pero paréceme que ningún deles procede da amargura nin do resentimento, senón dunha certa melancolía incontrolada, quizais dunha vagancia espiritual algo floxa, pouco dada a certezas de ningunha clase. Boto en falta algo de barriga: os gordos, en xeral, son boa xente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de novembro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un home feliz

11 de noviembre de 2013 a las 0:11

A un individuo que eu daba por morto atopeino o outro día tomando o sol arrimado a unha parede. Foi persoa con importancia na miña nenez. Unha vez libroume dunha cobra que se aproximaba cara a min, sen que eu me decatase, mentres durmiñaba nun prado. Permitíame roubar o viño da misa e dábame sobres enteiros cheos de recortes de hostias, que é como lle chamaba, e que eu tiña que chamar pan de ánxeles, tal como me ensinaran. Era un home bo, pouco intelixente, tranquilo e comellón.

Non me coñeceu, nin sequera cando lle dixen o meu nome. Decateime de que estaba ido. Unha veciña aclaroume que lle dera algún mal á cabeza e que desde entón quedara así, inocente. Todo, segundo me dixo, por culpa de comer e de beber: os médicos non conseguiron arrincalo do unto e o touciño, nin da perrita da mañá.

Pequeno e gordo, coa pel estirada de tanto forzar nela a base de meter quilos dentro do corpo, recordareino sempre sorrindo, coa tranquilidade calma dun pachorras satisfeito. A vida nunca consistiu para el noutra cousa que nun bo cocidiño, un polo caseiro con patacas, unha vitela con aceite e pemento, un cacho de empanada… Nin sequera o raio que lle feriu a cabeza e o deixou medio parviño puido arrincarlle aquel sorriso agradecido de home contento. A felicidade tamén pode ser así de humilde e sinxela.

Esta columna publicouse orixinalmente o 11 de novembro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net