Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es Tevagustar.es
La Voz de Galicia
Blogs de lavozdegalicia.es
Á marxe do tempo

Unha historia insignificante

31 de enero de 2013 a las 0:05

Un profesor inglés está facendo a historia do cuberto. Parece que é obxecto de orixe oriental, como outros refinamentos que nos chegaron de alá. Puido empezar con el algún chinés escrupuloso, quizais neurótico, que sentía reparos en usar os dedos para comer. Despois pasou a ter dous, máis tarde tres, finalmente catro. Nos primeiros momentos considerouse cousa de mulleres e homes ridículos. Un verdadeiro macho debía usar coitelo de punta afiada ou pringar as mans.

O mesmo profesor pensa seguir despois coa historia da culler, que asegura resulta máis difícil de seguir. E non renuncia a coñecer as orixes do coitelo, o vaso, o abrenoces, a cafeteira… É dicir, todos eses artefactos marabillosos e prácticos dos que nos valemos todos os días e aos que apenas lle prestamos atención.

En xeral, os historiadores non son moi partidarios de entrar nestas miudezas, pequenas cagadiñas de mosca na inmensidade maxestuosa da historia. Sabemos moito de como apareceu o canón e a pistola, pero ignórase case todo da cama, a cadeira, a mesa, o forno ou o caldeiro, e probablemente se descoñece aínda como xurdiron os mallós das chancas, antecesores primitivos dos modernos cordóns dos zapatos. Quizais sexan temas insignificantes para un investigador, pero son fundamentais para a vida da xente.

Esta columna publicouse orixinalmente o 31 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un restaurante con recordos

30 de enero de 2013 a las 0:07

Durante anos, Ramón Piñeiro e mais eu acudimos moitas veces a comer nun restaurante de Santiago onde nos atopabamos cómodos, entre outras razóns porque dispuña dun comedor tranquilo, no que era posible falar sen necesidade de compartir a conversa coas mesas veciñas. Ramón, que fora un home de grandes renuncias, gozaba con pouco. Para el, unha longa tertulia de sobremesa, intranscendente e amigable, convertíase nun acontecemento. Sen renunciar, por suposto, ás delicias do propio xantar, que valoraba.

Había naquel restaurante un camareiro lareta e simpático que lle sacaba as colores a Piñeiro dicíndolle eloxios na súa presenza. O home non acababa de entender que un señor tan importante, de quen a xente falaba con tanto respecto, fose tan sinxelo e tratase a todo o mundo como se fosen reis, e ademais con cariño.

Onte comín eu só naquel restaurante e, naturalmente, acordeime do meu querido amigo. O que non esperaba é que, durante uns momentos, ao meu lado, tres persoas tratasen de resolver, falando por teléfono, non sei que lío ocorrido cun coche, precisamente na rúa Ramón Piñeiro. Confeso que me deu a risa. Non me foi difícil imaxinar a Ramón facendo o mesmo, dicindo en voz baixa, en referencia ao feito de que lle dedicasen unha rúa, que a xente non está ben da cabeza. Non sempre se podía estar de acordo con el.

Esta columna publicouse orixinalmente o 30 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Deputados insensatos

29 de enero de 2013 a las 0:09

Para as persoas que se indignan ou se irritan ante o comportamento público dos insensatos, o espectáculo que deron o outro día un grupo de deputados checos no Parlamento do seu país debe ser un motivo de desgusto. Desde logo, entre as múltiples mostras de actuacións aloucadas que se dan adoito na vida política moderna, está é un dos maiores desatinos dos últimos tempos. O que alí dixeron e fixeron aqueles señores enfurecidos podería ser catalogado como unha mostra pura de conduta zoolóxica.

A Václav Havel, a candidatura do cal para a presidencia do país se sometía a votación, convertérono nun cristo de insultos. Dixeron del que era fillo de millonarios, megalómano, escritor mediocre, amigo e protector dos comunistas, intelectual e traidor. Naturalmente, como resulta lóxico e inevitable nestes circos, acabaron chamándolle colaborador dos nazis e confidente da policía. O de sempre.

