Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Calcorra

31 de Mayo de 2013 a las 0:11

Pasei o sábado en Celanova cun grupo de amigos vendo como se pode restaurar a casa de Curros Enríquez. Visitamos o edificio e comentamos os planos cos arquitectos. En xeral, as propostas destes últimos parecéronos moi ben, con lixeiros retoques que eles aceptaron de boa gana, sen facer unha cuestión de honor das diferenzas. Por dentro, a casa é un bo exemplar da arquitectura do século pasado, que se vai deixar como está, restaurando soamente o que haxa que restaurar. En especial, a min gustáronme as escaleiras, que se atopan nun bo estado de conservación, e unha lareira magnífica, que quedará integrada nunha sala grande de traballo.

Por certo que cando estabamos vendo as escaleiras, Alonso Montero e mais eu recordamos un episodio da vida de Curros, sucedido precisamente naquel lugar. Segundo aseguran os biógrafos do poeta, o pai deste, coñecido en Celanova polo alcume de Calcorra, un día arreboloulle ao fillo desde o alto cun braseiro ardendo. Todo porque, ao parecer, o rapaz derramara un tinteiro por riba dun prego de papel.

A min, non obstante, Calcorra nunca me pareceu tan malo como o pintan nos libros. Din que era gordo, pequeno e feo; que tiña o nariz ganchudo; que o xenio rabudo o volvía intratable; que militaba no carlismo feroz; que maltrataba a muller; que bebía como un pelexo; que andaba detrás das mozas, con al gunhas das cales chegou a ter algún fillo bravo. E outras cousas que non recordo. A verdade é que non se sabe de onde saíu o pano para facerlle ese traxe, pois o mesmo Curros recoñecía que non era mala persoa. Probablemente só fose nervioso, que é como a inocencia bondadosa de Fole lle chamaba á mala uva.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Palabras

30 de Mayo de 2013 a las 0:07

O outro día coñecín unha rapaza que entende de problemas relacionados coas patoloxías da linguaxe, un asunto que debe de ser moi interesante, pero do que non sei absolutamente nada. Nin sequera podería falar cinco minutos seguidos dunha cousa da que falan moitos profesores e psicólogos, iso que os expertos chaman dislexia. Unha vez, nun lugar da provincia sueca de Halland, nunha pedra situada ao aire libre, vin unha palabra escrita polo soberano daquel país, que en vez de firmar como “kung”, que significa “rei”, puxo “knug”, que non quere dicir nada. A persoa que me acompañaba díxome que precisamente iso era un efecto disléxico.

Como o encontro coa rapaza da que falo foi fugaz, non tiven tempo para facerlle preguntas que hai tempo me gustaría aclarar, aínda que quizais non pertencen á súa competencia. Por exemplo, eu tiven un compañeiro de estudos que se puña como tolo cada vez que alguén pronunciaba diante del a palabra “ovella”. Era como se lle botasen sal nunha ferida. Por suposto, non diciamos outra cousa.

En Santiago había tamén, hai anos, unha señora tranquila e moi boa, completamente normal, que enlouquecía se alguén dicía diante dela a palabra “archipiélago”. Como traballaba nun café, nas partidas de cartas ese era o termo favorito dos xogadores, só por amolar. A este respecto, non recordo se son os árabes ou os chineses os que din que as feridas causadas coa lingua son peores que as ocasionadas polo sabre. Talvez, aínda que eu prefería recibir unha ofensa verbal antes que un ataque con arma branca. Sobre todo porque os insultos son moi cómicos. Entre outras cousas porque aos insultadores se lles pon cara de navalla.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de maio de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As mazás do señor cura

29 de Mayo de 2013 a las 0:09

Creo que se chamaba Viruca, aínda que non estou seguro. Era unha mozota alta e guapa, simpática e parlanchina, un pouquiño touporroutou. Gustáballe provocar, sobre todo en cuestión de vestir. Ía sempre coa roupa moi axustada, o escote grande, medias de carreira e zapatos de tacón. Para algunhas persoas era pecadora; para outras non pasaba de ser unha rapaza vital e graciosa, algo aloucada, pero inocente. Descontando a uns cantos, todo o mundo a tiña por unha muller simpática e boa.

