Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Billetes

21 de mayo de 2013 a las 0:11

Hai un artista americano, ben coñecido no seu país, J. S. G. Boggs, que fai diñeiro, máis en concreto billetes de dólar, exactamente iguais aos de curso legal. Non se trata, por suposto, de reproducións realizadas por procedementos mecánicos, senón de debuxos. Eu vin varios deles e resulta imposible, polo menos para unha persoa normal coma min, distinguilos dos verdadeiros. Por esta razón, Boggs ten tido problemas de tipo xudicial,  tanto no seu país como fóra del. Hai tempo tivo que facer fronte ao Banco de Inglaterra, que lle presentou unha demanda, e á policía federal de Australia, que fixo o mesmo. En ambos os dous casos, gañou Boggs.

Nos Estados Unidos, as cousas non lle pintan tan ben. Unha lei que prohibe executar ese tipo de imaxes tenlle creado algunhas dificultades. O Servizo Secreto ségueo de cerca e non só entra no seu estudio de pintor de cando en vez, sen previo aviso, senón que ademais somete a presión constante os directores dos museos que adquiren os seus billetes, a galeristas, coleccionistas e a particulares.

Polo que parece, Boggs pode subverter a economía mundial. Os seus billetes páganse máis caros, moitísimo máis, que os de verdade, de maneira que un millón de dólares da reserva federal non chega para pagar apenas uns centos dos dólares que el pinta coas súas mans. Isto leva a moitos expertos a preguntarse cal é o valor económico das obras de arte e, polo contra, en contrapartida lóxica, cal é o valor real do diñeiro. Agora tivo que pagar unha minuta de avogados por centos de miles de dólares. De momento, pagounos con oito billetes nos que, en vez do retrato de Franklin aparece o seu propio. O sorprendente é que llos mercou un banqueiro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 21 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unhas lembranzas

20 de mayo de 2013 a las 0:10

Onte falei aquí da casa de Beiro, agora en ruínas, na que pasei tantos días felices na miña infancia. Habería que engadir tamén as horas tristes. Non doutra maneira se poderían considerar aqueles terrores que nos entraban aos nenos cada vez que tiñamos que atravesar o salón polas noites, iluminados pola luz amarela dun quinqué. Eu polo menos non podía esquecer, naqueles momentos, que alí se cometera un crime moitos anos antes.

A imaxinación pintaba entón fantasmas coas sombras que se formaban nas paredes. Estaban ademais os atracadores. Contábanse historias terribles de asaltos nocturnos e de mortes. Eu tiña ademais un amigo, o Lisardito de Porto Quintela, recentemente desaparecido, que sufrira esa experiencia, e da que lle quedara unha desgraza: bebera lixivia, que lle dera unha serventa pensando que era auga.

Polo demais, a felicidade foi o normal. Cando algún dos maiores se sentaba ao piano, a alegría adonábase da casa. Aquelas sesións remataban sempre da mesma maneira: o meu tío Xosé botaba moedas á rapañota só polo pracer de vernos aos rapaces tirados polo chan á procura duns céntimos, unha competición na que participaba a tía María, quizais porque era solteira. Agora, pasado xa tanto tempo, un pensa que foi unha sorte vivir daquel xeito. Para que o corazón non morda, hai que enchelo antes de inocencia.

Esta columna publicouse orixinalmente o 20 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un xuíz responsable

19 de mayo de 2013 a las 0:09

Recordo que era un día moi frío, aínda que non nevaba. Eu pasara un par de horas no centro da cidade, en Halmstad, facendo compras e lendo o periódico nun café antigo, entre vellos pescadores melancólicos e solitarios. Cando volvín á casa, ao chegar, observei que o coche do neno, que daquela tiña uns meses, estaba no xardín, pero non supuxen que se atopara el dentro, pois a temperatura non pasaba duns oito graos baixo cero. Un par de minutos despois, ao entrar no salón, xa me decatei de que me equivocara.

Custoume aceptar aquel costume. Logo, andando o tempo, xa me pareceu normal que os rapaciños suecos pasasen o día durmindo nos xardíns, ben abrigados, pero con  temperaturas criminais arredor. Tamén me afixen pronto a entender que moitas nais os deixaran nos coches ás portas dos restaurantes polas mesmas razóns.

