Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Estocolmo

30 de Junio de 2013 a las 0:10

Agora mesmo, cando aparece aquí este artigo, estou a punto de embarcar nun avión rumbo a Estocolmo. De todas as cidades europeas que coñezo, esta é, xunto con Venecia, unha das que probablemente teño percorrido máis veces. Por certo que os  suecos son moi dados a comparar ambas as dúas, máis que nada polo feito de que a urbe italiana está sulcada por canais, mentres que a nórdica está situada sobre un arquipélago. Aí acaban as similitudes: nada hai en Estocolmo que recorde o café Florian, o Harry’s Bar, o hotel Danieli ou o restaurante Alla Colomba, lugares ideais para vivir un soño romántico. Pero Estocolmo ten tamén as súas  cousas.

En primeiro lugar, durante o verán, ten a luz. Non me refiro só á duración do día, que practicamente se estende ao longo de vinte e catro horas, senón á color. Non coñezo nada igual, a non ser as noites brancas de San Petersburgo e determinados solpores, entre lusco e fusco, na costa do norte de Lugo, de Viveiro a Ribadeo. É dunha luz misteriosa, como de leite, capaz de facer que nos namoremos do ceo.

Naturalmente, Estocolmo ten moitos máis atractivos. Un deles, sen dúbida, os seus habitantes. Non creo que haxa ningún outro país en Europa, con excepción quizais de Holanda, onde a xente sexa tan agradable e tan correcta no trato, autenticamente  exquisita. O cal non quere dicir, non obstante, que se poidan iniciar relacións amigables con facilidade, entre outras razóns porque se trata, polo xeral, de persoas tímidas, algo retraídas e non demasiado faladoras. Ademais de todo isto, están, por suposto, os monumentos, que os hai e moi fermosos. O que ocorre é que iso abunda en todas as cidades. O da amabilidade da xente é máis raro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A historia dun tolo

29 de Junio de 2013 a las 0:09

Hoxe acordeime de Leoncio, un tolo da miña infancia que entre as súas actividades menores tiña o costume de dar as grazas cunha ristra edulcorada de diminutivos da súa colleita. A unha señora que se chamaba Manuela, por exemplo, dicíalle algo así como “Moitas graciñas, dona Manoluchiña querida”. Era un home bo, nada agresivo, mesmo servicial se lle encomendaban algún recado que puidese facer, aínda que cando había vento ou tronos, saía á rúa acelerado e dáballe por pegar puñazos contra os postes da luz ou botar discursos entre dentes, sen que se lle entendese máis que unha furia inconcreta, dirixida cara ao aire, sen destinatario humano coñecido.

Entre as actividades maiores, aquel home, armado cunha panca de ferro, un mazo e un cicel, empeñábase en desfacer pacientemente a casa onde vivía. Tardou anos, pero conseguiuno. Mentres traballaba, ou como se chamase aquilo, acompañábase con cancións no alto do andamio, desde ondesaudaba de forma moi educada a cantas persoas pasaban por baixo, ofrecendo os seus servizos de cantería para arranxar algún desperfecto. Rematou vivindo nun búnker de cemento que lle fixeron os veciños. Un destes últimos, home intelixente e reflexivo, tenme dito moitas veces que o Leoncio debía converterse nun símbolo. Non tanto pola metáfora autodestrutiva, que podería transformarse facilmente nunha parábola, senón porque era inmensamente desconfiado.

O meu amigo di que Galicia, como aquel tolo, vive na cultura da sospeita permanente, que todo o mundo está baixo a mirada inquisidora dos demais e que a felicidade de moitos consiste en descubrir a alguén nunha situación comprometida, ambigua dabondo para xustificar un ataque raso e mortal. A verdade é que estes días parece así. Hai quen, como Leoncio, canta mentres desfai a casa.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xuño de 1992.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

En Muros

28 de Junio de 2013 a las 0:08

Estiven en Muros para participar no encontro de escritores que tivo lugar estes días. Cheguei o venres pola noite, un pouco tarde, no momento en que os congresistas saían do convento dos franciscanos, sede da reunión, camiño da praia, onde o concello convidaba a unha sardiñada ao aire libre. Despois da cea, un grupo de amigos quedamos de tertulia, nun café, ata algo tarde. Cando regresei ao convento, atopeime con que non sabía cal era o meu cuarto e púxenme a dar voltas, ata que apareceu un frade que me rifou cariñosamente, pois metérame na zona reservada.

