Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Nada

31 de Marzo de 2013 a las 0:07

O caos do que falei onte aquí tivo moitos máis episodios dos que contei. En realidade, foron tantos e tan variados que me serviron para levar con certa tranquilidade unha situación que se prestaba facilmente a perder a cabeza. De feito, víanse moitas persoas alporizadas, sen control sobre a súa indignación, dicindo e facendo cousas que noutras circunstancias serían incapaces de asumir. Por exemplo, un señor que, diante de min, co rostro acendido pola color encarnada da cólera e coas veas do pescozo infladas, propuña coller os pilotos todos, sen excepcións, e fusilalos. Levaba horas e horas no aeroporto e falaba xa como un tolo.

No autobús que nos trasladou a Madrid, mentres agardabamos que arrincara, o condutor púxose a contar chistes, a verdade é que con pouca graza. De pronto, xurdiu a voz tronante dun señor que lle dixo a berros que se deixase de pallasadas e que puxese o motor en marcha. Naturalmente, díxollo doutra maneira, empregando unhas palabras máis contundentes, propias dun diccionario secreto.

Ameazas de morte, escoitei varias, xeralmente dirixidas a xente que nada tiña que ver con aquel inmenso desaguisado. Propostas de queimar o aeroporto, catro ou cinco. Non escoitei a ninguén, en cambio, que reclamase a fin do mundo, pero estou seguro de que ese pensamento andou rondando pola cabeza dalgún enlouquecido. Digo isto porque vin un señor falando só, cos ollos voltos cara ao ceo, con menos aspecto de estar rezando  que de reclamar con furia un castigo divino para un mundo tan disparatado. A pesar de todo, non pasou nada. O home, esa herba tan fráxil, que dicía Cunqueiro, pérdese pola boca. Pero sálvase polo corazón.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As horas de Baiona

30 de Marzo de 2013 a las 0:08

Onte pola mañá estiven en Baiona facendo o vago durante unha hora longa, sentado nunha terraza sen máis preocupación que mirar para a xente e contemplar a fermosura do mar, cheo de barquiños, e do ceo, tan azul que parecía un cromo. Botei contas e xa non falta moito para que veña Torrente Ballester, a quen boto de menos cada vez que me achego ata a vila. No inverno, cando me sinto nostálxico, vou ata o café onde facemos a tertulia e séntome na mesa de sempre, pero non aguanto demasiado tempo: o corazón é débil cos recordos, sobre todo cando son felices. Pero con lembranzas e todo, onte paseino moi ben.

Había moitos turistas, en xeral con acento do sur, sorprendidos polo clima, cargados de cámaras e vestidos de maneira informal. Estiven pensando que nisto das cámaras, os españois levaban antes unhas máquinas pequeniñas, desas de facer fotos de pobre, sen máis pretensión que gravar os recordos das vacacións, pero desde hai uns anos viaxan con equipos importantes, cheos de obxectivos, filtros e aparellos. O país, algo cambiou.

Non obstante, chamoume a atención que a xente segue falando de comer. A miña beira, uns matrimonios estaban anticipando a base de palabras as delicias do xantar que ían facer. Conducía a conversa un señor gordo, con aspecto de ser un bo dente, que coñecía a zona desde o verán pasado e que falaba marabillas das ameixas, do polbo, dos pementos… Conforme ía collendo velocidade, a muller, como Sancho Panza, púñalle unha pedra no zapato da predicación: non debía comer tanto, que o médico xa o tiña advertido. Mirei para a señora, tiña cara de enfermidade. Mesmo conseguiu que eu comese sen apetito.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de marzo de 1997.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Matar sen odio

29 de Marzo de 2013 a las 0:08

Estiven en Ourense para presentar un libro no Liceo. Cando me dirixía ata o antigo pazo de Valladares, sede daquela institución, detívenme na parte da fachada máis próxima á Praza Maior na procura dos buracos que alí houbo durante moito tempo, lembranza dos tres disparos que acabaron coa vida dunha muller alá polos anos cincuenta. Eu mesmo cheguei ao lugar do suceso no momento en que a morta, rodeada de xente, aínda estaba tendida no chan. Creo que fora o seu home, enlouquecido e comido polos ciumes.