Por iso me resultou tan cómico ler nos periódicos estes días que nos Estados Unidos lle quixeron retirar a custodia da súa filla a unha turista danesa que deixou o coche coa nena fóra dun restaurante, mentres ela vixiaba desde dentro a través dunha ventá. Supoño que nos países escandinavos a xente debeu de quedar estupefacta. Pasar a vida preocupados polos pequenos, desenvolvendo prácticas aconselladas polos médicos, para que a ignorancia dun xuíz americano os considere pais irresponsables…

Esta columna publicouse orixinalmente o 19 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un obsequio

18 de mayo de 2013 a las 0:08

Hai anos, cando este país era difícil para case todos e imposible para moitos, vivía en Santiago, alá pola rúa de San Pedro, un home humilde e pobre que tivo a desgraza de caer enfermo de gravidade. Como se trataba da súa propia vida, acudiu a un médico de sona e de prestixio, no que atopou un dobre consolo: por un lado, devolveulle a saúde; por outro, non só non lle cobrou nada, senón que lle pagou os medicamentos e o axudou en moitas outras cousas. Non sabía como, pois carecía de bens, incluso dos máis elementais, pero quería corresponder á súa maneira con quen se tiña portado con el dun xeito tan humano e tan cariñoso.

Pasado algún tempo, cando a saúde lle permitía levar novamente unha vida normal, un día, aquel señor presentouse na consulta do médico para darlle as grazas e facerlle un obsequio. El mesmo, coas súas mans, fabricara unha gaiola pequeniña, feitas de cachiños de cana recortados quizais do rabo dunha escoba vella. Unha gaiola preciosa. Dentro, meteu un cacho de leituga e un grilo.

Aquel grilo, primorosamente coidado, viviu moito tempo na casa de Domingo García-Sabell, no barrio da Rosaleda de Santiago. A el, a quen un paciente chegou a regalarlle un coche, debeulle de parecer, polo que eu sei, o regalo máis valioso de todos cantos recibiu ao longo dunha vida na que, como dicía Otero Pedrayo, a xenerosidade se practicou sempre sen trompetas. Onte pola noite, cando lle estaban entregando a Domingo o seu premio, durante os discursos, eu acordeime moito daquela gaiola pequeniña e daquel grilo. Tiña a impresión de que recordando aquel episodio, lle facía unha homenaxe ao meu amigo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 18 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha profecía

17 de mayo de 2013 a las 0:07

As persoas que trataron a Edmundo Estévez, máis coñecido como Alambritos, recordarán del a súa simpatía, o mal xenio que tiña e o antifranquismo profesional que gastaba. Para denigrar ao xeneral, valíalle calquera pretexto, incluída a choiva ou a sequía, segundo lle conviñese. Dos escasos minutos que pasou con el, cando Estévez era gobernador civil de León, en tempos da República, gardaba un anecdotario inmenso, destinado a ponderar a pouca intelixencia e a ruindade espiritual do seu inimigo.

Para remachar a opinión que lle merecía o ditador, un día fíxome unha profecía que por fortuna nunca se cumpriu, polo menos ata agora. Dixo que chegaría unha época, que pola miña idade eu estaba condenado a vivir, na que o país se iría desfacendo aos poucos. Mesmo sería inevitable andar polas rúas cun casco na cabeza.

Chegara a esa conclusión por un razoamento lóxico aplastante: tendo en conta que todo o mundo roubaba, acabarían caendo as casas. E así todo o demais, é dicir, os postes eléctricos, as pontes, as presas… Aínda hoxe, cando saio da casa polas mañás e escoito a xente falando indignada pola radio, ás veces recordo o vaticinio do meu amigo. Se a pesar de todo non se produce a catástrofe é porque as persoas, incluídos os políticos, son razoablemente honestas. Descontando os senvergonzas, por suposto.