Hai moita xente indignada polo comportamento incivil deste grupo de deputados. O que ocorre é que un insensato, a non ser que sexa da especie alterada e perigosa que ataca ao home, nunca pode ser motivo de desgustos, senón causa de diversión, da mesma índole daquela que se experimenta cando un ten a oportunidade de contemplar fenómenos como a muller de dúas cabezas, o becerro con corpo de ovella ou a vaca que ri. Son unha mostra das desviacións ás cales pode conducir a natureza, non sempre dramáticas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 29 de xaneiro de 1993.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Dous amigos

28 de enero de 2013 a las 0:08

Onte pola tarde, mentres fóra da casa zoaba o vento ao bater contra as árbores e o alto da Grova se ía cubrindo todo de branco coa neve que caía, senteime nunha butaca, coa calefacción posta a tope, e púxenme a ler o último número da revista inglesa Index, que levaba uns días agardando que lle botase unha ollada. Entre unha reportaxe sobre Diana de Gales e unha serie de artigos sobre a partición da India e o Paquistán, ocorrida hai agora cincuenta anos, inclineime pola segunda. Por sorte, non tiven que arrepentirme.

Lin historias conmovedoras, como as que falaban das mulleres hindús, todas pobres, raptadas e trasladadas ao Paquistán,onde vivían cos seus violadores. Anos despois, cando se organizaron misións para levalas de volta cos seus homes, moitas non quixeron regresar: comían xeados, vestían roupa de seda e ían ao cine.

A maior parte dos testemuños relataban experiencias espantosas. Houbo unha, non obstante, diferente. Un día, un tal Latif, musulmán da India instalado no Paquistán, recibiu unha carta dirixida a el como ocupante da casa na que vivía. Como remitente figuraba o antigo propietario, un hindú chamado Bedi, que lle dicía que os dous, antes que nada, eran seres humanos. Escribíronse durante anos. Nese tempo, ademais, Latif foi metendo en paquetes os libros de Bedi, que era o que este máis botaba de menos. Logo mandoullos por correo.

Esta columna publicouse orixinalmente o 28 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

As delicias da improvisación

27 de enero de 2013 a las 0:07

Un día, en Hamburgo, baixando en taxi desde o barrio de Altona ata a estación de ferrocarril, pedinlle ao taxista que correse canto puidese porque non quería perder o tren. Resultou ser un mozote de Lugo, simpático e charlatán, que me tranquilizou dicindo que en Alemaña funcionaba unha cousa chamada a Grüne Welle e que non iamos ter problemas. Deseguida me decatei de que cousa falaba: os semáforos ían abrindo dunha forma gradual e perfecta, igual que unha onda verde, levando o tráfico con suavidade. Exactamente ao revés do que me sucede a min todos os días pola mañá, cando vou ao traballo.

Pouco despois de saír da casa, atópome cun semáforo. Aínda sendo o primeiro en pasalo, o que encontro a continuación, douscentos metros máis adiante, case sempre está pechado, pero non sempre. É dicir, que parece gobernado polo capricho.

A favor do azar e as súas virtudes escoiteille un día un divertido discurso a Luís Trabazo, aquel personaxe de Ourense que combinaba nunha mesma humanidade unha intelixencia agudísima e unhas opinións bastante disparatadas. El estaba pola sorpresa e contra a norma, tanto que chegou a organizar partidos de fútbol entre tuberculosos no sanatorio de Salamanca onde estivo internado. Dicía que a vida, con improvisacións, era máis agradable. Quizais non lle faltaba razón, aínda que sospeito que unha parte dela a perdía diante dos semáforos.

Esta columna publicouse orixinalmente o 27 de xaneiro de 1995.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Un ordenador

26 de enero de 2013 a las 0:08

A semana pasada, nese par de días que estiven en Barcelona para dar unha conferencia, atopei nunha librería o volume número 46 das Obras completas de Josep Pla, que non tiña nin sabía que se publicaran, pois daba por feito que a recompilación dos escritos deste home rematara co volume inmediatamente anterior. De maneira que pasei o día contento, esperando que chegase a noite para empezar a lelo no cuarto do hotel. Chamoume a atención que o vello Pla, tan pouco deportivo e tan solitario, lle dedicase un artigo bastante extenso, que se recollía no libro, a Johan Cruyff, un dos máis famosos futbolistas de toda a historia do club Barcelona.