Metíase co cura, que non deixaba de predicar contra os costumes licenciosos, é dicir, contra a roupa feminina que non lle gustaba. A tal Viruca chegaba ata a porta da igrexa en sisas, ou sexa, con vestidos sen mangas, que entón se consideraban un escándalo. Logo puña unha chaqueta, que quitaba de novo ao saír.

Supoño que era unha guerra inocente, polo menos pola súa parte. O cura, en cambio, desde o púlpito, sen nomeala, tiráballe con munición de matar lobos. Nada parecido a ese crego italiano que, farto de berrarlles ás mulleres por levar a saia curta, optou por cambiar de táctica: agora regálalles mazás ás infractoras. Non sei aínda cal é a reacción destas últimas. Se iso chega a ocorrer coa muller da que falo, estou seguro de que se poría a comer a mazá. E xa se sabe o que pode facer unha golfa cunha mazá na boca.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de maio de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Unha cea con coloquio

28 de Mayo de 2013 a las 0:08

O luns pola noite achegueime ata Pontevedra, invitado a unha cea con coloquio que organizaba o Club dos Rotarios. Non era a primeira vez que participaba nunha actividade desta organización internacional. Hai anos, cando aquí estaba prohibida, un amigo sueco, arquitecto, levoume a unha xuntanza semellante no seu país, nunha pequena cidade que se chama Laholm. Naquela ocasión, o asunto sometido a debate foi o desas pulseiras raras que antes levaba moita xente e que curaban dolores e males en xeral.

Recordo que entre os asistentes, había partidarios das virtudes curativas do invento e detractores que sostiñan a tese de que non se trataba máis que dun camelo. Antes de saír, o vendedor obsequioume cun daqueles artefactos, que nunca usei. Se un non cre nestas historias, non merece a pena probar; sen fe, non serven para nada.

En Pontevedra, o tema de discusión foi máis interesante: os cambios culturais que se aveciñan. No coloquio, que se prolongou ata a unha da mañá, participaron moitos dos asistentes, algúns incluso con paixón. Naturalmente, non chegamos a ningunha conclusión unánime, pero creo que o pasamos ben. Ceamos sopa de pan, leitón e natillas. O rematar, aínda fixemos pequenos círculos, xa de pé. Total, que unha vez máis cheguei á casa ás tantas, pero contento. O agarimo da xente repara tanto como o sono. Ou máis.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O Picamoca

27 de Mayo de 2013 a las 0:07

O Enrique Picamoca era un parviño da miña vila que alá polos anos cincuenta e sesenta andaba pola rúa recollendo as cabichas do chan. Nunca quixen crer a lenda que aseguraba que o tabaco da desfeita o vendía despois nun estanco, onde o reciclaban en forma de pitos soltos, daqueles que consumiamos os rapaces naquel mercado vergoñento que consistía en comprar o vicio por céntimos e de un en un. Eu estaba nesa época da inocencia en que os nenos pensan que os malvados se recoñecen polo aspecto.

Nunca vin o Picamoca enfadado nin afectado por ese nerviosismo que din que lle arrima aos toliños cando hai vento ou tronada. Ao revés, sempre estaba contento, cun agradable sorriso infantil pendurado dos labios, como se el mesmo se ri se da actividade extravagante á cal se dedicaba. Escuso dicir que era pacífico e santo.