Esta columna publicouse orixinalmente o 17 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Alxén

16 de mayo de 2013 a las 0:06

Pasei a mañá de onte no colexio público de Alxén, en Salvaterra. Os alumnos de cuarto elixíronme como padriño do seu curso, puxéronlle o meu nome a unha aula e colocaron na porta, ademais, unha caricatura miña que encargaron a un caricaturista de Madrid. Antes tiven que falarlles, primeiro, e responder a unha batería enorme  de preguntas, despois. Chamoume a atención que estivesen tan caladiños e que preguntasen tanto e tan ben. Unha rapaciña quixo que lles dixese algo en sueco e aproveitei para aprenderlles a dicir gracias, que se di “tack”, a poder ser, repetido como se fose unha metralleta. Foi unha das aventuras de toda a mañá.

Cando chegou o turno de firmarlles, un por un, nunhas cartolinas onde viñan pegadas estas columnas que escribo aquí, despois de poñer o nome deles e a continuación o meu, todos me dixeron con seriedade o mesmo: “Tack”, algúns na fórmula máis sinxela, pero outros facendo a metralleta, como lles dixera antes durante a charla.

Cando xa saía, nas escaleiras estaban sentados os máis pequenos, acompañados dunha profesora. Nada máis verme, viñeron correndo, puxéronse arredor e empezáronme a amosar os debuxos que acababan de facer: retratos meus divertidísimos, nos que aparecía case sempre cun puro na man ou na boca. Escuso dicir que pasei unhas horas moi gratas, asombrado de que un grupo de nove profesores poidan realizar un traballo tan excelente. Durante o xantar, unha delas díxome que estes nenos e estas nenas non esquecerán na vida un día como este. Probablemente. Con certeza, eu tampouco o poderei olvidar. Nunca sospeitei, cando empecei a escribir, que isto fose tan fermoso.

Esta columna publicouse orixinalmente o 16 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Igrexa e tecnoloxía

15 de mayo de 2013 a las 0:08

A última vez que asistín a un bautizo quedei sorprendido dos progresos tecnolóxicos que se teñen feito no seo da propia igrexa. No momento en que o cura se dispuña a botar a auga sobre a cabeza do neófito, un raio de luz baixou do ceo para iluminar con claridade e precisión a pía bautismal. Naturalmente, non se trataba de ningún fenómeno de tipo milagroso, senón dun pequeno mando a distancia que o señor abade levaba na man e que fixo posible aquel gracioso detalle. No fondo, todos o agradecemos: víase mellor.

Non foi a única modernidade incorporada ao rito cristián. Con bo criterio, alguén acordou que un pequeno artiluxio parecido a un quentador en miniatura, discretamente oculto nunha parte non visible do templo, podía evitarlle aos meniños o rigor dunha bategada de auga fría castigando a suavidade indefensa das súas cabezas.

Antes disto, xa tiña visto noutros lugares candeas eléctricas, explicacións turísticas con auriculares, equipos de megafonía ao servizo dos predicadores ou mecanismos de esmolas accionados por moedas. É dicir, toda clase de avances, uns máis afortunados que outros. Non imaxinaba que as cousas acabarían chegando ata iso que contaban onte os periódicos: un cura italiano contestando desde o altar, en plena misa, a unha chamada feita ao seu teléfono móbil. Excesivo, a non ser que o chamasen urxentemente desde o ceo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 15 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Poesía e realidade

14 de mayo de 2013 a las 0:07

Estes días pasados que estiven en Suíza falei moito cun rapaz que foi compañeiro meu de xogos nos anos da nenez e que leva moito tempo traballando naquel país. Contoume cousas que eu ignoraba. Por exemplo, a labazada que lle pegou o mestre o primeiro día que foi á escola, cando lle amosou o debuxo dunha cunca e lle preguntou como se chamaba aquel obxecto. Naturalmente, o neno acertou sen esforzo, pero non imaxinaba que se trataba dunha trampa insidiosa. Foi así como aprendeu a palabra “taza”.

Eu tampouco sabía que aquel rapaciño que xogaba comigo nos veráns era parente da Pata, unha señora que vivía apartada de todos e a quen iamos velar os rapaces polo pracer de sorprendela facendo pecados. En realidade, nunca a descubrimos noutra actividade que non fose a de darlle de comer ás pitas.