Logo, falándome polo meu nome, axudoume a atopar sitio e portouse moi ben comigo. Pola mañá incorporeime aos debates, dos que só direi que estiveron moi ben. Como a intelixencia é unha das cualidades humanas mellor repartidas, estas xuntanzas nunca decepcionan. Confeso que o espectáculo da xente discorrendo con rigor resulta sempre entretido, polo menos iso é o que me sucede a min. Así que foi como se estivese lendo un bo libro, só que escoitándolle o corazón.

Supoño que isto da abundancia da intelixencia ha sorprender a máis dun, porque se a xente fose tan intelixente, en xeral, como digo, non se entende ben que se fagan tantas barbaridades. O que ocorre é que as persoas adoitamos fallar, non pola escaseza da cabeza, senón polos excesos da alma, é dicir, pola furia, a paixón, o odio, a soberbia ou a intolerancia. Se non fose por iso, a terra sería infinitamente máis habitable. Tamén é certo que, nese caso, os escritores non teriamos moito de que falar. Claro que sempre quedaría a imaxinación para supoñer como sería un mundo habitado por xente como somos agora. Seguro que nos daría medo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xuño de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O mundo dun tramposo

27 de Junio de 2013 a las 0:07

Cando, o xoves pasado, a policía de Nova York entrou de forma súpeta no apartamento do sudanés Siddig Alí, este estaba removendo cunha especie de culler xigante o líquido espeso dun gran barreño que tiña colocado no medio do salón. Parecía unha escena de conto ou de tebeo, como un horrible bruxo que estivese prepararando a pócima velenosa para acabar co mundo. Pouco menos. O que pretendía o malvado era facer saltar polo aire o edificio das Nacións Unidas, con varios centos de inquilinos dentro.

A policía americana está convencida de que é o xeque exipcio Abdel Rahman, ese cego de aspecto tétrico que predica o fundamentalismo islámico nunha mesquita de Nova Jersey, quen dirixe os grupos terroristas que empezan a operar nos Estados Unidos. Como no occidente corrupto e pecador a lei está por riba das sospeitas, o personaxe non pode ser detenido nin expulsado mentres non haxa probas contra el.

De momento, para salvarse da xustiza, o predicador mente como un canalla. A pesar de que o tipo que foi sorprendido facendo a mestura explosiva no barreño actuou varias veces de intérprete para el, o líder relixioso di agora que non o coñece. Na sociedade que tan xenerosamente o acolle, non obstante, a mentira é un dos pecados peor aceptados pola xente, tanto que pode arruinar a carreira dun político, incluída a perda da presidencia. Non obstante, o tramposo asegura que o mundo que el propón será mellor.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xuño de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A morte da raíña María

26 de Junio de 2013 a las 12:38

Sempre que vou a Trasalba, cando estou dentro do patio da casa de Otero Pedrayo, como me sucedeu onte pola mañá, miro para unha esquina do alpendre, xusto onde puxeron agora a librería. Hai anos, un día, desde o corredor da entrada, don Ramón amosoume aquel lugar como o preferido por el e por Vicente Risco para xogaren cando eran nenos. Amparados do sol polo tellado do cobertizo, nas tardes de verán organizaban alí grandes historias con casiñas feitas de barro e figuras de papel, pintadas e recortadas.

A Risco gustáballe moito, segundo Otero, a vida de María Estuardo, que coñecía con moitos detalles. Para escenificar a entrada da raíña de Escocia no porto de Leith, cando volveu de Francia, había que queimar herba seca e simular néboa, pois esa era a situación metereolóxica daquel día, tal como contaban as crónicas.