Como se dun presentimento se tratase, no tempo que pasei na cidade, apenas estiven nunha reunión de amigos, fose xantar ou cea, na que non se falase de fútbol, unha conversa que me aburre ata o sopor, cousa que non me sucede con algúns partidos dos que poñen na televisión. Para min, falar de fútbol é algo tan pouco atractivo como referir historias da mili ou contar unha película.

En realidade, máis que de fútbol, do que se falaba era do adestrador do Barcelona, un home discutidísimo, que suscita unhas fobias tremendas e que apenas esperta paixóns a favor. Polo que deducín, como ultimamente as cousas van moi ben para o equipo, os ánimos están máis calmados, pero a pouco que haxa algún traspés, botaranse de novo a este señor. Estiven dándolle voltas a esta furia tan pouco racional, tratando de entender o que sucede, e cheguei á conclusión de que todo depende dun ordenador, o mesmo que emprega o citado adestrador durante os partidos. Estou convencido de que esas modernidades aquí non gustan nada.

Esta columna publicouse orixinalmente o 26 de xaneiro de 1999.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Inútil

25 de enero de 2013 a las 0:07

Había en Ourense un señor, alá polos anos setenta, boa persoa e moi ben educado, que tiña a mala sorte de caerlle mal a Pepe Suárez, o famoso fotógrafo nacido en Allariz. Para min, aquela mala relación persoal, que nunca traspasaba os límites da cortesía por ambos os lados e que se reducía a pequenas chinchorradas de tipo verbal que Suárez lle deixaba caer ao outro de vez en cando, resultaba incómoda porque lles quería ben aos dous. Unha noite, estando sós Pepe e mais eu no desaparecido Café Miño, pregunteille con toda a cautela do mundo, para non provocar nel unha explosión de furia, pola razón daquela antipatía.

A miña sorpresa foi grande porque tiña sospeitas de que a cousa viña da política, pois para Pepe ese era un motivo frecuente de animadversión contra todo aquel que non fose republicano, que non admitise a supremacía intelectual de Unamuno, amigo seu, sobre calquera outro intelectual español ou que non odiase a Franco arrebatadamente.

Feita a pregunta, Suárez, que estaba tomando un té, quedou un momento coa taza no aire e díxome sen irritación de ningunha clase: “Ese individuo é a persoa que sabe máis cousas inútiles de toda Europa. Estou seguro que, se llo preguntas, coñece o nome do inventor da salchicha”. Logo acabou o seu té e seguiu falando de outros asuntos. Pois resulta que, anos despois, eu acabo de saber unha desas cousas inútiles, concretamente de que iso que os  americanos chaman hot dog, que os portugueses traduciron por cachorro quente e que espero que en galego non teña nome, inventouno un tipo chamado A. L. Feutchwanger. Tratarei de olvidalo mañá por respecto a Pepe Suárez.

Esta columna publicouse orixinalmente o 25 de xaneiro de 2000.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

A onda que vén

24 de enero de 2013 a las 0:07

Hai que irse preparando para a moda budista que se achega. Contáronme que en Madrid xa hai xente que se nega a matar as moscas e que se ven pintadas en contra dunha empresa internacional que se dedica a preparar velenos para toda clase de animais molestos: mosquitos, toupeiras, ratos… Por outra parte, polo visto empezan a inzar as academias, aínda que supoño que terán un nome máis exótico, para practicar a  meditación.

Só falta que nos grandes almacéns vendan traxes de monxe tibetano e máquinas para rapar o pelo. Supoño que mentres dure a moda, o país vaise encher de charlatáns e que haberá que irse armando de paciencia, virtude por certo moi cultivada polos budistas, para aturar a todos os pesados que en reunións, ceas e tertulias intentarán adoutrinarnos sobre tisaranas, dharmas e shangas. O peor vai ser para o budismo.