En varios días non se falou doutra cousa na cidade e a noticia ocupou as primeiras páxinas dos periódicos durante unha semana, por diante dos grandes acontecementos da vida política internacional. Teño a impresión ademais de que a xente sentía pena, tanto pola señora morta como polo marido, ambos os dous dignos de lástima.

Antes matábase en familia, xeralmente pola explosión incontrolable dalgún odio vello, quizais por unha paixón amorosa, mesmo pola cobiza ardente dos cartos. Cousa humana. Así pensaba George Orwell, que estaba convencido da degradación que se produciu no mundo do crime. Eran mortes con sentido, incubadas no corazón, aínda que este fose un niño de víboras. Os asasinos matan hoxe sen odio, coa mesma trivialidade epidérmica que fuman un cigarro. Por iso non ocupan as primeiras páxinas dos periódicos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Chile non é Exipto

28 de Marzo de 2013 a las 0:07

No acto de inauguración da exposición de Letras de España en Santiago de Chile, que consta de arredor de dez mil libros, incluídos galegos, vascos e cataláns, o ministro Solé Tura pronunciou un fermoso discurso que rematou en catástrofe. Dixo que, unha vez clausurada a mostra, aquel fondo bibliográfico quedaría alí, en Exipto. Foi unha metedura de pata inocente, pero faraónica, que os chilenos acolleron con humor.

Algúns dos meus compañeiros de expedición acudiron a Freud, pero non conseguiron atopar as patas do gato. Entre Exipto e Chile, as diferenzas son grandes, incluído o baixo nivel de renda que comparten. No primeiro dos países, os ingresos per cápita aínda se arrastran pola lama da miseria; os segundos alcanzaron xa dubidosa dignidade da pobreza. Nesta última situación viven arredor de cinco millóns de chilenos, case a metade da poboación, que gañan menos de vinte mil pesetas ao mes.

Ese é o salario dun profesor de instituto, por exemplo. Polo tanto, cando se escoita dicir que Chile é o país da América do Sur onde mellor se vive, cómpre aclarar de que se está falando, pois por esa porta falsa moitos tratan de meter rapidamente un argumento insidioso: é certo que Pinochet foi un bruto, pero a súa política económica resultou un éxito. Eran as razóns que me daba un cirurxián plástico con quen compartín mesa nunha casa dun barrio elegante da cidade. Non lle discutín apenas, era demasiado gordo e comía como un bárbaro.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de marzo de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Lección

27 de Marzo de 2013 a las 0:08

Hai varios anos, non recordo exactamente cantos, estando en Frankfurt, na Feira do Libro, sen dúbida a máis grande do mundo, apareceu por alí o chanceler alemán, Helmut Kohl. A parafernalia que se montou é fácil de imaxinar: policías por todas  partes, todos bastante voluminosos, supoño que para tapar o dirixente, que me pareceu moitísimo máis grande do que imaxinaba, e tamén máis novo. Ademais dos axentes de seguridade, arredor do político movíanse outras persoas, case todas cunha característica común: un sorriso beatífico nos labios, de auténtica transportación, especialmente as que ocupaban os postos intermedios.

Recordo de maneira especial a un señor pequeno e gordiño, vestido cunha chaqueta azul cruzada de botóns metálicos que lle sentaba fatal. Estaba tan emocionado que supoño non era consciente de que tiña a dignidade tirada polo chan: para aproximarse ao chanceler non reparaba en nada, nin en pasar case por debaixo da xente, agachándose.