A pesar de que Risco tiña que andar axotando nas galiñas, que lle saltaban nas gafas, pois Otero opinaba que lle confundían os ollos con figos, resistía ata o final. Para o neno Vicente resultaba imprescindible rematar a historia; non tanto pola decapitación da raíña, senón polo moito que lle gustaba poñer voz de muller e berrarlle ao cura protestante que lle ofrecía os seus servizos: “¡Calade! ¡Eu non teño nada que ver con  vós!” Despois, Risco tirábase no chan para morrer, pero antes pregáballe a Otero que o defendese das pitas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xuño de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha banda de música

25 de Junio de 2013 a las 0:09

Estiven na festa de Panxón, escoitando a banda de música e mirando os foguetes que botaban desde o porto. Segundo se podía ler no bombo, a banda foi fundada a principios de século e aínda dura. Por esas datas debeuse crear tamén a titular da miña vila, pero fracasou e disolveuse en pouco tempo: os músicos eran tan comellóns que non os querían en ningunha parte, pois resultaban unha carga demasiado gravosa para as familias que lles tiñan que dar de comer. Correuse a fama e acabaron por non ter un triste contrato.

Polo que puiden observar, sacando un par de casos, estes músicos que vin onte son de complexión delgada; non os imaxino arruinados pola boca. Os que están algo pasados de peso, por outro lado, teñen esa cara pacífica que se lle vai poñendo a todos os gordos felices, unha xente que engorda máis por pachorra que por gula.

A diferenza entre as persoas que acumulan quilos por comer e aqueles que o fan por seren tranquilos, nótase facilmente. Os primeiros teñen a cara conxestionada e a boca apertada e dura: os signos da compulsión agresiva. Nos segundos domina a expresión inocente e pándiga. Aqueles raramente se inclinan pola música; estes dan uns magníficos tocadores de bombo. A final, gozan da vida con pouca cousa. En Panxón,

por exemplo, a un dos músicos gordos vino apalambrado mirando para unha rapaza.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xuño de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Malbork

24 de Junio de 2013 a las 0:09

A chegada a Polonia supuxo deixar a Europa rica da eficacia para entrar na pobreza digna dos antigos países do Leste. Ata agora, as maletas deixabámolas na porta do cuarto dun hotel e entregábanas no seguinte. Nada diso ocorreu o xoves pola noite,  cando o tren parou na cidade de Malbork. Sen embargo, os polacos ofreceron o que teñen: mandaron un grupo de soldados á estación e foron eles os que se encargaron de baixar as equipaxes do tren. Como, por outra parte, no hotel non había ascensor, tamén subiron as maletas ata os cuartos.

Malbork é unha cidade polaca pequena, situada preto da costa do mar Báltico, que vive arredor dun castelo medieval impoñente. Os ingresos que xeran as visitas dos turistas no verán son a riqueza maior da vila. Curiosamente, sen embargo, ninguén fala inglés, nin francés, nin alemán: só polaco e ruso. Pedir un simple café, unha cervexa ou algo de comer convértese nunha aventura. Onte, por exemplo, pedín un café e trouxéronme unha caixa de mistos. O sábado estaremos en Kaliningrado. Será parecido.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xuño de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Maiorías

23 de Junio de 2013 a las 0:08

Estiven percorrendo algúns escenarios da miña infancia cun equipo de televisión para gravar un programa. Primeiro fomos a Beiro: da casa onde pasei horas tan felices durante tantos veráns, non quedan máis que os muros e unha matagueira impenetrable de silvas, herbas e fentos. Cando xa acabaramos de filmar, atopei un vello coñecido que se me puxo a recitar un rosario doloroso de mortos, algúns deles amigos meus, que aínda supuña neste lado de acá da vida. Isto, unido á melancolía das ruínas e á nostalxia daqueles tempos que a distancia converte en absolutamente felices, sen matices nin excepcións de ningún tipo, púxeronme un pouquiño triste.

De Beiro, marchamos a Sabucedo. Aínda que as cousas tampouco estaban moi ben, a vista da planicie verde da Limia, contemplada desde a horta da casa, ao pé do cabaceiro, era tan fermosa que non deixaba sitio na alma para outra cousa que unha paz infinita, coma se acabase de tomar un sedante. Acordeime dos amigos, da familia, das tertulias, dos enfermos no patio, do raposo pequeniño, dos cans.