Nunha ocasión, diante do concello, mentres o Picamoca andaba á rebusca, unha señora que pasaba quixo utilizalo de home do saco para meterlle medo coa súa figura  estrafalaria a unha nena caprichosa. Foi a única vez que o vin enfurecido. Cando aquela muller estaba a cinco ou seis metros, o infeliz berroulle de lonxe: “Acabouse o tabaco”. Era a mesma muller que vendía mistos e tabaco a quen eu lle compraba os pitos por solto. Quizais non fose unha boa lección para a alma, pero valeume para a intelixencia. O mundo enténdese mellor así.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de maio de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O resaibo da ocultación

26 de Mayo de 2013 a las 0:06

No mesmo centro de Nova York, a escasos metros da parte sur de Central Park, nunha esquina da Quinta Avenida, hai un restaurante chamado Lespinasse, no que se ve moita xente gorda, especialmente homes de negocios. Non se trata de xerentes de empresa, case todos delgados e preocupados polo peso, senón de auténticos propietarios, a maioría deles indiferentes ás cuestións da imaxe, devoradores de patés, consumidores infatigables de pan con manteiga salgada, devotos, en fin, das cremas, dos pasteis e das natas.

Ata hai pouco aínda, os clientes deste coñecido restaurante remataban os seus feroces xantares cun habano inmenso nas mans. Era o momento en que un se decataba de que hai gorduras que non proceden da gula, senón de algo que quizais se poida chamar ceba. Só así se explica que os dedos cheguen a ser como chourizos.

Desde o pasado mes de abril, está prohibido fumar no comedor do citado restaurante, igual que sucede en todos os demais da cidade. Con ese motivo, algúns clientes descubriron o pracer de facelo no retrete, ás agachadas, saboreando deste xeito o resaibo morboso da ocultación. O malo vai ser cando, por idénticas razóns de saúde, se prohiba consumir produtos ricos en colesterol, tan perniciosos como o tabaco. Non parece unha hipótese absurda. Veremos onde se esconden entón os gordos para comer os patés.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de maio de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Portugal

25 de Mayo de 2013 a las 0:05

Pasamos o domingo en terras portuguesas da raia, entre as localidades e Montalegre e Vilar de Perdizes, a pouco máis de media hora de Xinzo de Limia. Cando estabamos comendo na primeira das vilas citadas, á hora dos postres, escoitouse un ruído forte e seco, que a min me pareceu producido por unha táboa. Fun o único que pensou así, pois de seguida me decatei de que todos os presentes, incluídos os donos do restaurante, pensaban nun disparo.

Durante uns instantes, as caras da xente expresaron sentimentos de ansiedade e de medo. Logo, pouco a pouco, foron cambiando para amosar unha curiosidade expectante. Houbo un momento en que un home que traballaba detrás da barra, despois de mirar en todas as direccións, observar o teito e mover obxectos, tratando de atopar unha  explicación para o misterio, fixo o que todos estabamos esperando: entrou no cuarto de baño. Estivo uns minutos dentro e saíu tranquilo. Non había ningún suicida no lavabo. Confeso, non obstante, que vin a decepción nalgúns rostros.

O café e o puro fómolos disfrutar á casa dun amigo, en Vilar de Perdizes. Desde unha terraza ampla, como situada diante do escenario do mundo, pasamos unhas horas no paraíso: só se escoitaban os paxaros. Para que non faltase nada, a poucos metros, na dirección do horizonte, tiñamos cinco castiñeiros xigantes, gordos coma homes dos que non hai, con cincocentos anos ás costas. E alá arriba, no ceo, unha aguia buscando presa. Tirouse por ela no monte, entre uns penedos. A distancia era perfecta: suficiente para contemplar a elegancia e o poderío da ave rapaz, pero non para ver o rostro da vítima. De maneira que o día acabou moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de maio de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A vida na rúa

24 de Mayo de 2013 a las 0:04

Pasei o día de onte en Barcelona, onde tiven que dar unha conferencia na universidade, invitado polo meu amigo Basilio Losada, catedrático naquela casa. Aproveitei para pasear, visitar un par de librerías e facer tertulia con algúns compañeiros que andaban por alá. Divertímonos nas Ramblas, que sempre se pareceron a un teatro e que agora teñen todo o aspecto dun circo no que se ven pallasos, cantantes, marionetas, músicos, saltimbanquis, mimos e loros. Todo gratis, a non ser a vontade.

Non coñezo ningunha outra cidade de Europa que teña tanta festa xunta. Cada dous por tres fórmanse grupos de curiosos, non só turistas, segundo se desprende das aparencias, que fan roda arredor dalgún espectáculo. É unha boa maneira de guiarse. Xeralmente, se un se achega a un deses sitios, non queda decepcionado.