O ano pasado, no mes de outubro, de novo en Frankfurt, na Feira do Libro, cando andaba eu revolvendo nos expositores dos libreiros alemáns, de súpeto, ao levantar os ollos, atopeime outra vez co mesmo Kohl. O de mesmo é un dicir, pois non era o señor que vira alí tempo atrás, en pleno goce do poder, cando pasaba por ser un dos homes máis poderosos do mundo, senón un cidadán só, acompañado por un individuo con cara de boa persoa, sen relevo especial, os dous moi serios, falando no medio dun corredor. Ninguén se paraba a miralo, pero sobre todo non había tumulto arredor. Para el, supoño que debía ser un alivio. Para min, unha lección de historia. Xa a coñecía, pero nunca a vira.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de marzo de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Pequena excursión

26 de Marzo de 2013 a las 0:07

Onte, como o día se presentaba claro e soleado, con temperatura agradable, a pesar de que tiña algúns traballos caseiros pendentes por facer, pensei que unha mañá de vagancia podía resultar boa para o corpo e para o espírito, algo menos para a conciencia, quizais, e decidín dar un paseo en coche pola comarca onde vivo. Aínda que a luz tiña un aire esbrancuxado e neboento, como de gasa, collín a cámara por se había ocasión de tirar algunha foto e alá me fun sen rumbo fixo, que é como máis presta.

Pola estrada da Guarda sempre hai moito que ver, só con mirar cara á costa. É unha excursión que non se lles pode perdoar aos amigos estranxeiros que pasan por aquí por primeira vez. Resulta grato escoitarlles dicir as marabillas que din das vistas e do espectáculo do mar, o mesmo cando está tranquilo que cando está bravo.

A verdade é que onte non se movía. Nunha aldea do camiño, parei para achegarme á beira da auga. Cando me acababa de sentar nunha pedra, situouse ao meu lado un rapazote inocente e cortiño, coa fala atrasada. Quería tocar a cámara. Cun xesto dos ollos e un ruído da gorxa pediume permiso. Logo pasou a man con suavidade por riba do aparato, en forma de caricia, como se estivese viva. Varias veces. Espero que co trato de paxaro que recibiu, a máquina se portase desta vez mellor que noutras ocasións. Xa veremos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de marzo de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Burradas ben ditas

25 de Marzo de 2013 a las 8:05

Onte falei aquí dun parente meu que morreu por beber unha copa de licor café elaborada con alcool metílico. Era un home ocorrente, que levou unha vida fantástica, de monte en monte detrás das perdices. Desprezaba a xente que non bebía e tampouco estimaba demasiado a todos aqueles que non comían como el pensaba que había que comer: moito e bo, é dicir, boas carnes, bos xamóns, bos flans… O chocolate entendía que non merecía tal nome se non se servía en cunca grande, espeso, doce e fariñento.

Non coñecín moitas persoas tan xenerosas e desprendidas coma el: polas tardes, sobre todo no verán, abría as portas do patio de par en par e convidaba a todo canto veciño pasaba por diante. Gustáballe falar coa xente, o cal facía cunha graza inimitable, entre cachazuda e despistada, cun enorme sentido común.

Recordo unha vez, sendo eu un rapaz, durante unha visita doutro parente que era arcebispo en Santiago de Cuba, que o citado personaxe comeu na cociña. Cando o prelado preguntou por el, un dos irmáns, non menos divertido e igualmente pintoresco, desculpouno coa explicación de que estaba indisposto. Logo volveuse cara ao meu pai e díxolle en voz baixa: “Téñoo na cociña porque este bárbaro é capaz de dicir algunha burrada diante do arcebispo sen darse conta”. É certo que dicía burradas, pero dicíaas moi ben.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de marzo de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un sablista

24 de Marzo de 2013 a las 0:07

O outro día vin neste mesmo periódico a foto dun estafador. Tiña aspecto elegante e simpático, como case todos os que pertencen a esa clase de delincuentes, ao revés do que sucede cos sablistas, que en xeral teñen cara de gafes. Estes últimos abundaban nos anos vinte, cando o nivel de vida das clases medias era moi baixo, e volveron aparecer despois da guerra. Os estafadores, en cambio, proliferan nas épocas de prosperidade, pois unha boa estafa require que haxa diñeiro polo medio e ganas de invertilo.