Quero dicir que esta doutrina vai saír tan trasquilada da onda que agora empeza que non a vai recoñecer nin o mesmo Dalai Lama, ese señor tan agradable que non se mete con ninguén, a quen lle van expoliar o retrato sen reparos, ata converterllo nun cromo insoportable. Se pasada a moda quedase polo menos un pouso de tranquilidade espiritual na xente, algo de menos agresividade e máis sentido común, non estaría mal a volta. Moito me temo que a cousa non pasará de ser unha frivolidade máis, sen consecuencias.

Esta columna publicouse orixinalmente o 24 de xaneiro de 1994.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

Revolverse na tumba

23 de enero de 2013 a las 0:08

Alá polos anos corenta, durante a Guerra Mundial, había nos Estados Unidos un comunista célebre, Earl Browder, a quen lle correspondeu a difícil tarefa de convencer aos americanos de que debían construír unha sociedade como a soviética. Era un home honrado, pero pouco realista. Naturalmente, morreu sen ver cumpridos os seus soños, aínda que convencido de que o futuro do mundo iría na dirección que el pensaba. Ese futuro, radiante e precioso, sería aquel no que probablemente vivirían os seus fillos ou os seus netos.

Un destes, Bill Browder, matriculouse na universidade de Chicago para estudar economía e alí atopou de fronte, comoprofesor, ao famoso Milton Friedman, un dos teóricos do libre mercado, é dicir, defensor de todo o contrario do que quería o avó Earl, aquel visionario inxenuo e optimista. O mozo quedou fascinado.

Cando caeu o muro de Berlín, o economista colleu a maleta e foise vivir a Sanok, unha pequena cidade no leste de Polonia, onde había que reestruturar unha grande empresa estatal. É certo que Bill tiña que comer porco tres veces ao día e que non podía durmir co frío, pero pagou a pena. Agora é un home rico e un dos gurús da nova economía dos antigos países comunistas. Non obstante, grazas a que non cría na inmortalidade da alma, o avó non terá que revolverse na tumba: a razón non está sempre dun único lado.

Esta columna publicouse orixinalmente o 23 de xaneiro de 1996.

Marxe
Escrito por amarxedotempo Comentar
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net

O fillo da Victoria

22 de enero de 2013 a las 0:07

A evocación da figura do Mangante, un señor ao cal nunca lle souben outro nome, tróuxome á memoria o recordo doutros personaxes da miña infancia. Por máis que xa falei aquí de case todos, penso que aínda me queda algún sen citar. Por exemplo, a Victoria, unha muller maior, vestida sempre cunha touca de la natural, sen tinguir, que lle chegaba ata os pés. Levaba tamén un gorriño da mesma clase e un fato grande no que ía metendo toda canta trapallada atopaba pola rúa: botes, latas, periódicos, caixas de mistos, roupa vella…

Vivía nunha casa en ruínas, empoleirada nun pequeno anaco de piso que se fora salvando milagrosamente do desastre, entre dúas trabes. Recordo a emoción, un día que fun coa miña nai a facerlle unha caridade. Estaba sentada nun banqueto, calada. Eu pensaba que nos ía botar a berros, pero portouse de maneira moi educada.

A xente dicía que a Victoria tiña un fillo piloto de aviación. Daquela, un aviador era cousa rara, de gran prestixio, polo menos entre os nenos. Con frecuencia, alguén anunciaba a pronta chegada daquel home e creábase unha espectación nerviosa en toda a rapazada. Un día, por fin, chegou. Non era, non obstante, un mozo guapo nin vestido de uniforme, senón un home xa maior, que se parecía á nai: pequeno e gordo, con cara triste e pinta de infeliz. Veu ademais nun autobús misto, daqueles que levaban persoas e vacas.

Esta columna publicouse orixinalmente o 22 de xaneiro de 1998.

Marxe
Escrito por amarxedotempo 1 Comentario
Facebook Tuenti Twitter Google Buzz Meneame.net