Falamos tamén dun individuo que fixo unhas ás de palla e que se botou a voar desde o alto dun carballo. Neste asunto, os nosos recordos foron diverxentes. Eu sempre pensei que aquel home voara uns metros, non de maneira elegante, como unha cometa, senón atolondrada e raseira, como as galiñas. El está convencido de que caeu a peso como un saco, que rachou a cabeza e que o levaron para a casa nun carro de bois. Debe de ser así. En caso de conflito entre a poesía e a realidade, aquela nunca gana.

Esta columna publicouse orixinalmente o 14 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Perspicacia

13 de mayo de 2013 a las 6:39

Teño na biblioteca un libro, publicado en América, que antes lía con certo agrado. Titúlase Historia universal de la estupidez humana e nel cóntanse algunhas das idioteces máis chamativas perpretadas ao longo da historia. Non son poucas: ratos condenados a morte en sentenza firme ditada con todas as formalidades da lei; costumes absurdos, como asistir ás intimidades fisiolóxicas dalgún rei, falando do arrecendo extraordinario, como se dun delicado perfume se tratase, do que non era máis que cheiro desagradable, puro e duro; mortos condenados á fogueira, desenterrados, polo tanto, para seren chamuscados na praza pública.

Desde hai tempo, non leo ese libro do que falo, en parte porque as noticias diarias dos periódicos, da radio e da televisión inclúen un catálogo bastante completo de disparates semellantes. Onte, por exemplo, mentres ía no coche para a casa, fun escoitando unha serie de historias absurdas, todas relacionadas con multas de tráfico, que parecían un calco daquela novela de Kafka titulada O proceso. De todas esas historias, a que máis me chamou a atención foi a que contou unha señora cega, casada tamén cun cego, que foi multada por ter estacionado o coche nun lugar prohibido.

Cando se presentou nas dependencias correspondentes para explicar que nin ela nin o seu home tiñan automóbil, como resultaba obvio, en vez de recibir as desculpas oportunas ou de buscar a causa dun erro tan evidente, atopáronse cun funcionario digno de figurar no libro ese que teño na casa. Poñendo cara de lince, convencido, quizais, de posuír gran intelixencia, fíxolles a seguinte observación perspicaz: “O ano pasado, ao mellor, vostedes aínda non eran cegos”.

Esta columna publicouse orixinalmente o 13 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Marabillas

13 de mayo de 2013 a las 6:38

Hoxe gustaríame escribir que me sinto melancólico ou como un lle queira chamar a iso, pero paréceme excesivo dar conta en público de sentimentos tan íntimos. De maneira que falaremos doutra cousa. Por exemplo, dese señor que nunha pequena vila americana próxima a San Diego, na fronteira con México, asegura ser amigo persoal de Satanás, con quen toma café de cando en vez. Escoiteino na tele e non me pareceu nin un tolo nin un farsante nin un idiota. Non quero dicir con isto que, descartadas esas tres posibilidades, dea por boa a afirmación deste home. Eu non creo que o demo tome café con ninguén e menos en California.

Onte lin nun periódico de Madrid que un antigo ministro de Franco, xa desaparecido, estaba convencido de que Stalin falaba con Satanás en Bakú, a través do buraco dun pozo de petróleo ou algo así. Ogallá fose certo, pero cústame aceptalo, en parte porque sería máis cómodo e rápido que a visita se levase a cabo no mesmo Kremlin, sen necesidade de que o ditador tivese que trasladarse.

Cando eu era neno e cría en Satanás, un día fun andando máis de dous ou tres quilómetros baixo un sol de lume, en pleno mes de agosto, porque o Toñito sacristán me convenceu de que detrás do altar de santo Antón estaba escondida a filla do demo. Xuro que a vin: pequeniña coma un paxaro, vestida cunha chaqueta de la encarnada, calzada con zapatos azuis e comendo pan con touciño. Cando cheguei á casa e contei o sucedido, a miña tía Isolina obrigoume a rezar un rosario. Estiven distraído, pensando naquela visión tan simpática. Daría algo por repetir a experiencia. O que pasa é que conforme pasan os anos, os ollos deixan de ver marabillas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 12 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net