Un dos sablistas máis coñecidos que houbo en España foi un escritor chamado Pedro Luis de Gálvez, que era un verdadeiro mangante. Din que se valía da guía telefónica para seleccionar as vítimas e que, cando morreu, ía no R. Se a cousa fallaba, trasladábase a Segovia, onde o bispo sempre lle daba tres pesetas.

Vese que o prelado nada sabía dun truco sacrílego que empregaba, axudado por Gonzalo Seixas, que era de Ferrol. Un dos dous metíase a morrer na cama, mentres o outro avisaba as Damas Protectoras do Agonizante para que lle trouxesen a extremaunción. Así lambían unhas moedas. Na guerra, Pedro Luis de Gálvez converteuse nun matón, dos que operaban do lado da República. Gómez de la Serna conta que, polo menos nunha ocasión, fixo algo bo: salvoulle a vida a Ricardo Zamora. Aínda así, era un desgraciado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de marzo de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Freud, de saldo

23 de Marzo de 2013 a las 0:08

No mes de xullo do ano 1992, nun hospital bosnio ingresaba branco e sudoroso, co peito partido pola metade por unha dor punzante, un home novo, con aspecto de músico ou  pintor, que fora sorprendido polo repente cando estaba traballando. Durante horas, os médicos loitaron para salvarlle a vida. Non se trataba dunha persoa calquera. Cando finalmente lle chegou a morte, co corazón fendido polo infarto, polos tránsitos do hospital víanse persoas chorando. Acababa de morrer un home querido por moitos.

Era Jovan Raskovic, un dos teóricos do nacionalismo serbio. Foi el quen elaborou a doutrina que serviu para acender, como el mesmo dicía, aquel potente detonador. Psiquiatra de profesión e membro da Academia Serbia de Ciencias, este médico valeuse dos seus coñecementos para incendiar os corazóns dos seus compatriotas.

O seu pensamento era sinxelo. Os croatas, afeminaos pola relixión católica, sofren un complexo de castración que os incapacita para exercer a autoridade. Os musulmáns son vítimas de frustracións rectais que os levan a amasar fortunas e a refuxiarse en actitudes fanáticas. Os serbios, en cambio, afectados polo complexo de Edipo, constitúen unha casta de guerreiros: por iso deben dominar os demais pobos iugoslavos. O peor de todo é que debaixo desta parvada hai miles e miles de mortos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de marzo de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Botellas e pistolas

22 de Marzo de 2013 a las 0:09

Desde os primeiros días do presente mes de marzo, no estado de Nova York, a policía de tráfico pode confiscar os automóbiles daqueles condutores que sexan sorprendidos cunha tasa de alcohol superior á permitida polas leis. Na data inaugural da citada medida, tres persoas perderon os seus coches, entre eles un individuo que xa fora detido en oito ocasións por ese motivo. A prensa, en xeral, recibiu as novas normas sancionadoras con entusiasmo, así como distintas organizacións cidadás, e o alcalde da cidade, o controvertido Giuliani, viu como se incrementaba a súa aceptación nas  enquisas, convertido no ídolo de todos os amantes da disciplina.

En principio non resulta nada difícil poñerse a favor dun control estrito, incluso duro, das persoas que conduzan baixo os efectos do alcohol. Niso, o alcalde conta co apoio da inmensa maioría, mesmo dalgúns expertos que consideran que a citada medida será revogada polos tribunais, por anticonstitucional. Non obstante, hai tamén quen está en contra, máis que nada por razóns de coherencia.

É o caso de Malcolm Gladwell, un columnista do New Yorker, que se fai algunhas preguntas. Por exempo: se un borracho guiando é un perigo potencial, por que non se trata igual á xente que leva armas? Ou se moitos accidentes se deben ao uso dos teléfonos móbiles e se unha parte das mortes de tráfico están causadas polos choques contra eses autos enormes, agora tan populares en América, por que non se obra coa mesma dureza nestes casos? Está claro que non lle falta razón ao periodista, pero perde o tempo. Entre un borracho ao volante e un home armado, por citar só un exemplo, a xente, a pesar de todo, tenlle máis medo ao borracho.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de marzo de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net