O que me chamou a atención foi que, nun deses grupos, a xente miraba para o ceo. No alto dunha casa, paseándose po la beira do tellado, entre unha varanda de pedra e o abismo, estaba un can. Víase que non podía saltar cara a dentro e que buscaba desesperadamente como saír daquela situación. Os miróns especulaban: saltará, non saltará… Por fin apareceron os bombeiros, acercáronse a modiño e colleron o animal. Nese momento todo o mundo se puxo a aplaudir. Eu non sei por que non aplaudín.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de maio de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Cacharriño

23 de Mayo de 2013 a las 0:07

O próximo día 4 empeza a viaxe da que falei aquí o outro día. Cen escritores de corenta e sete países imos recorrer unha parte de Europa en tren, desde Lisboa a Berlín, pasando antes por Francia, Bélxica, Polonia, Lituania, Letonia, Estonia, Rusia, Bielorrusia,  Polonia de novo e Alemaña. No tren van viaxar varios equipos de televisión, que filmarán todo canto ocorra alí dentro, sempre contando co permiso dos interesados. Menos mal. Non me equivoquei moito, polo tanto, cando, nun artigo anterior, medio en broma medio en serio, dixen que aquilo podía acabar como o programa Gran hermano. Deus nos colla confesados.

Mentres tanto, eu non penso máis que en resolver os problemas prácticos que se van presentar nesta viaxe. En primeiro lugar, un asunto de maletas, pois recomendan non levar máis que unha por persoa e quedan excluídos os baúis. Tranquilízame saber que está asegurado un servizo de lavandería e que diso non hai que preocuparse.

Logo está o asunto de mandar este artigo todos os días. Onte pola mañá fun consultar cos que saben destas cousas e, ao revés do que eu pensaba, todo está resolto desde o punta de vista técnico sen ningún problema. Explicáronmo, non entendín nada e pedín que me fixesen unha demostración. Meteron unha especie de tarxeta no ordenador, colocaron nela a tarxetiña do meu teléfono móbil e iniciaron a proba. Efectivamente, funciona moi ben, de maneira que podo enviar o meu traballo desde o tren, desde o deserto, desde un taxi ou desde o banco dun parque. Que ninguén me pregunte máis, nin sequera como se chama o aparato. Para min é simplemente iso, un cacharriño.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de maio de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O artigo dun amigo

22 de Mayo de 2013 a las 0:08

Leo nun periódico de Madrid o artigo dun amigo intelixente. Ao chegar ao final decátome de que é dinamita raposamente colocada no medio do corazón dun candidato ás próximas eleccións xerais. Coñezo ben o autor desas liñas e sei como pensa, por iso me resulta difícil de entender os motivos que o levaron a escribilas. Descarto que fose o cinismo e tampouco me parece que todo se deba a unha actitude oportunista, pois téñoo por un home honesto, probado ademais en situacións ás veces moi difíciles, das que sempre saíu airoso e digno.

Así que leo o artigo por segunda vez e observo que o ton dominante non é a intelixencia, o cal non quere dicir que esta lle falte ao escrito, senón a brillantez, unha borracheira de enxeño que deseguida se impón pola agudeza malabar do sarcasmo empregado e pola graza que o autor derrocha nunha fervenza sonora de argumentos divertidos. Máis que crítico, o texto é deslumbrante; tamén velenoso.

De repente, entendo. O artigo non pretende meterse con ninguén, simplemente aspira a demostrar que o autor é moi listo. É dicir, que se trata de despregar o rabo e ensinar a fermosura das plumas, igual que ocorre con esas fiestras policromadas que non permiten ver o que pasa na rúa, pero que chaman a atención sobre a beleza delas mesmas. Non está mal. Non obstante a un gústanlle máis as ventás transparentes. Diluído na limpeza do cristal, o articulista non ten que inventar a realidade. Abóndalle con mostrala.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de maio de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net