Por último, dirixímonos á antiga lagoa de Antela, a ver cegoñas, guiados pola man experta do Quico, que sabe de cada niño, que coñece os seus costumes. Vimos uns dez exemplares. Segundo nos contou, a xente trátaas con respecto, consciente de que os animais teñen os seus dereitos. Por certo que puxemos os baixos dos pantalóns e os zapatos perdidiños por culpa dunha peste que mata o trigo, unha babosa fea e minúscula, moi destrutiva. Esta non ten dereitos, quizais porque abunda e porque fai moito mal, por iso lle botan sulfato. No mundo da bichería as cousas son así, ao contrario do que sucede entre as persoas, as que sofren son as maiorías.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xuño de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Ensenada

22 de Junio de 2013 a las 0:08

Os nosos anfitrións de aquí, en Ensenada, organizaron todo tan ben que a exposición “Galicia en América” converteuse nun acto multitudinario. Tanto galegos como mexicanos sorpréndense ao aprender que o primeiro país do mundo que soubo que se descubrira América foi Galicia, cando a nao de Martín Alonso Pinzón chegou a Baiona. E polo que respecta a California, quedan pampos ao ver nun mapa a cantidade de cidades e misións que foron fundadas por galegos ou que levan os nomes da Ponte Vedra Beach ou Río Miño e outros polo estilo. A cousa chega á incredulidade cando comproban a orixe galega de Fidel Castro ou Raúl Alfonsín, por exemplo.

Onte vin emocionado un velliño de Vigo que non deixaba de facer fotos, falei cunha moza de Avión que me dixo se lle iamos mandar libros; atopei un señor que leva cincuenta anos sen ir á súa aldea, en Ourense, e preguntoume se aínda vivía o señor Gumersindo das Tapadas, que lle fixera moito ben. Estiven a punto de contarlle unha mentira. Á parte de todo isto, aquí hai que ter moito coidado con expresar un desexo, pois a xenerosidade dos nosos anfitrións o converte automaticamente en realidade.

Eu tiven que morder os labios para non falar con entusiasmo da illa Catalina, case a un tiro de pedra, que lle serviu a Stevenson de modelo para a súa novela, e sobre todo coideime moito de non falar dunha aldeíña que se chama Kilómetro 57, onde se dá unha circunstancia que a min me parece completamente máxica: a vía do tren marca o cambio de hora, de maneira que cando dun lado son as doce, do outro é a unha. Creo que os veciños non se levan ben. Non me estraña absolutamente nada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xuño de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha única rúa

21 de Junio de 2013 a las 0:08

As persoas que teñan estado en Oslo saberán que se trata dunha cidade pequena, na que practicamente non hai máis que unha rúa, a famosa Karl Johan. Fóra desa avenida estreita e longa, que se estende entre o pequeno monte sobre o cal se ergue o Palacio Real e a estación do ferrocarril, non queda moito máis, soamente calellas apenas transitadas. A vida concéntrase nesa arteria principal, na que abundan os comercios, as tendas e os cafés, ademais dunha xeadería espléndida, con ampla terraza no verán.

Lonxe desa rúa, nin a cidade nin a vida son tan fermosas. No Museo Nacional, que queda a un lado, uns delincuentes roubaron hai uns anos o único cadro de Munch coñecido polos turistas: O berro. E non moi apartada dese mesmo sitio atópase a fortaleza onde fusilaron a Vidkun Quisling, que colaborou cos nazis.

Os noruegueses son boa xente. Cando pertencían a Suecia, o Parlamento proclamou a independencia como quen di que vai comer unha mazá. Nese parlamento, que está situado na rúa de marras, concédese o Premio Nobel da Paz. Onte dicíase neste periódico que os noruegueses son a xente máis honrada de Europa: devolveron as dez carteiras que uns investigadores lles puxeron como gancho na rúa, supoño que nesa única rúa. Non se trata de quitarlles mérito, pero é como poñer de cebo un billete nun escenario.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de xuño de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net